Ἀρχὴ ἄνδρα δείκνυσιν …

… ἀλλὰ καὶ ἀρχὴν ἀνήρ» δηλαδή «Η εξουσία φανερώνει το ποιόν του ανθρώπου, αλλά και ο άνθρωπος, αναδεικνύει το ποιόν της εξουσίας»
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 2 Δεκεμβρίου 2025 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-513)

Το πρώτο μέρος του αρχαίου αυτού γνωμικού οφείλεται στον Βία τον Πριηνέα, έναν από τους Επτά Σοφούς της αρχαιότητας. Πράγματι, οι δυνατότητες, οι ικανότητες και (κυρίως) ο χαρακτήρας του ανθρώπου αποκαλύπτονται κατά τη διαχείριση αξιωμάτων. Την φράση αυτή την βρίσκουμε και στην «Αντιγόνη» του Σοφοκλή, όπου ο Κρέοντας υποστηρίζει ότι η εξουσία αποκαλύπτει τον πραγματικό χαρακτήρα του άνδρα.

Το γνωμικό συμπλήρωσε ο ένδοξος Θηβαίος στρατηγός Επαμεινώνδας, ο οποίος νίκησε στα Λεύκτρα (371 π.Χ.) τους θεωρούμενους αήττητους Σπαρτιάτες, αναδεικνύοντας τη Θήβα ηγεμόνα της Ελλάδος. Κι αυτό, παρόλο που οι Θηβαίοι, για να τον εξευτελίσουν, τον είχαν εκλέξει «τελέαρχο» δηλαδή υπεύθυνο για την καθαριότητα των δρόμων από σκουπίδια και περιττώματα ...

Επικίνδυνοι ηγέτες. Στο παρελθόν, έχουμε αναφερθεί από αυτήν εδώ η στήλη στους επικίνδυνους πολιτικούς (βλ. ΧΝ 4/6/2024 και 23/5/2012) αλλά και στον ρόλο που παίζουν οι ηγεσίες στην αντιμετώπιση καταστροφών και κρίσεων (βλ. ΧΝ 1/5/2012) ηφηφη.

Παρακολουθώντας την πρόσφατη επικαιρότητα θυμήθηκα την πρώτη τηλεοπτική συνέντευξη μετά τη Μεταπολίτευση που έδωσε στον Πάνο Παναγιωτόπουλο και τον ΑΝΤ1 ο πρώην βασιλέας Κωνσταντίνος (23/1/1993). Διηγούμενος τις δραματικές στιγμές του Απριλιανού πραξικοπήματος όπως τις έζησε, ανέφερε μεταξύ άλλων ότι ζήτησε να μιλήσει «σε όλους τους στρατηγούς οι οποίοι ήταν μέσα στο Πεντάγωνο κλεισμένοι» … και τους είπε «ότι εγώ αυτή τη στιγμή είμαι αρχιστράτηγος διότι ο βασιλιάς Παύλος πέθανε.

Αν ζούσε, αυτή τη στιγμή θα ήμουν λοχαγός». Αυτή η φράση, μου είχε κάνει τεράστια εντύπωση τότε που την άκουσα για πρώτη φορά, όταν η μητέρα ενός καλού φίλου έφερε την κασέτα με τη συνέντευξη στις Βρυξέλλες και μας κάλεσε (μάλλον μας υποχρέωσε), να την δούμε. Πριν να γράψω αυτό το άρθρο την ξαναβρήκα στο διαδίκτυο και μου έκανε ακριβώς την ίδια εντύπωση. Ήταν βασιλέας και αρχιστράτηγος αλλά ένοιωθε λοχαγός. Κατά τη γνώμη μου οι συνταγματάρχες τον είχαν «ψαρώσει» όπως λέγαμε στο στρατό. Με αποτέλεσμα λόγω ανικανότητας να χάσει τη βασιλεία …

Ιθάκη και Πρώτη Φορά Αριστερά. Παρακολούθησα με ενδιαφέρον τις πολυάριθμες αναφορές στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο στο πρόσφατο βιβλίο του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα. Προσωπικά, με όλα αυτά που διάβασα αποφάσισα να μην αγοράσω τουλάχιστον το τυπωμένο βιβλίο. Πρώτον, γιατί ένα βιβλίο 762 σελίδων που έχει ήδη τυπωθεί σε 35.000 αντίτυπα έχει απαιτήσει την κοπή αρκετών χιλιάδων δένδρων. Κάτι απαράδεκτο για εκείνον που στις εκλογές του 2019 πρότεινε «στρατηγική συμπόρευση της Αριστεράς με την Οικολογία».

Δεύτερον, επειδή έχω ήδη αναφερθεί σε παλαιότερα άρθρα μου στην δραματική ιστορία της διαπραγμάτευσης του 2015 (βλ. «Ελλάδα εναντίον Ευρωζώνης: η κρυφή ιστορία ενός μπρα ντε φερ» που δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιό μου στις 15/3/2015 και το άρθρο «Εμμονικοί ανήλικοι» στα ΧΝ 24/9/2019). Δυστυχώς επιβεβαιώνεται σήμερα, από τα δημοσιευμένα αποσπάσματα του βιβλίου, κάτι που έγραφα τότε: «Αδιάβαστοι, ασυντόνιστοι, με επιπόλαιες ιδέες και μη πρακτικά εφαρμόσιμες προτάσεις, ευτυχώς δεν εφάρμοσαν το σχέδιο “στάχτη και μπούρμπερη”».

Και τρίτον, επειδή με το βιβλίο επιχειρείται να κανονιστούν ανοικτοί λογαριασμοί με τον άκομψο τρόπο της παραδοσιακής αριστεράς. Δημόσιες κατηγορίες εναντίον στελεχών για λάθη και αποφάσεις της ηγεσίας. Ευτυχώς, δεν ζούμε σε καθεστώς Σοβιετίας όπου όσοι κρίνονταν ανίκανοι ή βάρος για το καθεστώς προωθούνταν με στημένες, ή και χωρίς, δίκες στο γνωστό γκούλαγκ ...

Κι ένα υστερόγραφο για την αποχέτευση. Ψάχνοντας στο αρχείο των Χανιώτικων Νέων στο πλαίσιο της έρευνας για το άρθρο του περασμένου μήνα «Το μέλλον της αποχέτευσης στα Χανιά» (ΧΝ 14/10/2025) έπεσα πάνω σε ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο με τίτλο «Σκουπίδια και αποχέτευση: τα επίκαιρα και καυτά προβλήματα των Χανίων». Δημοσιεύτηκε στις 28/10/1987 με την υπογραφή του αείμνηστου Δημήτρη Βλησίδη, καταξιωμένου αγωνιστή της Αριστεράς και τότε αντιδημάρχου Χανίων.

Από το δημοσίευμα προκύπτει ότι η απόφαση για την κατασκευή κεντρικού αποχετευτικού αγωγού για τη συλλογή των λυμάτων από τη Νέα Χώρα ως το Κουμ-Καπί, με τελικό προορισμό την περιοχή του Κουμπελή, είχε ληφθεί τουλάχιστον μια δεκαετία πριν, πιθανότατα επί δημαρχίας Αντώνη Μαρή (1975-1979). Εκεί, σύμφωνα με το άρθρο του Βλησίδη, άρχισαν επίσης να αδειάζουν τα βυτιοφόρα και τα βοθρολύματα από άλλες περιοχές. Μάλιστα, το Μάιο του 1981, επί δημαρχίας του επόμενου δημάρχου, του Γιάννη Κλωνιζάκη (1979-1982), δημιουργήθηκε με προεδρικό διάταγμα η ΔΕΥΑΧ, η οποία ξεκίνησε το 1984-85 επί δημαρχίας Γιώργου Κατσανεβάκη (1983-1990) τη μελέτη και στη συνέχεια την κατασκευή του βιολογικού, που άρχισε να λειτουργεί το 1995 επί δημαρχίας Γιώργου Tζανακάκη (1991-2002).

Μάλιστα, ο Βλησίδης αντικρούει όσους κατέκριναν τη Δημοτική αρχή επειδή επέτρεψε το άδειασμα των βυτιοφόρων στο Κουμπελή μετά την απαγόρευση του Κουρουπητού από τους Ακρωτηριανούς. Με τον τρόπο αυτό, γράφει, αποφεύχθηκε το ανεξέλεγκτο άδειασμα των βυτιοφόρων σε «απόμερες ακτές ή χαράδρες του Νομού». Κι έτσι, «τουλάχιστον ξέρομε ότι επιβαρύνεται μόνο η ακτή του Κουμπελή, κακό, πολύ κακό, αλλά αναπόφευκτο και αναγκαίο για την ώρα».

Ωστόσο, το πράγμα γίνεται χειρότερο γιατί λίγους μήνες μετά, στις 3/8/1988 δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως υπουργική απόφαση για την «Έγκριση γενικού πολεοδομικού σχεδίου του δήμου Χανίων και της κοινότητας Σούδας και τμημάτων των δήμων Μουρνιών, Νέας Κυδωνίας και των κοινοτήτων Νεροκούρου, Περιβολίων Βαμβακόπουλου του πολεοδομικού συγκροτήματος Χανίων» στην οποία προβλέπεται η δημιουργία Πολεοδομικής Ενότητας (ΠΕ) «22 Κουμπελή».

Η απόφαση προβλέπει τη δημιουργία εγκατάστασης βιολογικού καθαρισμού των λυμάτων χωρίς όμως να ορίζει ρητά την χωροθέτησή της δίπλα στην ΠΕ Κουμπελή. Η εν λόγω απόφαση αναφέρεται στην πρώτη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για τον Βιολογικό Καθαρισμό Χανίων στη θέση Κουμπελής του Αυγούστου 1993, χωρίς βέβαια να αναφέρεται κάποια επίσημη απόφαση χωροθέτησης της εγκατάστασης στη συγκεκριμένη τοποθεσία. Μάλιστα στη ΜΠΕ αναφέρεται ότι «Για την ΠΕ 22 (Κουμπελής) υπάρχει η δυνατότητα με την ολοκλήρωση των έργων υποδομής να αρχίσει η οικοδόμηση της περιοχής».

Συμπέρασμα. Ο Κουμπελής επιλέχτηκε ως χώρος απόρριψης αστικών λυμάτων κατά τη δεκαετία του 1970. Αναγκαστικά εκεί τοποθετήθηκε και η εγκατάσταση του βιολογικού καθαρισμού με βάση μελέτες που συντάχθηκαν κατά τη δεκαετία του 1980 ενώ η κατασκευή υλοποιήθηκε κατά τη δεκαετία του 1990. Μέχρι το 1993 που συντάχθηκε η σχετική ΜΠΕ φαίνεται πως δεν είχε αρχίσει η ανοικοδόμηση του ομώνυμου οικισμού. Αλήθεια, ποιος ωφελήθηκε από την πώληση των οικοπέδων της ΠΕ Κουμπελή; Και πόσες πολιτικές καριέρες κτίστηκαν με ανεκπλήρωτες υποσχέσεις σχετικά με την αποχέτευση των Χανίων;

Επερχόμενες απειλές, Παραπληροφόρηση και κριτική σκέψη

Καθώς η Ένωση προετοιμάζεται να αντιμετωπίσει νέες κρίσεις και απειλές το ζητούμενο είναι η ανάπτυξη κριτικής σκέψης

(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα την 1η Απριλίου 2025 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-505)

Τις προάλλες ανακοινώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η «Στρατηγική ετοιμότητας της ΕΕ για την πρόληψη και την αντίδραση σε αναδυόμενες απειλές και κρίσεις». Συντάχθηκε με βάση την πρόσφατη έκθεση του πρώην προέδρου της Φινλανδίας με τίτλο «Ασφαλέστεροι Μαζί - Ενίσχυση της πολιτικής και στρατιωτικής προετοιμασίας και ετοιμότητας». Η Στρατηγική ανακοινώθηκε καθώς η Ένωση αντιμετωπίζει όλο και πιο σύνθετες κρίσεις και προκλήσεις.

Αυτές περιλαμβάνουν τις αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις και συγκρούσεις, τις υβριδικές απειλές και τις απειλές για την κυβερνοασφάλεια, τη χειραγώγηση και τις παρεμβάσεις από ξένες υπηρεσίες πληροφοριών, καθώς και την κλιματική αλλαγή και τις αυξανόμενες φυσικές καταστροφές. Γι’ αυτό η ΕΕ πρέπει να είναι έτοιμη να προστατεύσει τους πολίτες της και τις βασικές κοινωνικές λειτουργίες και υποδομές που είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία και την καθημερινή ζωή.

Η Στρατηγική προσεγγίζει ολοκληρωμένα όλους τους κινδύνους και εμπλέκει τους φορείς διακυβέρνησης όλων των επιπέδων (τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και της ΕΕ) αλλά και το σύνολο της κοινωνίας. Τους πολίτες, τις τοπικές κοινότητες και την κοινωνία των πολιτών, τις επιχειρήσεις και τους κοινωνικούς εταίρους, καθώς και την επιστημονική και ακαδημαϊκή κοινότητα.

Οι απειλές. Προετοιμάζοντας μια παρουσίαση με αντικείμενο την Προστασία των πολιτών από Ατυχήματα, Καταστροφές και Κρίσεις επιχείρησα μια καταγραφή των απειλών που αντιμετωπίζουν σήμερα οι Έλληνες πολίτες. Αυτές κατατάσσονται σε τρείς μεγάλες κατηγορίες. Κατ’ αρχάς οι Μείζονες απειλές υγείας από τις οποίες προέρχονται διαχρονικά οι περισσότεροι θάνατοι και αναπηρίες (βλ. Αιτίες θανάτου: έτος 2022, πηγή: ΕΛΣΤΑΤ).

Περιλαμβάνουν τις καθημερινές συνήθειες και συμπεριφορές όπως κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ και κακή διατροφή. Τους τραυματισμούς, ιδίως λόγω τροχαίων αλλά λόγω ατυχημάτων στο σπίτι, σε ψυχαγωγικές και σε αθλητικές δραστηριότητες. Και τις επιδημίες από νεοεμφανιζόμενα μικρόβια (π.χ. Covid) αλλά και από μειωμένη εμβολιαστική κάλυψη (π.χ. γρίπη).

Άλλη σημαντική κατηγορία είναι οι Φυσικές και τεχνολογικές απειλές. Στη χώρα μας, οι απειλές αυτές δεν συνδέονται με πολλές ανθρώπινες απώλειες αλλά κυρίως με οικονομικές ζημίες. Περιλαμβάνουν σεισμούς, πλημμύρες, δασικές και αστικές πυρκαγιές, όλες τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης (επικίνδυνα καιρικά φαινόμενα, ξηρασία, ερημοποίηση, εξαφάνιση ειδών). Τελευταία κατηγορία είναι οι Κοινωνικές απειλές, όπως διαπροσωπική βία (που περιλαμβάνει και τον πόλεμο), απάτες, φτωχοποίηση και τις κάθε είδους εξαρτήσεις.

Η παραπληροφόρηση. Τα τελευταία χρόνια έχει εμφανιστεί και μια νέα απειλή, η παραπληροφόρηση, που ενισχύει τα καταστροφικά αποτελέσματα των περισσότερων απειλών και πρέπει να θεωρηθεί ως ιδιαίτερα σημαντική, αν όχι η σημαντικότερη.

Έχουμε γράψει στο παρελθόν για τη μεθοδολογία της προμελετημένης διάδοσης από την καπνοβιομηχανία, συγκεχυμένων και παραπλανητικών πληροφοριών, με στόχο την απόκρυψη των γεγονότων που συνέδεαν το κάπνισμα με τον καρκίνο και την υποβάθμιση της υγείας γενικότερα (βλ. ΧΝ 28/4/20). Στην παραπληροφόρηση όσον αφορά τη διατροφή οφείλεται εν πολλοίς η επιδημία παιδικής (και όχι μόνο) παχυσαρκίας. Και φυσικά όλη η παραφιλολογία κατά των εμβολιασμών, συχνά και από ανεύθυνους πολιτικούς, έχει οδηγήσει σε επιπλέον θανάτους από επιδημίες, ακόμη και την επανεμφάνιση εξαφανισμένων ασθενειών ακόμη και σε ανεπτυγμένες χώρες (βλ. ιλαρά στις ΗΠΑ).

Μια κατηγορία απειλών που έχουν αποτελέσει αντικείμενο έντονης παραπληροφόρησης είναι και όσες συνδέονται με την κλιματική αλλαγή και τη σχέση της με την χρήση ορυκτών καυσίμων. Η βιομηχανία πετρελαίου χρησιμοποίησε μεθόδους παρόμοιες με εκείνες της καπνοβιομηχανίας για να παραπληροφορήσει τον κόσμο έτσι που να διαδοθεί η άποψη ότι η κλιματική αλλαγή δεν συνδέεται με την άκριτη κατανάλωση ορυκτών καυσίμων (κάρβουνο, πετρέλαιο, φυσικό αέριο – βλ. ΧΝ 9/1/24). Παρόλες τις προειδοποιήσεις των επιστημόνων της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) οι εταιρείες αυτές επεκτείνουν τα προγράμματα εξορύξεων, ακόμη και στην άμεση γειτονιά μας.

Με παραπληροφόρηση διάφοροι απατεώνες προσπαθούν τα ξεγελάσουν (ιδίως ηλικιωμένους) ανυποψίαστους πολίτες προκειμένου να τους αποσπάσουν χρήματα (βλ. ΧΝ 8/1/25). Είτε προσποιούμενοι τραυματισμό συγγενικών προσώπων, είτε εμφανιζόμενοι ως υπάλληλοι οργανισμών κοινής ωφελείας ή ακόμη και ως μέλη των σωμάτων ασφαλείας.

Τέλος, η παραπληροφόρηση πρωταγωνιστεί στον ανταγωνισμό μεταξύ μεγάλων δυνάμεων (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Ινδία) αλλά και μεταξύ κρατών με διασυνοριακές διαφορές ιδίως στις περιπτώσεις ένοπλων συγκρούσεων (π.χ. Παλαιστίνη και Ουκρανία). Το διαδίκτυο είναι γεμάτο με σχετικές «ψευδείς ειδήσεις» που συχνά περιλαμβάνουν και ψευδή βίντεο (κατασκευασμένα με σύγχρονα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης) στα οποία εμφανίζονται γνωστές προσωπικότητες να λένε πράγματα που δεν έχουν πει ποτέ στ’ αλήθεια …

Ευτυχώς υπάρχουν οργανισμοί, οι οποίοι διερευνούν και καταρρίπτουν τις ψευδείς ειδήσεις και γενικά την παραπληροφόρηση ελέγχοντας τις εξονυχιστικά (π.χ. ΕλληνικάHoaxes, EU Disinfo Lab και Snopes). Όμως για να μην πέσει κανείς θύμα θα πρέπει να αναπτύξει κριτική σκέψη και να την εξασκεί σε κάθε ευκαιρία. Για να προφυλάσσεται από κάθε απειλή και να μην πέφτει θύμα του οποιουδήποτε …

Για την ασφάλεια των ηλικιωμένων

Χρήσιμες συμβουλές τις οποίες πρέπει να έχουν υπόψη τους όλοι οι ηλικιωμένοι, ιδίως όσοι ζουν μόνοι
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 8 Ιανουαρίου 2025 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-502)

Να ξεκινήσω με τις Καλύτερες Ευχές μου για Καλή Χρονιά, γεμάτη Υγεία, Όμορφα Αισθήματα και εκπλήρωση κάθε όμορφου στόχου ζωής που θα κάνει τον κόσμο μας καλύτερο!

Κρύες οι φετινές Χριστουγεννιάτικες Βρυξέλλες αλλά ευτυχώς χωρίς χιόνια! Περπατώντας σε μιάν από τις πολλές στοές του κέντρου, με σταμάτησε ένας καλοντυμένος κύριος και άρχισε να μου μιλάει για τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι ηλικιωμένοι. Ήταν αστυνομικός και μου έδωσε ένα φυλλάδιο που είχε εκδώσει η Αστυνομία της περιοχής των Βρυξελλών με συμβουλές και οδηγίες πρόληψης. Να μερικές από αυτές.

Κατ’ αρχάς μη μένετε απομονωμένοι στο σπίτι, γιατί η απομόνωση αυξάνει την ανασφάλεια. Συμμετέχετε σε ομαδικές δραστηριότητες και σχηματίστε γύρω σας μια ομάδα φίλων που θα μπορούσαν να σας βοηθήσουν σε περίπτωση ανάγκης. Φτιάξτε έναν κατάλογο με όλα τα χρήσιμα τηλέφωνα που θα καλέσετε για βοήθεια και κρατείστε συνεχώς δίπλα σας ένα τηλέφωνο. Επικουρικά, συνιστάται η σύνδεση με κάποια υπηρεσία τηλεειδοποίησης (στην Ελλάδα η «Γραμμή Ζωής» https://www.lifelinehellas.gr/), που επιτρέπει την αμφίδρομη επικοινωνία με ένα Συντονιστικό Κέντρο, πατώντας ένα «κόκκινο κουμπί», 24ώρες το 24ώρο (βλ. ΧΝ 22/11/2016).

Επίσης, υιοθετείστε μερικά απαραίτητα μέτρα προφύλαξης. Κλειδώνετε τις εξώπορτες ακόμη και όταν είστε μέσα στο σπίτι και μην αφήνετε τα κλειδιά πάνω στις κλειδαριές. Τις νύχτες μην αφήνετε ανοικτά παράθυρα και όταν λείπετε μην αφήνετε κλειδιά σε γλάστρες ή κάτω από το πατάκι της εξώπορτας. Αλλάξτε κλειδαριές σε περίπτωση κλοπής ή απώλειας των κλειδιών ή μόλις μετακομίσετε σε καινούργιο σπίτι.

Εγκαταστήστε μιάν αλυσίδα ασφαλείας και ένα ματάκι στην εξώπορτα – κατά προτίμηση ηλεκτρονικό. Στο κουδούνι και στο γραμματοκιβώτιο γράψτε μόνο το επώνυμό σας χωρίς άλλο προσδιοριστικό (π.χ. χήρα, δεσποινίς, κυρία). Τέλος, μην κρατάτε στο σπίτι σημαντικά ποσά χρημάτων και καταγράψτε όλα τα αντικείμενα αξίας – π.χ. σημειώστε αριθμό σειράς, φωτογραφήστε τα, κρατείστε τα τιμολόγια αγοράς. Φωτογραφείστε επίσης τα κοσμήματα που φοράτε για να αποδείξετε στον ασφαλιστή σας ότι είναι πράγματι δικά σας.

Όταν σας κτυπούν την πόρτα, μην ανοίξετε αν δεν γνωρίζετε τον επισκέπτη, ιδίως αν θέλει να σας πουλήσει κάτι το οποίο και σας επιδεικνύει για να σας δελεάσει – συχνά αυτό είναι προοίμιο κάποιας κλοπής. Αν ο επισκέπτης ισχυριστεί ότι είναι από κάποια υπηρεσία (π.χ. ΔΕΔΔΗΕ, ΟΤΕ, ΔΕΥΑΧ κλπ.) μην ανοίξετε αν δεν έχετε αναγγείλει κάποια βλάβη για την οποία σας έχουν πει ότι θα ακολουθήσει επίσκεψη τεχνικού. Ζητήστε οπωσδήποτε την επίδειξη υπηρεσιακής ταυτότητας – ζητείστε να την γλιστρήσουν κάτω από την πόρτα και μην ανοίξετε αν αρνηθούν. Για κάθε ενδεχόμενο να έχετε πρόχειρο το τηλέφωνο της αστυνομίας.

Αν ο επισκέπτης ισχυριστεί ότι είναι αστυνομικός, τηλεφωνήστε στην Άμεση Δράση (το 100) ή στο Τμήμα (στα Χανιά το 28210-25854) και ρωτήσετε αν το όνομα που σας έδωσε υπάρχει κι αν είναι σε υπηρεσία εκείνη τη στιγμή. Μην καλέσετε ποτέ τον αριθμό που σας δίνει ο επισκέπτης, μπορεί να είναι κάποιος συνένοχος. Αν επιμένει ή απειλεί, καλέστε την αστυνομία. Σε κάθε περίπτωση μην παρασυρθείτε από εκκλήσεις που έχουν στόχο να σας αποσπάσουν την προσοχή – π.χ. ένα παιδί διψάει ή πεινάει, κάποιος πρέπει να πάει στην τουαλέτα.

Όταν μετακινείστε, μην κουβαλάτε ποτέ πολλά χρήματα ή εμφανή κοσμήματα – αλλιώς ζητήστε να σας συνοδεύσουν. Μη μετράτε ποτέ χαρτονομίσματα σε δημόσια θέα και μην έχετε τον κωδικό (PIN) δίπλα στην τραπεζική ή την πιστωτική σας κάρτα. Αν έχετε δυσκολία να τραβήξετε χρήματα από το ΑΤΜ μη δεχτείτε ποτέ τη βοήθεια κάποιου αγνώστου. Στην περίπτωση που το μηχάνημα «καταπιεί» την κάρτα σας, χρησιμοποιείστε την υπηρεσία απενεργοποίησης (στο Βέλγιο υπάρχει ενιαία υπηρεσία για όλες κάρτες όλων των τραπεζών – στην Ελλάδα απευθυνθείτε στην τράπεζά σας).

Επίσης, μην βάζετε τα κλειδιά σας μαζί με τα έγγραφά σας (ταυτότητα, διαβατήριο, ηλεκτρονική άδεια διαμονής). Αν τα χάσετε ή σας τα κλέψουν ακυρώστε τα άμεσα (στο Βέλγιο υπάρχει ενιαία διαδικτυακή υπηρεσία άμεσης ακύρωσης των εγγράφων ταυτοποίησης – στην Ελλάδα απευθυνθείτε στο πλησιέστερο Αστυνομικό Τμήμα).

Τέλος, αν έχετε την εντύπωση ότι σας παρακολουθούν, μπείτε σε ένα χώρο με πολύ κόσμο και γενικά όταν μετακινείστε με τα πόδια αποφύγετε απομονωμένες και σκοτεινές περιοχές. Πάντα να περπατάτε αντίθετα με την ροή των αυτοκινήτων, στη μέση του πεζοδρομίου, με τη τσάντα σας κλειστή και κρεμασμένη στον ώμο από την αντίθετη πλευρά του δρόμου.

Το φυλλάδιο περιέχει επίσης χρήσιμα τηλέφωνα και υπερσυνδέσμους.

«Κι εσείς πού μένετε;» με ρώτησε ο ευγενής αστυνομικός. «Μένω στα Χανιά, στην Κρήτη», απάντησα. «Και αναφέρομαι συχνά στα θέματα αυτά μέσα από τη στήλη μου στα Χανιώτικα Νέα» συμπλήρωσα. Αφού επέστρεψα στο σπίτι διαπίστωσα ότι και η Ελληνική Αστυνομία έχει συντάξει πολύ ενδιαφέρουσες συμβουλές όχι μόνο για ηλικιωμένους αλλά και για πολλές άλλες κατηγορίες προβλημάτων – επισκεφθείτε την ιστοσελίδα της Ελληνικής Αστυνομίας (https://www.astynomia.gr) και επιλέξτε «Οδηγός του πολίτη» και μετά «Χρήσιμες συμβουλές».

Τηλεφωνικές απάτες

Όταν χτυπά το τηλέφωνο, μην τρομάξετε αν ακούσετε κάποιον να προσποιείται πως είναι κάποιο συγγενικό σας πρόσωπο που είχε ένα τρομερό ατύχημα και σας ζητά χρήματα για μια επείγουσα εγχείρηση. Πως είναι κάποιος λογιστής που θα σας επιστρέψει χρήματα από την εφορία. Πως είναι φίλος των παιδιών σας που πρέπει να πληρώσουν επειγόντως ένα μεγάλο πρόστιμο ή κάποιο ληξιπρόθεσμο χρέος. Πως τηλεφωνούν από την τράπεζά σας και πρέπει να επαληθεύσουν τα στοιχεία του λογαριασμού σας.

Πολλοί ηλικιωμένοι πιστεύουν αυτές και πολλές άλλες ευφάνταστες ιστορίες, που έχουν στόχο να τους αιφνιδιάσουν, να τους αποσυντονίσουν και τελικά να τους αποσπάσουν χρήματα. Συχνά μάλιστα οι απατεώνες γνωρίζουν ονόματα ή και άλλες προσωπικές πληροφορίες που τους κάνουν ιδιαίτερα πιστευτούς. Μια συμβουλή: κλείστε αμέσως το τηλέφωνο και επικοινωνήστε με το συγγενικό σας πρόσωπο, τον λογιστή ή την τράπεζά σας για επαλήθευση.

Ποιος κοροϊδεύει διαχρονικά τους Χανιώτες;

Η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων που κατέθεσε στο Συμβούλιο Επικρατείας ο Δήμος, αποτελεί ένα ακόμη επεισόδιο στο διαχρονικό σκάνδαλο της αποχέτευσης στα Χανιά
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 5 Νοεμβρίου 2024 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-500)

Επετειακό το σημερινό άρθρο, αφού είναι το 500στό στη σειρά των άρθρων μου στα Χανιώτικα Νέα, από τις 21 Ιανουαρίου 2011. Με αυτήν την ευκαιρία, ευχαριστώ για άλλη μια φορά τη διεύθυνση της εφημερίδας και ιδιαίτερα τον ιδρυτή της Γιάννη Γαρεδάκη, τον διευθυντή Παρασκευά Περάκη και φυσικά τον «ηθικό αυτουργό» αυτής της απόφασης, το φίλο Βαγγέλη Κακατσάκη που εισηγήθηκε την έναρξη αυτής της συνεργασίας.

Δυστυχώς και σε αυτό άρθρο θα ασχοληθώ για μιάν ακόμη (και ελπίζω τελευταία) φορά με το διαχρονικό σκάνδαλο της αποχέτευσης στα Χανιά. Ένα πάγιο αίτημα του Συλλόγου Προστασίας Περιβάλλοντος Σταυρού (S.E.A) ήταν από τις αρχές του 2023 όταν άρχισαν οι εργασίες εγκατάστασης του αντλιοστασίου λυμάτων στον Σταυρό, η πρόσβαση στην σχετική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ).

Παρόλο που ο Δήμαρχος δεσμεύτηκε κατ’ επανάληψη στο Δημοτικό Συμβούλιο να την διαβιβάσει στο Σύλλογο κάτι τέτοιο δεν συνέβη παρά μόνο πριν από λίγες εβδομάδες στις 18 Σεπτεμβρίου! Αυτό συνέβη στη σχετική συζήτηση που έγινε ενώπιον του Συμβουλίου Επικρατείας σχετικά με την προσφυγή του S.E.A. όπου ο Δήμος παρουσίασε «μια» ΜΠΕ του 1999!

Διαβάζοντάς την θυμήθηκα εκείνη την ιστορία με τις δικαιολογίες που ετοιμάστηκε να απαριθμήσει ο επικεφαλής του τιμητικού αγήματος υποδοχής του αυτοκράτορα στο ερώτημα «γιατί δεν έγιναν οι προβλεπόμενοι τιμητικοί κανονιοβολισμοί». «10 λόγοι εξοχότατε!» απάντησε ο επικεφαλής. «Πρώτον, δεν είχαμε μπαρούτι». «Σταμάτησε εκεί» απάντησε ο αυτοκράτορας. «Μόνον αυτός ο λόγος αρκεί».

Πράγματι, η μελέτη που κατατέθηκε στο ΣτΕ αναφέρεται μόνο στην εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων (ΕΕΛ) στο Κουμπελή ενώ δεν αναφέρει τίποτα για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από το δίκτυο αποχέτευσης, την επέκταση του και την κατασκευή αντλιοστασίων με αγωγούς υπερχείλισης, οι οποίοι σε περίπτωση βλάβης θα διοχετεύουν ανεπεξέργαστα λύματα στη θάλασσα!

Αναφέρεται απλά ότι «Το σύνολο της περιοχής μελέτης (εκτός του Δ. Χανίων) στερείται αποχετευτικού δικτύου και η αποχέτευση των ακαθάρτων γίνεται μέσω βόθρων. Σύμφωνα με την μελέτη Επέκτασης Εγκαταστάσεων ΕΕΛ Χανίων προβλέπονται οι ακόλουθες ολοκληρώσεις και συνδέσεις δικτύων αποχέτευσης με το βιολογικό καθαρισμό Χανίων». Στον πίνακα που ακολουθεί π.χ. για τα Κουνουπιδιανά προβλέπεται ότι θα καλύπτονται τα ακόλουθα ποσοστά αποχέτευσης για τα αντίστοιχα έτη: 1997=0%, 2000=5%, 2010=60%. Φυσικά, με βάση τα δεδομένα πληθυσμού και κατοικιών πριν από 25 χρόνια!!!

Αναπάντητα ερωτήματα. Η παραπάνω ΜΠΕ έγινε με βάση τον τότε ισχύοντα Νόμο (1650/1986) που στο άρθρο 5 αναφέρει ότι η ΜΠΕ πρέπει να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων και «εξέταση εναλλακτικών λύσεων και υπόδειξη των κύριων λόγων της επιλογής της προτεινόμενης λύσης». Επίσης, αναφέρει ότι «το οικείο νομαρχιακό συμβούλιο λαμβάνει γνώση της ΜΠΕ και πριν την έγκριση της ενημερώνει κάθε πολίτη και τους φορείς εκπροσώπησής του, για να εκφράσουν τη γνώμη τους». Τίποτα από αυτά δεν έγινε ούτε τότε ούτε στο μέλλον ενώ οι παραπάνω σχετικές διατάξεις ενισχύθηκαν τα επόμενα χρόνια με βάση και την ευρωενωσιακή νομοθεσία.

Επιπλέον, όπως γράφαμε και τον Ιούνιο (βλ. Χ.Ν. 25/06/2024) οι διαδοχικές αποφάσεις τροποποίησης των εγκεκριμένων περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ) τα έτη 2007, 2009, 2011, 2014 και 2016 αναφέρουν πως έγιναν νέες και συμπληρωματικές ΜΠΕ. Και αυτές οι ΜΠΕ ούτε δημοσιοποιήθηκαν ούτε αποτέλεσαν αντικείμενο διαβούλευσης. Στις εν λόγω αποφάσεις περιγράφονται οι επεκτάσεις του δικτύου των αγωγών και τα αντλιοστάσια χωρίς ωστόσο να αναφέρεται κατά πόσον οι σχετικές ΜΠΕ κάλυπταν και αυτά τα στοιχεία.

Μάλιστα, το 2011 με τη σχετική απόφαση τροποποίησης των περιβαλλοντικών όρων διογκώθηκε και η δυναμικότητα της εγκατάστασης για το έτος 2030 στους 170.000 ισοδύναμους κατοίκους πάνω από το όριο των 150.000 ισοδύναμων κατοίκων για το οποίο επιβάλλεται από το νόμο δημοσιοποίηση της σχετικής πλήρους ΜΠΕ και δημόσια διαβούλευση, που φυσικά δεν έγιναν.

Τέλος, η ΜΠΕ του 1999 αναφέρει και πολλά ενδιαφέροντα για τα θαλάσσια ρεύματα και τη ρύπανση της θάλασσας, τις οσμές και τις κοινωνικές επιπτώσεις από τη μη δημοσιοποίηση των σχετικών ΜΠΕ. Πρόκειται για κεφάλαια που ενδιαφέρουν ασφαλώς τους κατοίκους του Κουμπελή και κατ’ επέκταση όλους τους Χανιώτες που υποφέρουν περιοδικά από τις οσμές και τις υπερχειλίσεις ακαθάρτων μέσα στην πόλη και σε ορισμένες ακτές.

Το μέλλον. Η απόφαση του ΣτΕ αναμένεται στο άμεσο μέλλον. Τον Ιούνιο (βλ. Χ.Ν. 25/06/2024) προτείναμε δημόσια και κάποιες πρακτικές λύσεις. Βραχυπρόθεσμα, τη διεξαγωγή κατεπείγουσας μελέτης για την εξεύρεση εναλλακτικής θέσης για το αντλιοστάσιο Α44 (Παχιά Άμμος). Επίσης, μεσομακροπρόθεσμα, και ενόψει της ανανέωσης της ΑΕΠΟ το 2029, τη διεξαγωγή πλήρους περιβαλλοντικής αξιολόγησης ολόκληρου του έργου συλλογής και επεξεργασίας των λυμάτων.

Έτσι θα εντοπιστούν όλα τα σχεδιαστικά και κατασκευαστικά προβλήματα της κεντρικής εγκατάστασης, του αποχετευτικού δικτύου και των αντλιοστασίων. Η αξιολόγηση αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει το ιστορικό όλων των συμβάντων (διαρροές, οσμές, κλπ.), επιστημονικές μετρήσεις και συνεντεύξεις με κατοίκους αλλά και εκπροσώπους φορέων και οικολογικών οργανώσεων. Με βάση την εν λόγω αξιολόγηση θα πρέπει δρομολογηθούν όλα τα απαιτούμενα διορθωτικά έργα για την αποκατάσταση των προβλημάτων που θα έχουν εντοπιστεί.

Επαναλαμβάνουμε ότι αυτά είναι κατά τη γνώμη μας τα απολύτως αναγκαία για να διατηρηθούν τα Χανιά ως τόπος κατοικίας και διακοπών, καθώς και ως σημαντικός τουριστικός προορισμός.

Μήπως σας «μυρίζει» κάτι;

Μια σύντομη ανασκόπηση της εξέλιξης της αποχέτευσης στα Χανιά και ορισμένων προβλημάτων που όλοι κατά καιρούς μυρίζουμε …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 5 Σεπτεμβρίου 2023 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-485)

Μια μέρα, στα 1805, σε μιάν από κείνες τις σπάνιες εμφανίσεις που έκανε ο αυτοκράτορας (Ναπολέων) στο Παρίσι, ο υπουργός των Εσωτερικών, ένας Ντεκρέ ή Κρετέ, ήρθε να ιδεί τον αφέντη την ώρα που ξυπνούσε.
- Μεγαλειότατε, είπε ο υπουργός, είδα χτες τον πιο ατρόμητο άνθρωπο της αυτοκρατορίας σας.
- Τί είναι αυτός ο άνθρωπος; ρώτησε απότομα ο αυτοκράτορας, και τί έκανε;
- Θέλει να επιχειρήσει κάτι, μεγαλειότατε.
- Τί κάτι;
- Να επισκεφθεί τους υπονόμους του Παρισιού.

Αυτό το απόσπασμα από το έργο Οι Άθλιοι, του Βίκτωρα Ουγκώ σε μετάφραση Μανώλη Σκουλούδη, ήταν στο μυαλό μου όταν σκέφτηκα να γράψω για την ιστορία της αποχέτευσης στην πόλη των Χανίων. Πράγματι, θα πρέπει να είναι κανείς πολύ γενναίος για να καταπιαστεί με ένα τόσο πολύπλοκο αλλά και «βρωμερό» θέμα.

Με βάση την ευρωπαϊκή νομοθεσία, όλα τα έργα συλλογής, επεξεργασίας και απόρριψης αστικών λυμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να πληρούν την Οδηγία 91/271/ΕΟΚ για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων, η οποία έχει στόχο να προστατευθεί το περιβάλλον από τις αρνητικές επιπτώσεις της απόρριψης αυτών των λυμάτων.

Ταυτόχρονα, όλα τα σχετικά έργα πρέπει να εφαρμόζουν την Οδηγία 2011/92/ΕΕ για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον. Βασικές συνιστώσες της διαδικασίας αποτελούν η εκπόνηση μελέτης εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων, καθώς και η διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη και το κοινό, έτσι ώστε τα αποτελέσματα να λαμβάνονται υπόψη στις τελικές αποφάσεις για τα έργα.

Τα λύματα περιέχουν μικροοργανισμούς που τα αποικοδομούν καταναλώνοντας οξυγόνο. Ένας σημαντικός δείκτης για κάθε έργο επεξεργασίας αστικών λυμάτων είναι το αποικοδομήσιμο οργανικό φορτίο των λυμάτων, το οποίο μετριέται με βάση το «βιοχημικά απαιτούμενο οξυγόνο (BOD)» για την πλήρη βιοχημική οξείδωση των περιεχόμενων οργανικών υλών.

Όμως, παρόλο που η μέση απαιτούμενη ποσότητα BOD κατ’ άτομο και ημέρα θεωρείται ότι είναι 65 gr, στο σύστημα αποχέτευσης καταλήγουν λύματα από διάφορες αστικές και βιομηχανικές δραστηριότητες (π.χ. σπίτια πολυτελείας, εργατικές κατοικίες, σχολεία, νοσοκομεία, ξενοδοχεία, εργοστάσια, κλπ.). Γι’ αυτό και για κάθε έργο αστικών λυμάτων υπολογίζεται η ισοδυναμία αυτής της ρύπανσης µε µία παρόμοια αστική ρύπανση μεσοαστικού πληθυσμού κι έτσι προκύπτει η «μονάδα ισοδύναμου πληθυσμού».

Η εξέλιξη του έργου της αποχέτευσης των Χανίων προκύπτει από τα στοιχεία που παρατίθενται στον ιστότοπο της ΔΕΥΑΧ αλλά και στην Εθνική Βάση των Εγκαταστάσεων Επεξεργασίας Λυμάτων της Ειδικής Γραμματείας Υδάτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος. Το έργο λειτούργησε το 1995 με βάση μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων του Αυγούστου 1993 που προέβλεπε για το 1995 δυναμικότητα 80.000 ισοδύναμων κατοίκων με δυνατότητα επέκτασης στους 150.000 ι.κ. το 2030.

Επισημαίνεται ήδη μία σημαντική παράλειψη, η απουσία μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων για το δίκτυο αποχέτευσης και τα αντλιοστάσια λυμάτων. Τα τελευταία είναι απαραίτητα λόγω της μορφολογίας του εδάφους προκειμένου τα λύματα να προωθούνται προς τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας στο Κουμπελή.

Το 2001, εγκρίθηκε η πρώτη επέκταση του συστήματος για να συμπεριληφθούν όλοι οι Δήμοι της περιοχής, που αργότερα (2010) θα ενσωματώνονταν στο νέο Καλλικρατικό Δήμο Χανίων, καθώς και τα βοθρολύματα όλου του Νομού Χανίων. Για το 2015, η προβλεπόμενη δυναμικότητα υπολογίστηκε σε 117.750 ι.κ. αλλά δεν γίνεται αναφορά στη δυναμικότητα στο 2030. Στη σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) έγκρισης των περιβαλλοντικών όρων για την εγκατάσταση, αναφέρεται πως έγινε Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ), για την οποία γνωμοδότησαν όλες οι αρμόδιες υπηρεσίες χωρίς να γίνει δημόσια διαβούλευση. Τέτοια διαβούλευση δεν ήταν υποχρεωτική με βάση την τότε ισχύουσα ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Οι αποφάσεις τροποποίησης των περιβαλλοντικών όρων το 2005 και το 2009 αναφέρουν πως έγινε νέα ΜΠΕ και περιγράφουν το δίκτυο των αγωγών και τα αντλιοστάσια. Ωστόσο, η δυναμικότητα για το 2015 παρέμεινε η ίδια στους 117.765 ι.κ. Όμως, έχει ήδη αρχίσει να ισχύει η Οδηγία 2011/92/ΕΕ για τις ΜΠΕ που απαιτούνται για έργα επεξεργασίας αστικών λυμάτων δυναμικότητας 150.000 ι.κ.

Διαχρονική παρανομία. Το 2011 στην επόμενη απόφαση τροποποίησης των περιβαλλοντικών όρων η δυναμικότητα για το έτος 2030 διογκώνεται στους 170.000 ι.κ. και αναφέρεται μια συμπληρωματική ΜΠΕ η οποία, κατά παράβαση της νομοθεσίας, δεν κοινοποιήθηκε δημόσια ενώ και διαβούλευση έγινε μόνο με τους εμπλεκόμενους φορείς αλλά όχι με τους πολίτες.

Τα ίδια ίσχυσαν και για τις επόμενες αποφάσεις του 2014 και του 2016. Προκειμένου να αξιοποιηθούν οι ευνοϊκότερες διατάξεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας ώστε να παρακαμφθεί η υποχρέωση σύνταξης πλήρους ΜΠΕ και η διενέργεια δημόσιας διαβούλευσης, χρησιμοποιείται καταχρηστικά το επιχείρημα πως πρόκειται για «επικαιροποίηση» του σχεδιασμού του έργου και πως από τις κατασκευές «δεν επέρχονται ουσιαστικές διαφοροποιήσεις ως προς τις επιπτώσεις στο περιβάλλον σε σχέση με το αρχικά εγκριθέν έργο». Μάλιστα, η ΔΕΥΑΧ υπερηφανεύεται ότι ολοκλήρωσε ήδη από το 2017 τα έργα αναβάθμισης της δυναμικότητας στους 170.000 ι.κ. !!!

Προβλήματα. Τις επιπτώσεις όλων των παραπάνω παραλείψεων και «νομότυπα συγκαλυμμένων» παρανομιών τις υφίστανται οι κάτοικοι και το φυσικό περιβάλλον των Χανίων. Τις δυσοσμίες από την κεντρική εγκατάσταση και από τα κατεσπαρμένα αντλιοστάσια ακαθάρτων. Τις υπερχειλίσεις και διαρροές λυμάτων σε διάφορα σημεία του δικτύου. Και φυσικά ορισμένες διορθώσεις στη χωροταξία των αντλιοστασίων μετά από συλλογικές αντιδράσεις των κατοίκων (όπως π.χ. στον Καλαθά).

Οι ΜΠΕ φαίνεται πως έχουν εξαφανιστεί από τα αρχεία κι αυτό παρά τη ρητή απαίτηση των αποφάσεων οι σχετικοί φάκελοι να διατίθενται στον χώρο της εγκατάστασης του βιολογικού καθαρισμού. Ο Δήμαρχος δηλώνει επίσημα στα Δημοτικά Συμβούλια πως οι ΜΠΕ θα δοθούν στους διαμαρτυρόμενους κατοίκους του Σταυρού αλλά παρά τα συνεχή αιτήματα τους για συνάντηση με τον ίδιο αυτό δεν έχει συμβεί. Προς το παρόν προβληματική παραμένει η προβλεπόμενη εγκατάσταση των αντλιοστασίων 1) στην Παχιά Άμμο στο Σταυρό για την οποία έχουν γίνει προσφυγές στο Συμβούλιο Επικρατείας και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (η κατασκευή έχει ξεκινήσει ήδη από τον περασμένο χειμώνα και αναμένεται να συνεχιστεί το Νοέμβριο) καθώς και 2) ενδεχομένως, στον Τερσανά, όπου φαίνεται ότι αυτή γίνεται δίπλα σε υδροβιότοπο στάσης μεταναστευτικών πουλιών.

Μπορεί να γίνει κάτι; Κατά την προσωπική μου γνώμη θα πρέπει να διεξαχθεί μια πλήρης περιβαλλοντική αξιολόγηση ολόκληρου του έργου από ανεξάρτητο οργανισμό προκειμένου να εντοπιστούν όλα τα σχεδιαστικά και κατασκευαστικά προβλήματα της κεντρικής εγκατάστασης, του δικτύου ακαθάρτων και των αντλιοστασίων.

Η αξιολόγηση αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει το ιστορικό όλων των προβλημάτων (διαρροές, οσμές, κλπ.), επιστημονικές μετρήσεις και συνεντεύξεις με κατοίκους αλλά και εκπροσώπους οικολογικών οργανώσεων, ώστε να αναδειχτούν όλα τα προβλήματα. Προβλήματα, τα οποία σχετίζονται όχι μόνο με την υπάρχουσα κατάσταση αλλά και με τις ενδεχόμενες μελλοντικές επεκτάσεις του συστήματος πάνω από τους 170.000 ι.κ.

Με βάση την εν λόγω αξιολόγηση θα πρέπει να καταρτιστεί μελέτη για όλα τα διορθωτικά έργα τα οποία θα απαιτηθούν για την αποκατάσταση των προβλημάτων που θα έχουν εντοπιστεί. Βέβαια, και μια αυτεπάγγελτη εισαγγελική έρευνα για τις διαχρονικές ευθύνες τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης ίσως να μην ήταν εντελώς περιττή …

Απάτη με τερματικά POS εστιατορίων

Νέα απάτη με τερματικά POS σε εστιατόρια της Κυανής Ακτής στη Γαλλία αποκαλύφθηκε πρόσφατα. Οι απατεώνες κατάφερναν να αντικαταστούν το τερματικό με άλλο εντελώς παρόμοιο, το οποίο όμως μεταβίβαζε τα χρήματα σε δικό τους λογαριασμό. 

Η απάτη έγινε αντιληπτή σε μεταγενέστερο χρόνο, όταν οι επιχειρήσεις διαπίστωσαν αισθητή μείωση του τζίρου τους …

Όπως μετέδωσαν γαλλικά ΜΜΕ, οι εξαπατηθέντες επιχειρηματίες «το φυσούν και δεν κρυώνει» αφού δεν μπορούν να ζητήσουν αποζημίωση από τις ασφαλιστικές τους. Η συμβουλή της Γαλλικής Αστυνομίας για την πρόληψη τέτοιων φαινομένων στο μέλλον, είναι η προσωποποίηση των τερματικών με σχέδια ή αυτοκόλλητα έτσι ώστε να δυσκολεύονται οι απατεώνες ...

 

(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 15 Ιουνίου 2022 στη στήλη Διεθνή-σ.26)