04 Αυγούστου 2020

Μάσκες και προσωπίδες

Μερικές πρακτικές οδηγίες ώστε να επιλέξουμε τις σωστές μάσκες και προσωπίδες για να προστατευθούμε αποτελεσματικά από τον κορωνοϊό
(Δημοσιεύτηκε - σελ.24, σελ.25 - στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 4 Αυγούστου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-432)



Η υποχρεωτική χρήση μάσκας (ή και ασπίδας προσώπου) έχει επιβληθεί για δύο λόγους. Πρώτον, για να μην μεταδώσουμε τον κορωνοϊό (ή και άλλα μικρόβια). Και δεύτερον, για να μην προσβληθούμε από τον ιό. Ανάλογα με την περίπτωση θα πρέπει να επιλέξουμε το κατάλληλο μέσο ατομικής προστασίας. Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση εκτός από την χρήση μάσκας θα πρέπει να ακολουθούμε και τα άλλα δύο βασικά μέτρα προστασίας. Πλύσιμο χεριών με σαπούνι και νερό (ή απολύμανση με απολυμαντικό), καθώς και τήρηση αποστάσεων.

Μετάδοση του ιού. Μπορεί να έχουμε κάποια από τα συμπτώματα που συνδέονται με τον κορωνοϊό. Τα κύρια συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό, ξηρό βήχα και κόπωση. Σε μερικούς εμφανίζεται πονόλαιμος, πόνοι στις αρθρώσεις και στους μύες, πονοκέφαλος καθώς και δυσκολία στην αναπνοή. Σπανιότερα καταρροή και διάρροια.

Στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα είναι ήπια και περίπου το 80% των ασθενών αναρρώνουν χωρίς ανάγκη ειδικής θεραπείας. Αλλά ακόμη και όσοι δεν έχουν καθόλου συμπτώματα, οι «ασυμπτωματικοί», μπορούν να μεταδώσουν τον ιό με τα σταγονίδια που εκπέμπουν όταν μιλούν, βήχουν ή φταρνίζονται.


Φυσικά, με την εμφάνιση των συμπτωμάτων, θα πρέπει να υποβληθούμε σε εξετάσεις. Αν αποδειχτεί ότι είμαστε φορείς του ιού θα πρέπει να ακολουθήσουμε τις οδηγίες των γιατρών και να αυτοπεριοριστούμε για τις ημέρες που προβλέπεται. Αλλά μέχρι να γίνει αυτό, και αν έχουμε την παραμικρή υποψία ότι μπορεί να έχουμε μολυνθεί, θα πρέπει να κυκλοφορούμε με μάσκα. Αλλά τι είδους μάσκα;

Το Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας στο Σίδνεϋ της Αυστραλίας μελέτησε με ειδικό φωτισμό και κάμερα υψηλής ταχύτητας τη διασπορά των σταγονιδίων από άτομα που μιλούν, βήχουν ή φταρνίζονται και 1) δεν φορούν μάσκα, 2) φορούν υφασμάτινη μάσκα απλής ή 3) διπλής διάστρωσης και 4) φορούν χειρουργική μάσκα. Σε κάθε περίπτωση, η χειρουργική μάσκα (μιας χρήσεως) είναι η καλύτερη επιλογή ενώ χρήσιμη μπορεί να είναι και η υφασμάτινη μάσκα διπλής διάστρωσης (ενδεχομένως με επιπλέον φίλτρο).

Προστασία από τον ιό. Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο σε επιστημονική επιθεώρηση για νοσοκομειακές λοιμώξεις, συνέκρινε την αποτελεσματικότητα που είχαν διάφορες μάσκες όσον αφορά την προστασία από τον κορωνοϊό σε διάφορα περιβάλλοντα και επί διαφορετικούς χρόνους έκθεσης. Μελετήθηκαν όλες οι περιπτώσεις έκθεσης (από μερικά δευτερόλεπτα μέχρι 20’ λεπτά και σε ατμόσφαιρες με συγκεντρώσεις από 0,1% έως 10% μολυσμένα σταγονίδια).

Από την εν λόγω μελέτη προέκυψε ότι οι καλύτερες μάσκες ήταν οι αναπνευστήρες FFP2/FFP3 (μάσκες Ν99/Ν95). Πρόκειται για μάσκες που προορίζονται για χρήση αποκλειστικά σε βιομηχανικά περιβάλλοντα με υψηλές συγκεντρώσεις σκόνης ή σε νοσοκομεία όπου νοσηλεύονται ασθενείς με COVID-19. Εκεί εξασφαλίζουν μείωση του κινδύνου προσβολής από τον ιό κατά 95% έως 99%. Αμέσως μετά στην κατάταξη έρχονται οι χειρουργικές μάσκες μιας χρήσεως και … οι σακούλες για ηλεκτρικές σκούπες!

Άλλες μελέτες δείχνουν ότι οι υφασμάτινες μάσκες τριπλής διάστρωσης από πυκνοϋφασμένο βαμβάκι ή μετάξι, είναι συγκρίσιμης αποτελεσματικότητας με τις χειρουργικές μάσκες μιας χρήσεως, ιδίως σε μη βεβαρυμμένα ιατρικά περιβάλλοντα. Ακόμη καλύτερα αν η μια στρώση είναι από σακούλα για ηλεκτρική σκούπα … To πλεονέκτημα της υφασμάτινης μάσκας είναι ότι μπορεί να κατασκευαστεί και στο σπίτι, πλένεται (σε πάνω από 60C) και επαναχρησιμοποιείται.

Προσωπίδες. Οι προσωπίδες ή ασπίδες προσώπου είναι προστατευτικά καλύμματα ολόκληρου του προσώπου από διαφανές υλικό και στηρίζονται συνήθως στο κεφάλι. Μια μικρότερη παραλλαγή στηρίζεται στο πιγούνι και καλύπτει μόνο το στόμα.

Οι προσωπίδες ολόκληρου του προσώπου προορίζονται για χρήση από ιατρικό νοσηλευτικό προσωπικό που έρχεται σε στενή επαφή με άτομα τα οποία ενδεχομένως να είναι φορείς της ασθένειας. Πρέπει να χρησιμοποιούνται πάντα σε συνδυασμό με αναπνευστήρα ή χειρουργική μάσκα μιας χρήσεως και η αποστολή τους είναι να προφυλάξουν το πρόσωπο (ιδίως τα μάτια) γιατρών και νοσηλευτών από τα σταγονίδια των ασθενών.

Οι μικρότερες προσωπίδες για το στόμα που στηρίζονται στο πηγούνι προορίζονταν αρχικά για μάγειρες και άλλο προσωπικό κουζίνας για να τηρήσουν τους κανόνες υγιεινής όταν μαγειρεύουν και δεν επιθυμούν να μεταφέρουν τα δικά τους σταγονίδια από ομιλία ή βήχα στα φαγητά που παρασκευάζουν. Είναι τελείως ακατάλληλες για προστασία σε δημόσιους κλειστούς ή ανοικτούς χώρους από τον κορωνοϊό ή και άλλους παθογόνους παράγοντες …

Άλλες πληροφορίες. Ιδιαίτερη σημασία έχει ο σωστός τρόπος με τον οποίο τοποθετούμε, αφαιρούμε και φορούμε τη μάσκα. Σχετικές οδηγίες έχει εκδώσει το Υπουργείο Υγείας. Τέλος, από την υποχρεωτική χρήση μάσκας εξαιρούνται τα άτομα τα οποία αποδεδειγμένα (δηλαδή, με ιατρικό πιστοποιητικό) έχουν συναφή ιατρικά προβλήματα (π.χ. αναπνευστικά), καθώς και τα παιδιά ηλικίας κάτω των τριών (3) ετών.

28 Ιουλίου 2020

Έλληνες και Τούρκοι

Την συνύπαρξη των δύο λαών δυσκολεύουν ο θρησκευτικός φανατισμός και η επιθυμία αποκλειστικής εκμετάλλευσης των πλουτοπαραγωγικών πόρων της Ανατολικής Μεσογείου
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 28 Ιουλίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-431)


Όπως έγραψα την περασμένη εβδομάδα, η οικογένεια της μητέρας έκανε ό,τι μπορούσε για να κρατήσει άσβεστη τη φλόγα του ελληνισμού στην Κωνσταντινούπολη. Μέχρι που τους έδιωξαν στις αρχές της δεκαετίας του 1960 και εγκαταστάθηκαν μόνιμα στην Ελλάδα. Τις απελάσεις τις έζησα μικρός στο σπίτι μας, όπου τους φιλοξενούσαμε μέχρι να ξαναφτιάξουν σιγά-σιγά τη ζωή τους. Γι’ αυτό και κάθε φορά που βλέπω την ταινία «Πολίτικη κουζίνα» δεν μπορώ να συγκρατήσω τα δάκρυά μου.

Μικροψυχίες. Για τους «απελαθέντες» συγγενείς που είχαν κρατήσει την ελληνική υπηκοότητα, το ελληνικό κράτος φάνηκε γενναιόδωρο με έκτακτα επιδόματα και συντάξεις. Υπήρχαν ωστόσο, και συγγενείς που για διάφορους λόγους δεν είχαν την ελληνική υπηκοότητα. Αυτοί δεν απελάθηκαν με την πρώτη αλλά εξαναγκάστηκαν από την τουρκική πλευρά να φύγουν μόνοι τους. Ήταν οι «εξαναγκασθέντες».

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ένας αδελφός της γιαγιάς, ο εργοδηγός που εγκαθιστούσε ηλεκτρογεννήτριες και υποσταθμούς διανομής της AEG και για τον οποίο γράψαμε την περασμένη εβδομάδα. Όταν πήγε στην Πόλη να τον εξοφλήσουν για μια μεγάλη δουλειά, ο υπεύθυνος του είπε ξερά «πήγαινε να σε πληρώσει ο Μακάριος!», αναφερόμενος στον τότε πρόεδρο της Κύπρου.

Ήλθε στην Ελλάδα και θέλησε να δουλέψει σε μεγάλη εταιρεία ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού. Ενθουσιάστηκαν όταν διαπίστωσαν την εμπειρία του αλλά του ζήτησαν άδεια εργασίας. Στο Αλλοδαπών του την αρνήθηκαν προτρέποντας τον να επιστρέψει στην Πόλη για να διατηρηθεί η εκεί ελληνική μειονότητα. Κι έπρεπε, ο ίδιος και τα παιδιά του να επιστρέφουν στο Αλλοδαπών κάθε τρίμηνο για να πάρουν παράταση της άδειας παραμονής!

Καθώς μου τα διηγούνταν πρόσφατα η κόρη του και ξαδέλφη της μητέρας μου, στο νου μου ήλθαν οι πρόσφυγες από την Μικρασιατική καταστροφή. Όταν ο ελληνικός στρατός αντί να προστατέψει τους ελληνικούς πληθυσμούς από τους άτακτους, μπήκε στα πλοία και αποχώρησε αφήνοντας τους να παρακαλούν για μια θέση σε ξένα καράβια.

Κι όσοι κατόρθωσαν με χίλια βάσανα να φτάσουν πρόσφυγες πλέον στην Ελλάδα, αντιμετωπίστηκαν μικρόψυχα από τους παλαιοελλαδίτες. Χαρακτηρίστηκαν ως «κατάσκοποι των Αγγλογάλλων» και ως «τουρκόσποροι» ενώ οι γυναίκες ως «παστρικιές» και «τουρκάλες». Πόσες φορές δεν ρώτησαν την ξαδέλφη της μητέρας μου αν ήταν βαφτισμένη, εκείνη που είχε βαφτιστεί στην εκκλησία του Οικουμενικού Πατριαρχείου!

Συνύπαρξη. Οι Έλληνες και οι Τούρκοι συνυπήρξαν – όχι πάντα υπό τις καλύτερες συνθήκες – επί αρκετούς αιώνες. Αρχικά οι Βυζαντινοί τους χρησιμοποιούσαν ως μισθοφόρους. Η παρακμή της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας συνοδεύτηκε από την άνοδο των Οθωμανών και την σταδιακή κατάκτηση όλου του ελλαδικού χώρου.

Σε αυτό συνέβαλαν αποφασιστικά και οι θρησκευτικές πεποιθήσεις των χριστιανών της εποχής – μεγάλο μέρος του ανδρικού πληθυσμού προτιμούσε να κλειστεί σε μοναστήρι, ενώ όσοι ήταν αντίθετοι με την ένωση των εκκλησιών προτιμούσαν «φακιόλιον βασιλεῦον Τούρκων» παρά «καλύπτραν λατινικήν».

Τα τελευταία χρόνια, όταν η Τουρκία στράφηκε προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, γεννήθηκε σε πολλούς η ελπίδα ότι θα ήταν δυνατή η συνύπαρξη στο πλαίσιο της Ένωσης. Όπως είναι σήμερα δυνατή η συνύπαρξη λαών που αντιπαρατέθηκαν σε δύο παγκόσμιους πολέμους.

Δυστυχώς, η ελπίδα αυτή πέθανε με το κάλεσμα των πιστών μουσουλμάνων για προσευχή στην Αγία Σοφία. Πολλοί το θεώρησαν ως σύνθημα ότι η Τουρκία αποφάσισε να αναβιώσει το χαλιφάτο που είχε καταργήσει ο Κεμάλ Ατατούρκ το 1924. Με στόχο να ηγηθεί των μουσουλμάνων και να ξαναφτιάξει την πάλαι ποτέ Οθωμανική αυτοκρατορία!

Συνεκμετάλλευση. Όμως, πέρα από τα μεγαλεπήβολα σχέδια, το σημαντικότερο σημείο διαφωνίας ανάμεσα στις δύο χώρες είναι σήμερα η εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων στο υπέδαφος της Ανατολικής Μεσογείου. Πολλοί Έλληνες αρθρογράφοι και πολιτικοί υποστηρίζουν φανερά ή συγκαλυμμένα ότι θα πρέπει διαπραγματευθούμε την συνεκμετάλλευσή τους, στο πλαίσιο μιας υπερεθνικής οντότητας με την συμμετοχή και την εποπτεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ας θυμηθούμε ότι το πρώτο βήμα για την δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν η σύσταση, το 1951, της Ευρωπαϊκής Ένωσης Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ). Στην οποία Γερμανία και Γαλλία (μαζί με την Ιταλία και τις χώρες της Μπενελούξ) εκχώρησαν την αρμοδιότητα εκμετάλλευσης των σιδηρομεταλλευμάτων και των ανθρακωρυχείων, κύρια οικονομική και στρατηγική αιτία των γαλλογερμανικών πολέμων.

Ωστόσο, η πρόταση του Γάλλου ΥΠΕΞ Ρομπέρ Σουμάν για την δημιουργία της ΕΚΑΧ έγινε προς μιάν ηττημένη Γερμανία που αγωνιζόταν να ανασυγκροτηθεί, υπό την ηγεσία του καγκελαρίου Κόνραντ Αντενάουερ. Παράλληλα, η Γαλλία, αν και μεταξύ των νικητών του πολέμου, δεν βρισκόταν σε καλύτερη οικονομική κατάσταση μετά τον πόλεμο. Η ανασυγκρότησή της έγινε δυνατή κατά μεγάλο μέρος χάρις στην αμερικανική οικονομική βοήθεια (σχέδιο Μάρσαλ), της οποίας η Γαλλία ήταν ο μεγαλύτερος αποδέκτης στην Ευρώπη.

Σήμερα, παρόλα τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν Τουρκία (σε μεγαλύτερο βαθμό) και Ελλάδα (σε μικρότερο), δεν μπορούμε να πούμε ότι βρίσκονται στη δραματική μεταπολεμική κατάσταση της Γερμανίας και της Γαλλίας. Βέβαια, η Τουρκία βρίσκεται μάλλον σε δύσκολη θέση, με τα μέτωπα που έχει ανοίξει στο Ιράκ, τη Συρία και τη Λιβύη ενώ άλλες προσπάθειές της για πολιτική επιρροή σε Ασία, Αφρική και Βαλκάνια φαίνεται ότι δεν ευοδώνονται.

Επιπλέον, πρόσφατες κινήσεις από τη Γαλλία (δηλώσεις Μακρόν), τις ΗΠΑ (επίσκεψη αεροπλανοφόρου), τη Γερμανία (διπλωματικές παρεμβάσεις) και την Ευρωπαϊκή Ένωση συλλογικά, δείχνουν ότι η Δύση συντάσσεται μάλλον με τις ελληνικές θέσεις.

Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα, διατηρώντας ψυχραιμία, αποφασιστικότητα και ετοιμότητα αλλά εμφανίζοντας και ενιαίο μέτωπο προς το εξωτερικό, έχει πολλές πιθανότητες να πετύχει μακροπρόθεσμα το βέλτιστο αποτέλεσμα όσον αφορά τα εθνικά της συμφέροντα. Ας το ευχηθούμε ολόψυχα …

21 Ιουλίου 2020

Η δικιά μου Αγία Σοφία

Οι πατριώτες πρόγονοι μου από την Κωνσταντινούπολη που κράτησαν άσβεστη την φλόγα του ελληνισμού …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 21 Ιουλίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-430)


Διαβάζω τις περισπούδαστες αναλύσεις για την μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί. Ακούω τις προβλέψεις για τις διαθέσεις της τουρκικής ηγεσίας. Για τις γεωπολιτικές επιπτώσεις από τις φιλοπόλεμες δηλώσεις καθώς και από τις εξελισσόμενες και εξαγγελλόμενες επεμβάσεις της γειτονικής χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο. Και ξυπνούν οι αναμνήσεις …

Η μαμά μου γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Πόλη, όπως και όλη της η οικογένεια. Ήμουν εξίμιση χρονών όταν πήγα για δεύτερη χρονιά στην Βασιλεύουσα. Είχα αρχίσει να καταλαβαίνω τον κόσμο και ως το πρώτο εγγόνι στην οικογένεια είχα ιδιαίτερη μεταχείριση. Η διαδικασία μύησης μου στα «προαιώνια» μυστικά περιλάμβανε και δύο επισκέψεις.

Δύο επισκέψεις. Η πρώτη στην Αγία Σοφία. Μπαίνοντας, ο χώρος φαίνεται πως με εντυπωσίασε τόσο πολύ που έκανα αυθόρμητα στο σταυρό μου … «Μην το κάνεις αυτό!», μου ψιθύρισε αυστηρά ο θείος. «Θα μας μαλώσουν οι τούρκοι φύλακες». Θυμάμαι ακόμη το οργισμένο βλέμμα που του έριξα. Βλέμμα που έλεγε χωρίς λόγια: «Μα δεν ήταν εκκλησία η Αγία Σοφία; Και δεν είχαμε μάθει να κάνουμε το σταυρό όταν μπαίναμε σε εκκλησίες;» Πόσα λίγα ήξερα τότε … Και πόσα έπρεπε να μάθω ακόμη …

Η δεύτερη, ήταν η επίσκεψη στον τότε Οικουμενικό Πατριάρχη Αθηναγόρα. Ο θείος είχε γίνει δεκτός σε ιδιαίτερη ακρόαση και με πήρε μαζί του. Δεν ξέρω τι συζήτησαν αλλά σίγουρα ο θείος που είχε τότε υπεύθυνη θέση στο τυπογραφείο της έγκριτης εφημερίδας Cumhuriyet (Τζουμχουριέτ=Δημοκρατία) και μάλλον ήξερε πολλά.

Από αυτή τη συνάντηση θυμάμαι μόνο το «άσπρο» γλυκό μέσα σε νερό, το γνωστό «υποβρύχιο» που έφαγα μέσα στο γραφείο του Πατριάρχη! Χρόνια αργότερα έδωσα τη δική μου ερμηνεία σε αυτή τη σκηνή. Ο Ελληνισμός της Πόλης είχε διατηρηθεί γιατί κρατούσε τις πατροπαράδοτες αξίες ριζωμένες κάτω από την επιφάνεια, όπως τα υποβρύχια που δεν φαίνονται μέσα στη θάλασσα. Κι αυτό φάνηκε σε πολλές περιπτώσεις, άλλες γνωστές κι άλλες άγνωστες.

Πατριώτες. Ένας πρώτος ξάδελφος της μαμάς, αν και γεννημένος στην Πόλη, είχε έλθει στην Ελλάδα για να υπηρετήσει την στρατιωτική του θητεία. Λίγο μετά ξέσπασε ο πόλεμος του ’40 και φυσικά πολέμησε στην Αλβανία, όπως και πολλοί άλλοι Κωνσταντινουπολίτες μερικοί από τους οποίους έδωσαν και τη ζωή τους για την πατρίδα. Γύρισε στην Πόλη μέχρι που απελάθηκε το 1963 μαζί με χιλιάδες άλλους Έλληνες.

Μαζί απελάθηκε και ο θείος μου, ο άλλος αδελφός της μαμάς, μεγαλοεργολάβος στην Πόλη. Τον κάλεσαν στο αστυνομικό τμήμα και του είπαν ότι έπρεπε να εγκαταλείψει το τουρκικό έδαφος μέσα σε 48 ώρες εκτός και αν … δεχόταν να αποκτήσει τουρκική υπηκοότητα! «Από τον πατέρα μου κληρονόμησα μόνο αυτή την υπηκοότητα» απάντησε. «Δεν μπορώ να την απαρνηθώ». Και πήρε το δρόμο της προσφυγιάς με μια μικρή βαλιτσούλα. Μόνο αυτήν του επέτρεψαν να πάρει μαζί του.

Όταν λίγα χρόνια αργότερα ξεφύλλιζα το βιβλίο «Ιστορικά Τσακωνιάς και Λεωνιδίου» κατάλαβα το βάρος της κληρονομιάς. Ο προ-προπάππος ήταν αναγνωρισμένος αγωνιστής του απελευθερωτικού αγώνα του 1821. Το όνομά του αναφέρεται μάλιστα στην αναμνηστική στήλη με τους τοπικούς αγωνιστές του 1821 που υπάρχει στο Λεωνίδιο Κυνουρίας. Ήταν από τους πρώτους που μπήκε στην Τριπολιτσά και είχε διαθέσει όλη του την περιουσία για τον αγώνα …

Θα μπορούσα να μιλώ και για χίλια δυο άλλα περιστατικά που έχουν σχέση με την Πόλη. Για έναν αδελφό της γιαγιάς που πήγε στα βάθη της Ανατολής όταν τον πήραν στα τάγματα εργασίας. Ευτυχώς, ήταν καλός μαραγκός και ο διοικητής τον χρησιμοποίησε για να κτίσει ένα αρχοντικό … κι έτσι δεν άφησε τα κόκκαλα του εκεί όπως χιλιάδες άλλοι Έλληνες.

Άλλος αδελφός της γιαγιάς ήταν εργοδηγός στις ηλεκτρογεννήτριες και τους υποσταθμούς διανομής της AEG. Είχε εγκαταστήσει εκατοντάδες σε πολλά χωριά της Ανατολίας στο πλαίσιο προγράμματος εξηλεκτρισμού. «Όταν παρέδιδα το έργο, ο δήμαρχος γύριζε τον διακόπτη και όλο το χωριό είχε ηλεκτρικό. Τότε έβαζε στη σειρά όλους τους άνδρες του χωριού και μου φιλούσαν το χέρι …» μας έλεγε.

Αυτός μου έμαθε πολυάριθμα πατριωτικά άσματα και ποιήματα. Τον πρώτο εθνικό ύμνο της Ελλάδας – «Ω! Λυγερόν και κοπτερόν σπαθί μου». «Το Χάνι της Γραβιάς» του Ζαλοκώστα και άλλα. Όλα αυτά στην Πόλη … στην πόλη των Τούρκων αλλά στην βασιλεύουσα των Ρωμιών …

Ποιοι Τούρκοι; Ένα μεσημέρι οι αδελφοί της μαμάς έτρωγαν σε μια ταβέρνα. Σε διπλανό τραπέζι έτρωγε μια παρέα στην οποία συμμετείχε και ένας γνωστός τούρκος μεγαλοδημοσιογράφος. «Μακαρία η τουρκάλα μάνα του Φατίχ (ο Μωάμεθ ο Πορθητής) που μας χάρισε μια τόσο όμορφη πόλη» είπε κάποιος από την παρέα. «Τώρα είπες μεγάλη βλακεία», τον επιτίμησε ο μεγαλοδημοσιογράφος. «Ποια σουλτάνα μωρέ ήταν τουρκάλα; Όλες ήταν ή Ρωμιές, ή Ρωσίδες, ή Αρμένισες, ή Καυκάσιες ή …» και συνέχισε να αραδιάζει εθνικότητες.

Διάβαζα πρόσφατα σε αγγλόφωνη τουρκική ιστοσελίδα ότι τα εγχώρια τεστ DNA έχουν απαγορευτεί στην Τουρκία. Αλλά πολλοί Τούρκοι του εξωτερικού που έχουν υποβληθεί σε τέτοια τεστ για να διαπιστώσουν τις εθνικές τους ρίζες, διαπιστώνουν με έκπληξη ότι δεν κατάγονται από Σελτζούκους ή Οθωμανούς!

Αντίθετα πληροφορούνται ότι συγγενεύουν περισσότερο με Ιταλούς, Εβραίους, Έλληνες ή Αρμένηδες … Κάτι που αντιστρατεύεται την επίσημη κρατική προπαγάνδα για το «μεγάλο τουρκικό έθνος»! Έτσι, στις αιτιάσεις της Άγκυρας για «μουσουλμάνους τουρκικής καταγωγής» που κατοικούν στη Θράκη, θα πρέπει να απαντούμε για «μουσουλμάνους ελληνικής, ιταλικής, εβραϊκής και αρμενικής καταγωγής», που κατοικούν στην Τουρκία.

Οι οποίοι θα προσεύχονται στην Αγιασοφιά της Πόλης όπως προσεύχονται και στις άλλες πρώην χριστιανικές εκκλησίες της Ανατολίας … Και θα πηγαίνουν τάματα στον Άι Γιώργη τον Κουδουνά στην Πρίγκιπο … Γιατί η Ayasofya θα στέκει εκεί πάντα για να θυμίζει στους ντεμέκ απογόνους του Πορθητή ότι εμφορούνται από την επιθυμία να οικειοποιηθούν τις περιουσίες, τους πλουτοπαραγωγικούς πόρους ακόμη και την ιστορία των υπόδουλων …

Μέχρι αυτό να γίνει κατανοητό από την υπόλοιπη ανθρωπότητα αλλά και από αυτούς τους ίδιους τους απόγονους του δήθεν «μεγάλου τουρκικού έθνους» …

14 Ιουλίου 2020

«Μετανοήστε» το μήνυμα του κορωνοϊού

Η σχέση μας με τα άγρια ζώα, τις αποψιλώσεις των δασών και τη μαζική παραγωγή ζωικής πρωτεΐνης
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 14 Ιουλίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-429)


Από τα μέσα Μαρτίου και πριν ακόμη ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χαρακτηρίσει την Covid-19 ως πανδημία, αφιερώσαμε αρκετά άρθρα στον κορωνοϊό (βλ. ΧΝ 17/3/2020 και επόμενα). Αναφέραμε μόνο τεκμηριωμένες και διασταυρωμένες πληροφορίες, οι οποίες λόγω της εξέλιξης της πανδημίας άλλαζαν λόγω επικαιροποίησής τους.

Μιλήσαμε επίσης για τις αλήθειες (ΧΝ 24/3/2020), τα ερωτήματα (ΧΝ 31/3/2020) και τα ψέματα (ΧΝ 7/4/2020) γύρω από την πανδημία. Σήμερα ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε. Φοράμε μάσκες, κρατάμε αποστάσεις, πλένουμε τα χέρια μας (ή χρησιμοποιούμε απολυμαντικό).

Τέσσερα μέτρα που θα μας προφυλάξουν από τον κορωνοϊό, ιδίως αν ανήκουμε σε ευπαθείς ομάδες (ηλικιωμένοι, διαβητικοί, άτομα με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα, κακοήθειες κλπ). Κι αυτό, μέχρι να αποκτήσουμε πρόσβαση σε ασφαλείς θεραπείες και εμβόλια.

Που οφείλονται οι πανδημίες. Μια έκθεση του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον και του Διεθνούς Ερευνητικού Ινστιτούτου Ζωικού Κεφαλαίου που δημοσιεύτηκε στις αρχές Ιουλίου έρχεται να επιβεβαιώσει αυτά που γράφαμε πριν δυο μήνες (ΧΝ 5/5/2020).

Ότι δηλαδή οι περισσότερες επιδημίες προέρχονται είτε από τον συγχρωτισμό μας με τα ζώα και την κατανάλωση ζωικής πρωτεΐνης, είτε από τον σύγχρονο τρόπο ζωής. Κι αυτό γιατί πολλά μικρόβια περνούν σταδιακά από οικόσιτα ή άγρια ζώα στον άνθρωπο. Έτσι ξεκίνησαν ασθένειες όπως γρίπη, ιλαρά, διφθερίτιδα, κοκκύτης, μαγουλάδες, ευλογιά, φυματίωση, AIDS, έμπολα, χολέρα, διάρροια σε βρέφη και παιδιά, δάγκειος, κίτρινος και τριταίος πυρετός και φυσικά η Covid-19.

Η έκθεση επισημαίνει ότι θα πρέπει να σταματήσουμε να εκμεταλλευόμαστε την άγρια πανίδα. Τα άγρια ζώα εξαναγκάζονται να συμβιώσουν με τους ανθρώπους είτε γιατί τα οικοσυστήματα τους καταστρέφονται εξαιτίας της επέκτασης των καλλιεργειών μας είτε λόγω της κλιματικής αλλαγής. Παράλληλα, τα αιχμαλωτίζουμε, τα εξημερώνουμε ή ακόμη και τα καταναλώνουμε ως τροφή.

Έτσι κάποιες ασθένειες που ενδημούν σε άγρια ζώα (ζωονόσοι) μεταλλάσσονται και μεταπηδούν στους ανθρώπους. Σε άλλο επίπεδο, η βιομηχανική παραγωγή ζωικής πρωτεΐνης σε τεράστια πτηνοτροφεία, χοιροτροφεία και άλλες εγκαταστάσεις εντατικής εκτροφής συμβάλει στην εμφάνιση μεταλλάξεων των μικροβίων με ταχύτατους ρυθμούς, διευκολύνοντας με τον τρόπο αυτό την μετάδοση στον άνθρωπο.

Η χρήση αντιβιοτικών επιτείνει το πρόβλημα αφού καθιστά πολλά μικρόβια ανθεκτικότερα στην φαρμακευτική αγωγή. Η έκθεση προτείνει να ασχοληθούμε σοβαρά με την βιώσιμη γεωργία και την κλιματική αλλαγή. Κι αυτό γιατί κάθε χρόνο πεθαίνουν 2 εκατ. άνθρωποι από παραμελημένες ζωονόσους που προσβάλουν ζώα και στη συνέχεια μεταφέρονται στους ανθρώπους ...

«Αν δεν κάνουμε τα πράγματα διαφορετικά, τελειώσαμε» δήλωσε πρόσφατα και η δρ. Τζέιν Γκούντολ, διάσημη για την μελέτη των χιμπατζήδων στην Αφρική. «Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε για πολύ περισσότερο έτσι».

Τεχνολογικά βιώσιμη γεωργία. Αν επαληθευτούν οι εκτιμήσεις ότι ο πληθυσμός της Γης θα φτάσει το 2050 τα 9,7 δισεκατομμύρια τότε θα χρειαστεί να αυξηθεί η αγροτική παραγωγή κατά τουλάχιστον 70% σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα προκειμένου να καλυφθούν οι διατροφικές ανάγκες του κόσμου. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με περισσότερη αυτοματοποίηση.

Πάρτε για παράδειγμα το μεγαλύτερο πρόβλημα της βιώσιμης γεωργίας που είναι η καταπολέμηση των ζιζανίων. Σήμερα, τα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται για την καταπολέμησή τους αποδεικνύονται επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία ως καρκινογόνα και μεταλλαξιογόνα. Γι’ αυτό και μερικοί επιστήμονες προσπαθούν να τα υποκαταστήσουν.

Αποδεικνύεται πως αν «κουρεύεις» καθημερινά τα ζιζάνια, κάποια μέρα τα νικάς. Σήμερα, υπάρχουν στην αγορά εξελιγμένα ρομπότ που λειτουργούν αδιάλειπτα και καθαρίζουν μικρές ή και μεγάλες καλλιέργειες από τα ζιζάνια, απαλλάσσοντας τους αγρότες από την ανάγκη χρήσης ζιζανιοκτόνων.

Ήδη στην αγορά κυκλοφορούν ρομπότ που εκτελούν ικανοποιητικά όλες τις φάσεις της αγροτικής παραγωγής! Ενώ παράλληλα, επιστήμονες και μηχανικοί εργάζονται πυρετωδώς για να παρουσιάσουν βελτιωμένες εκδόσεις ρομπότ που θα μπορούν να εκτελέσουν όλες σχεδόν τις αγροτικές εργασίες χωρίς τη φυσική παρουσία του αγρότη στο χωράφι. Φυσικά, ο αγρότης θα χειρίζεται το ρομπότ από απόσταση εξασφαλίζοντας την ορθή λειτουργία του σε κάθε φάση της παραγωγής (σπορά, λίπανση, άρδευση, καταπολέμηση ζιζανίων, συγκομιδή) καθώς και την επιδιόρθωση των ενδεχόμενων βλαβών.

Ο κορωνοϊός αποτέλεσε ένα ισχυρότατο «καμπανάκι» αναφορικά με τη σχέση μας με τη φύση. Είναι σίγουρο πως πρέπει να αλλάξουμε παραγωγικό μοντέλο. Στο χέρι μας είναι να το κάνουμε πράξη … ώστε ει δυνατόν να αποφύγουμε την επόμενη πανδημία!

07 Ιουλίου 2020

Αναγνώσεις

Τα τσιπάκια του Γκείτς, η αμφισβήτηση της ηγεσίας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και γιατί ψηφίζουμε ψεύτες …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 7 Ιουλίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-428)


Εμβόλια και τσιπάκια. Μια από τις πάμπολες θεωρίες συνομωσίας που κυκλοφορούν, αφορά το σχέδιο του Μπιλ Γκέιτς να τοποθετήσει μαζί με το εμβόλιο του κορωνοϊού – αν και όταν αυτό διατεθεί – ένα τσιπάκι το οποίο θα καταγράφει την κάθε μας κίνηση! Πώς όμως ξεκίνησε αυτή η θεωρία;

Το Μάρτιο ο Γκέιτς ανέφερε σε μια συνέντευξη σχετικά με την αντιμετώπιση του κορωνοϊού ότι «κάποια στιγμή θα διαθέτουμε ψηφιακά πιστοποιητικά που θα μας επιτρέψουν να γνωρίζουμε ποιος έχει αναρρώσει, ή έχει κάνει τέστ πρόσφατα, ή – όταν θα έχουμε το εμβόλιο – ποιος το έχει κάνει». Καμία αναφορά σε τσιπάκι …

Αυτό συνδυάστηκε με ένα άρθρο με τίτλο «Καταγραφή εμβολιασμών με βιοσυμβατά κβαντικά στίγματα στο εγγύς υπέρυθρο που τοποθετούνται στο δέρμα με επιθέματα μικροβελόνων» που δημοσιεύτηκε τέλος του 2019 στο επιστημονικό περιοδικό Science translational medicine (διασυνδεδεμένη ιατρική). Στο άρθρο αναφέρεται η δημιουργία τατουάζ, ορατά με ειδικό αόρατο φωτισμό τα οποία καταγράφουν το είδος του εμβολίου. Με το σύστημα αυτό, αν ποτέ υιοθετηθεί, πριν από κάθε εμβολιασμό ο γιατρός θα μπορεί να διαβάσει ποια εμβόλια έχουν γίνει, διαβάζοντας τα αόρατα στο γυμνό μάτι, τατουάζ.

Η έρευνα έγινε από πέντε ερευνητικές ομάδες στις ΗΠΑ με τη συμμετοχή μιας ομάδας από την Κίνα. Χρηματοδοτήθηκε από το φιλανθρωπικό ίδρυμα του Μπιλ και της Μελίντα Γκέιτς, από την Ακαδημία Επιστημών των ΗΠΑ και από μια υποτροφία που έδωσε η Κίνα. Τώρα, πώς βγήκε η ιστορία με το τσιπάκι, ρωτήσετε ψυχολόγους, ψυχιάτρους ή τις υπηρεσίες που ασχολούνται με τις προπαγανδιστικές ψευδείς ειδήσεις, οι οποίες κατακλύζουν καθημερινά το διαδίκτυο.

Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας. Μια πρόσφατη συνέντευξη στην εβδομαδιαία εφημερίδα New Europe με έκανε να ψάξω λίγο την ιστορία του Γενικού Διευθυντή του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρυέζους. Καθώς και το τι κρύβεται πίσω από τις αμερικανικές κατηγορίες για συνεργασία με τις κινεζικές αρχές για την κάλυψη της σοβαρότητας της επιδημίας στα πρώτα της στάδια.

Πράγματι, στα αρχικά στάδια της επιδημίας η Κίνα, κατά παράβαση των διεθνών κανονισμών υγείας, απέκρυψε από τον Δεκέμβριο του 2019, στοιχεία για την μετάδοση του ιού από άνθρωπο σε άνθρωπο. Επίσης, δεν έδωσε ζωντανά δείγματα του ιού σε ερευνητές από άλλες χώρες και αντιστάθηκε στην επιβολή περιορισμών στα ταξίδια και το εμπόριο ακόμη και όταν έγινε κατανοητή η σοβαρότητα της απειλής.

Μάλιστα, μετά την ενημέρωση του ΠΟΥ για το πρόβλημα, ο Τέντρος ισχυρίστηκε στις 29 Ιανουαρίου ότι η Κίνα διαχειρίστηκε καταπληκτικά την επέκταση της επιδημίας και «θα έπρεπε όλοι να της είμαστε ευγνώμονες». Και παρά τις προειδοποιήσεις γιατρών από την Ταϊβάν και το Χονγκ Κονγκ, ο ΠΟΥ περίμενε μέχρι τις 30 Ιανουαρίου για να κηρύξει τον κορωνοϊό ως Έκτακτη Ανάγκη Δημόσιας Υγείας Παγκόσμιου Ενδιαφέροντος.

Παρόλο που αρκετά στελέχη του ΠΟΥ υπερασπίζονται τη στάση του Γενικού Διευθυντή τους, πολλοί εξωτερικοί παρατηρητές υποστηρίζουν ότι ο Τέντρος δεν θέλησε να εναντιωθεί στην Κίνα για τους δικούς του λόγους. Τον κατηγορούν ότι ακόμη κι αν δεν το έκανε για χρηματικά ή άλλα ανταλλάγματα, η πολιτική του ιστορία δείχνει κάποιον που συμπαθεί τα διδακτορικά καθεστώτα, ιδίως της Αφρικής.

Κι αυτό επειδή, ως υπουργός Υγείας και Εξωτερικών της Αιθιοπίας, υποβάθμισε επανειλημμένα τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τις επιπτώσεις του λιμού στο Κέρας της Αφρικής. Κάτι που φαίνεται να επιβεβαιώνει ένα τελευταίο βιβλίο για την πρόσφατη ιστορία της Αιθιοπίας.

Τέλος, ως Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ διόρισε το 2017 ως πρεσβευτή καλής θέλησης του ΠΟΥ για την καταπολέμηση των μη μεταδοτικών ασθενειών στην Αφρική τον δικτάτορα της Ζιμπάμπουε Ρόμπερτ Μουγκάμπε. Διορισμό τον οποίο ανακάλεσε μερικές μέρες αργότερα μετά από την διεθνή κατακραυγή.

Γιατί ο κόσμος ψηφίζει ψεύτες; Μπερλουσκόνι, Τραμπ, Τζόνσον, Μπρέξιτ για να μην αναφερθούμε στα καθ’ ημάς. Πώς είναι δυνατόν μερικοί ηγέτες να κερδίζουν εκλογές ψευδόμενοι και να εξακολουθούν να συνεγείρουν τα πλήθη εκτοξεύοντας ψέματα; Τις απαντήσεις προσπαθεί να δώσει ένα πρόσφατο άρθρο της Βέλγικης Le Soir.

Κατ’ αρχάς, η εξέλιξη μας έχει διαμορφώσει έτσι ώστε να θεωρούμε ότι οι άλλοι λένε την αλήθεια. Αφού αν αμφιβάλαμε για κάθε λέξη και φράση η επικοινωνία θα ήταν αδύνατη … Επιπλέον τρεις στους τέσσερεις θεωρούν τους εαυτούς τους ειλικρινείς και δεν μπορούν να πιστέψουν ότι υπάρχουν άνθρωποι σαν τον Τραμπ που ψεύδονται πέντε φορές ημερησίως! Στην πραγματικότητα, οι έρευνες δείχνουν ότι στην καθημερινότητά μας δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε τους ψεύτες από τους ειλικρινείς …

Παράλληλα, άλλες έρευνες δείχνουν ότι ο κόσμος τείνει να πιστεύει τους πολιτικούς που έχει ψηφίσει. Και είναι έτοιμος να τους συγχωρήσει πολλές παρασπονδίες ακόμη και παραβίαση των αρχών που υποστήριζαν προεκλογικά. Και σε έναν κόσμο που πιστεύει όλο και περισσότερο στις «ψευδείς ειδήσεις» και τα «εναλλακτικά γεγονότα» οι υποστηρικτές κάποιου χαρακτηρίζουν υποκριτές όποιους τον κατηγορήσουν ως ψεύτη.

Άλλες έρευνες δείχνουν ότι τα ψέματα και η υποκρισία του αντίθετου πολιτικού χώρου, ακόμη κι αν μας σκανδαλίζουν, διεγείρουν το κέντρο ευχαρίστησης του εγκεφάλου. Αντίθετα, τα ψέματα του δικού μας χώρου μας δημιουργούν αρνητικά συναισθήματα. Έτσι αγνοούμε τα ψέματα των δικών μας αλλά όχι εκείνα των αντίθετων. Επιπλέον, η έρευνα δείχνει ανοχή στα ψέματα των «λαϊκών ηγετών» που αντιπαλεύουν τις «ελίτ». Μάλιστα, τα ψέματα αυτά αποτελούν και απόδειξη «αυθεντικότητας»!

Τέλος, η εξυπνάδα δεν συμβαδίζει αναγκαστικά με το κριτικό πνεύμα ούτε με την ικανότητα αλλαγής άποψης. Αντίθετα, όσο πιο αναπτυγμένος διανοητικά είναι κάποιος τόσο πιο πολύ θα χρησιμοποιήσει την εφευρετικότητα και την αποφασιστικότητά του για να επικυρώσει τις πεποιθήσεις του και να εξορθολογήσει τα ψέματα των πολιτικών ανδρών και γυναικών που υποστηρίζει.

Είναι πράγματι πολύ δύσκολο να αμφισβητήσει κανείς εκείνους στους οποίους πιστεύει όπως και τον ίδιο του τον εαυτό …

30 Ιουνίου 2020

Και πάλι για τα τροχαία …

Τι κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση, τι (δεν) κάνει η ελληνική πολιτεία και τι μπορούμε να κάνουμε κι εμείς στην πράξη …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 30 Ιουνίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-427)


Την περασμένη Τρίτη, η φίλη Βίκυ Κόλλια με κάλεσε στην εκπομπή «Γράμματα στην άμμο» που παρουσιάζει στον Ραδιοφωνικό Σταθμό «Μαρτυρία» της Ιεράς Μητρόπολης Κυδωνίας και Αποκορώνου. Το θέμα ήταν τι κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για τα τροχαία και πώς θα μπορούσαμε να αγωνιστούμε και στον τόπο μας για ασφαλέστερες μετακινήσεις. Αρχίσαμε αναφέροντας τις τρείς συνιστώσες της οδικής ασφάλειας: όχημα, οδικό δίκτυο, οδηγός. 



Αυτοκίνητα. Κάθε όχημα που κυκλοφορεί την αγορά πρέπει να έχει λάβει «έγκριση τύπου» με βάση σχετικό κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2018/858). Ο εν λόγω κανονισμός προβλέπει τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούν υποχρεωτικά οι κατασκευαστές, οι αντιπρόσωποι, οι εισαγωγείς, οι διανομείς και οι εθνικές αρχές εποπτείας για κάθε μοντέλο οχήματος που διατίθεται στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σε επιμέρους κανονισμούς περιλαμβάνονται λεπτομερείς προδιαγραφές για όλα τα συστήματα όλων των τύπων οχημάτων (π.χ. επιβατηγά, φορτηγά, λεωφορεία, ρυμουλκούμενα, θωρακισμένα, οχήματα για ΑμεΑ, γερανοί), τα οποία κινούνται με οποιοδήποτε τύπο καυσίμου. Οι εν λόγω κανονισμοί καλύπτουν τους προφυλακτήρες, τους καθρέπτες, τα καθίσματα, τις ζώνες ασφαλείας, τους αερόσακους, τα παιδικά καθίσματα αλλά και τα λαμπάκια φωτισμού της πίσω πινακίδας κυκλοφορίας …

Επιπλέον, ένας νέος κανονισμός του 2019 προβλέπει τις προδιαγραφές ορισμένων συστημάτων ασφαλείας που θα αρχίσουν να γίνονται υποχρεωτικά από τον Ιούλιο του 2022 σε όλα τα νέα αυτοκίνητα. Περιλαμβάνουν ακινητοποίηση του οχήματος αν ο οδηγός έχει καταναλώσει οινοπνευματώδη.

Έξυπνο φρενάρισμα έκτακτης ανάγκης (π.χ. αν εντοπιστούν πεζοί ή ποδηλάτες) και περιορισμός της ταχύτητας σε περίπτωση υπνηλίας. Νέοι καθρέπτες ακόμη και για τα τυφλά σημεία αλλά και συσκευές έμμεσης όρασης για να βλέπουμε πίσω από το αυτοκίνητο όταν κάνουμε όπισθεν. Τέλος, καλύτερη σήμανση των ελαστικών και όργανα που δείχνουν την πίεση τους.

Μια άλλη υποχρέωση που έχει μπει στις ζωές μας εδώ και λίγα χρόνια για να βελτιωθεί η ασφάλεια των οχημάτων, τα οποία κινούνται στους δρόμους είναι ο υποχρεωτικός τεχνικός έλεγχος. Λίγοι γνωρίζουν ότι θεσπίστηκε το 2014 με βάση σχετική οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Δρόμοι. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει προσανατολισμούς και προτεραιότητες για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών που προβλέπει δύο επίπεδα – το εκτεταμένο και το κεντρικό δίκτυο. Στο εκτεταμένο δίκτυο περιλαμβάνονται και δύο οδικοί άξονες της Κρήτης – ο Βόρειος και ο Νότιος. Πρώτη προτεραιότητα για την ανάπτυξη των οδικών υποδομών αποτελεί η βελτίωση και προαγωγή της οδικής ασφάλειας.

Μάλιστα, αυτό πρέπει να γίνει με βάση συγκεκριμένη οδηγία του 2008 σχετικά με τη διαχείριση της ασφάλειας των οδικών υποδομών. Η εν λόγω οδηγία προβλέπει τον ορισμό ελεγκτών οδικής ασφάλειας, την συστηματική εκτίμηση των επιπτώσεων οδικής ασφάλειας και την αξιολόγηση από πλευράς οδικής ασφάλειας του υπό κατασκευή αλλά και του λειτουργούντος οδικού δικτύου.

Καταλαβαίνουμε τη σημασία που αποδίδει η πολιτεία στο ζήτημα αυτό όταν η εκπαίδευση των ελεγκτών άρχισε μόλις στις αρχές του 2019 … Ενώ το οργανόγραμμα του Υπουργείου Μεταφορών δεν αναφέρει την υπηρεσία που συστάθηκε το 2011 στο πλαίσιο της μεταφοράς της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο. Πάντως, σύμφωνα με την αναθεωρημένη το 2019 οδηγία, προβλέπεται η υποβολή έκθεσης για την ασφάλεια όλου του οδικού δικτύου μέχρι τον Οκτώβριο του 2025.

Οδηγοί. Η άδεια οδήγησης (δίπλωμα) χορηγείται με βάση σχετική οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εκδόθηκε το 2006. Προβλέπονται τα κριτήρια των εξετάσεων, οι ιατρικές εξετάσεις και τα προσόντα των εξεταστών. Επιπλέον, για τους επαγγελματίες οδηγούς υπάρχει κανονισμός για το χρόνο οδήγησης, τα διαλείμματα και τις περιόδους ανάπαυσης. Ο έλεγχος γίνεται με τους ταχογράφους που διαθέτουν υποχρεωτικά τα επαγγελματικά οχήματα (φορτηγά και λεωφορεία).

Θα πρέπει να υπογραμμίσουμε εδώ ότι ο καλός οδηγός σέβεται πάντοτε τα σήματα του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, γνωρίσει τις δυνατότητες του οχήματός του και φροντίζει να αντισταθμίσει τις ελλείψεις του οδικού δικτύου οδηγώντας προσεκτικά. Ο καλός οδηγός σέβεται πάνω απ’ όλα τους νόμους της Φυσικής.

Και τι λένε αυτοί οι απαραβίαστοι νόμοι; Η υπερβολική ταχύτητα σε μια στροφή θα σε πετάξει από το δρόμο λόγω της φυγόκεντρου δύναμης. Αν τρέχεις με 90 χιλιόμετρα την ώρα αντί για 70 (διαφορά περίπου 30%) η σύγκρουση θα απελευθερώσει 65% περισσότερη ενέργεια. Κάτι που θα κάνει τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου! Ιδίως αν δεν φοράς ζώνη ή κράνος …

Προτάσεις για συλλογική δράση. Για την αντιμετώπιση της οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ οι καταστηματάρχες που δεν θέλουν να χάνουν πελάτες λόγω τροχαίων μπορούν να αποφασίσουν να ζητούν τα κλειδιά από τους οδηγούς πριν αρχίσει η οινοποσία. Και να τα επιστρέφουν μόνο αν ο οδηγός περάσει με επιτυχία ένα αλκοτέστ. Οι παρέες μπορούν να ορίζουν έναν νηφάλιο οδηγό που δεν θα πιεί και θα οδηγήσει την παρέα με ασφάλεια στα σπίτια τους.

Κάποιοι εθελοντές νέοι οδηγοί μπορούν, με την χορηγία αντιπροσωπείας αυτοκινήτων ή και ασφαλιστή να αναλάβουν να οδηγήσουν στα σπίτια τους κάποιες παρέες που έχουν πιεί. Τέλος, κάποιοι εθελοντές μπορούν με την βοήθεια του Δήμου ή της Περιφέρειας να αναλάβουν τον καθαρισμό των πινακίδων του ΚΟΚ από γκράφιτι και αυτοκόλλητα – ακολουθώντας την σχετική τεχνογνωσία που έχει αναπτύξει το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας «Πάνος Μυλωνάς».

Τέλος, θα πρέπει οι σύλλογοι οδικής ασφάλειας να δραστηριοποιηθούν για να εκπαιδεύσουν τα παιδιά σε βασικές αρχές της οδικής ασφάλειας έτσι ώστε τα παιδιά να επισημαίνουν στους γονείς τις επικίνδυνες συμπεριφορές. Γιατί τα παιδιά, όπως έδειξε σχετική έρευνα αντιλαμβάνονται πολύ καλά τα συχνά θανατηφόρα «ατοπήματα» των γονέων (βλ. ΧΝ 14/1/2020).

23 Ιουνίου 2020

Μήπως κινδυνεύει η δημοκρατία μας;

Ο εορτασμός των 200 χρόνων από την Επανάσταση φέρνει στην επιφάνεια προαιώνιες διχόνοιες που ίσως να απειλούν την ίδια μας την υπόσταση …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 23 Ιουνίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-426)


Μια ζωή εμφύλιοι. Πώς κατορθώνουμε εμείς οι Έλληνες να διχαζόμαστε με κάθε ευκαιρία; Πελοποννησιακοί πόλεμοι (Αθηναίοι εναντίον Σπαρτιατών). Τέσσερεις ιεροί πόλεμοι. Αλέξανδρος Φιλίππου και οι Έλληνες πλην Λακεδαιμονίων. Πόλεμοι των διαδόχων/επιγόνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Εικονομαχία. Βυζαντινοί εμφύλιοι (Παλαιολόγοι εναντίον Καντακουζηνών). Δύο εμφύλιοι κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης (1823-1825). Εθνικός Διχασμός.

Ο τελευταίος μας Εμφύλιος άρχισε ουσιαστικά κατά την διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής και αναζωπυρώθηκε την περίοδο 1946-1949. Ωστόσο, και οι πολιτικές αντιπαραθέσεις που ακολούθησαν μπορούν να θεωρηθούν ως επεκτάσεις αυτής της εμφύλιας διαμάχης, η οποία μοιάζει να μην έσβησε ποτέ. Την εξέθρεψε η Χούντα (1967-1974) και την εκμεταλλεύτηκαν τα κόμματα από τη Μεταπολίτευση και μετά, μέχρι τις μέρες μας.

Κι ερχόμαστε στο 2020. Όταν αποφασίσαμε να προετοιμαστούμε για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Η Κυβέρνηση διόρισε μιάν επιτροπή να προετοιμάσει τον εορτασμό (Ελλάδα 2021). Κι άρχισαν οι αντιπαραθέσεις. Κάποια άστοχα άρθρα μελών της επιτροπής ξεσήκωσαν θύελλες. Μια διακεκριμένη και δημοφιλής ιστορικός παραιτήθηκε.

Ως αντίδραση, στο διαδίκτυο δημιουργήθηκε η ομάδα «Τιμή στο ’21» προκειμένου (όπως ισχυρίζονται οι δημιουργοί της) «η ελληνική κοινωνία να εορτάσει και να τιμήσει με τον προσήκοντα τρόπο τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση του 1821». Κι αυτό γιατί «η αντίστοιχη κρατική Επιτροπή … απέδειξε αδιαμφισβήτητα ότι συγκροτήθηκε για να αποδομήσει τους ήρωες, τους στόχους και τα ιδανικά της Επανάστασης».


Οι κίνδυνοι για την δημοκρατία. Όλα τα παραπάνω θα ήταν απλώς γραφικά αν, σε συνδυασμό και με άλλα σημάδια, δεν γεννούσαν ανησυχίες για το μέλλον της δημοκρατίας μας. Ίσως και για την υπόσταση της ίδιας μας της χώρας αν λάβουμε υπόψη και το τεράστιο δημογραφικό μας πρόβλημα. Αλλά ας δούμε πώς προκύπτει κάτι τέτοιο …

Το 2018 κυκλοφόρησε ένα ενδιαφέρον βιβλίο που συνέγραψαν δυο καθηγητές της επιστήμης της διακυβέρνησης από το πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. Το βιβλίο «Πώς πεθαίνουν οι δημοκρατίες» των Steven Levitsky και Daniel Ziblatt περιγράφει, πώς σε πολλές σύγχρονες χώρες τις δημοκρατίες σκοτώνουν οι εκλεγμένοι ηγέτες και όχι στρατιωτικά πραξικοπήματα.

Μελετώντας πολυάριθμα παραδείγματα (Βενεζουέλα, Γεωργία, Ουγγαρία, Ρωσία, Ουκρανία, Πολωνία, Τουρκία, Περού, Νικαράγουα, Φιλιππίνες και Σρι Λάνκα) αλλά και τις τελευταίες αμερικανικές εκλογές, οι συγγραφείς καταλήγουν σε έναν κατάλογο με μερικά χαρακτηριστικά των αυταρχικών ηγετών που έχουν πολλές πιθανότητες να εξελιχθούν σε δικτάτορες.

Πρώτον, απορρίπτουν τους κανόνες του «δημοκρατικού παιχνιδιού» ή απλώς δεν τους σέβονται. Έτσι, απορρίπτουν το σύνταγμα ή εκφράζουν πρόθεση παραβίασης του. Αναφέρονται σε «υπερβολές της δημοκρατίας» προτείνοντας αντιδημοκρατικά μέτρα (π.χ. αναβολή εκλογών, αναστολή ορισμένων διατάξεων του συντάγματος, απαγόρευση λειτουργίας φορέων και οργανώσεων ή, τέλος, περιορισμούς στην άσκηση ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων).

Υποστηρίζουν επίσης αντισυνταγματικές λύσεις για την αλλαγή της κυβέρνησης (στρατιωτικά ή άλλα πραξικοπήματα, επαναστατική βία, μαζικές κινητοποιήσεις και διαδηλώσεις με σκοπό τον εξαναγκασμό της κυβέρνησης σε παραίτηση). Τέλος, προσπαθούν να υποσκάψουν το κύρος και τη νομιμότητα των εκλογών, αρνούμενοι, λόγου χάριν, την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων.

Δεύτερον, αρνούνται να αποδεχτούν τους πολιτικούς τους αντιπάλους ως ισότιμους «παίκτες». Χαρακτηρίζουν τους αντιπάλους τους «ανατρεπτικούς» ή εχθρούς της υφιστάμενης συνταγματικής τάξης πραγμάτων. Ισχυρίζονται ότι οι αντίπαλοί τους απειλούν την εθνική ασφάλεια ή τον τρόπο ζωής των πολιτών.

Ακόμη, χαρακτηρίζουν, αβάσιμα, τους πολιτικούς τους αντιπάλους «υπόλογους στη δικαιοσύνη», οι οποίοι, λόγω των υπαρκτών ή των δυνητικών έκνομων δραστηριοτήτων τους, δεν δικαιούνται να μετέχουν ισότιμα στον πολιτικό στίβο. Τέλος, χαρακτηρίζουν, πάλι αβάσιμα, τους πολιτικούς τους αντιπάλους ως «πράκτορες ξένων δυνάμεων», συνήθως εχθρικών, για λογαριασμό των οποίων υποτίθεται ότι δρουν.

Τρίτον, ανέχονται, ή και ενθαρρύνουν, πράξεις βίας. Σχετίζονται με ένοπλες ομάδες, παραστρατιωτικές οργανώσεις, ομάδες ανταρτών ή «ιδιωτικούς στρατούς» που επιδίδονται σε παράνομες πράξεις βίας. Υποκινούν ή ενθαρρύνουν ομαδικές επιθέσεις κατά αντιπάλων π.χ. από φιλικές δυνάμεις. Υιοθετούν εμμέσως πράξεις βίας από υποστηρικτές τους, αρνούμενοι να τις καταδικάσουν απερίφραστα και να δεχτούν ότι οι υπαίτιοι πρέπει να τιμωρηθούν. Και τέλος, εκθειάζουν ή αρνούνται να καταδικάσουν πράξεις πολιτικής βίας που έγιναν είτε κατά το παρελθόν είτε σε άλλες χώρες.

Τέταρτον, είναι έτοιμοι να περιορίσουν ελευθερίες. Υποστηρίζουν νομοθετικές πρωτοβουλίες ή πολιτικές αποφάσεις που επιβάλλουν περιορισμούς στην άσκηση των ατομικών και πολιτικών ελευθεριών, και ειδικότερα στο δικαίωμα της έκφρασης και της άσκησης κριτικής στην κυβέρνηση. Απειλούν με ποινικές ή άλλες διώξεις τα μη φιλικά μέσα μαζικής ενημέρωσης, καθώς και τα αντίπαλα κόμματα ή οργανώσεις που ασκούν κριτική στα πεπραγμένα τους. Τέλος, εκθειάζουν τα κατασταλτικά μέτρα άλλων (παρελθουσών ή ξένων) κυβερνήσεων.

Τα κόμματα και οι πολιτικοί που ανταποκρίνονται σε περισσότερα από τα παραπάνω κριτήρια είναι δυνητικά επικίνδυνοι για την δημοκρατία. Δεν σέβονται τους θεσμούς ή τους χρησιμοποιούν για να διατηρηθούν στην εξουσία. Δεν σέβονται τους πολιτικούς τους αντιπάλους θεωρώντας τους ηθικά κατώτερους και αντιμετωπίζοντάς τους ως «αιώνιους εχθρούς».

Όσοι παρακολουθούν την πολιτική επικαιρότητα, τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν εύκολα να αναγνωρίσουν τα παραπάνω χαρακτηριστικά σε αρκετούς πολιτικούς, διαμορφωτές της κοινής γνώμης ή και πολιτικούς οργανισμούς. Αλλά και σε απλούς πολίτες που αναπαράγουν τις σχετικές συμπεριφορές, τις ιδέες και τα επιχειρήματα στο δημόσιο διάλογο.

Πότε άραγε θα αρχίσουμε να ξεπερνούμε τα προαιώνια χαρακτηριστικά του γένους μας και να συμφωνήσουμε ότι οι Έλληνες είμαστε πολύ λίγοι σε αυτόν τον κόσμο για να έχουμε τη πολυτέλεια να τσακωνόμαστε και μάλιστα μέχρι τελικής πτώσεως; Όταν μάλιστα τα δημογραφικά στοιχεία δείχνουν ότι ο ελληνικός πληθυσμός συρρικνώνεται με γοργούς ρυθμούς.

Μήπως, ο εορτασμός των 200 χρόνων από την έναρξη της Επανάστασης, αντί για αφορμή αντιπαράθεσης, είναι μια μοναδική ευκαιρία για να συζητήσουμε «ήσυχα, ήσυχα κι απλά» ώστε να σχεδιάσουμε ένα καλύτερο μέλλον για τη χώρα μας;