05 Δεκεμβρίου 2017

Προς εθελοντές επιστολή

Ο ρόλος των εθελοντών είναι ιδιαίτερα σημαντικός στην πρόληψη κάθε είδους ατυχήματος και καταστροφής: από τα τροχαία μέχρι τις πυρκαγιές και τις πλημμύρες.
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 5 Δεκεμβρίου 2017 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-311)

Φίλοι εθελοντές,

σας γράφω αυτές τις γραμμές με αφορμή την σημερινή Διεθνή Ημέρα Εθελοντισμού για την Οικονομική και Κοινωνική Ανάπτυξη που καθιέρωσε ο ΟΗΕ από το 1985. Στο πλαίσιο της εργασίας μου υπήρξα κι εγώ εθελοντής πυροσβέστης και τραυματιοφορέας. Ως εθελοντές μπορούμε να κάνουμε πάρα πολλά για να βοηθήσουμε τους συμπολίτες και τους συνανθρώπους μας, ιδίως ΠΡΙΝ από το ατύχημα ή την καταστροφή.

Την περασμένη εβδομάδα ο καθηγητής Χρήστος Λιονής μας υπενθύμισε πως τα καρδιαγγειακά, και οι καρκίνοι είναι οι κύριες αιτίες θανάτου στην Κρήτη. Σχεδόν κάθε εβδομάδα οι ειδήσεις μας υπενθυμίζουν τους θανάτους και τους σοβαρούς τραυματισμούς από τα τροχαία. Γι’ αυτό ο ρόλος μας ως εθελοντών γίνεται πολύ ουσιαστικός.

Βοηθώντας τους γύρω μας να σταματήσουν το κάπνισμα, ιδίως στους κλειστούς χώρους, σώζουμε πολύ περισσότερες ζωές παρά όταν ριχνόμαστε με γενναιότητα στην μάχη κατά της πυρκαγιάς, που κι αυτή ίσως να έχει προκληθεί από ένα αποτσίγαρο. Το ίδιο σπουδαία με την εφαρμογή καρδιακών μαλάξεων είναι η υπενθύμιση, με το παράδειγμά μας, της σημασίας της ημίωρης καθημερινής άσκησης, που οι γιατροί θεωρούν ως την σημαντικότερη αντίσταση του οργανισμού σε σειρά ασθενειών.

Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όπου τα κόμιστρα των ταξί είναι υψηλά, ομάδες νέων οδηγών έχουν συγκροτήσει εθελοντικές οργανώσεις που αναλαμβάνουν να οδηγήσουν το αυτοκίνητό σας όταν εσείς έχετε πιεί. Ακόμη κι αν δεν συμμετέχετε σε κάποια εθελοντική οργάνωση, προσφερθείτε να είστε ο εθελοντής «Νηφάλιος Οδηγός της παρέας», που το βράδυ της γιορτής δεν θα πιείτε για να οδηγήσετε τους φίλους σας με ασφάλεια στο σπίτι.

Υπενθυμίστε στους μοτοσικλετιστές πριν ξεκινήσουν να βάλουν κράνος και να δέσουν σωστά το λουράκι, οι ίδιοι και οι συνεπιβάτες τους. Και σε όλους τους επιβάτες του αυτοκινήτου επιβάλετε με το παράδειγμα σας να φορέσουν τη ζώνη ασφαλείας. Άσχετα αν κάθονται στα μπροστινά ή τα πίσω καθίσματα!

Ως εθελοντής πυροσβέστης αξίζει πολύ περισσότερο να προλάβετε την έναρξη της πυρκαγιάς παρά να αγωνιστείτε να τη σβήσετε, συχνά με περιορισμένα μέσα και υπό αντίξοες συνθήκες. Η απομάκρυνση της καύσιμης ύλης την άνοιξη είναι εξίσου σημαντική με τη δενδροφύτευση.

Αξιέπαινη κάθε προσπάθεια απομάκρυνσης σκουπιδιών αλλά πολύ σημαντικότερο και λιγότερο επίπονο είναι να μάθουμε τα παιδιά και τους νέους να μην πετάνε σκουπίδια όπου λάχει. Ιδίως να τα μάθουμε να μην φράζουν την οδό διαφυγής του νερού σε περίπτωση νεροποντής με αποτέλεσμα να προκληθεί πλημμύρα.

Η προσεκτική οδήγηση με σεβασμό των ορίων ταχύτητας, η προσεκτική κολύμβηση σε περιοχές που δεν γνωρίζουμε, η επισήμανση στις αρμόδιες αρχές αλλά και στους προς τα εκεί κατευθυνόμενους συμπολίτες μας των ενδεχόμενων επικίνδυνων σημείων στους δρόμους, στις παραλίες, ή και στην εξοχή, μπορεί να συμβάλλει στην αποφυγή ενός δυστυχήματος και στη σωτηρία ζωής πολύ περισσότερο από μιαν ηρωική προσπάθεια διάσωσης.

Πολύ σημαντική είναι επίσης η ψυχολογική στήριξη που μπορούμε να δώσουμε σε περίπτωση ατυχήματος ή καταστροφής στους συμπολίτες μας, στα μέλη των οικογενειών τους αλλά και στους παριστάμενους. Ο Δήμος της Βιέννης στην Αυστρία έχει εδώ και χρόνια οργανώσει ομάδες εθελοντών που αναλαμβάνουν την αρχική ψυχολογική στήριξη των συμπολιτών τους προκειμένου να περιοριστούν οι συνέπειες της μετατραυματικής αγχώδους διαταραχής (Post Traumatic Stress Disorder – PTSD).

Πρόκειται για διαταραχή από την οποία υποφέρουν όχι μόνο τα θύματα ενός ατυχήματος ή μιας καταστροφής αλλά και τα μέλη των οικογενειών τους ή οι παριστάμενοι που δεν φέρουν σωματικά τραύματα. Πολλά συμπτώματα της PTSD (κρίσεις πανικού, άγχη, αϋπνίες) μπορούν να αποφευχθούν αν κάποιος ενδιαφερθεί εγκαίρως και για αυτά τα πολυάριθμα «αναίμακτα θύματα».

Ο καλός εθελοντής συμμετέχει στις ασκήσεις πολιτικής προστασίας, στις ασκήσεις πυρόσβεσης και στα επαναληπτικά μαθήματα πρώτων βοηθειών. Χάνει την Κυριακή του για να καθαρίσει μια παραλία, να δενδροφυτέψει μια καμένη πλαγιά ή να μοιράσει αυτοκόλλητα για έναν έρανο. Και πάνω απ’ όλα νοιώθει ευθύνη για την προστασία των συμπολιτών του από τις απειλές της καθημερινότητας και φροντίζοντας να τις προλαμβάνει κάνει πράξη με τον τρόπο του το χριστιανικό «Αγάπα τον πλησίον σου ως σεαυτόν».

Καλή Διεθνή Ημέρα Εθελοντισμού σε όλες και όλους!

28 Νοεμβρίου 2017

Ένα ΤiΤΑΝιο έργο για καλύτερη υγεία στην Κρήτη

Η βελτίωση της υγείας των Κρητικών περνά από την αλλαγή συμπεριφορών – σε αυτό καλούνται να συμβάλλουν οι οικογενειακοί γιατροί που εξοπλίζονται με κατάλληλα εργαλεία
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 28 Νοεμβρίου 2017 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-310)

Πριν λίγες μέρες το πρόγραμμα TiTAN Crete οργάνωσε στα Χανιά μια ημερίδα για την αντιμετώπιση του καπνίσματος στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας. Συνομιλήσαμε με τον υπεύθυνο του προγράμματος κ. Χρήστο Λιονή, καθηγητή Γενικής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Τι είναι το πρόγραμμα TiTAN Crete; Είναι ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα για την διακοπή του καπνίσματος στην Κρήτη (TiTAN Crete) μέσω του οποίου αναπτύσσεται ένα καταρτισμένο δίκτυο γενικών ιατρών στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, στην Κρήτη. Με το πρόγραμμα αυτό η θεραπεία διακοπής καπνίσματος θα ενσωματωθεί στην καθημερινή κλινική πρακτική με την εξειδίκευση των γιατρών στην πολιτική ελέγχου του καπνίσματος.

Η έρευνα που περιλαμβάνει το TiTAN Crete διεξάγεται με συνεργασία της Κλινικής Κοινωνικής και Οικογενειακής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης και του Τμήματος Πρόληψης και Αποκατάστασης του Καρδιολογικού Ινστιτούτου του Πανεπιστημίου της Οτάβα του Καναδά. Το αποτέλεσμα της διετούς αυτής έρευνας θα είναι ένα πολυ-παραγοντικό πρόγραμμα κατάρτισης και εκπαίδευσης ειδικά για χρήση του καπνού στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας στην Κρήτη.

Το πρόγραμμα αποτελεί προσαρμογή στα Ελληνικά δεδομένα, του επιτυχημένου προγράμματος παρέμβασης που αναπτύχθηκε από το Καρδιολογικό Ινστιτούτο του Πανεπιστήμιου της Οτάβα. Αφορά την διάθεση στους γιατρούς της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, επικαιροποιημένων εργαλείων αλλά και γνώσεων με σκοπό να βοηθήσουν τους ασθενείς που καπνίζουν. Τα εργαλεία που θα δημιουργηθούν θα διατεθούν μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος στην Κρήτη και στην Ελλάδα γενικότερα.

Ποιά είναι τα κυριότερα προβλήματα υγείας που απειλούν τον πληθυσμό της Κρήτης; Σήμερα έχει δυστυχώς ξεπεραστεί η μελέτη του 1970 που ανέδειξε τα οφέλη της Κρητικής διατροφής και κατέταξε τον πληθυσμό της Κρήτης ως «χαμηλού κινδύνου» για τα καρδιαγγειακά νοσήματα και τον διαβήτη (καρδιομεταβολικά νοσήματα). Οι αλλαγές στη διατροφή και στον τρόπο ζωής των Κρητικών τα τελευταία χρόνια έχει αυξήσει τους παράγοντες κινδύνου. Η συχνότητα κατανάλωσης κρέατος και λιπαρών έχει αυξηθεί σε βάρος της κατανάλωσης φρούτων και λαχανικών. Ταυτόχρονα, έχει αυξηθεί η κατανάλωση οινοπνευματωδών και το κάπνισμα.

Οι εν λόγω αλλαγές στη διατροφή και στον τρόπο ζωής αποτελούν επίσης παράγοντες αύξησης του κινδύνου διαχρονικής αύξησης σε όλες τις κακοήθεις νεοπλασίες στη γεωγραφική περιφέρεια της Κρήτης και ιδιαιτέρως σε ορισμένους τύπους καρκίνου. Έτσι η επίπτωση από καρκίνο του πνεύμονα κυμαίνεται από 25 έως 50 περιπτώσεις ανά 100.000 κατοίκους ετησίως. Υψηλότερη επίπτωση έχουμε στα αστικά κέντρα και στην νοτιοανατολική Κρήτη ενώ παρατηρείται στατιστικά σημαντική αύξηση στις γυναίκες και ιδιαίτερα στις καπνίστριες.

Παράλληλα, με βάση δεδομένα του Αρχείου Καταγραφής Καρκίνου της Κρήτης, σημαντική είναι και η επίπτωση από καρκίνο του παχέος εντέρου, ιδίως στα αστικά και ημιαστικά κέντρα (μέχρι και 30 περιπτώσεις ανά 100.000 κατοίκους ετησίως). Με βάση τα προγνωστικά μοντέλα που διαθέτει το Αρχείο Καταγραφής προβλέπεται ότι σε ορισμένες περιοχές της Κρήτης (Δήμοι Χερσονήσου, Ρεθύμνου και Χανίων) που παρουσιάζουν υψηλότερο κίνδυνο, η επίπτωση του καρκίνου αναμένεται να αυξηθεί κατά 4,5 έως 4,9% μέσα στην επόμενη δεκαετία. Υψηλές αυξητικές τάσεις 3,5 έως 4,4% αναμένονται και σε άλλες περιοχές της βόρειας και ανατολικής Κρήτης.

Επιπλέον, σημαντική είναι και η επιβάρυνση της ψυχικής υγείας των Κρητικών. Από μελέτη που διενεργήθηκε σε αγροτική περιοχή της Κρήτης την περίοδο 2006-2007 (https://goo.gl/y1QKGa), εκτιμήθηκε ότι 33,9% του πληθυσμού που εξετάστηκε παρουσίαζε καταθλιπτικά συμπτώματα. Από άλλη μελέτη προκύπτει η διαχρονική αύξηση των αυτοκτονιών στο νησί για την περίοδο 2002 έως 2009 ενώ μετά την έναρξη της οικονομικής κρίσης (2009), η Κρήτη εμφάνισε τον υψηλότερο δείκτη αυτοκτονιών στην Ελλάδα (4,76 περιπτώσεις ανά 100.000 κατοίκους).

Φαίνεται πάντως ότι οι Κρητικοί δεν αξιολογούν θετικά την υγεία τους. Σε έρευνα της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας (ΕΣΔΥ) για το 2015 (https://goo.gl/TokM9M), η Κρήτη και τα νησιά του Αιγαίου παρουσίασαν τα χαμηλότερα ποσοστά «καλής» αυτό-αξιολογούμενης υγείας. Παράλληλα, την ίδια περίοδο μειώθηκε σημαντικά το ποσοστό των ατόμων που απευθύνθηκαν σε γιατρό (από 74,6% το 2006 σε 46,5% το 2015).

Πως μπορεί να συμβάλλει το πρόγραμμα TiTAN Crete στην βελτίωση της υγείας των Κρητικών; Με βάση τις σημερινές υγειονομικές προτεραιότητες στην Κρήτη, η εστίαση γίνεται αρχικά στις συνήθειες και στη συμπεριφορά υγείας των Κρητικών και ιδιαίτερα στο κάπνισμα. Στόχος είναι οι οικογενειακοί γιατροί να συμβάλλουν στην αλλαγή της συμπεριφοράς των ασθενών τους ώστε να βελτιωθεί το επίπεδο της υγείας τους. Γι’ αυτό επιδιώκουμε να αυξηθεί το ποσοστό των οικογενειακών γιατρών που εμπλέκονται στην υποστήριξη της διακοπής του καπνίσματος.

Έτσι γίνεται ενημέρωση και εκπαίδευση των γιατρών γενικής ιατρικής της Κρήτης για τη χρήση της φαρμακοθεραπείας στη διακοπή του καπνίσματος αλλά και για την χρήση της μεθόδου της Κινητοποιητικής Συνέντευξης (Motivational Interviewing), με την οποία είναι δυνατή η αλλαγή της συμπεριφοράς του ασθενούς με τόνωση της εσωτερικής του κινητοποίησης. Η μέθοδος, που στηρίζεται στην συνεργασία με τον ασθενή αποσκοπεί στην χειραφέτησή του έτσι ώστε να αναλάβει προσωπικά την ευθύνη για την αλλαγή της συμπεριφοράς του.

Μάλιστα, η μέθοδος μπορεί να εφαρμοστεί και για άλλους παράγοντες κινδύνου (π.χ. αλκοόλ, παχυσαρκία) καθώς και για την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των ασθενών σε θέματα υγείας και πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας (health literacy). Ελπίζουμε, στην ανάπτυξη ενός δικτύου οικογενειακών γιατρών σε όλη την Κρήτη ώστε να μπορέσουμε να διαπιστώσουμε σε βάθος χρόνου τη βελτίωση της υγείας των Κρητικών.

21 Νοεμβρίου 2017

Διακοπή ρεύματος και ηλεκτροπληξία

Μερικές χρήσιμες συμβουλές περί ηλεκτροπληξίας αλλά και για την περίπτωση που φτάσουμε σπίτι μετά από νεροποντή και δεν έχουμε ηλεκτρικό ρεύμα
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 21 Νοεμβρίου 2017 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-309)

Την αφορμή για το σημερινό άρθρο την πήρα από μια ανάρτηση του φίλου μου Στέλιου Κεσσανίδη στο Facebook. Ο Στέλιος είναι τεχνολόγος - ηλεκτρονικός μηχανικός και εκπαιδευτικός και τον γνωρίζω από την εποχή που ήμασταν Πρόσκοποι.

Διακοπή ρεύματος μετά από βροχή. Μετά από μια έντονη βροχόπτωση είναι πιθανόν να παρουσιαστεί διακοπή ρεύματος. Πριν ζητήσουμε εξωτερική βοήθεια μπορούμε να ελέγξουμε κάποια πράγματα μόνοι μας και ενδεχομένως να μπορέσουμε να αποκαταστήσουμε την τροφοδοσία με ηλεκτρικό ρεύμα. Κι επειδή οι διακοπές ρεύματος μπορεί να σημειωθούν και βράδυ, καλόν είναι να έχουμε κάπου πρόχειρο ένα φακό, κατά προτίμηση επαναφορτιζόμενο με την κίνηση. Μπορούμε επίσης να χρησιμοποιήσουμε το φακό που πιθανότατα διαθέτει το κινητό μας τηλέφωνο.

Κατ’ αρχάς πηγαίνουμε στον γενικό πίνακα και ελέγχουμε τις κεντρικές προστασίες της εγκατάστασης. Δηλαδή τον γενικό και το ρελέ διαφυγής/ηλεκτροπληξίας (κόκκινα βέλη στην φωτογραφία).

Πρώτο βήμα. Αν οι κεντρικές προστασίες δεν έχουν πέσει, και η λυχνία ένδειξης ηλεκτρικού ρεύματος του γενικού πίνακα δεν φωτίζεται τότε, εάν και τα γειτονικά σπίτια δεν έχουν ρεύμα, πρόκειται για βλάβη του δικτύου. Σε αυτή την περίπτωση πρέπει να καλέσουμε τη ΔΕΗ να επιδιορθώσει τη βλάβη (για τα Χανιά καλούμε το 1050 από σταθερό ΟΤΕ ή το 28210-86125).

Δεύτερο βήμα. Αν έχει πέσει κάποια από τις κεντρικές προστασίες, το πρόβλημα ίσως να οφείλεται σε κάποια διαρροή ρεύματος. Κι αυτό επειδή η βροχή έχει περάσει μέσα στους τοίχους ή σε κάποια εξωτερική πρίζα. Αυτό μπορεί να συμβεί ιδίως σε μονοκατοικίες ή παλιά σπίτια εκτεθειμένα στη βροχή. Αν λοιπόν έχει πέσει κάποια από τις κεντρικές προστασίες επιχειρούμε να τις ανεβάσουμε. Αν ανέβουν (και μείνουν ανεβασμένες) έχει καλώς, μάλλον υπήρχε κάποιο προσωρινό πρόβλημα που έχει ξεπεραστεί.

Τρίτο βήμα. Τι γίνεται όμως αν συνεχίσει να πέφτει ο γενικός διακόπτης; Τότε το πρόβλημα είναι σοβαρό και πρέπει να φωνάξουμε ηλεκτρολόγο! Αντίθετα, αν ο γενικός παραμένει και πέφτει μόνο το ρελέ διαφυγής/ηλεκτροπληξίας ίσως να μπορούμε να κάνουμε κάτι μόνοι μας. Αφήνουμε το ρελέ διαφυγής κατεβασμένο και κατεβάζουμε όλους τους διακόπτες του πίνακα. Κάθε ένας από αυτούς τροφοδοτεί ένα τμήμα (κύκλωμα) της εγκατάστασης (κάποιες λάμπες, κάποιες πρίζες, την κουζίνα, το ψυγείο, το πλυντήριο, κλιματιστικά, κλπ.). Κανονικά, για κάθε κύκλωμα θα πρέπει να υπάρχει και η σχετική ένδειξη πάνω στον πίνακα.

Τέταρτο βήμα. Με κατεβασμένους όλους τους επάνω διακόπτες, σηκώνουμε το ρελέ διαφυγής. Αν πέσει, μάλλον δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι – πρέπει να καλέσουμε ηλεκτρολόγο. Αν όμως το ρελέ διαφυγής παραμείνει ανεβασμένο τότε ανεβάζουμε προσεκτικά έναν-έναν και τους επάνω διακόπτες (μπλε βέλη στη φωτογραφία). Αν ανεβάζοντας κάποιον από αυτούς πέσει πάλι το ρελέ, έχουμε εντοπίσει το μέρος του σπιτιού με τη διαρροή. Κάνουμε μια ακόμα δοκιμή και αν πέσει, τον αφήνουμε κατεβασμένο και συνεχίζουμε με τους άλλους διακόπτες.

Έτσι, μπορούμε να εντοπίσουμε τα συγκεκριμένα κυκλώματα που έχουν το πρόβλημα. Θα τα αφήσουμε απομονωμένα και θα φωνάξουμε τον ηλεκτρολόγο ενώ θα περιμένουμε να στεγνώσει η περιοχή όπου σημειώνεται η διαρροή! Αλλά με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να συνεχίσουμε να έχουμε ρεύμα στο υπόλοιπο σπίτι.

Φυσικά, δεν ακουμπάμε πρίζες ούτε επιχειρούμε να «επισκευάσουμε» τη βλάβη μόνοι μας. Σε κάθε περίπτωση που ξεπερνά τα παραπάνω θα πρέπει να απευθυνθούμε σε πιστοποιημένο ηλεκτρολόγο. Γενικά, πάντως ας είμαστε επιφυλακτικοί αν δεν έχουμε ασχοληθεί ποτέ με τα ηλεκτρικά του σπιτιού. Όπως, έγραψε κάτω από την ανάρτηση του Στέλιου ένας σχολιαστής, ο ηλεκτρολόγος και επίσης Πρόσκοπος, Ευτύχιος Αστανάστας από τη Βέροια, «Με το ρεύμα δεν παίζουμε, δεν μυρίζει, δεν φαίνεται, δεν κάνει διακρίσεις. Άρα , οι μαγκιές ας μείνουν στην άκρη και να μην το παίζει μάστορας ο καθένας».

Ηλεκτροπληξίες από αμέλεια. Γενικά θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι η συνύπαρξη ηλεκτρικού ρεύματος και υγρασίας μπορεί να αποβεί θανατηφόρα. Γι’ αυτό δεν χρησιμοποιούμε ηλεκτρικά εργαλεία ή συσκευές σε υγρό περιβάλλον ή αν δεν είναι γειωμένα και με καλή μόνωση. Δεν χρησιμοποιούμε ηλεκτρικό καλοριφέρ στο μπάνιο, σίδερο ή τοστιέρα δίπλα στο νεροχύτη και δεν φορτίζουμε το κινητό μας δίπλα στο ντους …

Επίσης, επειδή το ανθρώπινο σώμα είναι καλός αγωγός του ηλεκτρισμού, κάθε φορά που θα χρησιμοποιήσουμε ηλεκτρικές συσκευές (π.χ. σίδερο σιδερώματος, σεσουάρ μαλλιών, μίξερ κουζίνας) πρέπει απαραίτητα να μην είμαστε ξυπόλυτοι, ούτε με βρεγμένα πόδια. Αυτό ισχύει ιδίως για τις κυρίες – ποτέ πιστολάκι στο μπάνιο, ξυπόλυτες και με βρεγμένα πόδια! Και φοράμε πάντα πλαστικά παπούτσια που μας εξασφαλίζουν καλή μόνωση.

Φυσικά, δεν πρέπει να ερχόμαστε σε επαφή με εναέρια ή γυμνά ηλεκτροφόρα καλώδια ιδίως όταν αυτά έχουν πέσει στο έδαφος λόγω καταιγίδας ή σεισμού. Ούτε όταν κάνουμε κάποιες εργασίες πάνω σε μεταλλική σκάλα ή στην ταράτσα όταν διορθώνουμε κάποια κεραία. Τέλος, αποφεύγουμε το πέταγμα αετού κοντά σε ηλεκτροφόρα καλώδια, ιδίως τις ημέρες με αυξημένη υγρασία.

Αποφεύγουμε επίσης να υπερφορτώνουμε τις πρίζες με πολλές συσκευές, ιδίως όσες καταναλώνουν πολύ ρεύμα. Υπάρχει κίνδυνος υπερθέρμανσης και πρόσκλησης πυρκαγιάς. Όταν βγάζουμε μια συσκευή από την πρίζα δεν την τραβάμε από το καλώδιο αλλά τραβούμε το φις. Απαραίτητος είναι και ο περιοδικός έλεγχος των ηλεκτρικών μας συσκευών για φθορές στα καλώδια ή για σωστή συντήρηση.

Με την ευκαιρία να μην ξεχάσουμε να βγάλουμε από την πρίζα τα φωτάκια του χριστουγεννιάτικου δένδρου – αποτελούν συχνά αιτία πυρκαγιάς, όπως βέβαια και τα ξεχασμένα κεριά …

Τέλος, σε παλιότερες ηλεκτρικές εγκαταστάσεις δεν παρεμβαίνουμε στις ασφάλειες και φροντίζουμε να τις εκσυγχρονίσουμε εγκαθιστώντας ρελέ διαφυγής/ηλεκτροπληξίας. Τα ρελέ αυτά διακόπτουν την παροχή του ρεύματος προς το σπίτι μόλις ανιχνεύσουν έστω και μικρή διαρροή του προς της γη λόγω πιθανού βραχυκυκλώματος ή ηλεκτροπληξίας.

Ας μην ξεχνούμε ότι η πρόληψη και η επιφυλακτικότητα σώζουν ζωές!

14 Νοεμβρίου 2017

Ημερολόγιο

Μερικά παραλειπόμενα νέα για τα τροχαία, την Ευρωπαϊκή Κάρτα Αναπηρίας, τις παγίδες του διαδικτύου και το εντομοκτόνο Round-up
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 14 Νοεμβρίου 2017 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-308)

Τροχαία. Πήγα την Κυριακή στο Πολυτεχνείο στην εκδήλωση μνήμης για την Στέλλα και τον Γιάννη με κεντρικό ομιλητή τον Ιαβέρη. Ο οποίος προσπαθεί να ξυπνήσει τους Έλληνες όσον αφορά τη χαμένη τους αυτοεκτίμηση που τους κάνει αυτόχειρες, δολοφόνους, σακάτηδες όταν πιάνουν τιμόνι. Όσοι ήλθαν στην εκδήλωση παρατήρησαν ίσως τα νέα φανάρια που εγκατέστησε ο Δήμος στην είσοδο του Πολυτεχνείου αλλά και την φρέσκια διαγράμμιση από την στροφή προς Κουνουπιδιανά μέχρι την είσοδο του χωριού.

Κατά την άποψή μου, πρόκειται δυστυχώς για ένα ελλιπές έργο βιτρίνας. Η εισήγηση του Πολυτεχνείου ήταν να κατασκευαστεί κυκλικός κόμβος αλλά και πεζοδρόμια. Επιπλέον, δεν προβλέφθηκε τίποτα στο ύψος του Επαγγελματικού Λυκείου όπου κυκλοφορούν πολυάριθμοι μαθητές. Ούτε στο ύψος του σουπερ-μάρκετ Χαλκιαδάκης όπου και η στάση του αστικού λεωφορείου. Σημείο όπου πάλι διέρχονται πολυάριθμοι φοιτητές όλες σχεδόν τις ώρες της ημέρας.

Η διπλή διαχωριστική γραμμή δεν προβλέπει στροφή για την είσοδο στον Χαλκιαδάκη στο ρεύμα από Κουνουπιδιανά προς Χανιά!!! Δηλαδή όσοι έρχονται από Κουνουπιδιανά ΔΕΝ μπορούν να μπουν νόμιμα στον χώρο στάθμευσης του Χαλκιαδάκη στρίβοντας αριστερά, παρά μόνο αν παραβιάσουν διπλή διαχωριστική γραμμή.

Ο κ. Δήμαρχος απέδωσε τα προβλήματα σε παραλείψεις των τεχνικών υπηρεσιών του Δήμου και υποσχέθηκε να φροντίσει για την επίλυσή τους.

Ευρωπαϊκή Κάρτα Αναπηρίας. Σήμερα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν υπάρχει αμοιβαία αναγνώριση της ιδιότητας των Ατόμων με Αναπηρία. Αυτό δυσκολεύει τη μετακίνηση των ΑμεΑ σε άλλες χώρες αφού η εθνική κάρτα ΑμεΑ ενδέχεται να μην αναγνωρίζεται. Γι’ αυτό λοιπόν η ΕΕ αναπτύσσει την Ευρωπαϊκή Κάρτα Αναπηρίας που θα αποτελέσει τη βάση ενός συστήματος αμοιβαίας αναγνώρισης.

Με την εν λόγω κάρτα τα ΑμεΑ θα αποκτήσουν ισότιμη πρόσβαση σε ορισμένα συγκεκριμένα προνόμια, ιδίως στους τομείς του πολιτισμού, της ψυχαγωγίας και των μεταφορών. Κατ’ αρχάς θα αναγνωρίζεται, σε εθελοντική βάση, από όλες τις χώρες της ΕΕ που συμμετέχουν στο σύστημα. Σε αυτές περιλαμβάνονται το Βέλγιο, η Κύπρος, η Εσθονία, η Φινλανδία, η Ιταλία, η Μάλτα, η Σλοβενία και η Ρουμανία.

Οι χώρες αυτές συμμετείχαν σε ένα πιλοτικό πρόγραμμα που χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τα κριτήρια χορήγησης της Ευρωπαϊκής Κάρτας Αναπηρίας θα συνεχίσουν να καθορίζονται από τα οικεία κράτη μέλη αλλά οι κάτοχοι της θα έχουν τα ίδια δικαιώματα πρόσβασης σε μουσεία, χώρους ψυχαγωγίας και αθλητικά κέντρα με τα ΑμεΑ της φιλοξενούσας χώρας.

Οι παγίδες του διαδικτύου. Οι εκπρόσωποι των τριών μεγάλων εταιρειών του διαδικτύου (Google, Facebook, Twitter) στις καταθέσεις τους στην Αμερικανική Γερουσία αποκάλυψαν τις μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν για να επηρεαστούν οι εκλογείς στις τελευταίες αμερικανικές εκλογές.

Χρησιμοποιήθηκαν ως δολώματα διαφημίσεις που αξιοποιούσαν τα θρησκευτικά πιστεύω, την ρατσιστική ιδεολογία και τον πατριωτισμό των ευφάνταστων χρηστών. Οι χρήστες που έδειχναν πως τους αρέσουν ή που αναδημοσίευαν τα σχετικά δημοσιεύματα έμπαιναν στο στόχαστρο των υπηρεσιών παραπλάνησης και λάμβαναν πολυάριθμες ψευδείς ειδήσεις σχετικά με τις εκλογές.

Έτσι κάνοντας like σε μια θρησκευτικού περιεχομένου φωτογραφία ή σε ένα αντίστοιχο δημοσίευμα, ο ανύποπτος χρήστης κατατασσόταν ως «συντηρητικός» και άρχισε να λαμβάνει μηνύματα που τον προέτρεπαν να ψηφίσει συγκεκριμένο υποψήφιο, κάτι που αποτελούσε σαφή προσπάθεια χειραγώγησης του εκλογικού σώματος. Όλη αυτή η εκστρατεία εκπορευόταν μάλιστα από κάποιες υπηρεσίες πληροφοριών ξένης χώρας και την καθιστούσε επικίνδυνη για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.

Προσοχή λοιπόν στα δημοσιεύματα, στις φωτογραφίες και στα σχόλια που κάνετε στο Facebook, στις αναρτήσεις σας στο Twitter και στα μηνύματα που ανταλλάσετε μέσω Google. Αποκαλύπτουν τα πολιτικά σας ενδιαφέροντα και είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν για να επηρεάσουν τη γνώμη σας και την ψήφο σας στις επόμενες εκλογές.

Αποκαλύψεις για το Round-up. Το εν λόγω ζιζανιοκτόνο είναι γνωστό και χρησιμοποιείται ευρέως και στην Ελλάδα. Περιέχει γλυφοσάτη (glyphosate) μια χημική ένωση που έχει χαρακτηριστεί ως «πιθανώς καρκινογόνα» από τον παγκόσμιο οργανισμό Υγείας.

Στο πλαίσιο της εκδίκασης της προσφυγής 3.500 ατόμων κατά της Μονσάντο, δηλ. της εταιρείας που κατασκευάζει το Round-up, αποχαρακτηρίστηκαν και δημοσιοποιήθηκαν χιλιάδες εσωτερικά έγγραφα. Τα οποία αποδεικνύουν ότι επί σειρά ετών η εταιρεία παραπλανούσε τις αρχές και το κοινό σχετικά με την επικινδυνότητα του προϊόντος. Και το έκανε παραποιώντας επιστημονικά δεδομένα, τοποθετώντας δικούς της επιστήμονες σε θέσεις κλειδιά του δημοσίου και χρηματοδοτώντας τα ΜΜΕ.

Η άδεια κυκλοφορίας της γλυφοσάτης στην ΕΕ λήγει τον Δεκέμβριο και έχουν μαζευτεί υπογραφές πολιτών για να μην ανανεωθεί. Οι συζητήσεις στην αρμόδια επιτροπή των κρατών μελών συνεχίζονται με ορισμένα κράτη να αντιτάσσονται πλήρως στην ανανέωση, ενώ άλλα την υποστηρίζουν.

31 Οκτωβρίου 2017

Υποψήφιοι αυτόχειρες και επίδοξοι δολοφόνοι

Μερικές καθημερινές συμπεριφορές δείχνουν ότι δεν αγαπούμε τη ζωή και την υγεία, ούτε τη δική μας ούτε των άλλων …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 31 Οκτωβρίου 2017 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-307)

Τροχαία. Η Βρετανία προχωρεί στην αναμόρφωση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας δημιουργώντας ένα νέο αδίκημα, την πρόκληση τραυματισμού λόγω απερίσκεπτης οδήγησης. Σε περίπτωση που προκληθεί θάνατος λόγω υπερβολικής ταχύτητας, αγώνων ταχύτητας, οδήγησης υπό την επήρεια οινοπνεύματος και ουσιών ή χρήσης κινητού τηλεφώνου, θα προβλέπεται ποινή ισόβιας κάθειρξης αντί για την 14ετή φυλάκιση που προβλέπεται σήμερα.

Επιπλέον, το βρετανικό Υπουργείο Μεταφορών έχει διπλασιάσει το πρόστιμο για την χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση, ανεβάζοντάς το στις 200 λίρες (περίπου 225 ευρώ) με ταυτόχρονη επιβολή 6 βαθμών ποινής στους οδηγούς.

Στη χώρα μας τα παραπάνω δεν θεωρούνται εγκλήματα αλλά πλημμελήματα! Έτσι, οι δολοφόνοι οδηγοί, αν έχουν επιζήσει, απελευθερώνονται αυθημερόν και έχουν την δυνατότητα να ξαναπιάσουν το τιμόνι πριν ακόμη στεγνώσει το αίμα των θυμάτων τους στην άσφαλτο. Κι αυτό παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις πολλών για τον χαρακτηρισμό των πράξεων αυτών ως τροχαίων εγκλημάτων. Όπως του Σταύρου Πολέντα, προέδρου του Πανελλήνιου Συλλόγου Αρωγής και Αλληλεγγύης Οικογενειών Θυμάτων Τροχαίων Δυστυχημάτων «Ο Άγιος Χριστόφορος». Ή του γνωστού πρώην οδηγού αγώνων και ειδικού σε θέματα οδικής ασφάλειας Ιαβέρη (Αναστάσιου Μαρκουίζου).

Επιπλέον, η κυβέρνηση γνωστοποίησε ότι σχεδιάζει τη σύνδεση των προστίμων για τις παραβάσεις του ΚΟΚ με το εισόδημα των παραβατών, κάτι που αποτελεί την χειρότερη μορφή ταξικού διαχωρισμού από την εποχή της φεουδαρχίας!

Φυτοφάρμακα. Μιλούσα τις προάλλες με έναν ελαιοπαραγωγό, στον οποίο συνέστησαν να χρησιμοποιήσει ένα συγκεκριμένο εντομοκτόνο (Bulldock) κατά του δάκου. Παρόλο που οι οδηγίες του προϊόντος μιλούν για δολωματικό ψεκασμό, η συμβουλή που δόθηκε ήταν για ψεκασμό ολικής κάλυψης. Ο υπόψη αγρότης διαπίστωσε με τρόμο ότι σε αυτή την περίπτωση η συγκομιδή επιτρέπεται μόνο 56 ημέρες μετά το τελευταίο ψέκασμα! Γιατί το συγκεκριμένο προϊόν είναι ιδιαίτερα τοξικό για τον άνθρωπο, τα ψάρια και τις μέλισσες.

Πολλά από τα ενεργά συστατικά των φυτοφαρμάκων είναι αποδεδειγμένα καρκινογόνα. Είχαμε γράψει και παλιότερα για τις βλαβερές συνέπειες της αλόγιστης χρήσης φυτοφαρμάκων, ιδίως όταν δεν λαμβάνονται οι προβλεπόμενες προφυλάξεις (βλ. Χ.Ν. 28/6/2012). Για να προστατευθούν οι ραντιστές (φόρμα, μάσκα, γυαλιά, υποδήματα, γάντια) αλλά και το περιβάλλον (π.χ. ο υδροφόρος ορίζοντας, τα άγρια ζώα αλλά τα χρήσιμα έντομα όπως οι μέλισσες). Επιπλέον, τα προστατευτικά ρούχα πρέπει να καθαρίζονται χωριστά από τα υπόλοιπα ρούχα της οικογένειας, προκειμένου τα φάρμακα να μην περάσουν στα παιδιά.

Κάπνισμα. Το έχουμε γράψει άπειρες φορές. Το κάπνισμα σκοτώνει! Κι όχι μόνο τους καπνιστές αλλά και όσους δεν καπνίζουν αλλά αναπνέουν τον καπνό του τσιγάρου, ιδίως σε κλειστούς χώρους (παθητικοί καπνιστές). Για να προστατευθούν αμφότεροι έχουν θεσπιστεί σε όλο τον κόσμο νόμοι που απαγορεύουν το κάπνισμα σε κλειστούς χώρους. Στην Ελλάδα ο σχετικός νόμος δυστυχώς δεν εφαρμόζεται!

Ο καπνιστής που ξεφυσά τον καπνό του τσιγάρου του πάνω στον μη καπνιστή, εκτός από την βλάβη που προκαλεί στην δική του υγεία, δείχνει και παντελή έλλειψη σεβασμού για την ζωή και την υγεία του πλησίον του. Που μπορεί να είναι το παιδί του, η σύντροφός του, ο φίλος του. Όταν μάλιστα η ιατρική έρευνα έχει τεκμηριώσει τις βλαβερές συνέπειες του καπνού από την δεκαετία του 1950.

Διαπροσωπικό μίσος. Τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί τα κηρύγματα μίσους εναντίον κάθε είδους μειονοτικών ομάδων. Μερικοί θρησκευτικοί ηγέτες και δημόσια πρόσωπα βάζουν στο στόχαστρο ανθρώπους διαφορετικής θρησκείας ή φυλετικού προσανατολισμού. Ή και ανθρώπους που έχουν φτάσει στη χώρα μας ως πρόσφυγες δραπετεύοντας από ζώνες πολέμων, σφαγών και καταπίεσης.

Παράλληλα, μερικοί πολιτικοί επαναφέρουν στην επικαιρότητα περιόδους της πρόσφατης ιστορίας μας κατά τις οποίες κυριάρχησαν αιματηρές εμφύλιες συγκρούσεις. Διάφορες ομάδες αμφίβολης προέλευσης προχωρούν και σε πράξεις βίας σε πανεπιστήμια, νοσοκομεία, σε δημόσιους ανοικτούς χώρους.

Η κατάληξη των εν λόγω φαινομένων είναι γνωστή από τη μελέτη της ιστορίας. Και δεν είναι ποτέ ευχάριστη. Γιατί η βία προκαλεί περισσότερη βία ... Ή όπως μας λέει ο σοφός Σολομώντας στις Παροιμίες λ'-33 «άμελγε γάλα και εσταί βούτυρον, εαν δε εκπιέζης μυκτήραν εξελεύσεται αίμα εαν δε εξέλκης λόγους εξελεύσονται κρίσεις και μάχαι» ή σε μια πιο σύγχρονη μετάφραση «όστις χτυπά το γάλα, εκβάλλει βούτυρον και όστις εκθλίβει την ρίνα εκβάλλει αίμα και όστις ερεθίζει οργήν, εκβάλλει μάχας».

Συμπέρασμα. Οι αντικοινωνικές συμπεριφορές που πολλαπλασιάζονται στη χώρα μας δείχνουν ότι δεν εκτιμούμε τη ζωή και την υγεία, κι ας ευχόμαστε συνέχεια «πρώτα η υγεία», «εις υγεία» κι «αν έχουμε υγεία όλα τα άλλα τα βρίσκουμε». Απαιτούμε τον σεβασμό των άλλων αλλά οι περισσότεροι δεν δείχνουμε σεβασμό προς τους πλησίον μας, προς τους συμπολίτες μας, προς τους ξένους - τους οποίους οι πρόγονοί μας, τους οποίους τόσο συχνά επικαλούμαστε, θεωρούσαν ιερούς. Και με τις απερίσκεπτες συμπεριφορές μας ως υποψήφιοι αυτόχειρες ή επίδοξοι δολοφόνοι προκαλούμε πόνο στους δικούς μας και στην κοινωνία γενικότερα …Ας μετανοήσουμε όσο είναι ακόμη καιρός!

24 Οκτωβρίου 2017

Γράμμα από τις Βρυξέλλες

Από τη συνάντηση εκπροσώπων των ευρωπαϊκών υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης με στόχο να γίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση ασφαλής (#makeEUsafe)
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 24 Οκτωβρίου 2017 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-306)

Την περασμένη εβδομάδα βρέθηκα στις Βρυξέλλες προσκεκλημένος της Ένωσης για τον Ευρωπαϊκό Αριθμό Επειγόντων – 112 (ΕΕΝΑ). Μαζί με δεκάδες μέλη υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης από όλη την Ευρώπη συζητήσαμε επί δύο μέρες τις ανάγκες τους και τις μελλοντικές προοπτικές στoν κρίσιμο τομέα της επικοινωνίας των αρχών διαχείρισης επειγόντων με τους πολίτες, όταν βρίσκονται σε εξέλιξη μεγάλα ατυχήματα, καταστροφές και κρίσεις.

Συμμετείχαν πυροσβέστες, γιατροί επειγόντων και αστυνομικοί, καθώς και ειδικοί σε θέματα μέσων κοινωνικής δικτύωσης, διαχείρισης κρίσεων, γεωεντοπισμού, κυβερνοασφάλειας και χαρτογράφησης αυτόματων απινιδωτών. Η χώρα μας, η οποία υποδέχεται κάθε χρόνο εκατομμύρια τουρίστες από όλο τον κόσμο, δεν είχε στείλει δυστυχώς εκπροσώπους από τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Αν είχαν έλθει θα είχαν επωφεληθεί ιδιαίτερα από τις εμπειρίες των συναδέλφων τους από τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Θεματολογία της συνάντησης. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρέθηκαν αρχικά τα ανοικτά θέματα σχετικά με την εφαρμογή της υπηρεσίας eCall. Πρόκειται για το σύστημα το οποίο, από τον Απρίλιο του 2018, θα επιτρέπει στα αυτοκίνητα να καλούν αυτόματα τον ευρωπαϊκό αριθμό επειγόντων 112 σε περίπτωση ατυχήματος, ακόμη κι αν οι επιβαίνοντες δεν είναι σε θέση να το κάνουν οι ίδιοι. Όλα τα καινούργια αυτοκίνητα θα είναι εξοπλισμένα υποχρεωτικά με το νέο σύστημα, ενώ τα παλαιά θα εξοπλιστούν σταδιακά.

Συζητήθηκαν επίσης τα διδάγματα από την εγκατάσταση του προηγμένου γεωεντοπισμού έξυπνων κινητών τηλεφώνων (Advanced Mobile Location ή AML). Αναφέρθηκαν οι εμπειρίες των χωρών που έχουν ήδη εγκαταστήσει το σύστημα αυτό ή που το δοκιμάζουν (Βρετανία, Εσθονία, και Λιθουανία Ισλανδία, Ιρλανδία, Σουηδία, Νορβηγία, Βέλγιο, Ιταλία, Αυστρία, Σλοβενία). Αναφέρθηκε το κόστος εγκατάστασης (περίπου 50.000 €) και τα τεράστια οφέλη του γεωεντοπισμού σε ακτίνα λίγων μέτρων αντί για πολλά χιλιόμετρα με τα υπάρχοντα συστήματα (βλ και Χ.Ν. 4/5/2016)

Άλλα θέματα που συζητήθηκαν αφορούσαν τη χρήση δρόνων (drones) και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Τα προβλήματα της χαρτογράφησης των αυτόματων εξωτερικών απινιδωτών. Και τις προκλήσεις των υπεύθυνων διαχείρισης κρίσεων που αντιμετωπίζουν απρόβλεπτες ή πολύπλοκες καταστάσεις για τις οποίες δεν έχουν καταρτίσει σχέδια εκ των προτέρων. Πολλές από τις σύγχρονες κρίσεις απαιτούν σπάνιες ηγετικές ικανότητες και δεξιότητες διαχείρισης του απρόβλεπτου.

Συνάντηση με τους Ευρωβουλευτές. Την τρίτη μέρα της εκδήλωσης, οι εκπρόσωποι των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης επισκέφτηκαν, φορώντας τις στολές τους, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το έκαναν για να ενημερώσουν τους ευρωβουλευτές των χωρών τους για τις κοινές τους θέσεις σχετικά με την υπό συζήτηση νέα νομοθεσία για τον Ευρωπαϊκό Κώδικα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών. Στόχος ήταν να γίνει η ΕΕ ασφαλής (#makeEUsafe).

Η νομοθεσία αυτή αντικαθιστά και ενισχύει την υφιστάμενη νομοθεσία για το 112 και άλλα θέματα τηλεπικοινωνιών που αφορούν άμεσα τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Ιδιαίτερη ενημέρωση έγινε επίσης για την ανάγκη θέσπισης ευρωπαϊκής στρατηγικής για την πυρασφάλεια καθώς και για τις ανάγκες των θυμάτων τρομοκρατικών επιθέσεων. Να σημειωθεί το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Αντόνιο Ταγιάνι καθώς και πλήθους ευρωβουλευτών που επισκέφτηκαν τα σημεία ενημέρωσης κάθε χώρας για ενημέρωση.

Πολλές από τις θέσεις των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης έχουν ήδη υιοθετηθεί από την κοινοβουλευτική επιτροπή εσωτερικής αγοράς και προστασίας των καταναλωτών αλλά απομένει η έγκρισή τους και από το Συμβούλιο Υπουργών Τηλεπικοινωνιών και από την ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Αφορούν τον προηγμένο γεωεντοπισμό αλλά και την πρόβλεψη για ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης των πολιτών σε περιπτώσεις επικείμενων ή εξελισσόμενων καταστροφών και κρίσεων. Επίσης την πρόσβαση των ατόμων με αναπηρίες στον ευρωπαϊκό αριθμό επειγόντων 112.

Πορεία για τα θύματα της τρομοκρατίας. Αμέσως μετά πραγματοποιήθηκε πορεία από το χώρο μπροστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο Υπουργών μέχρι το μνημείο των θυμάτων της τρομοκρατίας στις Βρυξέλλες. Εκτός από τους εκπροσώπους των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης από όλη την Ευρώπη, συμμετείχαν ο υπουργός εσωτερικών του Βελγίου, ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Ένωση Ασφάλειας, ο δήμαρχος των Βρυξελλών, οι αρχηγοί αστυνομίας και πυροσβεστικής του Βελγίου και πλήθος κόσμου. Χαιρετισμό απεύθυνε ο Πρόεδρος της ΕΕΝΑ Δρ Δημήτρης Πύρρος, επιστημονικός διευθυντής του ΕΚΑΒ.

Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η στιγμή που όλοι οι παρευρισκόμενοι άφησαν από ένα λευκό τριαντάφυλλο στο μνημείο, το οποίο έχει φτιαχτεί ακριβώς για να θυμίζει τα θύματα της τρομοκρατίας και την υποχρέωσή όλων μας να κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να μην υπάρξουν άλλες απώλειες ανθρώπινων ζωών στο μέλλον.

Η ενίσχυση της ετοιμότητας των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης με κάθε μέσον πρέπει να αποτελεί μια από τις προτεραιότητες της πολιτείας. Μαζί με τον σχεδιασμό και την υλοποίηση μέτρων πρόληψης και ελαχιστοποίησης των επιπτώσεων ατυχημάτων και καταστροφών αποτελεί δείγμα πολιτισμένης χώρας που νοιάζεται για την ζωή, την υγεία και την προστασία των ελλήνων πολιτών αλλά και των πολυάριθμων επισκεπτών της όμορφης χώρας μας.

17 Οκτωβρίου 2017

Απελευθέρωση …

Τα κύρια σημεία της ομιλίας του ψυχολόγου Ιωάννη Λύκου σχετικά με τις ψυχολογικές παραμέτρους της εξάρτησης από τον καπνό
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 17 Οκτωβρίου 2017 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-305)

Το αίτημα για περισσότερη ελευθερία είναι στην ημερησία διάταξη. Το φωνάζουν οι φοιτητές και όσοι υποφέρουν από τα μέτρα που αναγκάστηκαν να πάρουν οι κυβερνήσεις λόγω μνημονίων. Το προβάλουν οι λογοτέχνες, οι τραγουδοποιοί και οι ηθοποιοί με τα έργα τους. Το γιορτάζουμε στις εθνικές εορτές και επετείους. Τι θα λέγατε όμως αν σας έλεγα ότι ένας στους τρεις Έλληνες έχει υποδουλωθεί με ύπουλο τρόπο; Και μάλιστα συνεχίζει να είναι δούλος μιας ολέθριας συνήθειας! Του καπνίσματος.

Αυτό ήταν το συμπέρασμα που έβγαλα ακούγοντας τους ομιλητές της εκδήλωσης που οργάνωσε πριν λίγες μέρες η πρωτοβουλία πολιτών «Ψυχαγωγία και εργασία χωρίς καπνό - Χανιά» με θέμα την σχέση καρδιαγγειακών νοσημάτων και καπνίσματος. Ιδίως όταν άκουσα τον ψυχολόγο Ιωάννη Λύκο να μιλάει για τις ψυχολογικές παραμέτρους της εξάρτησης από τον καπνό.

Τα στάδια για την διακοπή του καπνίσματος. Είναι γεγονός, τόνισε ο κ. Λύκος, ότι η εξάρτηση από το τσιγάρο δεν ξεχνιέται εύκολα ενώ η διακοπή του καπνίσματος απαιτεί συχνά περισσότερες προσπάθειες. Αναφέρθηκε μάλιστα αναλυτικά στα πέντε στάδια για την απεξάρτηση. Στο πρώτο στάδιο ο καπνιστής δεν έχει συνειδητοποιήσει την βλαπτικότητα της συνήθειας (κάτι που ισχύει ιδίως για τους εφήβους). Στο δεύτερο στάδιο, όταν αρχίσουν κάποια προβλήματα (όπως ο τσιγαρόβηχας) ο καπνιστής συνειδητοποιεί τις συνέπειες και αναλύει τα θετικά και τα αρνητικά στοιχεία της συνήθειάς του.


Το τρίτο στάδιο, χαρακτηρίζεται από προετοιμασία και αποφασιστικότητα για δράση αλλά και από τη διερεύνηση των τρόπων διακοπής του καπνίσματος. Στο τέταρτο στάδιο έχει πλέον ληφθεί η απόφαση και τίθενται σε πράξη οι μέθοδοι που επιλέχτηκαν. Τέλος, στο πέμπτο στάδιο ο πρώην καπνιστής αγωνίζεται να διατηρήσει τη νέα συμπεριφορά και την ιδιότητα του μη καπνιστή. Ωστόσο, σε όλα τα στάδια υπάρχει κίνδυνος υποτροπής, αλλά ευτυχώς κανείς δεν επιστρέφει στο πρώτο στάδιο. Μάλιστα όταν η προσπάθεια επαναληφθεί, ο καπνιστής είναι πιο ενημερωμένος και συχνά πιο αποφασισμένος.

Ο ρόλος της νικοτίνης. Ο κ. Λύκος τόνισε ότι η νικοτίνη είναι ένα ύπουλο μόριο και το παρομοίασε με κακό ερωτικό σύντροφο - αρχικά δίνει ευχαρίστηση μετά όμως γίνεται απαραίτητο και δημιουργεί συμπτώματα στερητικού συνδρόμου (δυσκολία συγκέντρωσης, δυσκολία στον ύπνο, συμπτώματα κατάθλιψης, αύξηση της όρεξης, διάχυτοι πόνοι στο σώμα). Έτσι η ζωή του καπνιστή γίνεται μια αλληλουχία από διαδοχικά στερητικά σύνδρομα, τα οποία ο καπνιστής έχει πια μάθει να ανακουφίζει καπνίζοντας ένα τσιγάρο.

Μάλιστα, η απεξάρτηση είναι δυσκολότερη αν το κάπνισμα έχει αρχίσει σε εφηβική, νεαρή ή και παιδική ηλικία. Όποιος δεν έχει γίνει πελάτης της καπνοβιομηχανίας μέχρι την ενηλικίωσή του, δύσκολα ξεκινά το κάπνισμα μετά. Οι έφηβοι που κινδυνεύουν περισσότερο είναι όσοι ζουν σε περιβάλλον καπνιστών ή έχουν αντίστοιχα πρότυπα συμπεριφοράς και υφίστανται την πίεση του περιβάλλοντος και της παρέας. Να σημειωθεί ότι στην εκδήλωση τονίστηκε από άλλους ομιλητές ότι η νικοτίνη έρχεται δεύτερη μετά την ηρωίνη όσον αφορά την σωματική εξάρτηση και τρίτη μετά και την κοκαΐνη όσον αφορά την ψυχολογική εξάρτηση.

Το μεγάλο εμπόδιο: η νοηματοδότηση του καπνίσματος. Η αντιμετώπιση του στερητικού συνδρόμου που προκαλεί η νικοτίνη είναι το πρώτο βήμα για την διακοπή του καπνίσματος αλλά δεν είναι το βασικό εμπόδιο. Επειδή ο άνθρωπος έχει την τάση να επενδύει κάθε πράξη με κάποιο νόημα το κάπνισμα συνδέεται τελικά με συγκεκριμένες συμπεριφορές.

Ο έφηβος καπνίζει για να δείξει ανδρισμό, ενηλικίωση, επαναστατικότητα. Ο ενήλικας για να συγκεντρώσει τις σκέψεις του, γιατί το ευχαριστιέται, γιατί ηρεμεί μετά τη δουλειά αλλά και μηχανικά μετά το μεσημεριανό, με τον απογευματινό καφέ, στην τουαλέτα, ακόμη και μετά το γυμναστήριο ή την ερωτική πράξη.

Η ανατροπή αυτής της νοηματοδότησης που αναπτύσσεται σταδιακά είναι το δυσκολότερο βήμα, τόνισε ο κ. Λύκος. Συνεπώς, η διακοπή του καπνίσματος απαιτεί μελέτη της συμπεριφοράς του καπνιστή - πώς καπνίζει, πόσα τσιγάρα, σε ποιες στιγμές της ημέρας καπνίζει τα περισσότερα, πότε είναι περισσότερο ευάλωτος στην επιθυμία. Το ποίημα του Παντελή Μπουκάλα «Καπνός αι ημέραι» περιγράφει παραστατικά αυτή τη νοηματοδότηση. Με δυο λόγια: το τσιγάρο δεν είναι μόνο η νικοτίνη.

Ο δρόμος προς την ελευθερία. Θέλουμε να απελευθερωθούμε από αυτό τον ύπουλο δυνάστη; Πρώτον: πηγαίνουμε σε ένα ιατρείο διακοπής καπνίσματος. Δεύτερον: μελετούμε τη σχέση ζωής που έχουμε με το τσιγάρο. Ο συντομότερος δρόμος είναι η φαρμακοθεραπεία αλλά και με κάποια συμβουλευτική ψυχοθεραπεία. Συμπληρωματικά, μεγάλη ώθηση στη διακοπή δίνει και η υποχρεωτική εφαρμογή του νόμου για την απαγόρευση του καπνίσματος στους δημόσιους χώρους. Ωστόσο, η δημιουργία αντικαπνιστικών ζωνών στα μαγαζιά μοιάζει με την θέσπιση ζωνών όπου απαγορεύεται η ούρηση σε πισίνες!

Και τι σημαίνει ελευθερία από το τσιγάρο; Το εξήγησε στην ίδια εκδήλωση ένας πρώην καπνιστής, ο Βασίλης Κουλεντάκης. Πολύς ελεύθερος χρόνος. Δεν ενοχλούμε τους γύρω. Καλύτερη ποιότητα και ελεύθερη αναπνοή. Χωρίς να αλλάξουν οι διατροφικές συνήθειες, το φαγητό δίνει μεγαλύτερη απόλαυση. Και η ερωτική ζωή είναι σαφώς καλύτερη.