30 Ιουνίου 2020

Και πάλι για τα τροχαία …

Τι κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση, τι (δεν) κάνει η ελληνική πολιτεία και τι μπορούμε να κάνουμε κι εμείς στην πράξη …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 30 Ιουνίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-427)


Την περασμένη Τρίτη, η φίλη Βίκυ Κόλλια με κάλεσε στην εκπομπή «Γράμματα στην άμμο» που παρουσιάζει στον Ραδιοφωνικό Σταθμό «Μαρτυρία» της Ιεράς Μητρόπολης Κυδωνίας και Αποκορώνου. Το θέμα ήταν τι κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για τα τροχαία και πώς θα μπορούσαμε να αγωνιστούμε και στον τόπο μας για ασφαλέστερες μετακινήσεις. Αρχίσαμε αναφέροντας τις τρείς συνιστώσες της οδικής ασφάλειας: όχημα, οδικό δίκτυο, οδηγός.

Αυτοκίνητα. Κάθε όχημα που κυκλοφορεί την αγορά πρέπει να έχει λάβει «έγκριση τύπου» με βάση σχετικό κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2018/858). Ο εν λόγω κανονισμός προβλέπει τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούν υποχρεωτικά οι κατασκευαστές, οι αντιπρόσωποι, οι εισαγωγείς, οι διανομείς και οι εθνικές αρχές εποπτείας για κάθε μοντέλο οχήματος που διατίθεται στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σε επιμέρους κανονισμούς περιλαμβάνονται λεπτομερείς προδιαγραφές για όλα τα συστήματα όλων των τύπων οχημάτων (π.χ. επιβατηγά, φορτηγά, λεωφορεία, ρυμουλκούμενα, θωρακισμένα, οχήματα για ΑμεΑ, γερανοί), τα οποία κινούνται με οποιοδήποτε τύπο καυσίμου. Οι εν λόγω κανονισμοί καλύπτουν τους προφυλακτήρες, τους καθρέπτες, τα καθίσματα, τις ζώνες ασφαλείας, τους αερόσακους, τα παιδικά καθίσματα αλλά και τα λαμπάκια φωτισμού της πίσω πινακίδας κυκλοφορίας …

Επιπλέον, ένας νέος κανονισμός του 2019 προβλέπει τις προδιαγραφές ορισμένων συστημάτων ασφαλείας που θα αρχίσουν να γίνονται υποχρεωτικά από τον Ιούλιο του 2022 σε όλα τα νέα αυτοκίνητα. Περιλαμβάνουν ακινητοποίηση του οχήματος αν ο οδηγός έχει καταναλώσει οινοπνευματώδη.

Έξυπνο φρενάρισμα έκτακτης ανάγκης (π.χ. αν εντοπιστούν πεζοί ή ποδηλάτες) και περιορισμός της ταχύτητας σε περίπτωση υπνηλίας. Νέοι καθρέπτες ακόμη και για τα τυφλά σημεία αλλά και συσκευές έμμεσης όρασης για να βλέπουμε πίσω από το αυτοκίνητο όταν κάνουμε όπισθεν. Τέλος, καλύτερη σήμανση των ελαστικών και όργανα που δείχνουν την πίεση τους.

Μια άλλη υποχρέωση που έχει μπει στις ζωές μας εδώ και λίγα χρόνια για να βελτιωθεί η ασφάλεια των οχημάτων, τα οποία κινούνται στους δρόμους είναι ο υποχρεωτικός τεχνικός έλεγχος. Λίγοι γνωρίζουν ότι θεσπίστηκε το 2014 με βάση σχετική οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Δρόμοι. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει προσανατολισμούς και προτεραιότητες για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών που προβλέπει δύο επίπεδα – το εκτεταμένο και το κεντρικό δίκτυο. Στο εκτεταμένο δίκτυο περιλαμβάνονται και δύο οδικοί άξονες της Κρήτης – ο Βόρειος και ο Νότιος. Πρώτη προτεραιότητα για την ανάπτυξη των οδικών υποδομών αποτελεί η βελτίωση και προαγωγή της οδικής ασφάλειας.

Μάλιστα, αυτό πρέπει να γίνει με βάση συγκεκριμένη οδηγία του 2008 σχετικά με τη διαχείριση της ασφάλειας των οδικών υποδομών. Η εν λόγω οδηγία προβλέπει τον ορισμό ελεγκτών οδικής ασφάλειας, την συστηματική εκτίμηση των επιπτώσεων οδικής ασφάλειας και την αξιολόγηση από πλευράς οδικής ασφάλειας του υπό κατασκευή αλλά και του λειτουργούντος οδικού δικτύου.

Καταλαβαίνουμε τη σημασία που αποδίδει η πολιτεία στο ζήτημα αυτό όταν η εκπαίδευση των ελεγκτών άρχισε μόλις στις αρχές του 2019 … Ενώ το οργανόγραμμα του Υπουργείου Μεταφορών δεν αναφέρει την υπηρεσία που συστάθηκε το 2011 στο πλαίσιο της μεταφοράς της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο. Πάντως, σύμφωνα με την αναθεωρημένη το 2019 οδηγία, προβλέπεται η υποβολή έκθεσης για την ασφάλεια όλου του οδικού δικτύου μέχρι τον Οκτώβριο του 2025.

Οδηγοί. Η άδεια οδήγησης (δίπλωμα) χορηγείται με βάση σχετική οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εκδόθηκε το 2006. Προβλέπονται τα κριτήρια των εξετάσεων, οι ιατρικές εξετάσεις και τα προσόντα των εξεταστών. Επιπλέον, για τους επαγγελματίες οδηγούς υπάρχει κανονισμός για το χρόνο οδήγησης, τα διαλείμματα και τις περιόδους ανάπαυσης. Ο έλεγχος γίνεται με τους ταχογράφους που διαθέτουν υποχρεωτικά τα επαγγελματικά οχήματα (φορτηγά και λεωφορεία).

Θα πρέπει να υπογραμμίσουμε εδώ ότι ο καλός οδηγός σέβεται πάντοτε τα σήματα του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, γνωρίσει τις δυνατότητες του οχήματός του και φροντίζει να αντισταθμίσει τις ελλείψεις του οδικού δικτύου οδηγώντας προσεκτικά. Ο καλός οδηγός σέβεται πάνω απ’ όλα τους νόμους της Φυσικής.

Και τι λένε αυτοί οι απαραβίαστοι νόμοι; Η υπερβολική ταχύτητα σε μια στροφή θα σε πετάξει από το δρόμο λόγω της φυγόκεντρου δύναμης. Αν τρέχεις με 90 χιλιόμετρα την ώρα αντί για 70 (διαφορά περίπου 30%) η σύγκρουση θα απελευθερώσει 65% περισσότερη ενέργεια. Κάτι που θα κάνει τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου! Ιδίως αν δεν φοράς ζώνη ή κράνος …

Προτάσεις για συλλογική δράση. Για την αντιμετώπιση της οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ οι καταστηματάρχες που δεν θέλουν να χάνουν πελάτες λόγω τροχαίων μπορούν να αποφασίσουν να ζητούν τα κλειδιά από τους οδηγούς πριν αρχίσει η οινοποσία. Και να τα επιστρέφουν μόνο αν ο οδηγός περάσει με επιτυχία ένα αλκοτέστ. Οι παρέες μπορούν να ορίζουν έναν νηφάλιο οδηγό που δεν θα πιεί και θα οδηγήσει την παρέα με ασφάλεια στα σπίτια τους.

Κάποιοι εθελοντές νέοι οδηγοί μπορούν, με την χορηγία αντιπροσωπείας αυτοκινήτων ή και ασφαλιστή να αναλάβουν να οδηγήσουν στα σπίτια τους κάποιες παρέες που έχουν πιεί. Τέλος, κάποιοι εθελοντές μπορούν με την βοήθεια του Δήμου ή της Περιφέρειας να αναλάβουν τον καθαρισμό των πινακίδων του ΚΟΚ από γκράφιτι και αυτοκόλλητα – ακολουθώντας την σχετική τεχνογνωσία που έχει αναπτύξει το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας «Πάνος Μυλωνάς».

Τέλος, θα πρέπει οι σύλλογοι οδικής ασφάλειας να δραστηριοποιηθούν για να εκπαιδεύσουν τα παιδιά σε βασικές αρχές της οδικής ασφάλειας έτσι ώστε τα παιδιά να επισημαίνουν στους γονείς τις επικίνδυνες συμπεριφορές. Γιατί τα παιδιά, όπως έδειξε σχετική έρευνα αντιλαμβάνονται πολύ καλά τα συχνά θανατηφόρα «ατοπήματα» των γονέων (βλ. ΧΝ 14/1/2020).

23 Ιουνίου 2020

Μήπως κινδυνεύει η δημοκρατία μας;

Ο εορτασμός των 200 χρόνων από την Επανάσταση φέρνει στην επιφάνεια προαιώνιες διχόνοιες που ίσως να απειλούν την ίδια μας την υπόσταση …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 23 Ιουνίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-426)


Μια ζωή εμφύλιοι. Πώς κατορθώνουμε εμείς οι Έλληνες να διχαζόμαστε με κάθε ευκαιρία; Πελοποννησιακοί πόλεμοι (Αθηναίοι εναντίον Σπαρτιατών). Τέσσερεις ιεροί πόλεμοι. Αλέξανδρος Φιλίππου και οι Έλληνες πλην Λακεδαιμονίων. Πόλεμοι των διαδόχων/επιγόνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Εικονομαχία. Βυζαντινοί εμφύλιοι (Παλαιολόγοι εναντίον Καντακουζηνών). Δύο εμφύλιοι κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης (1823-1825). Εθνικός Διχασμός.

Ο τελευταίος μας Εμφύλιος άρχισε ουσιαστικά κατά την διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής και αναζωπυρώθηκε την περίοδο 1946-1949. Ωστόσο, και οι πολιτικές αντιπαραθέσεις που ακολούθησαν μπορούν να θεωρηθούν ως επεκτάσεις αυτής της εμφύλιας διαμάχης, η οποία μοιάζει να μην έσβησε ποτέ. Την εξέθρεψε η Χούντα (1967-1974) και την εκμεταλλεύτηκαν τα κόμματα από τη Μεταπολίτευση και μετά, μέχρι τις μέρες μας.

Κι ερχόμαστε στο 2020. Όταν αποφασίσαμε να προετοιμαστούμε για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Η Κυβέρνηση διόρισε μιάν επιτροπή να προετοιμάσει τον εορτασμό (Ελλάδα 2021). Κι άρχισαν οι αντιπαραθέσεις. Κάποια άστοχα άρθρα μελών της επιτροπής ξεσήκωσαν θύελλες. Μια διακεκριμένη και δημοφιλής ιστορικός παραιτήθηκε.

Ως αντίδραση, στο διαδίκτυο δημιουργήθηκε η ομάδα «Τιμή στο ’21» προκειμένου (όπως ισχυρίζονται οι δημιουργοί της) «η ελληνική κοινωνία να εορτάσει και να τιμήσει με τον προσήκοντα τρόπο τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση του 1821». Κι αυτό γιατί «η αντίστοιχη κρατική Επιτροπή … απέδειξε αδιαμφισβήτητα ότι συγκροτήθηκε για να αποδομήσει τους ήρωες, τους στόχους και τα ιδανικά της Επανάστασης».


Οι κίνδυνοι για την δημοκρατία. Όλα τα παραπάνω θα ήταν απλώς γραφικά αν, σε συνδυασμό και με άλλα σημάδια, δεν γεννούσαν ανησυχίες για το μέλλον της δημοκρατίας μας. Ίσως και για την υπόσταση της ίδιας μας της χώρας αν λάβουμε υπόψη και το τεράστιο δημογραφικό μας πρόβλημα. Αλλά ας δούμε πώς προκύπτει κάτι τέτοιο …

Το 2018 κυκλοφόρησε ένα ενδιαφέρον βιβλίο που συνέγραψαν δυο καθηγητές της επιστήμης της διακυβέρνησης από το πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. Το βιβλίο «Πώς πεθαίνουν οι δημοκρατίες» των Steven Levitsky και Daniel Ziblatt περιγράφει, πώς σε πολλές σύγχρονες χώρες τις δημοκρατίες σκοτώνουν οι εκλεγμένοι ηγέτες και όχι στρατιωτικά πραξικοπήματα.

Μελετώντας πολυάριθμα παραδείγματα (Βενεζουέλα, Γεωργία, Ουγγαρία, Ρωσία, Ουκρανία, Πολωνία, Τουρκία, Περού, Νικαράγουα, Φιλιππίνες και Σρι Λάνκα) αλλά και τις τελευταίες αμερικανικές εκλογές, οι συγγραφείς καταλήγουν σε έναν κατάλογο με μερικά χαρακτηριστικά των αυταρχικών ηγετών που έχουν πολλές πιθανότητες να εξελιχθούν σε δικτάτορες.

Πρώτον, απορρίπτουν τους κανόνες του «δημοκρατικού παιχνιδιού» ή απλώς δεν τους σέβονται. Έτσι, απορρίπτουν το σύνταγμα ή εκφράζουν πρόθεση παραβίασης του. Αναφέρονται σε «υπερβολές της δημοκρατίας» προτείνοντας αντιδημοκρατικά μέτρα (π.χ. αναβολή εκλογών, αναστολή ορισμένων διατάξεων του συντάγματος, απαγόρευση λειτουργίας φορέων και οργανώσεων ή, τέλος, περιορισμούς στην άσκηση ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων).

Υποστηρίζουν επίσης αντισυνταγματικές λύσεις για την αλλαγή της κυβέρνησης (στρατιωτικά ή άλλα πραξικοπήματα, επαναστατική βία, μαζικές κινητοποιήσεις και διαδηλώσεις με σκοπό τον εξαναγκασμό της κυβέρνησης σε παραίτηση). Τέλος, προσπαθούν να υποσκάψουν το κύρος και τη νομιμότητα των εκλογών, αρνούμενοι, λόγου χάριν, την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων.

Δεύτερον, αρνούνται να αποδεχτούν τους πολιτικούς τους αντιπάλους ως ισότιμους «παίκτες». Χαρακτηρίζουν τους αντιπάλους τους «ανατρεπτικούς» ή εχθρούς της υφιστάμενης συνταγματικής τάξης πραγμάτων. Ισχυρίζονται ότι οι αντίπαλοί τους απειλούν την εθνική ασφάλεια ή τον τρόπο ζωής των πολιτών.

Ακόμη, χαρακτηρίζουν, αβάσιμα, τους πολιτικούς τους αντιπάλους «υπόλογους στη δικαιοσύνη», οι οποίοι, λόγω των υπαρκτών ή των δυνητικών έκνομων δραστηριοτήτων τους, δεν δικαιούνται να μετέχουν ισότιμα στον πολιτικό στίβο. Τέλος, χαρακτηρίζουν, πάλι αβάσιμα, τους πολιτικούς τους αντιπάλους ως «πράκτορες ξένων δυνάμεων», συνήθως εχθρικών, για λογαριασμό των οποίων υποτίθεται ότι δρουν.

Τρίτον, ανέχονται, ή και ενθαρρύνουν, πράξεις βίας. Σχετίζονται με ένοπλες ομάδες, παραστρατιωτικές οργανώσεις, ομάδες ανταρτών ή «ιδιωτικούς στρατούς» που επιδίδονται σε παράνομες πράξεις βίας. Υποκινούν ή ενθαρρύνουν ομαδικές επιθέσεις κατά αντιπάλων π.χ. από φιλικές δυνάμεις. Υιοθετούν εμμέσως πράξεις βίας από υποστηρικτές τους, αρνούμενοι να τις καταδικάσουν απερίφραστα και να δεχτούν ότι οι υπαίτιοι πρέπει να τιμωρηθούν. Και τέλος, εκθειάζουν ή αρνούνται να καταδικάσουν πράξεις πολιτικής βίας που έγιναν είτε κατά το παρελθόν είτε σε άλλες χώρες.

Τέταρτον, είναι έτοιμοι να περιορίσουν ελευθερίες. Υποστηρίζουν νομοθετικές πρωτοβουλίες ή πολιτικές αποφάσεις που επιβάλλουν περιορισμούς στην άσκηση των ατομικών και πολιτικών ελευθεριών, και ειδικότερα στο δικαίωμα της έκφρασης και της άσκησης κριτικής στην κυβέρνηση. Απειλούν με ποινικές ή άλλες διώξεις τα μη φιλικά μέσα μαζικής ενημέρωσης, καθώς και τα αντίπαλα κόμματα ή οργανώσεις που ασκούν κριτική στα πεπραγμένα τους. Τέλος, εκθειάζουν τα κατασταλτικά μέτρα άλλων (παρελθουσών ή ξένων) κυβερνήσεων.

Τα κόμματα και οι πολιτικοί που ανταποκρίνονται σε περισσότερα από τα παραπάνω κριτήρια είναι δυνητικά επικίνδυνοι για την δημοκρατία. Δεν σέβονται τους θεσμούς ή τους χρησιμοποιούν για να διατηρηθούν στην εξουσία. Δεν σέβονται τους πολιτικούς τους αντιπάλους θεωρώντας τους ηθικά κατώτερους και αντιμετωπίζοντάς τους ως «αιώνιους εχθρούς».

Όσοι παρακολουθούν την πολιτική επικαιρότητα, τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν εύκολα να αναγνωρίσουν τα παραπάνω χαρακτηριστικά σε αρκετούς πολιτικούς, διαμορφωτές της κοινής γνώμης ή και πολιτικούς οργανισμούς. Αλλά και σε απλούς πολίτες που αναπαράγουν τις σχετικές συμπεριφορές, τις ιδέες και τα επιχειρήματα στο δημόσιο διάλογο.

Πότε άραγε θα αρχίσουμε να ξεπερνούμε τα προαιώνια χαρακτηριστικά του γένους μας και να συμφωνήσουμε ότι οι Έλληνες είμαστε πολύ λίγοι σε αυτόν τον κόσμο για να έχουμε τη πολυτέλεια να τσακωνόμαστε και μάλιστα μέχρι τελικής πτώσεως; Όταν μάλιστα τα δημογραφικά στοιχεία δείχνουν ότι ο ελληνικός πληθυσμός συρρικνώνεται με γοργούς ρυθμούς.

Μήπως, ο εορτασμός των 200 χρόνων από την έναρξη της Επανάστασης, αντί για αφορμή αντιπαράθεσης, είναι μια μοναδική ευκαιρία για να συζητήσουμε «ήσυχα, ήσυχα κι απλά» ώστε να σχεδιάσουμε ένα καλύτερο μέλλον για τη χώρα μας;

16 Ιουνίου 2020

Οι κίνδυνοι του καλοκαιριού

Μερικές απλές συμβουλές για να περάσουμε ένα όμορφο και ευχάριστο καλοκαίρι χωρίς δάκρυα …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 16 Ιουνίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-425)


Το καλοκαίρι έφτασε! Όπως σχεδόν κάθε χρόνο από το 2011 ας θυμηθούμε ότι το καλοκαίρι δεν είναι μόνο ανεμελιά, παραλία και ρομαντικές βραδιές. Δυστυχώς εγκυμονεί και αρκετούς κινδύνους τους οποίους, με λίγη προσοχή, μπορούμε να αποφύγουμε …

Ήλιος. Χωρίς αυτόν δεν θα υπήρχε ζωή! Είναι απαραίτητος στο ανθρώπινο σώμα γιατί το ηλιακό φως βοηθά στην παραγωγή βιταμίνης D. Είναι απαραίτητη για την καταπολέμηση της ραχίτιδας στα παιδιά και της οστεοπόρωσης στου ηλικιωμένους, καθώς και για τη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Για την φυσιολογική παραγωγή της αρκεί η έκθεση χεριών και προσώπου στον ήλιο για 10’-15’ λεπτά χωρίς αντηλιακό, τρεις φορές την εβδομάδα!

Ωστόσο, το μαυρισμένο δέρμα εμποδίζει την παραγωγή βιταμίνης D αφού φιλτράρει την υπεριώδη ακτινοβολία που συμβάλλει στην παραγωγή της. Επιπλέον, η υπερβολική έκθεση στον ήλιο μπορεί να είναι πολύ βλαπτική! Μπορεί να προκαλέσει μελάνωμα, μια μορφή καρκίνου, η οποία είναι θανατηφόρα αν δεν διαγνωστεί έγκαιρα. Συχνότερα, μπορεί να προκαλέσει ηλίαση και αφυδάτωση που πρέπει να αντιμετωπιστούν ταχύτατα με άμεση πρόσληψη υγρών, υγρές κομπρέσες και ανάπαυση.

Κολύμπι. Πριν λίγες μέρες ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε πως στόχος της κυβέρνησης είναι «ο δραστικός περιορισμός των θανάτων από πνιγμό στη θάλασσα». Πράγματι με τους περίπου 350 νεκρούς από ατυχήματα και πνιγμούς στη θάλασσα (36 θάνατοι ανά εκατομμύριο κατοίκων), η χώρα μας κατατάσσεται στις πρώτες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τραγικός αριθμός για μια χώρα που θέλει να θεωρείται ως κατ’ εξοχή ναυτική!

Όπως γράψαμε και παλιότερα, η καλύτερη αντιμετώπιση αυτής της πληγής είναι τα παιδιά από πολύ μικρή ηλικία να μαθαίνουν κολύμπι. Μαθαίνοντας επίσης να μην υπερεκτιμούν τις δυνάμεις τους κάθε φορά που μπαίνουν στο νερό. Μαθήματα κολύμβησης (αλλά και ναυαγοσωστικής) οργανώνει ο Ναυτικός Όμιλος Χανίων. Επιπλέον, στην πισίνα ή στη θάλασσα φροντίζουμε να επιτηρούμε συνεχώς τα παιδιά ακόμη και όσα ξέρουν κολύμπι – προσέχουμε ιδιαίτερα να μην απομακρύνονται από την παραλία.

Τα μικρά παιδιά μπορούν να πνιγούν και σε λίγα εκατοστά νερού ή σε ένα κουβά, πολύ περισσότερο στην πισίνα ή στη θάλασσα. Τέλος, υπενθυμίζουμε ότι ακόμη και οι παραλίες με Μπλε Σημαίες ή οι πισίνες με χλωριωμένο νερό μπορεί να περιέχουν μικρόβια, ιδίως ορισμένες στιγμές της ημέρας. Δεν καταπίνουμε το νερό, προσπαθούμε να μην τρίβουμε τα μάτια μας και ξεπλενόμαστε με καθαρό, γλυκό νερό μετά το μπάνιο.

Έντομα. Τα κουνούπια και οι σφήκες είναι τακτικοί καλοκαιρινοί επισκέπτες. Μπορεί να είναι φορείς ασθενειών ή απλώς να έχουν περάσει από ακαθαρσίες και να μεταφέρουν μολύνσεις. Για τα μικρά παιδιά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε κουνουπιέρες τη νύχτα και εντομοαπωθητικά με βάση βότανα (π.χ. σιτρονέλλα) την ημέρα.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται αν μετά από τσίμπημα διαπιστώσουμε αλλεργική αντίδραση. Εξάνθημα, φαγούρα και οίδημα σε περιοχές μακριά από το σημείο του τσιμπήματος, σφίξιμο στο στήθος και δυσκολία στην αναπνοή, βράχνιασμα της φωνής ή πρήξιμο της γλώσσας. Ακόμη χειρότερη είναι η οξεία αλλεργική αντίδραση, δηλαδή αναφυλαξία λίγα λεπτά μετά το τσίμπημα, ζαλάδα ή απότομη πτώση της πίεσης, λιποθυμία ή καρδιακή ανακοπή.

Προσπαθούμε να επιβραδύνουμε την απορρόφηση του δηλητηρίου (περιδένοντας σε σημείο πάνω από το σημείο του τσιμπήματος και κοντά στο σώμα ή τοποθετώντας πάγο στο σημείο του τσιμπήματος) και απευθυνόμαστε αμέσως σε γιατρό ή στα επείγοντα (112 ή 166). Η χορήγηση αντιισταμινικών ή (σε περίπτωση αναφυλακτικού σοκ) αδρεναλίνης θα πρέπει να γίνει κατά προτίμηση από εκπαιδευμένο ιατρικό προσωπικό.

Άλλα μέτρα ασφαλείας. Τα ανοιχτά παράθυρα τη νύχτα φέρνουν δροσιά αλλά αποτελούν και πρόκληση για τους κλέφτες. Ένα σύστημα συναγερμού ή ένας κατάλληλα εκπαιδευμένος τετράποδος φύλακας μπορούν να αποτρέψουν αυτή την απειλή …

Τα τρόφιμα που έχουν μείνει εκτός ψυγείου για πολλές ώρες μπορεί να έχουν αλλοιωθεί. Ιδίως το κρέας πρέπει να μαγειρευτεί σε δυνατή φωτιά για την αποφυγή τυχόν δηλητηρίασης. Δηλητηριάσεις μπορούν επίσης να προκαλέσουν και κάποια φρούτα ή λαχανικά που δεν έχουν πλυθεί καλά, αλλά και διάφορα υγρά όπως υλικά καθαρισμού ή εντομοκτόνα που θα πέσουν στα χέρια των παιδιών.

Προσοχή! Δεν αφήνουμε ΠΟΤΕ μωρό, παιδί ή ακόμη και το κατοικίδιο μας στο αυτοκίνητο το καλοκαίρι. Το αυτοκίνητο συγκεντρώνει τη θερμότητα σαν θερμοκήπιο και το παιδί ή το σκυλάκι μας κινδυνεύει να σκάσει από θερμοπληξία και να πεθάνει αβοήθητο!

Με τη ζέστη πολλοί μοτοσικλετιστές αποφεύγουν να φορέσουν κράνος με τραγικά πολλές φορές αποτελέσματα! Ας προτιμήσουν γυαλιστερά, λευκά ή ασημί κράνη που συγκεντρώνουν λιγότερη θερμότητα από τα μαύρα ή τα σκούρα – ή ακόμη κράνη με αερισμό, που όμως είναι ακριβότερα ...

Τέλος, ας μην ξεχνάμε ότι μέχρι τις 31 Οκτωβρίου απαγορεύεται αυστηρά το άναμμα φωτιάς στο ύπαιθρο για το κάψιμο σκουπιδιών, ξερών χόρτων και κλαδιών. Προσέχουμε επίσης κάθε εργασία που ενδεχομένως να δημιουργεί σπινθήρες, οι οποίοι μπορούν να προκαλέσουν ανεξέλεγκτη πυρκαγιά.

Κορωνοϊός. Φέτος, ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και για τον κορωνοϊό. Σε δημόσιους χώρους φορούμε μάσκα και κρατούμε αποστάσεις – αν αυτό δεν είναι δυνατόν αποφεύγουμε απλώς τους χώρους όπου συνωστίζεται πολύς κόσμος. Πλένουμε τακτικά και σχολαστικά τα χέρια μας με νερό και σαπούνι. Σε έκτακτες περιπτώσεις χρησιμοποιούμε και αντισηπτικό. Αν έχουμε κάποια ύποπτα συμπτώματα συμβουλευόμαστε αμέσως τον γιατρό μας. Ιδιαίτερη προσοχή σε όσους ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες …

Καλό καλοκαίρι σε όλες και όλους!

09 Ιουνίου 2020

Μερικοί αναπάντεχοι κίνδυνοι

Τηλέφωνα εκτός λειτουργίας όταν κόβεται το ρεύμα, παράνομες διαφημίσεις καπνικών προϊόντων κοντά σε σχολεία και ιδέες για να περιοριστούν τροχαία και μπαλωθιές
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 9 Ιουνίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-424)


Μια ιδέα για τα τροχαία. Έβλεπα τις προάλλες μια σκηνή από τουρκική τηλεοπτική σειρά που μου έκανε εντύπωση. Οι δυο φίλοι πήγαν να πιούν ούζα σε μια εξοχική ταβέρνα στον Βόσπορο. Αφού έδωσαν την παραγγελία, εμφανίστηκε ο καταστηματάρχης να τους χαιρετήσει αφού ο ένας ήταν παλιός πελάτης. Μετά τις φιλοφρονήσεις, τους είπε μια λέξη υπενθυμίζοντας τους την πάγια πολιτική του μαγαζιού: «Κλειδιά!».

Του έδωσαν τα κλειδιά του αυτοκινήτου με το οποίο είχαν έλθει. «Αν σηκωθούμε να φύγουμε μεθυσμένοι δεν θα μας δώσει τα κλειδιά …» εξήγησε ο παλιός. Στην επόμενη σκηνή τους βλέπουμε να κοιμούνται στο αυτοκίνητο … αφού μάλλον δεν θέλησαν να καλέσουν κάποιο ταξί. Πόσοι καταστηματάρχες είναι έτοιμοι να κάνουν κάτι τέτοιο και την Κρήτη, ώστε να μην χάνουν πελάτες από τροχαία;

Ιδέες για τις μπαλωθιές. Ο Βασίλης Σκουλάς κι ο Μανώλης Αλεξάκης είναι δύο γνωστοί Κρητικοί λυράρηδες που έχουν δηλώσει πως θα αποχωρούν από γλέντια όταν αρχίσουν οι μπαλωθιές. Πόσοι άλλοι λυράρηδες και μουσικοί είναι έτοιμοι να το δηλώσουν ευθαρσώς στους οργανωτές εκδηλώσεων αλλά και να το κάνουν πράξη;

Πόσα ζευγάρια θα έχουν το θάρρος να γράψουν στα προσκλητήρια του γάμου τους ή της βάπτισης των παιδιών τους ότι η διασκέδαση θα διακόπτεται με τον πρώτο πυροβολισμό; Τέλος, στις εκδηλώσεις που συγχρηματοδοτούνται από δήμους ή την Περιφέρεια θα άξιζε να προστεθεί ένας όρος ότι το δημόσιο δεν θα εξοφλήσει τη συμμετοχή τους εάν κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης πέσουν μπαλωθιές …

Ανήλικοι και οινοπνευματώδη. Γράφαμε πριν από ένα μήνα (ΧΝ 12/5/2020) πως άνθρωποι που βρίσκονται καθημερινά αντιμέτωποι με το πρόβλημα, γνωρίζουν τα κέντρα τα οποία επιτρέπουν την κατανάλωση αλκοόλ από παιδιά και εφήβους. Δυστυχώς, τα κέντρα αυτά φαίνεται πως είναι «απροσπέλαστα». Παράλληλα, η αμέλεια των γονέων συμβάλει στην επέκταση του φαινομένου σε σχολικές γιορτές και εκδρομές.

Αναρωτιέμαι πότε θα αποφασίσουν οι γονείς, οι δάσκαλοι και οι αρχές (Αστυνομία, Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας, Εισαγγελία) να ασχοληθούν σοβαρά με το πρόβλημα. Με εντατικοποίηση των ελέγχων και την επιβολή των προβλεπόμενων κυρώσεων σε όσους παραβαίνουν το νόμο πωλώντας αλκοολούχα ποτά σε ανήλικους ή ευνοώντας την κατανάλωση τους.

Ανήλικοι και κάπνισμα. Την περασμένη εβδομάδα (ΧΝ 1/6/2020) γράψαμε πως «αν πράγματι η κυβέρνηση ήθελε να προφυλάξει τους πολίτες, ιδίως τους ανήλικους, θα εφάρμοζε αυστηρά τη νομοθεσία για την απαγόρευση της διαφήμισης καπνικών προϊόντων». Πρόκειται για σαφέστατη νομοθεσία, η οποία προβλέπει ότι απαγορεύεται «η κάθε είδους διαφήμιση και προώθηση προϊόντων καπνού σε όλους τους εξωτερικούς, υπαίθριους και εσωτερικούς χώρους. Εξαιρούνται οι εσωτερικοί χώροι των σημείων πώλησης προϊόντων καπνού».

Μάλιστα «ως εξωτερικός χώρος νοείται και η πρόσοψη και λοιπές πλευρές του κουβουκλίου, οι τέντες και ο περιβάλλων χώρος του περιπτέρου». Επιπλέον, «στους εσωτερικούς χώρους περιλαμβάνονται ενδεικτικά οι κινηματογράφοι, τα θέατρα, οι στρατιωτικές μονάδες, τα Δικαστήρια, όλα τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, τα ξενοδοχεία και πάσης φύσεως τουριστικά καταλύματα, καθώς και τα εμπορικά καταστήματα».

Κάντε μια βόλτα στα Χανιά και κοιτάξτε τα περίπτερα … και τα καταστήματα πώλησης ηλεκτρονικών τσιγάρων. Ιδίως όσα βρίσκονται κοντά σε Γυμνάσια και Λύκεια ή δίπλα σε αθλητικές εγκαταστάσεις. Και συγκρίνετε τα όσα θα δείτε με το παραπάνω απόσπασμα της ισχύουσας νομοθεσίας. Τα ίδια βέβαια συμβαίνουν λίγο-πολύ σε όλη την Ελλάδα … Άραγε δεν τα βλέπουν οι υπεύθυνοι των Διευθύνσεων Δημόσιας Υγείας; Οι κατά τόπους αστυνομικές αρχές; Οι αρμόδιοι εισαγγελείς;;;

Ένα σκάνδαλο με τα τηλέφωνα. Τέλος του 2018, αρχές του 2019 ολοκληρώθηκαν οι εργασίες εγκατάστασης δικτύου οπτικών ινών από τον ΟΤΕ σε πολλές περιαστικές περιοχές των Χανίων. Ακολούθησε η μετατροπή των τηλεφωνικών συνδέσεων σε ευρυζωνικές (ή VoIP ή Voice over IP δηλ. φωνή πάνω από διαδίκτυο). Στην πράξη, απαιτείται μια σύνδεση με δρομολογητή (router) ο οποίος εξυπηρετεί μαζί με τις τηλεφωνικές συνδέσεις και τις συνδέσεις στο διαδίκτυο.

Τα παλαιότερα τηλεφωνικά κέντρα (δημόσια τηλεφωνικά δίκτυα μεταγωγής – PSTN) διέθεταν μιάν εφεδρική ηλεκτρογεννήτρια, η οποία άρχιζε να λειτουργεί σε περίπτωση διακοπής ρεύματος. Οι σύγχρονοι κατανεμητές (δηλαδή τα κουτιά ή ΚΑΦΑΟ μέσα από τα οποία συνδέεται το τηλέφωνό μας στο τηλεφωνικό κέντρο) δεν διαθέτουν εφεδρική πηγή ενέργειας ώστε να συνεχίσουν να λειτουργούν ακόμη και όταν πέφτει η τάση ή διακόπτεται το ρεύμα.

Το αποτέλεσμα είναι κάθε φορά που κόβεται το ρεύμα – κάτι που γίνεται ιδιαίτερα συχνά στα Χανιά – οι συνδρομητές να μην έχουν ούτε τηλέφωνο, ούτε διαδίκτυο! Εκτός από τον αποκλεισμό τους από τον έξω κόσμο, αυτό απορρυθμίζει και τους συναγερμούς που είναι συνδεδεμένοι με το διαδίκτυο. Θέτοντας σε κίνδυνο ευπαθείς ομάδες που ίσως χρειαστούν ιατρική βοήθεια αλλά και όσους αποτελούν δυνητικούς στόχους κακοποιών.

Επιπλέον, οι συχνές διακυμάνσεις της τάσης προκαλούν και διακοπές στα ευαίσθητα κυκλώματα των κατανεμητών κάτι που οδηγεί σε διακοπή της σύνδεσης με το δίκτυο. Βέβαια, λίγα λεπτά αργότερα το δίκτυο επανέρχεται, αλλά διάφορες λειτουργίες απορρυθμίζονται (π.χ. η σύνδεση με τη δορυφορική τηλεόραση, ο συναγερμός).

Όλα αυτά θα μπορούσαν να αποφευχθούν αν στους κατανεμητές είχαν τοποθετηθεί μπαταρίες (UPS ή τροφοδοτικά αδιάκοπης παροχής). Όμως ο ΟΤΕ αποφάσισε να περικόψει το κόστος εγκατάστασης αυτών των μπαταριών … παρόλο που το νέο ευρυζωνικό δίκτυο συγχρηματοδοτήθηκε με ευρωπαϊκά κονδύλια … Παρά τις σχετικές υπενθυμίσεις, ο ΟΤΕ έχει απαξιώσει να απαντήσει σε σχετική ερώτηση που υπέβαλα στο 13888 από τον περασμένο Ιούλιο …

Τώρα λοιπόν αποκτά νόημα και το ανέκδοτο που λέγαμε όταν είμασταν παιδιά. «Τι σημαίνει ΔΕΗ; Δεν Έχουμε Ηλεκτρικό! Και ΟΤΕ; Ούτε Τηλέφωνο Έχουμε …».

03 Ιουνίου 2020

Η «άγνωστη» Ευρωπαϊκή Ένωση

Συνέντευξη στον Αντώνη Τριφύλλη που δημοσιεύτηκε στις 3/6/2020 στον ηλεκτρονικό κόμβο «Μεταρρύθμιση» με τον τίτλο «Παναγιώτης Αλεβαντής: "H Ευρωπαϊκή Ένωση, παραμένει «άγνωστη» στο ευρύ κοινό, παρόλο που επηρεάζει την καθημερινότητά μας"».

Εισαγωγή Το τεράστιο πρόβλημα της ενημέρωσης των Ευρωπαίων πολιτών για τη λειτουργία και τις αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναδεικνύει με τη συνέντευξή του στη «Μ» και τον Αντώνη Τριφύλλη, ο Παναγιώτης (Τάκης) Αλεβαντής, ο οποίος υπηρέτησε σε κύριες θέσεις της Έυρωπαϊκής Επιτροπής για πολλά χρόνια. 
  • H Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλώνει, παραμένει «άγνωστη» στο ευρύ κοινό, παρόλο που επηρεάζει την καθημερινότητά μας. Συνεπώς, δεν πρέπει να μας εκπλήσσει η αντίδραση του κόσμου. Απλώς δεν γνωρίζουν. Αλλά εκείνο που είναι ακόμη χειρότερο είναι ότι δεν γνωρίζουν και οι περισσότεροι διαμορφωτές της κοινής γνώμης όπως πολιτικοί, δημοσιογράφοι και εκπαιδευτικοί.
  • Σημειώνει, ακόμη πως εκτός από την ελλιπή ενημέρωση στην εκπαίδευση, η εικόνα της Ένωσης περνάει μέσα από τον παραμορφωτικό φακό των εθνικών κυβερνήσεων και των αντίστοιχων ΜΜΕ. Όπου όλα τα θετικά πιστώνονται στις κυβερνήσεις και όλα τα αρνητικά και τα προβλήματα χρεώνονται στις Βρυξέλλες. 
  • Για να αλλάξει αυτή η κατάσταση ο κ. Αλεβαντής προτείνει ένα μεγάλο πρόγραμμα εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα, από το δημοτικό μέχρι το πανεπιστήμιο. Αλλά και ένα πρόγραμμα ενημέρωσης με τακτικές εκπομπές σε ραδιόφωνα, τηλεοράσεις αλλά και με ομιλίες σε διάφορες επαγγελματικές ενώσεις, σε πολιτιστικούς και μορφωτικούς συλλόγους, σε εταιρείες, σε οργανώσεις νεολαίας, κλπ. κλπ. Σε συνδυασμό με ιδιαίτερες δράσεις.
  • Προτείνει, επίσης, την ένταση της οργανωμένης επιμόρφωσης των καθηγητών που καλούνται να διδάξουν για τα θέματα της ΕΕ , αλλά και τη συστηματική ενημέρωση των διαμορφωτών της κοινής γνώμης. 
«Αν ο κόσμος δεν γνωρίζει τι είναι, πως λειτουργεί και τι σημασία έχει για την καθημερινότητα του πολίτη η Ευρωπαϊκή Ένωση ας μην μας ξενίζει η έλλειψη εμπιστοσύνης και η αρνητική στάση προς αυτήν», λέει χαρακτηριστικά. 

Ολόκληρη η συνέντευξη

Από την εμπειρία σας στον τομέα της επικοινωνίας σχετικά με τα θέματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που επηρεάζουν την καθημερινότητα των πολιτών, πώς εξηγείτε τα αποτελέσματα της έρευνας της διαΝΕΟσις, που δείχνουν ότι μόνο ένα ποσοστό 27,3% των Ελλήνων εμπιστεύονται την ΕΕ;

Κατ' αρχάς η έρευνα έγινε αρχές Απριλίου όταν είχε φουντώσει η συζήτηση για την αποτελεσματικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αντιμετωπίσει την πανδημία. Παράλληλα, είχαν εκφραστεί δημόσια πολλές αμφιβολίες για το μέλλον της ίδιας της Ένωσης, συχνά με βάση ψευδή ή προπαγανδιστικά δημοσιεύματα υποκινούμενα από τρίτες χώρες.

Γενικά πάντως, εμπιστευόμαστε αυτό που γνωρίζουμε καλύτερα και η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει «άγνωστη» στο ευρύ κοινό, παρόλο που επηρεάζει την καθημερινότητά μας. Θυμάμαι τις αντιδράσεις του κοινού σε κάποιες ομιλίες που έκανα με θέμα τη σχέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την καθημερινότητα των πολιτών. 
  • Στην Πεύκη-Αττικής ένας νομικός μου είπε ότι παρόλο που εκπροσωπούσε τακτικά την Ελλάδα σε ομάδες εργασίας στις Βρυξέλλες ως εμπειρογνώμονας, για πρώτη φορά κατάλαβε τι είναι και πως λειτουργεί η Ένωση.
  • Στο Πολυτεχνείο Κρήτης, μετά από μια παρουσίαση για τις δράσεις της Ένωσης στον τομέα ατυχημάτων και καταστροφών, ο υπεύθυνος καθηγητής δήλωσε ότι για τα περισσότερα από όσα ειπώθηκαν δεν είχε ιδέα.
  • Τέλος, σε παρουσιάσεις που έκανα σε δασκάλους και καθηγητές ξένων γλωσσών για τις δράσεις της Ένωσης στον τομέα της πολυγλωσσίας διαπίστωσα πλήρη άγνοια ακόμη και βασικών γνώσεων σχετικά με τις πολιτικές της Ένωσης σε αυτό τον τομέα.
Συνεπώς, δεν πρέπει να μας εκπλήσσει η αντίδραση του κόσμου. Απλώς δεν γνωρίζουν. Αλλά εκείνο που είναι ακόμη χειρότερο είναι ότι δεν γνωρίζουν και οι περισσότεροι διαμορφωτές της κοινής γνώμης όπως πολιτικοί, δημοσιογράφοι και εκπαιδευτικοί.

Ποια είναι κατά τη γνώμη σας η πολιτική που θα έπρεπε να ακολουθήσει η Ελλάδα και η Ευρωπαϊκή Ένωση στον τομέα της επικοινωνίας;

Δεν αρκεί η απλή «ενημέρωση» ή «πληροφόρηση». Χρειάζεται ουσιαστική δουλειά σε βάθος. Κι αυτό γιατί σήμερα εκτός από τις αναγνωρισμένες αδυναμίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπάρχουν και πολυάριθμοι εξωτερικοί εχθροί που την βλέπουν αποκλειστικά ως μια μεγάλη αγορά την οποία θέλουν να εκμεταλλεύονται ποικιλοτρόπως. Χωρίς όμως να της αναγνωρίζουν το δικαίωμα και τη δυνατότητα να διαμορφώνει ουσιαστική οικονομική ή εξωτερική πολιτική και πολιτική άμυνας.

Δυστυχώς, η Ένωση δεν είχε ποτέ μια δυναμική πολιτική ενημέρωσης των πολιτών. Θυμάμαι, τι μου έγραψε ο υπεύθυνος για γεωγραφικά θέματα της Encyclopædia Britannica όταν του ανακοίνωσα ότι έφευγα από την εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος-Larousse-Britannica για μια μόνιμη θέση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. «Ελπίζω να βρείτε τις Βρυξέλλες πιο ζωντανές από τις εκδόσεις που πηγάζουν από εκεί».

Σίγουρα, από το 1984 όταν έγινε αυτό το σχόλιο, η Ένωση έχει κάνει πολλά βήματα για να βελτιώσει την εικόνα της προς τον έξω κόσμο. Όμως ο μέσος πολίτης δεν διαβάζει τις εκδόσεις και τα δελτία τύπου της Ένωσης. Ούτε βλέπει τα βίντεο στο Facebook ή τα ενημερωτικά μηνύματα στο Twitter. Και πόσοι από αυτούς που τα παρακολουθούν γνωρίζουν τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, ποιές είναι οι προκλήσεις και ποιές είναι οι βασικές αρχές λειτουργίας της Ένωσης;

Ένας από τους λόγους είναι κατά τη γνώμη μου και το γεγονός ότι η πολιτική της ενημέρωσης του κοινού υλοποιείται από υπαλλήλους που δεν έχουν καμία εμπειρία σε θέματα επικοινωνίας και ΜΜΕ. Θυμάμαι μια συνάντηση με ανθρώπους της ενημέρωσης από διάφορες υπηρεσίες που είχε οργανώσει η Ευρωπαία Επίτροπος Margot Wallström, στην οποία είχε ανατεθεί για πρώτη φορά ένα χαρτοφυλάκιο για την Επικοινωνιακή Στρατηγική στην Επιτροπή Μπαρόζο Ι (2004-2009). Ρώτησα έναν από τους βοηθούς της, που ήταν παλιός γνωστός και φίλος: «Πόσοι από τους υπαλλήλους της Γενικής Διεύθυνσης Πληροφόρησης έχουν σπουδάσει επικοινωνία ή έστω έχουν υπηρετήσει σε κάποια εφημερίδα, ή σε κάποιον ραδιοτηλεοπτικό σταθμό;». Απάντηση: «Για να τους μετρήσεις δεν χρειάζεσαι καν τα δάκτυλα των δύο χεριών …»

Παράλληλα, η εικόνα της Ένωσης περνάει μέσα από τον παραμορφωτικό φακό των εθνικών κυβερνήσεων και των αντίστοιχων ΜΜΕ. Όπου όλα τα θετικά πιστώνονται στις κυβερνήσεις και όλα τα αρνητικά και τα προβλήματα χρεώνονται στις Βρυξέλλες. Και τα ΜΜΕ για κάθε στραβό αναρωτιούνται «Και τι κάνουν οι Βρυξέλλες;». Όταν οι Συνθήκες δεν προβλέπουν καμία σχετική αρμοδιότητα …

Συνεπώς, η πολιτική που θα πρέπει να ακολουθήσει η Ένωση αλλά και η Ελλάδα είναι προφανής. Ένα μεγάλο πρόγραμμα εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα, από το δημοτικό μέχρι το πανεπιστήμιο. Αλλά και ένα πρόγραμμα ενημέρωσης με τακτικές εκπομπές σε ραδιόφωνα, τηλεοράσεις αλλά και με ομιλίες σε διάφορες επαγγελματικές ενώσεις, σε πολιτιστικούς και μορφωτικούς συλλόγους, σε εταιρείες, σε οργανώσεις νεολαίας, κλπ. κλπ. Σε συνδυασμό με ιδιαίτερες δράσεις (π.χ. διαγωνισμούς και επισκέψεις στα θεσμικά όργανα της Ένωσης) για μαθητές, φοιτητές, διδάσκοντες, δημοσιογράφους, πολιτικούς και διαμορφωτές κοινής γνώμης.

Βλέπετε διαφορές από τα συστήματα των υπόλοιπων κρατών μελών;

Δεν έχω υπόψη μου τα συστήματα σε άλλα κράτη μέλη. Υπάρχει η Ευρωπαϊκή Ένωση Εκπαιδευτικών με παραρτήματα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες (και στην Ελλάδα). Οι στόχοι της περιλαμβάνουν την προετοιμασία των επόμενων γενεών για να οικοδομήσουν την ευρωπαϊκή κοινωνία του μέλλοντος, την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ταυτότητας και της ιδιότητας του ευρωπαίου πολίτη, την προώθηση πολυμερών σχολικών εταιρικών σχέσεων και τέλος την υποστήριξη της διδασκαλίας των ξένων γλωσσών.

Ωστόσο, είναι γνωστό ότι η παιδεία αποτελεί εθνική αρμοδιότητα κάτι που αποκλείει κάθε προσπάθεια ενός ξεχωριστού μαθήματος σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση με κοινή διδακτέα ύλη και μεθοδολογία.

Με βάση την εμπειρία από τη συμμετοχή σας σε ενημερώσεις στα σχολεία πως λειτουργεί το σύστημα σήμερα;

Εκ των ενόντων και με βάση τον πατριωτισμό ορισμένων εκπαιδευτικών. Τον Απρίλιο του 2010 η υπεύθυνη του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κρήτης με σύστησε σε μια καθηγήτρια Χημείας στη Χίο, η οποία με κάλεσε να μιλήσω για την Ευρωπαϊκή Ένωση στους μαθητές της Β' Γυμνασίου όλων των Γυμνασίων της Χίου. Όπως μου εξήγησε της είχαν αναθέσει να διδάξει και το μάθημα της «Γεωλογίας-Γεωγραφίας» στη Β' Γυμνασίου, στο πλαίσιο του οποίου περιλαμβανόταν και μια ενότητα για την Ευρώπη με κεφάλαια για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη σημασία της, καθώς και για τις οικονομικές δραστηριότητες των Ευρωπαίων. Όμως, μου εξήγησε ότι οι καθηγητές που καλούνται να διδάξουν το συγκεκριμένο μάθημα, εκτός από το βιβλίο του εκπαιδευτικού που περιέχει μερικές, χρήσιμες αλλά μάλλον κακά δομημένες και ανεπαρκείς πληροφορίες, δεν φαίνεται να λαμβάνουν άλλη σχετική ενημέρωση (δεδομένου ότι συχνά δεν έχουν σπουδάσει καν Γεωγραφία, αλλά είναι άλλων ειδικοτήτων όπως Χημικοί, Φυσικοί, Βιολόγοι κλπ.).

Το ίδιο φαίνεται να συμβαίνει και σε άλλα μαθήματα όπως στην «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» (Γ' τάξη ημερήσιου Γυμνασίου) και «Σύγχρονος Κόσμος: Πολίτης και Δημοκρατία» (Β' Λυκείου ). Μάλιστα, διαπίστωσα ότι η συγγραφή αρκετών από τα σχετικά βιβλία είχε συγχρηματοδοτηθεί κατά 75% από ευρωπαϊκούς πόρους!

Στη Χίο παρακολούθησαν την παρουσίαση 200 περίπου παιδιά. Σε αυτήν και άλλες παρουσιάσεις που έκανα σε Γυμνάσια, από τις σχετικές συζητήσεις με τα παιδιά διαπίστωσα ότι υπάρχει τεράστιο ενδιαφέρον για τα θέματα της επικαιρότητας στα οποία εμπλέκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι ερωτήσεις κάλυπταν την οικονομική κατάσταση, το ευρώ, τον ρόλο του ΔΝΤ και τις προοπτικές της Ελλάδας στην ΕΕ.

Παρόμοιες αντιδράσεις είχα και μετά από παρουσιάσεις σε δασκάλους και καθηγητές δευτεροβάθμιας. Οι οποίοι, όπως ανέφερα και παραπάνω, διαπίστωναν κάθε φορά την άγνοιά τους για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρόλο που υπεισέρχεται σε κάθε πτυχή της καθημερινότητάς μας.

Τι θα προτείνατε;

Ανέφερα προηγουμένως την ανάγκη για ένα μεγάλο πρόγραμμα εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα, από το δημοτικό μέχρι το πανεπιστήμιο. Σε συνδυασμό με ένα ευρύ πρόγραμμα ενημέρωσης και ιδιαίτερες δράσεις για μαθητές, φοιτητές, διδάσκοντες, δημοσιογράφους, πολιτικούς και διαμορφωτές κοινής γνώμης.

Ας μην ξεχνούμε βέβαια ότι με βάση τις Συνθήκες, η Παιδεία αποτελεί αρμοδιότητα των κρατών μελών. Ωστόσο, η συμμετοχή μας στην Ένωση νομίζω πως δημιουργεί μια υποχρέωση εκπαίδευσης των μελλοντικών πολιτών στη λειτουργία των θεσμών, οι αποφάσεις των οποίων ρυθμίζουν τις ζωές μας. Όπως ανέφερα προηγουμένως η Ευρωπαϊκή Ένωση περιλαμβάνεται στο μάθημα «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» που διδάσκεται στο Δημοτικό (ΣΤ' τάξη) και στο Γυμνάσιο (Γ' τάξη ημερήσιου), στο μάθημα «Γεωλογία-Γεωγραφία» που διδάσκεται στο Γυμνάσιο (Β' τάξη), καθώς και στο μάθημα «Σύγχρονος Κόσμος: Πολίτης και Δημοκρατία» που διδάσκεται στο Λύκειο (Β' Λυκείου).

Θα πρότεινα λοιπόν την ένταση της οργανωμένης επιμόρφωσης των καθηγητών που καλούνται να διδάξουν τα παραπάνω θέματα με βάση ένα πρόγραμμα, στη διαμόρφωση του οποίου καλόν θα ήταν να συμμετέχουν και κάποιοι με εμπειρία στα θέματα της Ένωσης, ιδίως αυτά που επηρεάζουν την καθημερινότητα των πολιτών.

Σημαντική είναι επίσης η συστηματική ενημέρωση των διαμορφωτών της κοινής γνώμης. Το 2016, με πρωτοβουλία της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα είχε εκδοθεί ένας «Οδηγός ευρωπαϊκής πληροφόρησης για τους βουλευτές» που είχε τότε μοιραστεί σε όλα τα μέλη του Ελληνικού Κοινοβουλίου (επανεκδόθηκε το 2018). Ίσως να έπρεπε να συνοδεύεται και από μια σειρά μαθημάτων για όλους τους νέους βουλευτές, μετά από κάθε ανανέωση της Βουλής.

Θυμάμαι, όταν υπηρετούσα στην Μονάδα Πολιτικής Προστασίας της Επιτροπής ότι με είχε επισκεφτεί ένα νομάρχης που είχε προηγουμένως χρηματίσει και βουλευτής. Αφού τον ενημέρωσα για τις δράσεις και τα προγράμματα στον τομέα της προστασίας των πολιτών από ατυχήματα και καταστροφές, μου εξομολογήθηκε τα εξής: «Ως βουλευτής συμμετείχα σε πολλές ενημερωτικές αποστολές στα Βρυξέλλες. Όμως, η βασική μας προτεραιότητα ήταν να κάνουμε ψώνια … Ωστόσο, όταν εκλέχτηκα νομάρχης αντιμετώπισα ένα μεγάλο ατύχημα με χημικές ουσίες. Τότε μόνο αντιλήφθηκα ότι η σχετική νομοθεσία ήταν ενωσιακή. Δυστυχώς ενώ θα έπρεπε να την γνωρίζω εγώ την αγνοούσα! Στη συνέχεια έδωσα εντολή να μου ετοιμάσουν έναν φάκελο με όλες τις πράξεις της Ένωσης που μας αφορούσαν, κάτι που έπρεπε να γνωρίζω μετά από τόσα ταξίδια στις Βρυξέλλες …»

Τα ίδια θα μπορούσα να πω και για πολλούς δημοσιογράφους αλλά και για καθηγητές πανεπιστημίου. Οι πρώτοι, ξεφουρνίζουν λόγω άγνοιας διάφορες ανακρίβειες σχετικά με την Ένωση. Οι δεύτεροι, γνωρίζουν άριστα πως να αξιοποιήσουν τις διάφορες πηγές χρηματοδότησης των ευρωπαϊκών προγραμμάτων αλλά συνήθως αγνοούν τις διαδικασίες και τις βασικές αρχές της Ένωσης. Ίσως λοιπόν να έπρεπε να διαμορφωθεί ένας οδηγός και ένα πρόγραμμα επιμόρφωσης για δημοσιογράφους, καθηγητές ακόμη και για υποψήφιους ευρωβουλευτές. Θυμάμαι την ζωηρή συζήτηση που ακολούθησε την παρουσίαση που έκανα πριν από τις ευρωεκλογές του 2013 στα στελέχη μικρού φιλοευρωπαϊκού κόμματος (που συμμετείχε χωρίς επιτυχία στις εκλογές). Το θέμα ήταν «Ευρωπαϊκή Ένωση - Η γνωστή, η άγνωστη» και για άλλη μια φορά διαπίστωσα το μέγεθος της άγνοιας … 

Θα τελειώσω με δύο ενδεικτικές φράσεις. Η πρώτη του Martin Luther King Jr. «Το έθνος ή ο πολιτισμός που συνεχίζει να παράγει πνευματικά αδύναμους ανθρώπους εξαγοράζει με δόσεις τον δικό του πνευματικό θάνατο». Η δεύτερη του σεβασμιότατου μητροπολίτη Αργολίδας Νεκταρίου: «Πώς να το κάνουμε αδελφοί μου; Οι αγνοούντες χρειάζονται διδασκαλία. Όχι προβιβασμό στη θέση του δασκάλου».

Αν ο κόσμος δεν γνωρίζει τι είναι, πως λειτουργεί και τι σημασία έχει για την καθημερινότητα του πολίτη η Ευρωπαϊκή Ένωση, ας μην μας ξενίζει η έλλειψη εμπιστοσύνης και η αρνητική στάση προς αυτήν. Ακόμη χειρότερα αν οι διαμορφωτές της κοινής γνώμης διαδίδουν απόψεις που δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα. Απόψεις που εύκολα μπορούν να εκμεταλλευτούν ξανά, διάφοροι λαϊκιστές για να πείσουν τον κόσμο να ψηφίσει εναντίον του συμφέροντος της χώρας, όπως έγινε στην περίπτωση του Brexit ή όπως έλλειψε να γίνει το 2015 με το δημοψήφισμα και στη χώρα μας. 

Ο Παναγιώτης (Τάκης) Αλεβαντής σπούδασε φυσικός, δούλεψε ως επιστημονικός συντάκτης στην εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος-Larousse-Britannica, στα περιοδικά Επίκαιρα, 4Τροχοί και Πτήση, και υπηρέτησε σε διάφορες θέσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή από το 1984 έως το 2017. Από τις αρχές του 2011 αρθρογραφεί στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα. Ιστολόγιο: http://alevantis.blogspot.com.

01 Ιουνίου 2020

Ελληνικά αντικαπνιστικά προβλήματα

Η ανεξέλεγκτη διαφήμιση καπνικών προϊόντων επηρεάζει κυρίως τους ανήλικους, οι οποίοι αποτελούν το στόχο της καπνοβιομηχανίας με την ανοχή και τη στήριξη της κυβέρνησης
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα την 1 Ιουνίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-423)


Κάθε χρόνο στις 31 Μαΐου γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος. Φέτος είναι αφιερωμένη στην ευαισθητοποίηση του κοινού στις μεθόδους που χρησιμοποιεί η καπνοβιομηχανία για να προσελκύσει τους ανήλικους στην χρήση της νικοτίνης. Με κάθε είδους καπνικά προϊόντα, όπως κλασσικά και ηλεκτρονικά τσιγάρα, ναργιλέδες, πούρα και πουράκια. Στόχος να αναπτύξουν οι νέοι εξάρτηση από τη νικοτίνη, την τρίτη στη σειρά εξαρτησιογόνο ουσία μετά την ηρωίνη και την κοκαΐνη.

Ελληνικά προβλήματα. Δυστυχώς, στη χώρα μας η προστασία των ανηλίκων από τα κόλπα της καπνοβιομηχανίας φαίνεται πως δεν αποτελεί προτεραιότητα της κυβέρνησης. Η νέα αντικαπνιστική νομοθεσία με τα αυστηρότερα μέτρα εφαρμογής, αποτέλεσε σίγουρα σημαντικό μέτρο περιορισμού του καπνίσματος σε κλειστούς δημόσιους χώρους. Προβλέπει επίσης την απαγόρευση του καπνίσματος και σε υπαίθριους χώρους όπου συχνάζουν ανήλικοι.

Παράλληλα, δεν υπάρχει έλεγχος της εφαρμογής του νόμου στις παιδικές χαρές. Ούτε και έλεγχος των υπεύθυνων των εν λόγω χώρων σχετικά με την υποχρέωση σήμανσης της απαγόρευσης του καπνίσματος σε αυτούς. Επιπλέον, η νομοθεσία προστατεύει από το παθητικό κάπνισμα στα αυτοκίνητα μόνο τους ανήλικους ηλικίας έως 12 ετών κατά παράβαση της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, η οποία προβλέπει ότι ανήλικοι είναι όσοι δεν έχουν συμπληρώσει τα 18.

Οι δημόσιες υποσχέσεις για διαφημιστικά σποτάκια για τον περιορισμό του καπνίσματος (ακόμη και με συμμετοχή γνωστού διεθνούς μπασκετμπολίστα) έμειναν κενό γράμμα. Ενώ παράλληλα η ανεξέλεγκτη και παραπλανητική διαφήμιση καπνικών προϊόντων λαμβάνει τεράστιες διαστάσεις σε πολλά σημεία πώλησης, ακόμη και κοντά σε σχολεία!

Σύμπραξη με την καπνοβιομηχανία. Μάλιστα, η ηγεσία του Υπουργείου Υγείας κατά παράβαση της Σύμβασης-Πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για τον Έλεγχο του Καπνού υποστηρίζει ανοικτά την προώθηση νέων καπνικών προϊόντων. Συμμετέχοντας ενεργά σε σχετικές δημόσιες εκδηλώσεις και επαινώντας την προσφορά από την καπνοβιομηχανία υγειονομικού υλικού για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού. Όταν ο ΠΟΥ έχει δηλώσει ότι το κάπνισμα αποτελεί επιβαρυντικό παράγοντα για όσους προσβάλλονται από τον ιό.

Είναι λυπηρό, παράλληλα με τους επαίνους για την πετυχημένη διαχείριση της πανδημίας, το Υπουργείο Υγείας να παραβαίνει ανοικτά τη Σύμβαση-Πλαίσιο και να κατακρίνεται διεθνώς γι’ αυτή του τη στάση. Παράλληλα, είναι εξοργιστικό, η περίφημη Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων για τον αντικαπνιστικό νόμο να τηρεί σιγήν ιχθύος!

Η απροκάλυπτη σύμπραξη της κυβέρνησης με την καπνοβιομηχανία δικαιολογείται ίσως από τα έσοδα της φορολογίας καπνικών προϊόντων. Τα 2,83 δισ. € που εισέπραξε το κράτος το 2019 αντιπροσωπεύουν πάνω από το 5% των εσόδων του τακτικού προϋπολογισμού. Και το 1/3 περίπου από αυτά προέρχεται από συγκεκριμένη καπνοβιομηχανία! Ίσως δεν είναι γνωστό αλλά το 85% της τιμής του πακέτου είναι φόροι! Γι’ αυτό και ανθεί το λαθρεμπόριο τσιγάρων, το οποίο εκτιμάται ότι καλύπτει πάνω από το 20% της κατανάλωσης.

Κυβερνητική ασυνέπεια. Όπως γράψαμε και τις προάλλες (ΧΝ 12/5/2020) και με βάση όλα τα παραπάνω, η πρόσφατη δήλωση του πρωθυπουργού σχετικά με τα μέτρα απαγόρευσης της κυκλοφορίας λόγω της πανδημίας, ότι δηλαδή «το παν είναι η προστασία της ζωής των ανθρώπων», ηχεί ως κενή περιεχομένου. Κι αυτό γιατί στην περίπτωση της χρήσης καπνικών προϊόντων αλλά και άλλων μεγάλων προβλημάτων δημόσιας υγείας που μπορούν να προληφθούν, η κυβέρνηση πράττει τα ακριβώς αντίθετα!

Σε σχετική δημόσια καταγγελία, 9 συλλογικότητες πολιτών καταγγέλλουν την «απροκάλυπτη στήριξη του Υπουργείου Υγείας στους εμπόρους νικοτίνης». Και καταλήγουν στο συμπέρασμα πως «παρά τις νομοθετικές ρυθμίσεις (που φαίνεται εν τέλει να ευνοούν τις προσπάθειες διάδοσης των νέων καπνικών προϊόντων), τις εξαγγελίες και την κινητοποίηση του κρατικού μηχανισμού εξακολουθούμε να γινόμαστε μάρτυρες σε ένα απαράδεκτο σκάνδαλο».

Θεωρούν μάλιστα ότι πρόκειται για «σκάνδαλο που θα άξιζε να απασχολήσει τις Δικαστικές Αρχές, το Κοινοβούλιο αλλά και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης». Και καταγγέλλουν «την ανοικτή υποστήριξη του Υπουργείου Υγείας στους έμπορους νικοτίνης σε βάρος της ζωής και της υγείας των Ελλήνων πολιτών, ιδίως των ανηλίκων».

Αν πράγματι η κυβέρνηση ήθελε να προφυλάξει τους πολίτες, ιδίως τους ανήλικους, θα εφάρμοζε αυστηρά τη νομοθεσία για την απαγόρευση της διαφήμισης καπνικών προϊόντων. Θα κύρωνε το συμπληρωματικό πρωτόκολλο του ΠΟΥ για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου καπνού. Και θα πολλαπλασίαζε την τιμή του πακέτου τσιγάρων (απαγορεύοντας την πώληση των μικρών πακέτων και των τσιγάρων χύμα) ώστε η τιμή να φτάσει τα 10 ή τα 15€ σε σχέση με τα 4,5€ που είναι σήμερα. Αυτό θα περιόριζε τις πωλήσεις χωρίς αναγκαστικά να μειωθούν ιδιαίτερα τα φορολογικά έσοδα …

Φυσικά, η καπνοβιομηχανία θα αντιδράσει ισχυριζόμενη ότι αυτό θα μειώσει την απασχόληση αφού θα περιοριστεί η οικονομική της δραστηριότητα. Όμως όπως γράψαμε και παλαιότερα (ΧΝ 6/8/2019), σύμφωνα με παλαιότερη μελέτη του ΙΟΒΕ το σύνολο των θέσεων εργασίας στον κλάδο των καπνικών προϊόντων είχε υπολογιστεί το 2016 σε 28.563 άτομα (17.801 στην καπνοβιομηχανία και 10.762 στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο). Ας συγκριθεί ο αριθμός αυτός με τους 15.000 θανάτους ετησίως από την χρήση καπνικών προϊόντων.

Ας ελπίσουμε ότι οι αρμόδιοι θα κινητοποιηθούν ώστε και στον τομέα του περιορισμού του καπνίσματος να έχουμε ως χώρα τις επιτυχίες που είχαμε στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της πανδημίας του κορωνοϊού.

26 Μαΐου 2020

Η εποχή ΜΕ τον κορωνοϊό

Αλληλεγγύη, επιχειρηματική συνέχεια και τα τρία συστατικά της ανθεκτικότητας: εφευρετικότητα, αισιοδοξία, ζωή με νόημα …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 26 Μαΐου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-422)

Τις προάλλες ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε σειρά μέτρων για την επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας μετά την κρίση. Την ίδια μέρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε δύο εκθέσεις. Την Ειδική Έκθεση συστάσεων προς την Ελλάδα στο πλαίσιο της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Και την 6η επικαιροποίηση της έκθεσης ενισχυμένης εποπτείας για την χώρα μας (bit.ly/6elrep).

Αυτές οι εκθέσεις αποτέλεσαν την ραχοκοκαλιά των μέτρων που ανακοινώθηκαν, μαζί με τα πέντε Ελληνικά καθεστώτα κρατικών ενισχύσεων τα οποία έχει εγκρίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τις τελευταίες εβδομάδες. Επιπλέον, στις εν λόγω εκθέσεις υπενθυμίζονται και οι δεσμεύσεις για μεταρρυθμίσεις που είχε αναλάβει η Ελλάδα με τη λήξη των μνημονίων.

Όμως το σημερινό μας θέμα έχει να κάνει με την επιβίωση στη νέα εποχή που πολλοί αναφέρουν ως «μετά-τον-κορωνοϊό» ενώ στην πραγματικότητα είναι «με τον κορωνοϊό». Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της επιχείρησης, του οργανισμού και της τοπικής κοινωνίας που θα επιβιώσει από αυτήν την πρωτόγνωρη κρίση; Όταν, με βάση έρευνες στις ΗΠΑ, είναι γνωστό ότι 40% των επιχειρήσεων δεν ξανανοίγουν μετά από μια καταστροφή, ενώ το 25% κλείνουν μέσα σε ένα χρόνο και το 90% μέσα σε δύο.

Αλληλεγγύη. Είναι το πρώτο πράγμα που σκέπτεται κανείς σε δύσκολους καιρούς. Και για άλλη μια φορά διαπιστώσαμε εξαιρετικά δείγματα αλληλεγγύης. Κατ’ αρχάς από τους μηχανισμούς υποστήριξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας, Ταμεία Αλληλεγγύης και Απόρων, Μέσο Στήριξης Έκτακτης Ανάγκης) από τους οποίους διατέθηκαν ήδη 240 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, διάφοροι οργανισμοί, φορείς και επιχειρήσεις προχώρησαν σε δωρεές και παροχές εξοπλισμού αξίας πολλών εκατομμυρίων ευρώ, ενώ χρήματα συγκεντρώθηκαν και από πολλούς Έλληνες και οργανώσεις του εξωτερικού.

Ωστόσο, σημαντική ήταν και η αυθόρμητη προσφορά απλών ανθρώπων. Οι «Μοδίστρες Άμεσης Ανάγκης» αφού έραψαν εθελοντικά 40.000 μάσκες συνεχίζουν, με πρεσβευτή τον Ολυμπιονίκη Ιωάννη Μελισσανίδη με στόχο να ράψουν άλλες 100.000! Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος έραψε στολές για γιατρούς και νοσηλευτές νοσοκομείων της Θεσσαλονίκης. Παράλληλα, οργανώθηκαν εθελοντικές αιμοδοσίες αλλά και προσφορές για την υποστήριξη αναξιοπαθούντων ατόμων που είχαν αποκλειστεί στο σπίτι λόγω κορωνοϊού.

Επιχειρηματική συνέχεια. Μεγαλύτερες πιθανότητες επιβίωσης έχουν όσοι φρόντισαν να αναλύσουν εγκαίρως τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν μετά από σεισμούς, πλημμύρες, πυρκαγιές. Ή ακόμη βομβιστικές ενέργειες, εμπρησμούς, ληστείες, καταλήψεις, παρατεταμένες διακοπές ρεύματος και ύδρευσης, σοβαρές βλάβες συστημάτων πληροφορικής, απουσίες προσωπικού ζωτικής σημασίας, χρεοκοπίες σημαντικού προμηθευτή κλπ.

Ποιοι είναι όμως οι κίνδυνοι ανάλογα με την πιθανότητα να συμβούν και την σπουδαιότητά τους; Και πως θα επηρεάσουν τις λειτουργίες από τις οποίες εξαρτάται η επιβίωση της επιχείρησης; Τι θα συμβεί αν υποστούν ζημιές οι εγκαταστάσεις; Αν κλαπεί ένα μηχάνημα ζωτικής σημασίας; Αν αποχωρήσει ο μοναδικός εξειδικευμένος υπάλληλος; Αν υπάρξει βλάβη στα συστήματα πληροφορικής και επικοινωνιών;

Πώς θα λειτουργήσει η επιχείρηση και ποιες είναι οι εναλλακτικές επιλογές; Πώς θα ενημερωθούν προσωπικό και πελάτες; Πόσο μπορούν να περιμένουν την αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας της επιχείρησης; Ένα σημαντικό πρώτο μέτρο είναι βέβαια η ασφάλιση έναντι των πιθανότερων κινδύνων. Μπορεί να συμβάλει αποτελεσματικά στην ανάκαμψη αν και οι ειδικοί συμβουλεύουν τα σχέδια αυτά να εκπονούνται σαν να μην υπάρχει ασφαλιστήριο συμβόλαιο …

Εφευρετικότητα. Πώς όμως αντιμετωπίζεται ένας απρόβλεπτος κίνδυνος όπως ο κορωνοϊός; Ο οποίος οδηγεί σε αποκλεισμό της επιχείρησης από το βασικότερο στοιχείο επιβίωσης της - τους πελάτες της! Μα με τον σπουδαιότερο ανθρώπινο πόρο, την ανθρώπινη εφευρετικότητα! Και με διαρκή ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ομάδας και των ατόμων, πριν χτυπήσει η καταστροφή.

Την εφευρετικότητα την είδαμε στην πράξη όλον αυτό τον καιρό. Εστιατόρια, καφετέριες και άλλα καταστήματα άρχισαν τις παραδόσεις στα σπίτια. Σχολεία λειτούργησαν μέσω διαδικτύου και εκπαιδευτικής τηλεόρασης. Η εφημερίδα μας εγκαινίασε την ηλεκτρονική έκδοση που την καθιστά προσβάσιμη σε όλο τον κόσμο. Συγκροτήματα και ορχήστρες παρουσίασαν έργα τους στο διαδίκτυο.

Οίκοι ραπτικής σε μια μέρα άρχισαν να ράβουν μάσκες προστασίας. Τσικουδιά, τσίπουρο και άλλα οινοπνευματώδη μετατράπηκαν σε αντισηπτικά. Οι παραγγελίες προϊόντων σε διαδικτυακά καταστήματα πολλαπλασιάστηκε – μέχρι και 171% εβδομαδιαίως σε σχέση με την ίδια εβδομάδα του 2019, σύμφωνα με έρευνα του Ελληνικού Συνδέσμου Ηλεκτρονικού Εμπορίου.

Ανθεκτικότητα. Όταν αντιμετωπίζουν ατυχήματα και καταστροφές, οικονομικές κρίσεις και ανεργία καθώς και πολλά ανεπάντεχα γεγονότα που δημιουργούν κατάθλιψη και άγχη, μερικοί άνθρωποι σηκώνουν τα χέρια ψηλά αδυνατώντας να αντιδράσουν. Άλλοι σκύβουν το κεφάλι, μερικοί πεισμώνουν και προσπαθούν πιο δυνατά μέχρι να πετύχουν. Κι αυτό ισχύει τόσο για άτομα όσο και για εταιρείες, οργανισμούς ή ακόμη και για ολόκληρους λαούς.

Όπως γράψαμε και παλιότερα (ΧΝ 9/9/2014) τρία είναι τα κύρια συστατικά της ανθεκτικότητας. Πρώτα-πρώτα, η αντιμετώπιση της πραγματικότητας με αισιοδοξία. Χωρίς να ωραιοποιούμε τις δυσκολίες της ζωής, θυμόμαστε ότι οι προηγούμενες γενιές είχαν επιζήσει από χειρότερες καταστροφές. Με θέληση για ζωή. Με μια καλή κουβέντα για όλους. Με χιούμορ και πίστη στους ανθρώπους και στη καλοσύνη τους.

Δεύτερον, μια ζωή με νόημα. Από κάποια θρησκεία ή φιλοσοφία, από τα διδάγματα και την εμπειρία της ίδιας της ζωής. Νόημα που μετατρέπεται σε στόχους για κοινωνική προσφορά και διάθεση για βοήθεια στους άλλους. Δίνοντας δουλειά, μεταφέροντας δεξιότητες, βοηθώντας τον κόσμο να ξεπεράσει τις δυσκολίες της ζωής.

Και τρίτον, η εφευρετικότητα, στην οποία αναφερθήκαμε παραπάνω. Το «πολυμήχανο», που δίνει ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε όσους Έλληνες βρεθούν στο εξωτερικό.

Με αυτά τα όπλα θα αντιμετωπίσουμε και τις δυσκολίες της εποχής «με-τον-κορωνοϊό». Κι επειδή τα κατάφεραν πολλές γενιές πριν από εμάς, είναι σίγουρο πως θα τα καταφέρουμε κι εμείς …