08 Οκτωβρίου 2019

Περί υγιεινής διατροφής

Οι πέντε χρυσοί κανόνες και ο δωδεκάλογος της υγιεινής διατροφής, για καλή υγεία και μακροζωία …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 8 Οκτωβρίου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-393)

Πριν από λίγες εβδομάδες (βλ. ΧΝ 20/8/2019) γράφαμε για τις καθημερινές συνήθειες που πρέπει να αλλάξουμε ώστε να μειώσουμε τις επιπτώσεις της κλιματικής καταστροφής αλλά και να αποφύγουμε τις ασθένειες του πολιτισμού. Γράφαμε μάλιστα τι πρέπει να αποφεύγουμε προκειμένου να μειώσουμε τον κίνδυνο προσβολής από αυτές τις ασθένειες που περιλαμβάνουν καρκίνους, σακχαρώδη διαβήτη και μεταβολικό σύνδρομο, παχυσαρκία, αλλεργίες και προβλήματα γονιμότητας.

Για εκείνο το άρθρο είχαμε αντλήσει στοιχεία και από σχετική γνωμοδότηση του Ανώτατου Συμβουλίου Υγείας του Βελγίου. Το οποίο τον Ιούνιο δημοσίευσε άλλη μια σημαντική γνωμοδότηση με συστάσεις για τις διατροφικές προτεραιότητες που θα συμβάλλουν αποφασιστικά στην διατήρηση και την προαγωγή της υγείας. Οι συστάσεις αφορούν τους ενήλικες και στηρίζονται σε πρόσφατες επιστημονικές εργασίες.

Μια πρώτη συμβουλή αφορά την αντίσταση στην καθιστική ζωή και το υπερβολικό σωματικό βάρος. Η παχυσαρκία αποτελεί σημαντικότατο παράγοντα μακροπρόθεσμης υποβάθμισης της υγείας. Ιδίως στην Ελλάδα, όπου φυσιολογικό βάρος έχουν μόνο 3 στους 10 άνδρες και 5 στις 10 γυναίκες ενώ παχύσαρκοι είναι το 26% των ανδρών και το 18% των γυναικών. Ακόμη χειρότερο είναι το πρόβλημα στα παιδιά - το 50% των Ελληνόπουλων ηλικίας 6-10 ετών, έχουν βάρος πάνω από το φυσιολογικό!

Πέντε χρυσοί κανόνες. Πρώτον, καταναλώστε καθημερινά τουλάχιστον 125 γραμμάρια πλήρη δημητριακά, ανάλογα με τις ενεργειακές σας ανάγκες. Αποφύγετε τα επεξεργασμένα δημητριακά δηλαδή προτιμήστε ψωμί και ζυμαρικά ολικής άλεσης αντί για άσπρα.

Δεύτερον, δύο φρούτα την ημέρα (τον γιατρό τον κάνουν πέρα)! Μην προσθέτετε ζάχαρη ούτε κρέμα, μόνο πλύνετέ και καθαρίστε τα. Επιπλέον, καταναλώστε καθημερινά τουλάχιστον 300 γραμμάρια (φρέσκα ή μαγειρεμένα) λαχανικά. Προτιμήστε εποχιακά και τοπικά προϊόντα. Έτσι μειώνετε και τις μεταφορές συμβάλλοντας στον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Τρίτον, όσπρια κάθε εβδομάδα! Αντικαταστήστε το κρέας με όσπρια τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα. Θυμηθείτε πως η καλλιέργεια των οσπρίων επιβαρύνει λιγότερο το κλίμα σε σχέση με την κτηνοτροφία … Τέταρτον, καταναλώστε καθημερινά 15 με 25 γραμμάρια ξηρούς καρπούς ή άλλους σπόρους, ανάλατους και χωρίς ζάχαρη (μια χούφτα αντιστοιχεί σε περίπου 30 γραμμάρια). Προτιμήστε προϊόντα πλούσια σε λιπαρά οξέα τύπου ωμέγα-3.

Πέμπτος πολύ σπουδαίος κανόνας. Μειώστε το αλάτι! Αποφύγετε τα πολύ αλατισμένα τρόφιμα, τα πρόσθετα τροφίμων και τα βελτιωτικά γεύσης. Πάρετε διαζύγιο από την αλατιέρα στο μαγείρεμα και στο τραπέζι. Αντικαταστήστε το αλάτι με ανάλατα μυρωδικά.

Άλλες επτά συστάσεις. Καταναλώστε καθημερινά ένα τέταρτο έως μισό λίτρο γάλα ή γαλακτοκομικά προϊόντα. Συμπληρώστε ενδεχομένως με άλλες πηγές πρωτεΐνης, ασβεστίου και βιταμινών. Μια ή δύο φορές την εβδομάδα φάτε ψάρι, οστρακόδερμα ή θαλασσινά και τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα λιπαρά ψάρια. Προτιμήστε μικρά ψάρια πλούσια σε λιπαρά οξέα τύπου ωμέγα-3.

Λιγότερο κόκκινο κρέας! Περιορίστε την κατανάλωσή του στα 300 γραμμάρια εβδομαδιαίως. Αντικαταστήστε το κρέας με όσπρια, ψάρι, πουλερικά, αβγά ή άλλα εναλλακτικά υποκατάστατα. Και οπωσδήποτε λιγότερα αλλαντικά και άλλα μεταποιημένα προϊόντα κρέατος. Μειώστε την κατανάλωσή τους στα 30 γραμμάρια εβδομαδιαίως. Αντικαταστήστε τα με κονσέρβες ψαριών, γαρνιτούρες από όσπρια, φρούτα ή φρέσκα τυριά.

Όσο μπορείτε λιγότερα ζαχαρούχα ποτά (αεριούχα ποτά, συμπυκνωμένους χυμούς, κλπ.). Η καλύτερη επιλογή για να ξεδιψάσετε παραμένει το νερό! Φροντίστε να λαμβάνετε καθημερινά τουλάχιστον 950 mg ασβέστιο από διάφορες φυσικές πηγές όπως γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα.

Τέλος, το Ανώτατο Συμβούλιο Υγείας συμβουλεύει τους Βέλγους να καταναλώνουν καθημερινά επαρκή ποσότητα πολυακόρεστων λιπαρών οξέων (συμπεριλαμβανομένων και ωμέγα-3). Επιπλέον συνιστά αντί για μαργαρίνη και βούτυρο να χρησιμοποιούν ελαιόλαδο

Ανθρώπινες σχέσεις και κλίμα. Πέρα από τον δωδεκάλογο της υγιεινής διατροφής, το Ανώτατο Συμβούλιο Υγείας συμβουλεύει τους Βέλγους να διαθέτουν χρόνο για τα γεύματα και να φροντίζουν να τρώνε μαζί με άλλους. Κι όχι μόνο στο σπίτι αλλά και στο σχολείο, στη δουλειά και στα ιατρικά κέντρα περίθαλψης. Ενισχύεται έτσι η κοινωνικότητα ενώ όταν το γεύμα διαρκεί περισσότερο ενισχύεται η αφομοίωση της τροφής.

Ωστόσο, επισημαίνεται ότι σε αυτές τις περιπτώσεις θα πρέπει να αποφεύγεται η κατανάλωση οινοπνευματωδών. Κι αυτό γιατί η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ έχει σαφείς αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία. Υπενθυμίζεται ότι η «μέτρια» κατανάλωση αλκοόλ αντιστοιχεί σε λιγότερο από 10 «ποτήρια» τη εβδομάδα, αλλά καλύτερα ακόμη και αυτή να αποφεύγεται.

Τέλος, τονίζεται ότι η παραγωγή των τροφών που καταναλώνουμε επηρεάζει άμεσα τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Συνεπώς, θα πρέπει να έχουμε συναίσθηση ότι οι διατροφικές μας συνήθειες μπορούν να επιτείνουν ή να περιορίσουν τα φαινόμενα που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή.

Οι βασικές αρχές που διέπουν τις παραπάνω συστάσεις υπάρχουν βέβαια στα βιβλία του Ιπποκράτη, που θεωρούσε τη διατροφή σημαντικό στοιχείο διατήρησης της υγείας ή αντίθετα πρόσκλησης αλλά και θεραπείας ασθενειών. Γι’ αυτό και στο έργο του «Περί τροφής» αναφέρει «Ἐν τροφῇ φαρμακείη ἄριστον, ἐν τροφῇ φαρμακείη φλαῦρον, φλαῦρον καὶ ἄριστον πρός τι (ΧΙΧ)». Η τροφή είναι το άριστο φάρμακο, η τροφή είναι το χειρότερο φάρμακο, (δηλαδή) χειρότερο και άριστο, ανάλογα με την περίπτωση. Με άλλα λόγια «η τροφή είναι το φάρμακό μας, και το φάρμακό μας η τροφή μας» …

01 Οκτωβρίου 2019

Ανέκδοτα με σημασία

Για την απόκρυψη της ευθύνης, το μάθημα των Θρησκευτικών, τον έλεγχο των εντολών και το τελευταίο στάδιο του πένθους και της απώλειας …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα την 1η Οκτωβρίου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-392)

Τα «κακά παιδάκια». Απέναντι από το σπίτι της μητέρας μου στην Πρίγκηπο υπήρχε ένα άδειο οικόπεδο. Δίπλα ακριβώς βρισκόταν μια αποθήκη, η οποία στη μια πλευρά της είχε ένα υπερυψωμένο οριζόντιο παράθυρο. Δύο αδελφάκια που συνήθιζαν να παίζουν στο οικόπεδο, αποφάσισαν μια μέρα αντί για μπάλα να βάλουν στο σημάδι τα τζάμια … Αφού έσπασαν μερικά τζάμια εξαφανίστηκαν, προφανώς για να μην τα τιμωρήσουν.

Η μητέρα που είχε παρακολουθήσει τη σκηνή άκουσε τα δύο αγόρια να περνούν μια μέρα μπροστά από τον τόπο του «εγκλήματος» να λένε στη δική τους μητέρα που τα συνόδευε: «Ποια κακά παιδάκια σπάσανε αυτά τα τζαμάκια;». Δεν ξέρω γιατί θυμήθηκα αυτή την αστεία κατά τα άλλα ιστορία διαβάζοντας τους διαξιφισμούς κυβέρνησης και αντιπολίτευσης για την ΔΕΗ, αλλά και για άλλα ζητήματα …

Ωραία παιδιά … Ένας από τους καθηγητές των θρησκευτικών στο Γυμνάσιο συνήθιζε στο τελευταίο μάθημα πριν τις διακοπές Χριστουγέννων και Πάσχα να μας διαβάζει χριστιανικά ανέκδοτα. Στη συλλογική μνήμη της τάξης μας έχει μείνει το εξής ανέκδοτο, με το οποίο γελάμε κάθε φορά που το θυμόμαστε.

Μια μητέρα με τα δύο παιδιά της ταξίδευε με το τραίνο. Απέναντι της καθόταν ένας καλοστεκούμενος κύριος, ο οποίος, κάποια στιγμή, κοιτάζοντας τα παιδιά είπε στην κυρία: «Ωραία παιδιά!». Η κυρία απάντησε «Καλά παιδιά!». Και ο κύριος ανακεφαλαίωσε λέγοντας «Ωραία και καλά παιδιά!».

Το ανέκδοτο ήθελε βέβαια να περάσει ένα μήνυμα ουσίας. Ωστόσο, σε μερικούς φάνηκε εντελώς ανούσιο. Ενώ σε άλλους, ιδίως στους έφηβους, οι οποίοι το μόνο που σκεφτόταν ήταν τα κορίτσια, το ανέκδοτο πέρασε ως ένας ευρηματικός τρόπος για να κάνει κάποιος «καμάκι» σε μιαν ωραία κυρία …

Αυτό θυμήθηκα διαβάζοντας τις συζητήσεις για τον ομολογιακό ή όχι χαρακτήρα της διδασκαλίας των Θρησκευτικών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Σημασία, δεν έχει μόνο το τι διδάσκεται και πώς, αλλά και τι έχει ο άλλος στο μυαλό του. Ας ξαναδιαβάσουν οι αρμόδιοι την παραβολή του σπορέα για να καταλάβουν ότι πρωταρχική σημασία έχει και το «έδαφος» στο οποίο πέφτει ο σπόρος …

Δεν έχω μάτια στη πλάτη. Ο εγγονός μου μόλις έγινε 3 χρονών. Του αρέσει να κυκλοφορεί στα πάρκα με ένα μικρό πατίνι. Η μητέρα του δεν θέλει να τον χάνει από τα μάτια της. Ωστόσο, στην εντολή της «Θέλω πάντα να σε βλέπω!» ο μπόμπιρας απάντησε «Μα εγώ δεν έχω μάτια στην πλάτη μου!».

Πόσο ανεφάρμοστες είναι συχνά οι εντολές των γονέων αλλά και των αρχών! Ιδίως όταν η εφαρμογή τους εξαρτάται από την καλή θέληση όσων πρέπει να τις εφαρμόσουν. Ακούμε για παράδειγμα ότι η εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου επαφίεται στο φιλότιμο και το αίσθημα ευθύνης των καπνιστών. Μα όσοι καπνιστές διαθέτουν φιλότιμο και αίσθημα ευθύνης, τον εφαρμόζουν ήδη και καπνίζουν έξω … Ακόμη και τα νήπια μπορούν, με τον τρόπο τους, να το επιβεβαιώσουν …

Καήκαμε και ησυχάσαμε. Το 1941 η οικογένεια της μητέρας ζούσε στην Κωνσταντινούπολη, στο Φανάρι. Στις 21 Σεπτεμβρίου ξέσπασε μεγάλη πυρκαγιά, η οποία τελικά έκαψε τουλάχιστον 99 κτήρια σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της πυροσβεστικής υπηρεσίας της Πόλης.

Από το σπίτι που έμενε η μητέρα παρακολουθούσαν την εξέλιξη της φωτιάς που άλλαζε κατεύθυνση ανάλογα με τον άνεμο. Όλοι περίμεναν ότι ο αέρας θα την έσπρωχνε προς την αντίθετη κατεύθυνση. Ωστόσο, τελικά δόθηκε εντολή εκκένωσης και όλοι κατευθύνθηκαν προς την παραλία του Κεράτιου. Εκεί μπήκαν σε μια βάρκα για να περάσουν απέναντι να πάνε στο Τζιχανγκίρι όπου έμενε μια θεία.

Μπαίνοντας στη βάρκα, η 11χρονη τότε μητέρα μου αναφώνησε «Άντε, καήκαμε και ησυχάσαμε!». Γιατί η πραγματική καταστροφή, της ήταν λιγότερο απεχθής από την αγωνία που είχαν περάσει περιμένοντας προς τα πού θα φυσήξει ο άνεμος. Ήταν το τελευταίο στάδιο από τα πέντε στάδια του πένθους και της απώλειας, όπως αυτά περιγράφτηκαν αρχικά το 1969 από την ψυχίατρο Ελίζαμπεθ Κίμπλερ-Ρος στο διαβόητο βιβλίο της «Αυτός που πεθαίνει» (On Death and Dying).

Οικογενειακές ιστορίες θα πουν μερικοί. Όμως για κάποιον που θέλει να σκέπτεται και να αναλύει κριτικά την πραγματικότητα γύρω του, αποτελούν μικρά μαθήματα ζωής …

24 Σεπτεμβρίου 2019

Εμμονικοί ανήλικοι

Αδιάβαστοι, ασυντόνιστοι, με επιπόλαιες ιδέες και μη πρακτικά εφαρμόσιμες προτάσεις, ευτυχώς δεν εφάρμοσαν το σχέδιο «στάχτη και μπούρμπερη» …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 24 Σεπτεμβρίου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-391)

Πρώτη εντύπωση. Είναι Σεπτέμβριος του 2011. Το Οικονομικό Επιμελητήριο Δυτικής Κρήτης οργανώνει εσπερίδα, με θέμα την ευρωπαϊκή και ελληνική οικονομική κρίση στην αίθουσα της Τράπεζας Χανίων. Ένας από τους ομιλητές, ο καθηγητής Γιάννης Βαρουφάκης μου κάνει εντύπωση. Υποστηρίζει ότι αν κάποια στιγμή η Γερμανία θεωρήσει πως η συμμετοχή της στο ευρώ δεν την συμφέρει, δεν θα διστάσει να αποχωρήσει από την ευρωζώνη!

Επιμένει μάλιστα πως αυτό μπορεί να γίνει ακόμη και αν χρειαστεί να «σχίσει τις Συνθήκες». Προσπαθώ, ανεπιτυχώς, να τον μεταπείσω μετά τη λήξη της εκδήλωσης ότι κάτι τέτοιο είναι αδύνατον. Καταλαβαίνω ότι, αφενός δεν έχει διαβάσει τις Συνθήκες και αφετέρου δεν γνωρίζει πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις στα Ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Αγνοεί επίσης την ιστορική εξέλιξη της ευρωπαϊκής ενοποίησης, αλλά και τον ρόλο της Γερμανίας σε αυτήν.

Τα πεπραγμένα του Γιάνη (πλέον) Βαρουφάκη ως υπουργού των οικονομικών στην πρώτη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται να επαληθεύουν αυτή την πρώτη εντύπωση. Ωστόσο, προσωπικά δεν θέλω να κρίνω τα πράγματα επιφανειακά ούτε να κάνω «δίκη προθέσεων». Προτιμώ να στηρίζομαι σε επιχειρήματα και μελέτη των γεγονότων. Γνωρίζοντας πως λειτουργούν τόσο τα μέσα μαζικής επικοινωνίας όσο και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, όπου εργάστηκα επί 33 χρόνια.

Τα στοιχεία. Ξεκίνησα διαβάζοντας μερικά βιβλία, όλα στο πρωτότυπο. Πρώτα το βιβλίο του Γιάνη Βαρουφάκη «Ενήλικες στην αίθουσα» (στα ελληνικά κυκλοφορεί ως «Ανίκητοι ηττημένοι»). Αυτό αποτέλεσε τη βάση για την ομότιτλη ταινία του πολυβραβευμένου και διεθνούς φήμης σκηνοθέτη Κώστα Γαβρά.

Εκεί, ο συγγραφέας παρουσιάζει τα γεγονότα από την δική του πλευρά – καταλήγοντας σε προβολή του νέου κόμματος που ίδρυσε. Πολλά κείμενα στηρίζονται στις μαγνητοφωνημένες συνεδριάσεις του Eurogroup. Και στις μαγνητοσκοπημένες απενημερώσεις (debriefings) του συγγραφέα αμέσως μετά τις συναντήσεις του με όσους δεν μπορούσε να μαγνητοφωνήσει …

Μια πιο ισορροπημένη περιγραφή των γεγονότων περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Η τελευταία μπλόφα» των δημοσιογράφων Ελένης Βαρβιτσιώτη και Βικτώριας Δενδρινού. Εκεί παρουσιάζονται οι απόψεις και των υπόλοιπων πρωταγωνιστών της ιστορίας καθώς και περιγραφές πολλών γεγονότων που παραλείπει ο πρώην υπουργός, αφού τα αγνοούσε. Κυρίως επειδή τον είχαν αποκλείσει από αυτά ...

Πολύ χρήσιμη ήταν επίσης και η ανάγνωση των κεφαλαίων που αφορούν την διαχρονική εξέλιξη της κρίσης του ελληνικού χρέους από το βιβλίο «Διασφαλίζοντας το ευρώ σε εποχές κρίσης – η ιστορία του ευρωπαϊκού μηχανισμού σταθερότητας από μέσα» (Safeguarding the euro in times of crisis - The inside story of the ESM).

Τέλος, χρήσιμα στοιχεία υπάρχουν και στο τελευταίο βιβλίο της σειράς «Εθνικές κρίσεις» (κυκλοφόρησε με την «Καθημερινή της Κυριακής») με τίτλο «Ελεγχόμενες πτωχεύσεις – Οικονομική κρίση και μνημόνια 2009-2019» του ομότιμου καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Πάνου Καζάκου.

Προδιαγεγραμμένη αποτυχία. Όπως προκύπτει από όλες τις παραπάνω πηγές, η διαπραγμάτευση του πρώτου εξαμήνου του 2015 με τους δανειστές, ήταν καταδικασμένη σε αποτυχία. Κατ’ αρχάς γιατί από την ελληνική πλευρά υπήρχαν παράλληλες επαφές και διαπραγματεύσεις χωρίς να υπάρχει κοινή γραμμή, ούτε αλληλοενημέρωση. Αντίθετα, όλοι οι εμπλεκόμενοι από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τα κράτη μέλη επικοινωνούσαν μεταξύ τους μετά από κάθε επαφή με την ελληνική πλευρά.

Ο Βαρουφάκης υποστηρίζει βέβαια ότι υπήρχε επίσημο ελληνικό σχέδιο το οποίο «πρόδωσαν» ορισμένα κυβερνητικά στελέχη. Το σχέδιο αυτό προέβλεπε ως απώτατο μέτρο την απειλή αναστολής των πληρωμών και τη δημιουργία συστήματος παράλληλων πληρωμών. Αυτό θα οδηγούσε διαδοχικά σε χρεωκοπία, σε έξοδο από την ευρωζώνη και τελικά σε έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ένα τέτοιο Grexit είχε ήδη προτείνει η Μέρκελ στον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος το είχε απορρίψει ασυζητητί ...

Επιπλέον, οι επίσημες προτάσεις Βαρουφάκη ήταν, για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, σε λάθος σειρά. Προέβλεπαν πρώτα την αναδιάρθρωση του χρέους – κάτι αδύνατον αφού είχε ήδη προηγηθεί στις αρχές του 2013 το μεγαλύτερο κούρεμα χρέους στην ιστορία (107 δισ. ευρώ). Επίσης, τη μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος στο 1,5% του ΑΕΠ με ταυτόχρονη μείωση του ΦΠΑ και της φορολογίας των επιχειρήσεων. Κάτι που καθιστούσε την αποπληρωμή του χρέους μη βιώσιμη.

Η μόνη από τις προτάσεις του που υλοποιήθηκε στο τρίτο μνημόνιο (αλλά τροποποιημένη), ήταν η δημιουργία μιας αναπτυξιακής τράπεζας στην οποία να περάσει όλη η δημόσια περιουσία. Στόχος ήταν να χρησιμοποιηθεί ως υποθήκη για την προσέλκυση επενδύσεων, τα κέρδη από τις οποίες θα χρηματοδοτούσαν τα ασφαλιστικά ταμεία. Κατά τη γνώμη μου αυτός ήταν ο σπόρος για τη δημιουργία του «υπερταμείου»), στο οποίο παραχωρήθηκε η περιουσία του Δημοσίου για 99 χρόνια …

Τέλος, εκτός από την προσωπικότητα του Βαρουφάκη που δυσκόλευε τις διαπραγματεύσεις, σημαντικός επίσης λόγος αποτυχίας ήταν και το γεγονός ότι εκπροσωπούσε μια κυβέρνηση της ριζοσπαστικής αριστεράς. Ας θυμηθούμε ότι η ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας ήταν ο κύριος υποψήφιος της Αριστεράς στις Ευρωεκλογές του 2014 ενώ την περίοδο εκείνη άνοδος αριστερών κομμάτων είχε παρατηρηθεί και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Ο Jean Quatremer, ανταποκριτής της γαλλικής εφημερίδα Liberation στις Βρυξέλλες ανέφερε από τις αρχές Μαρτίου του 2015 ότι, κατά τον Ευρωπαίο επίτροπο Μοσκοβισί, «οι συντηρητικοί απεχθάνονται τον ΣΥΡΙΖΑ … ο Σόιμπλε, που είναι ένας πραγματικός και σκληρός συντηρητικός, χωρίς ενδοιασμούς, θέλει να γονατίσει αυτό το κόμμα προκειμένου να το διώξει ...».

Δεν χρειαζόταν να είναι κανείς προφήτης για να καταλάβει από τότε, ότι η αλλοπρόσαλλη στάση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, γενικά, και η εμμονική πολιτική του Βαρουφάκη, ειδικότερα, οδηγούσαν στο γκρεμό. Όσο κι αν ο τελευταίος προσπάθησε να αποδείξει με το βιβλίο του ότι έπεσε ηρωικά μαχόμενος για να υπερασπιστεί τα συμφέροντα των αδύνατων απέναντι στο «βαθύ κατεστημένο της Ευρώπης». Απλώς, υπερεκτίμησε τη δυνατότητά του να περπατά ξυπόλυτος στ’ αγκάθια – τα οποία μάλιστα δεν είχε καν συναίσθηση ότι και υπήρχαν, και τσιμπούσαν …

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν θα δω την ταινία του Γαβρά, η οποία κατά δήλωσή του είναι ένα «σόου»!

Υ.Γ. Βλέπε και παλαιότερο άρθρο μου «Κινδυνεύουμε από μερικούς πολιτικούς;»

17 Σεπτεμβρίου 2019

Περί ανεμογεννητριών

Είναι κρίμα να εμποδίζεται η εγκατάσταση ανεμογεννητριών στην Ελλάδα με δικαιολογίες που τελικά εξυπηρετούν μόνο τα συμφέροντα του κλάδου των ορυκτών καυσίμων
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 17 Σεπτεμβρίου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-390)

Ήμουν στη Νάξο την περασμένη εβδομάδα, από την οποία γύρισα μια μέρα νωρίτερα λόγω των επερχόμενων θυελλωδών ανέμων που θα επέβαλαν και απαγορευτικό απόπλου. Το νησί, όπως και όλες οι Κυκλάδες έχουν σημαντικό αιολικό δυναμικό. Όπως βέβαια και η Κρήτη. Ωστόσο, διαπίστωσα ότι υπάρχει ένα μόνο σύγχρονο αιολικό πάρκο και πολλοί ερειπωμένοι ανεμόμυλοι.

Διερευνώντας το διαδίκτυο διαπίστωσα ότι υπάρχει έντονη διαμάχη σχετικά με την προβλεπόμενη εγκατάσταση αιολικών πάρκων στο νησί, καθώς και στα υπόλοιπα μεγάλα νησιά των Κυκλάδων (Άνδρο, Τήνο και Πάρο). Κύριο επιχείρημα όσων εναντιώνονται στις σχετικές εγκαταστάσεις «η περιβαλλοντική υποβάθμιση της περιοχής». Επιχείρημα που χρησιμοποιείται συχνά και στην Κρήτη εναντίον της εγκατάστασης ανεμογεννητριών στα ορεινά του νησιού.

Με βάση τον Παγκόσμιο Άτλαντα Ανέμων (globalwindatlas.info) το Αιγαίο και η Κρήτη διαθέτουν σημαντικότατο αιολικό δυναμικό. Η σωστή αξιοποίησή του θα μπορούσε να καλύψει μεγάλο μέρος των αναγκών σε ηλεκτρική ενέργεια των νησιών. Και γενικότερα της χώρας, χάρις στην υφιστάμενη (για τις Κυκλάδες) και τη προγραμματισμένη (για την Κρήτη) διασύνδεση με το δίκτυο της υπόλοιπης Ελλάδας. Η οποία εξασφαλίζει τη δυνατότητα εξαγωγής της πλεονάζουσας ηλεκτρικής ενέργειας προς την ηπειρωτική Ελλάδα, ή ακόμη και την Ευρώπη. Ιδίως αν η ηλεκτροπαραγωγή από τις ανεμογεννήτριες συνδυαστεί και με αντίστοιχη παραγωγή από φωτοβολταϊκά.

Ωστόσο, οι αντιδράσεις οικολογικών οργανώσεων, πολιτιστικών συλλόγων και πολλών κατοίκων εμποδίζουν συχνά τις εγκαταστάσεις αυτές. Με επιχειρήματα που περιλαμβάνουν την περιβαλλοντική υποβάθμιση, την κακή επίδραση των ανεμογεννητριών στα κοπάδια, τον θόρυβο και την θανάτωση των πουλιών λόγω πρόσκρουσης πάνω στις ανεμογεννήτριες.

Όμως τα επιχειρήματα αυτά δεν αποτελούν εμπόδιο στην εγκατάσταση αιολικών πάρκων στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κι αυτό επειδή η Ένωση χρειάζεται την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές για δύο λόγους. Πρώτον, για να μειώσει τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου περιορίζοντας έτσι τις επιπτώσεις της κλιματικής καταστροφής (βλ. ΧΝ 20/8/2019). Και δεύτερον, επειδή η Ευρώπη εξαρτάται ενεργειακά από τις εισαγωγές ενέργειας διαφόρων ειδών (πετρέλαιο, φυσικό αέριο, ουράνιο).

Έτσι, στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης η εγκατάσταση των ανεμογεννητριών δεν θεωρείται ότι συνδέεται με υποβάθμιση του περιβάλλοντος. Αντίθετα δένει με το περιβάλλον και για αυτό και ονομάζονται «αιολικές φάρμες». Σε ορισμένες χώρες τις τοποθετούν στις κορυφογραμμές ενώ αλλού κοντά στις ακτές. Πράγματι, η πρώτη επαφή με τις ανεμογεννήτριες σε ξαφνιάζει και σε προβληματίζει. Όπως κάθε τι καινούργιο δημιουργεί ανάμικτα συναισθήματα. Μερικοί βέβαια θεωρούν ότι στην πραγματικότητα ομορφαίνουν το περιβάλλον.

Σε όλες τις χώρες πάντως υπάρχουν κριτήρια για την εγκατάσταση των αιολικών πάρκων. Για παράδειγμα, η εγκατάσταση των πάρκων στη θάλασσα γίνεται σε απόσταση 5 με 10 χιλιόμετρα από την ακτή. Και φυσικά σε μια χώρα όπως η Ελλάδα που είναι γεμάτη πυλώνες, σκουπίδια, παράνομες χωματερές και αντιαισθητικά αυθαίρετα κτίσματα ίσως οι ανεμογεννήτριες να είναι παρωνυχίδα.

Παράλληλα, οι ανεμογεννήτριες όταν λειτουργούν παράγουν σίγουρα θόρυβο. Όμως λειτουργούν όταν φυσάει, και ο άνεμος κάνει πάντα θόρυβο και δεν είναι εύκολο να ξεχωρίσει κανείς το θόρυβο της γεννήτριας από το θόρυβο του αέρα. Οι μετρήσεις που έχουν γίνει δείχνουν ότι ο θόρυβος που ακούγεται στα 250 μέτρα ισοδυναμεί με τον θόρυβο σε ένα γραφείο.

Ωστόσο, στη Σκοτία η συζήτηση οδήγησε στην απόφαση οι ανεμογεννήτριες των 2 MW να τοποθετούνται σε απόσταση 2 χιλιομέτρων από τα σπίτια. Με προσεκτική επιλογή της τοποθεσίας της εγκατάστασης η ενδεχόμενη ηχορύπανση μπορεί να εξαλειφθεί. Σημασία επίσης έχει και ο τύπος της γεννήτριας αφού οι πιο σύγχρονες κάνουν λιγότερο θόρυβο.

Σε ορισμένες περιοχές μάλιστα (π.χ. στην Άιοβα των ΗΠΑ) οι ανεμογεννήτριες βρίσκονται δίπλα σε σχολεία ή άλλα κτήρια. Έρευνες που έγιναν πριν και μετά την εγκατάσταση ανεμογεννητριών στην Σκοτία έδειξαν ότι ενώ πριν την εγκατάσταση 12% των ερωτηθέντων θεωρούσαν ότι ο θόρυβος θα ήταν πρόβλημα μετά την εγκατάσταση μόνο 1% είχαν πραγματικό πρόβλημα θορύβου.

Στο επιχείρημα ότι η εγκατάσταση των γεννητριών επηρεάζει δυσμενώς την κτηνοτροφία αντικρούεται από το παράδειγμα του Βελγίου όπου ανεμογεννήτριες και βοοειδή συνυπάρχουν ειρηνικά. Όσο για το πρόβλημα που δημιουργούν οι ανεμογεννήτριες στα πουλιά φαίνεται ότι στην πραγματικότητα είναι εξαιρετικά μικρό. Στη Δανία από μεγάλη έρευνα διαπιστώθηκε ότι μόνο 1% από τις πάπιες που περνούσαν δίπλα από ένα μεγάλο θαλάσσιο αιολικό πάρκο με 72 γεννήτριες πλησίαζαν αρκετά κοντά ώστε να κινδυνεύουν να συγκρουστούν.

Η σχετική φιλολογία ξεκίνησε από τις ΗΠΑ όπου διαπιστώθηκε πρόβλημα μόνο σε μια περίπτωση (στην Καλιφόρνια) όπου οι ανεμογεννήτριες τοποθετήθηκαν πάνω στην μεταναστευτική δίαυλο των πουλιών. Και σε αυτή την περίπτωση οι επιπτώσεις μπορούν να ελαχιστοποιηθούν με ρύθμιση του προσανατολισμού, με επιλογή της θέσης κλπ. Επιπλέον ορισμένα πουλιά όπως τα αρπακτικά (γεράκια και αετοί) που βλέπουν τον ποντικό από ύψος χιλιομέτρων είναι αστείο να θεωρεί κανείς ότι θα πέφτουν πάνω στις γεννήτριες.

Από τα τελευταία στοιχεία της Υπηρεσίας Ιχθύων και Άγριας Ζωής των ΗΠΑ για τον εκτιμώμενο μέσο αριθμό θανάτων πουλιών εξαιτίας ανθρωπογενών απειλών, προκύπτει ότι οι ανεμογεννήτριες δεν απειλούν σχεδόν καθόλου τα πουλιά. Κι αυτό γιατί σε αυτές οφείλεται ποσοστό μόνο 0,007% των θανάτων (δηλαδή 1 στους 14.200). Ποσοστό μηδαμινό σε σχέση με τους θανάτους εξ αιτίας άλλων ανθρωπογενών απειλών όπως γάτες, συγκρούσεις με κτήρια, οχήματα, ηλεκτροφόρα καλώδια ή κεραίες, αλλά και δηλητηριάσεις και ηλεκτροπληξίες.

Στα εν λόγω στοιχεία δεν έχουν προσμετρηθεί θάνατοι από άλλες ανθρωπογενείς απειλές (παγίδες, λαθροθηρία) ούτε και από καιρικά φαινόμενα, ασθένειες, ασιτία και φυσικούς θανάτους κυρίως λόγω απώλειας οικοσυστημάτων / ενδιαιτημάτων. Κι αυτό επειδή οι θάνατοι από τις απειλές αυτές είναι πολύ δύσκολο να εκτιμηθούν.

Ποιος επωφελείται από τη μη εγκατάσταση μονάδων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας; Η απάντηση βρίσκεται στον τελευταίο λογαριασμό της ΔΕΗ. Από τα στοιχεία για το μίγμα καυσίμου για το 2018, προκύπτει ότι στο μη διασυνδεδεμένο σύστημα (Κρήτη και νησιά) το 82,30% της ηλεκτροπαραγωγής προερχόταν από πετρελαϊκές μονάδες ενώ μόνο το 17,70% από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Παράλληλα, στο διασυνδεδεμένο σύστημα το 57,66% προερχόταν από ορυκτά καύσιμα πλην πετρελαίου, το 30,49% από ανανεώσιμες και το 11,85% από «διασυνδέσεις» δηλαδή εισαγωγές!

12 Σεπτεμβρίου 2019

Μετάφραση, η γλώσσα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Πέμπτη 12 Σεπτεμβρίου 2019. 45ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στη μετάφραση και τη διερμηνεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση εστιάζοντας στον διαγωνισμό των Νέων Μεταφραστών (Juvenes Translatores).



10 Σεπτεμβρίου 2019

Πολίτες και παθητικό κάπνισμα

Παρά τις προεκλογικές εξαγγελίες και τις εντολές του πρωθυπουργού, η εφαρμογή του νόμου στην πράξη φαίνεται να βαλτώνει …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 10 Σεπτεμβρίου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-389)

Η προτεραιότητα. Η πρώτη από τις «άμεσες Κυβερνητικές Προτεραιότητες», με βάση τις οδηγίες που δόθηκαν από τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο νέο Υπουργό Υγείας, ήταν η «Αυστηρή εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου με καθολική απαγόρευση του καπνίσματος σε όλους τους δημόσιους κλειστούς χώρους, εντατικοποίηση των ελέγχων με μεγαλύτερη εμπλοκή της αστυνομίας και λειτουργία τηλεφωνικής γραμμής για αναφορά παραβάσεων».

Ωστόσο, όπως παραδέχονται οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Υγείας, «προκειμένου να εμπλακεί περισσότερο ενεργά η Ελληνική Αστυνομία στη διαδικασία ελέγχου κι επιβολής προστίμων, θα πρέπει να υπάρξει αντιστοίχως ρητή πρόβλεψη στο Νόμο ότι συμπεριλαμβάνεται μεταξύ των αρμοδίων Ελεγκτικών Αρχών, δηλαδή να τροποποιηθεί ο σχετικός Νόμος 3730/2008, που τις ορίζει περιοριστικά, με νεότερο τυπικό νόμο».

Δυστυχώς, το Υπουργείο δεν συμπεριέλαβε σχετική τροπολογία στα πρώτα επείγοντα νομοσχέδια που κατατέθηκαν και ψηφίστηκαν κατεπειγόντως από τη Βουλή!

Ανεκπλήρωτες υποχρεώσεις. Περσινές εγκύκλιοι του προηγούμενου Υπουργού Υγείας σχετικά με τη Σύμβαση Πλαίσιο για τον Έλεγχο του Καπνού (κυρωμένη με το Νόμο 3420/2005) αναφέρουν δύο υποχρεώσεις των ελληνικών αρχών. Πρώτον, ότι οφείλουν να «απαγορεύσουν ή να περιορίσουν» αφενός «τη διαφήμιση, προώθηση και χρηματοδότηση για την προώθηση του καπνού μέσω του ραδιοφώνου, της τηλεόρασης, των έντυπων μέσων και, αν είναι απαραίτητο, άλλων μέσων, όπως το διαδίκτυο» και αφετέρου «τη χρηματοδότηση (με σκοπό την προώθηση του καπνού) διεθνών εκδηλώσεων, δραστηριοτήτων ή/και όσων συμμετέχουν σ’ αυτές».

Θα πρέπει επίσης να «διασφαλίζουν τη μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια όσον αφορά κάθε ενδεχόμενη αλληλεπίδραση με την καπνοβιομηχανία» ενώ οι υποχρεώσεις την πολιτείας σχετικά με τον έλεγχο των καπνικών προϊόντων «δεν υλοποιούνται από την καπνοβιομηχανία, ούτε ανατίθενται σε αυτήν». Επιπλέον, γίνεται ειδική μνεία στις συναφείς δραστηριότητες γνωστής πολυεθνικής «για ένα κόσμο απαλλαγμένο από καπνό» χρησιμοποιώντας τα νέα καπνικά της προϊόντα θερμαινόμενου καπνού …

Δυστυχώς, για δεύτερη συνεχή χρονιά, η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης και η ελληνική θυγατρική της εν λόγω καπνοβιομηχανίας υποστηρίζουν την «χωρίς τσιγάρο» ταυτότητα της Έκθεσης και στηρίζουν «με συνέπεια» την εφαρμογή της αντικαπνιστικής νομοθεσίας.

Οι έλεγχοι. Σε πρόσφατη εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας σχετικά με την «Εφαρμογή της Αντικαπνιστικής Νομοθεσίας» αναφέρονται οι χώροι που πρέπει να ελεγχθούν κατά προτεραιότητα. Δημόσιες υπηρεσίες, νοσοκομεία, κλινικές και ιατρεία, εκπαιδευτικά ιδρύματα (από νηπιαγωγεία και παιδικούς σταθμούς μέχρι Πανεπιστήμια).

Αλλά και οι χώροι εργασίας, τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, τα αεροδρόμια και οι σταθμοί καθώς και τα μέσα μαζικής μεταφοράς, καθώς και τα αυτοκίνητα με παιδιά. Αυτή τη φορά αναφέρεται επιπλέον ότι οι υπηρεσίες ελέγχου θα πρέπει να στέλνουν στο Υπουργείο τα στοιχεία των ελέγχων «λαμβάνοντας υπόψη ότι τα συγκεντρωτικά στοιχεία που προβλέπεται να υποβάλλονται στο Υπουργείο Υγείας είναι εξαιρετικά ανεπαρκή».

Όταν όμως δεν έχει ακόμη λειτουργήσει η τηλεφωνική γραμμή για αναφορά των παραβάσεων (σύμφωνα με την εντολή του Πρωθυπουργού), πώς μπορεί άραγε ο πολίτης να υποβάλλει καταγγελία για κάπνισμα σε έναν από τους παραπάνω χώρους; Ευτυχώς για τις περιφερειακές ενότητες της Κρήτης ο Σύλλογος «Ακαπνίστας» έχει δημοσιεύσει τις διευθύνσεις των αρμόδιων Διευθύνσεων Υγείας που είναι κανονικά επιφορτισμένες με τον έλεγχο (βλ. akapnistas.blogspot.com).

Ωστόσο, δεν είναι όλοι οι πολίτες έτοιμοι να ξεκινήσουν μια γραφειοκρατική διαδικασία και ακόμη λιγότερο να παρακολουθήσουν την εξέλιξη της. Δεδομένου μάλιστα ότι αν ο έλεγχος γίνει πρωινή ώρα σε κατάστημα που λειτουργεί κυρίως βράδυ δεν θα αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

Το κενό αυτό έρχεται να καλύψει μια διαδικτυακή ομάδα στο Facebook με την επωνυμία «STOP Στο Παθητικό Κάπνισμα – Ομάδα Καταγγελιών». Η ομάδα έχει 1.355 μέλη και την έχει δημιουργήσει ο φίλος Ανδρέας Μπαρδάκης, ο οποίος δεν μπορεί να βρεθεί σε χώρο με καπνό τσιγάρου επειδή δεν το αντέχει ο οργανισμός του.

Αυτό τον έχει μετατρέψει, παρά τη θέλησή του, σε «αιώνιο φοιτητή» αφού δεν μπορεί να παρακολουθήσει τα μαθήματα στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής … γιατί εκεί δεν εφαρμόζεται ο αντικαπνιστικός νόμος. Κι αυτό παρά τις επανειλημμένες καταγγελίες του και τις διαπιστώσεις των παραβάσεων από τις αρμόδιες υπηρεσίες ελέγχου …

Γράφει ο Ανδρέας ότι «σκοπός δημιουργίας της ομάδας είναι να ενισχυθούν οι δράσεις για τον αγώνα κατά του παθητικού καπνίσματος, ειδικά για την προστασία της υγείας των ανθρώπων με σοβαρά προβλήματα υγείας, τα μικρά παιδιά και τις εγκυμονούσες γυναίκες και φυσικά των εργαζομένων και όλων των πολιτών». Δηλώνει επίσης ότι «εδώ κάνουμε γνήσιο ακτιβισμό και ...ταράζουμε το κράτος στη νομιμότητα και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε μέχρι να μας σεβαστεί».

Επιπλέον, συμπληρώνει: «στείλτε μας οπτικό υλικό, με σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα, από κάπνισμα σε δημόσια κτίρια κι εμείς θα κάνουμε τις καταγγελίες για εσάς». Στα βίντεο θα πρέπει να έχει καταγραφεί και μια απόδειξη (π.χ. αγοράς καφέ ή τυρόπιτας) ή μια εφημερίδα, ώστε να επιβεβαιώνεται η ημερομηνία. Στο οπτικό υλικό που δημοσιεύεται τηρείται επιμελώς η προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Ήδη, με βάση καταγγελία μέσω της ομάδας επιβλήθηκε το πρώτο πρόστιμο σε εργαζόμενη που κάπνιζε σε νοσοκομείο της Αθήνας. Και η δράση του Ανδρέα προβλήθηκε από πολλούς τηλεοπτικούς σταθμούς πανελλαδικής εμβέλειας.

Τέλος, σε πρόσφατη ανακοίνωσή του ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος αναφέρει ότι το παθητικό κάπνισμα: «είναι η χειρότερη μορφή βίας που μπορεί να ασκήσει κάποιος στον συνάνθρωπό του, καθώς βάζει σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή του». Και αναφέρει σχετικά ότι παιδιά αλλά και ενήλικες μη καπνιστές υφίστανται συχνά αυτή τη μορφή βίας.

Ελπίζουμε ότι το Υπουργείο Υγείας θα εφαρμόσει κάποτε τις εντολές του Πρωθυπουργού. Μέχρι τότε, όποιος και όποια υποφέρει από τον καπνό του τσιγάρου των καπνιστών που δεν σέβονται τους πλησίον τους, έχει τη δυνατότητα να υποβάλλει καταγγελία. Ελπίζοντας ότι θα ενταθούν οι σχετικοί έλεγχοι μέχρι να αποφασίσουν οι χρήστες των καπνικών προϊόντων να τα χρησιμοποιούν μόνο σε εξωτερικούς χώρους. Όπως γίνεται σε όλα τα μήκη και πλάτη της υφηλίου!

05 Σεπτεμβρίου 2019

Ευρωπαϊκή Ένωση και ζώα

Πέμπτη 5 Σεπτεμβρίου 2019. 44ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στις πολιτικές της ΕυρωπαϊκήςΈνωσης για τα ζώα.



29 Αυγούστου 2019

Τα πρώτα Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια

Πέμπτη 29 Αυγούστου 2019. 43ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στα πρώτα Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια.



  • Το δελτίο τύπου της Επιτροπής για τα πρώτα Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια
  • Η ενίσχυση του προγράμματος για τα Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια
  • Οι ελληνικές συμμετοχές:
    • Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών στο CIVIS (Ευρωπαϊκή αστική πανεπιστημιακή συμμαχία)
    • Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών - στο CONEXUS (Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο για Ευφυή Αστική Παράκτια Βιωσιμότητα)
    • Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης στο EPICUR (Ευρωπαϊκή εταιρική σχέση για μια καινοτόμα πανεπιστημιούπολη που ενοποιεί περιφέρειες)

27 Αυγούστου 2019

Για μπαλωθιές και αλκοόλ στο τιμόνι

Η καταπολέμηση αυτών των πληγών της Κρήτης απαιτεί να δραστηριοποιηθούν μουσικοί, καταστηματάρχες, ασφαλιστές, σύλλογοι και οργανωτές εκδηλώσεων
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 27 Αυγούστου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-388)

Η ανθρωπότητα βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με μιάν εξελισσόμενη κλιματική καταστροφή εξαιτίας της αλόγιστης χρήσης των ενεργειακών πόρων. Αντιμετωπίζει επίσης και μια σειρά ασθενειών του πολιτισμού λόγω της καθημερινής χρήσης χιλιάδων επικίνδυνων χημικών ουσιών (βλ. Χ.Ν. 20/8/2019). Ωστόσο, εδώ στη Κρήτη οι άνθρωποι έχουν βρει δικούς τους τρόπους να σκοτώνονται ή να μένουν σακάτηδες για όλη τους τη ζωή.

Μπαλωθιές. Στο πλαίσιο της εκδήλωσης που οργάνωσε ο Σύλλογος «Ακαπνίστας» στις 30 Ιουνίου με τίτλο «Η Κρήτη αγαπά τη ζωή», ο πρόεδρος Δημήτρης Κοτζαμπασάκης αναφέρθηκε εκτεταμένα σε αυτή την πληγή. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, υπάρχουν σήμερα στην Κρήτη από 600 χιλιάδες έως 1 εκατομμύριο όπλα, στη συντριπτική τους πλειονότητα, παράνομα! Κάθε λίγο και λιγάκι διαβάζουμε και ακούμε για τραυματισμούς και σκοτωμούς σε γλέντια και γιορτές από αδέσποτες σφαίρες.

Μάλιστα οι περισσότεροι θεωρούν τις μπαλωθιές έθιμο, παράδοση, λεβεντιά. Διαστρέφοντας πλήρως τις έννοιες … Ωστόσο, έθιμο στην Κρήτη ήταν και είναι η οπλοκατοχή. Πολλοί έχουν ακόμη τη πιστόλα του αγωνιστή προπάππου ή το σισανέ ή ακόμη κι ένα γερμανικό. Όσοι πολέμησαν ήξεραν καλά τι κάνουν τα όπλα αφού τα είχαν δει σε δράση. Γι’ αυτό και τα σέβονταν. Τα κρεμούσαν στο τζάκι, τα έχωναν στο σεντούκι.

Κι όσοι είχαν μικρά παιδιά τα τύλιγαν σε λαδόπανα και τα έχωναν στο χώμα. Δεν τα έσερναν μαζί τους σε γλέντια! Γιατί άλλο η οπλοκατοχή κι άλλο η οπλοφορία. Και φυσικά άλλο η άσκοπη οπλοχρησία. Οι περισσότεροι δεν ξέρουν μιάν απλή αρχή της Φυσικής. Ότι η σφαίρα ξαναγυρίζει στη γη με την ίδια ταχύτητα που έφυγε από την κάνη του όπλου! Κι αλίμονο στον φίλο, το συγγενή, ή τον προσκεκλημένο στο γάμο, στα βαφτίσια ή στο γλέντι που θα βρεθεί στον δρόμο της.

Κι όμως, η εξάλειψη των τραυματισμών και των θανάτων από μπαλωθιές είναι στο χέρι μας. Αρκεί να χρησιμοποιούνται άσφαιρα πυρά … Όπως στους τιμητικούς κανονιοβολισμούς που ρίχνονται στις εθνικές επετείους ή στις επισκέψεις επισήμων.

Ή ακόμη καλύτερα οι μουσικοί να δεσμευτούν επίσημα ότι με τον πρώτο πυροβολισμό θα αποχωρήσουν. Το έχει κάνει ο Βασίλης Σκουλάς που έχει τραυματιστεί από αδέσποτη σφαίρα. Το έχει κάνει επίσης ο γνωστός λυράρης Μανώλης Αλεξάκης. Αλήθεια τι περιμένουν για να κινητοποιηθούν οι Πολιτιστικοί Σύλλογοι και οι Σύλλογοι Παραδοσιακής Κρητικής Μουσικής;

Αλλά και όποιοι οργανώνουν γλέντια για γάμους, βαφτίσια, γιορτές και επετείους; Μαζί με τους καταστηματάρχες που τα φιλοξενούν. Αναρτώντας μια πινακίδα στη είσοδο «Η εκδήλωση θα διακόπτεται σε περίπτωση άσκοπων πυροβολισμών».

Οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ. Ένα μεγάλο ποσοστό των θανατηφόρων ατυχημάτων είναι γνωστό ότι οφείλονται στον μεθυσμένο οδηγό. Που αφού κατεβάσει μπύρες, κρασιά και τσικουδιές ή άλλα σκληρά οινοπνευματώδη, κάθεται στο τιμόνι. Για να οδηγήσει τον εαυτό του στο θάνατο μαζί με πολλούς αθώους. Βυθίζοντας ολόκληρες οικογένειες στο πένθος πάνω από τους τάφους αλλά και υποχρεώνοντας τες να φροντίζουν σακάτηδες σε αναπηρικά καροτσάκια για μιάν ολόκληρη ζωή.

Η ευαισθητοποίηση των νέων από εθελοντικές ομάδες και από την Τροχαία είναι σίγουρα ένα πολύ καλό βήμα για την αντιμετώπιση των τροχαίων. Σε αυτό τον τομέα δραστηριοποιούνται πολλοί. Ο Σταύρος Πολέντας πρόεδρος του Συλλόγου Αλληλεγγύης και Αρωγής Οικογενειών Θυμάτων Τροχαίων Δυστυχημάτων Περιφέρειας Κρήτης «Ο Άγιος Χριστόφορος». Ο Γιάννης Λιονάκης, του Εθελοντικού Συλλόγου Πρόληψης Τροχαίων Ατυχημάτων (ΕσυΠΡΟΤΑ) και ο Σύλλογος για την Πρόληψη από τα Τροχαία Ατυχήματα στα Χανιά (Προ.Τ.Α Χανιά).

Η Βασιλική Δανέλλη Μυλωνά του Ινστιτούτου Οδικής Ασφάλειας (ΙΟΑΣ) Πάνος Μυλωνάς. Ο Πανελλαδικός σύλλογος SOS Τροχαία Εγκλήματα. H νέα Χανιώτικη Ενεργή ομάδα πολιτών για τα τροχαία (Με οδηγό... την ΖΩΗ! στο Facebook). Και φυσικά η Τροχαία, η οποία πρόσφατα έλαβε εντολή να εφαρμόσει ένα νέο επιχειρησιακό σχέδιο αντιμετώπισης των τροχαίων, ειδικά στην Κρήτη. Όπου έχουμε τα πρωτεία στα τροχαία ατυχήματα και δυστυχήματα.

Όμως θα μπορούσαμε να πάμε ένα βήμα παραπέρα. Τα νυχτερινά κέντρα, τα μπαρ, οι χώροι εκδηλώσεων μπορούν αφενός να ενημερώνουν τις παρέες στη είσοδο ώστε να ορίζουν ένα νηφάλιο οδηγό της παρέας. Ο οποίος θα οδηγήσει με ασφάλεια στα σπίτια τους τους συγγενείς και φίλους που έχουν πιει. Και αφετέρου να προτείνουν ένα αλκοτέστ στη έξοδο σε όσους έχουν πιεί ώστε είτε να καλέσουν ένα ταξί, είτε, σε περίπτωση άρνησης και κακής συμπεριφοράς, να καλέσουν επιτόπου την αστυνομία για τα περαιτέρω.

Συχνά μάλιστα τα νυχτερινά κέντρα διαθέτουν και παρκαδόρους οι οποίοι μπορούν να επιφορτιστούν με αυτόν τον απλό έλεγχο. Αναλαμβάνοντας να οδηγήσουν αυτοί ή κάποιοι διαθέσιμοι συνάδελφοί τους, μετά το τέλος της βάρδιας, τους μεθυσμένους οδηγούς και την παρέα τους. Στην διοργάνωση αυτής της δράσης θα μπορούσαν να συμβάλουν και οι ασφαλιστικές εταιρείες αλλά και εθελοντές οδηγοί, ιδίως σε περιόδους εορτών ή με αφορμή κάποιες γιορτές ή εκδηλώσεις …

Όλα αυτά θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο απόφασης της Περιφέρειας ή της ΕΛ.ΑΣ και να αναφέρονται σε μια πινακίδα στη είσοδο του κέντρου ώστε να ενημερώνονται οι προσερχόμενοι πελάτες. Πρόκειται για κάτι που εφαρμόζεται εθελοντικά από ορισμένα κέντρα κατά την «Ευρωπαϊκή Νύχτα χωρίς Ατυχήματα» την οποία οργανώνει 1-2 φορές το χρόνο το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας Πάνος Μυλωνάς.

Καλές οι εκδηλώσεις ευαισθητοποίησης. Καλές οι προτάσεις για αυστηροποίηση των ελέγχων και των ποινών. Καλές και οι ευχές και οι αφορισμοί για περισσότερη εγκράτεια και αυτογνωσία των οδηγών ή των ένοπλων Κρητικών. Όμως, αν θέλουμε πραγματικά να απαλειφθούν οι μπαλωθιές και να μειωθούν τα τροχαία, ας δραστηριοποιηθούμε όλοι στην πράξη. Ιδίως όσοι εμπλέκονται με τον ένα ή άλλο τρόπο – καταστηματάρχες, ασφαλιστές, μουσικοί, σύλλογοι, οργανωτές εκδηλώσεων. Φυσικά και το κράτος …

22 Αυγούστου 2019

Κινηματογράφος και προγράμματα ψηφιοποίησης

Πέμπτη 22 Αυγούστου 2019. 42ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στις προβολές κλασικών ταινιών ανά την ΕΕ, στην ψηφιοποίηση παλαιών ταινιών και στα συναφή προβλήματα και στην Europeana.



20 Αυγούστου 2019

Ας αλλάξουμε νου όσο είναι καιρός

Αν δεν αλλάξουμε τάχιστα τις καθημερινές μας συνήθειες το μέλλον μας και το μέλλον των παιδιών μας προαλείφεται ζοφερό … αν επιζήσουμε ως ανθρώπινο είδος
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 20 Αυγούστου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-387)

Κάποτε οι θρησκευτικοί ηγέτες καλούσαν τον κόσμο σε μετάνοια, επειδή διέβλεπαν (σωστά ή λάθος) κάποια επερχόμενη καταστροφή. Την έλευση της πρώτης χιλιετίας. Μια μεγάλη επιδημία. Έναν αναπόφευκτο πόλεμο. Καλούσαν στην ουσία τον κόσμο να επιστρέψει υπό την σκέπη της επικρατούσας θρησκείας, συνήθως κάτω από την καθοδήγηση του εκάστοτε κοσμικού ηγέτη, Που κι αυτός προσκυνούσε το ιερατείο.

Σήμερα, είμαστε σχεδόν βέβαιοι ότι σε λίγα χρόνια οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα καταστούν μη αναστρέψιμες. Όπως και οι επιπτώσεις από τη ρύπανση του πλανήτη με πλαστικά και άλλου είδους ρύπους. Και οι επιστήμονες μας καλούν να μετανοήσουμε. Να αλλάξουμε τις καθημερινές μας συνήθειες. Όχι για να υποταχτούμε σε κάποιαν εξ αποκαλύψεως αλήθεια. Αλλά για να εξασφαλίσουμε την επιβίωσή μας ως ανθρώπινο είδος

Καθημερινές συνήθειες. Ο τρόπος που μετακινούμαστε, η χρήση της ενέργειας ακόμη και οι διατροφικές μας συνήθειες επηρεάζουν τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου και κατ’ επέκταση επιταχύνουν την κλιματική αλλαγή. Τι μπορούμε να κάνουμε;

Στον τομέα των μεταφορών, περιορίζουμε ή καταργούμε τελείως τις μετακινήσεις με το αυτοκίνητο. Προτιμούμε μέσα μαζικής μεταφοράς, ποδήλατα ή και πεζοπορία. Στη χειρότερη περίπτωση χρησιμοποιούμε αυτοκίνητα υψηλής ενεργειακής απόδοσης. Επίσης περιορίζουμε τα ταξίδια με αεροπλάνο.

Το ένα τέταρτο των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στην Ευρωπαϊκή Ένωση προέρχεται από τα νοικοκυριά. Μονώνουμε τα σπίτια μας και χρησιμοποιούμε συσκευές υψηλής ενεργειακής απόδοσης. Το πρόγραμμα «Εξοικονομώ κατ’ οίκον» έχει ακριβώς ως στόχο τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης. Χρησιμοποιούμε ηλιακούς θερμοσίφωνες και ει δυνατόν φωτοβολταϊκά συστήματα ή ανεμογεννήτριες.

Στον τομέα της διατροφής, μειώνουμε ή και καταργούμε τελείως το κρέας προς όφελος δίαιτας που στηρίζεται σε φυτικά προϊόντα και σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης που παράγονται σε συστήματα χαμηλών εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Καταναλώνουμε τοπικά προϊόντα. Και πάνω απ’ όλα δεν πετάμε τρόφιμα! Η πρόσφατη έκθεση της Διακυβερνητικής επιτροπής για την κλιματική αλλαγή (IPCC) για τη σχέση της κλιματικής αλλαγής και (της χρήσης) του εδάφους, επισημαίνει ότι το ένα τρίτο των παραγόμενων τροφίμων χάνεται ή καταστρέφεται.

Ανακυκλώνουμε ό,τι ανακυκλώνεται. Δεν χρησιμοποιούμε πλαστικές σακούλες μιας χρήσης. Ελαχιστοποιούμε τα απορρίμματα και κομποστοποιούμε τα φυτικά υπολείμματα. Χρησιμοποιούμε προϊόντα με οικολογικό σήμα. Φυτεύουμε δένδρα. Περιορίζουμε την καύση βιομάζας (π.χ. τζάκια, κάψιμο κλαδιών, δασικές πυρκαγιές) που παράγει διοξείδιο του άνθρακα.

Ασθένειες του πολιτισμού. Παράλληλα, μια πρόσφατη γνωμοδότηση του Ανώτατου Συμβουλίου Υγείας του Βελγίου επισημαίνει μια σειρά από κινδύνους από ρύπους, χημικές ουσίες και φυσικούς παράγοντες που συνδέονται με τον σύγχρονο τρόπο ζωής και τις περιβαλλοντικές συνθήκες. Και οι οποίοι αποτελούν σημαντικές αιτίες αρκετών «ασθενειών του πολιτισμού». Σε αυτές περιλαμβάνονται καρκίνοι, σακχαρώδης διαβήτης και μεταβολικό σύνδρομο, παχυσαρκία, αλλεργίες και προβλήματα γονιμότητας.

Πρόκειται για μεταλλαξιογόνες ουσίες, ενδοκρινικούς διαταράκτες, ουσίες που προσκολλώνται σε ορμονικούς υποδοχείς και υποδοχείς του κυτταρικού πυρήνα που ενεργούν ως παράγοντες μεταγραφής. Επιδρούν δηλαδή στην αντιγραφή των γονιδίων και προκαλούν επιγενετικές μεταβολές, συμβάλλοντας στην εμφάνιση καρκίνων και άλλων ασθενειών του πολιτισμού.

Δυστυχώς η ενδελεχής έρευνα θα απαιτήσει δεκαετίες αφού έχει εξεταστεί μόνο το 1% των χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται σήμερα. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν καταχωριστεί 145.297 ουσίες ενώ η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ προγραμματίζει την αξιολόγηση 10.517 ουσιών ως ενδοκρινικούς διαταράκτες. Και από το 2008 έως το 2013 στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν απαγορευτεί μόνο 52 ουσίες ενώ εκκρεμεί ακόμη η απόφαση για άλλες 42 …

Γι’ αυτό το Ανώτατο Συμβούλιο Υγείας του Βελγίου συστήνει τη μείωση της έκθεσης μας σε μια σειρά από προϊόντα τα οποία είναι γνωστό ότι περιέχουν ουσίες με μεταλλαξιογόνες ιδιότητες ή ουσίες για τις οποίες υπάρχουν υποψίες ότι λειτουργούν ως ενδοκρινικοί διαταράκτες. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον περιορισμό της έκθεσης εγκύων, βρεφών και παιδιών προκειμένου να αποφευχθούν επιπλοκές σε μεγαλύτερες ηλικίες. Κι εδώ απαιτείται αλλαγή καθημερινών συνηθειών. Απαιτείται προσπάθεια για μετάνοια …

Η καθημερινότητα θα κρίνει το μέλλον. Το δικό μας και των παιδιών μας … Κι έχουμε μόνο μιάν επιλογή. Να αλλάξουμε το ταχύτερο συνήθειες. Να αλλάξουμε νου! Να μετανοήσουμε …


16 Αυγούστου 2019

Περί 112 και αντικαπνιστικού νόμου

Παρασκευή 16 Αυγούστου 2019. Έκτακτο ένθετο για την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στην κατάσταση σχετικά με την εφαρμογή του 112 και στα προβλήματα εφαρμογής της αντικαπνιστικής νομοθεσίας.



13 Αυγούστου 2019

Για άμεση και συντονισμένη επέμβαση

Πριν πανηγυρίσουμε για κάτι που υπάρχει εδώ και χρόνια σε άλλες χώρες ας αναλογιστούμε πόσα απομένουν να γίνουν ακόμη … 
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 13 Αυγούστου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-386)

Ήταν μια εβδομάδα γεμάτη ανάμικτα συναισθήματα. Το (αντίστροφο) 112 άρχισε να λειτουργεί στέλνοντας γραπτά μηνύματα για έγκαιρη προειδοποίηση. Είναι σίγουρα μια καλή αρχή και μπράβο που η ενεργοποίηση του συστήματος (το οποίο είχε παραδοθεί από τον Φεβρουάριο) προχώρησε. Αξίζει επίσης συγχαρητήρια η έγκαιρη επέμβαση της Πυροσβεστικής στις πάμπολλες πυρκαγιές που ξέσπασαν τις προηγούμενες ημέρες.

Ωστόσο, απομένουν να γίνουν πολλά ακόμη πριν αποκτήσουμε ένα σύστημα αντιμετώπισης των επειγόντων που να περιλαμβάνει και σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης των πολιτών για επερχόμενες ή εξελισσόμενες καταστροφές. Ένα σύστημα που να εξασφαλίζει την άμεση και συντονισμένη κινητοποίηση των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης κάθε φορά που απειλείται ζωή ή περιουσία.
Άμεση και συντονισμένη επέμβαση. Η πλήρης λειτουργία του 112 έχει αναγγελθεί για το τέλος του 2019. Αναφέρεται προφανώς στην λειτουργία του εκσυγχρονισμένου κέντρου διαχείρισης κλήσεων στον αριθμό 112, ο οποίος προβλέπεται να αντικαταστήσει τους επιμέρους αριθμούς επειγόντων 100 (αστυνομία), 166 (ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ), 199 (πυροσβεστική) και 108 (ακτοφυλακή).

Το κέντρο του «αναβαθμισμένου» 112 είχε ήδη αναγγελθεί επίσημα ότι θα λειτουργούσε το πρώτο εξάμηνο του 2014 (μπορείτε να διαβάσετε όλο το ιστορικό στο www.112sos.gr). Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες η καθυστέρηση δεν οφείλεται τόσο στην τεχνολογία (η κατασκευή και εγκατάσταση του συστήματος κέντρου απαιτούσε μόλις ενάμιση χρόνο) αλλά στα διοικητικά ζητήματα που έπρεπε να επιλυθούν όσον αφορά τη συνεργασία των εμπλεκόμενων υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης (β. ΧΝ 16/7/2019).

Συνεργασία και συντονισμός των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης δεν απαιτείται μόνο στην αντιμετώπιση των καθημερινών κλήσεων των πολιτών που αντιμετωπίζουν απειλές ζωής ή περιουσίας. Όπως το έχουμε γράψει κατ’ επανάληψη, στην αντιμετώπιση κάθε μείζονος περιστατικού και καταστροφής απαιτούνται σωστή διοίκηση, έλεγχος, επικοινωνίες, συντονισμός και πληροφόρηση. Δυστυχώς τέτοιο σύστημα (το περίφημο C4I) δεν έχει προγραμματιστεί ακόμη …


Όσον αφορά την άμεση επέμβαση αυτή εξαρτάται από τα διαθέσιμα μέσα και την γεωγραφική κατανομή τους. Σε πολλές χώρες ο μέγιστος χρόνος επέμβασης είναι κάτω από τα 10 λεπτά σε αστικές περιοχές και κάτω από τα 20 λεπτά στην ύπαιθρο. Εδώ διαβάζουμε για καθυστερήσεις άφιξης της βοήθειας που μερικές φορές ξεπερνούν την ώρα! Ή για επεμβάσεις που δεν γίνονται ποτέ.

Οι αιτίες πολλές. Διαβάζουμε για οχήματα που έχουν παροπλιστεί λόγω έλλειψης ανταλλακτικών ή ακόμη και λόγω έλλειψης προσωπικού. Ακόμη και για καθυστερήσεις λόγω μη εύρεσης της σωστής διεύθυνσης … κάτι που θα είχε αποφευχθεί αν όλα τα οχήματα διέθεταν σύστημα δορυφορικής πλοήγησης (GPS).

Αυτό το τελευταίο θα πρέπει να συνδυαστεί και με την εγκατάσταση στο κέντρο διαχείρισης κλήσεων του προηγμένου γεωεντοπισμού (έξυπνων) κινητών, στο οποίο έχουμε επίσης αναφερθεί λεπτομερώς σε αυτή τη στήλη. Το σύστημα επιτρέπει τον γεωεντοπισμό του καλούντος με ακρίβεια μερικές δεκάδες μέτρα αντί για τα μερικά χιλιόμετρα που δίνει ο σημερινός γεωεντοπισμός με αξιοποίηση των σημάτων από τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας, ιδίως σε ακατοίκητες περιοχές.

Να επισημάνουμε επίσης ότι πριν από ένα μήνα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έστειλε προειδοποιητική επιστολή στην Ελλάδα. Επειδή η χώρα μας δεν έχει εφαρμόσει αποτελεσματικά την διάταξη της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία στις τηλεπικοινωνίες σχετικά με την ισότιμη πρόσβαση στο 112 για τα άτομα με αναπηρία. Αυτό αφορά κυρίως τα άτομα με προβλήματα ακοής τα οποία θα πρέπει να επικοινωνούν με το 112 είτε μέσω γραπτών μηνυμάτων είτε με νοηματική γλώσσα μέσω βιντεοκλήσης.

Τέλος, ένα θέμα που κανείς δεν θέλει να συζητήσει είναι η αξιολόγηση της ποιότητας των υπηρεσιών που προσφέρουν στους πολίτες οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Χρόνοι επέμβασης, πρωτόκολλο επικοινωνίας με τους πολίτες, κατάλληλος εξοπλισμός των οχημάτων για την αντιμετώπιση των περιστατικών. Σχετική μεθοδολογία έχει αναπτυχθεί από την Ένωση Καταναλωτών της Πορτογαλίας κατά την αξιολόγηση του 112 ενόψει του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου του 2014! Όταν εμείς φέραμε το κύπελλο αλλά οι Πορτογάλοι απέκτησαν, διορθώνοντας τις αδυναμίες που απεκάλυψε η εν λόγω αξιολόγηση, ένα αποτελεσματικότερο 112 …

Αποτελεσματική έγκαιρη προειδοποίηση. Η καθημερινή εμπειρία δείχνει ότι η ενημέρωση με γραπτά μηνύματα (CBS ή SMS) δεν ενδείκνυται σε περιπτώσεις επικείμενων ή εξελισσόμενων καταστροφών που ενδέχεται να καταστρέψουν και τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές (π.χ. σεισμοί). Επιπλέον, η ειδοποίηση με SMS είναι προβληματική όταν τα δίκτυα σταθερής και κινητής τηλεφωνίας είναι υπερφορτωμένα (όπως αποδείχτηκε και κατά τον σεισμό της 19ης Ιουλίου 2019 στην Αθήνα).

Γι’ αυτό και η διεθνής πρακτική στηρίζεται σε συστήματα που μπορούν να μεταφέρουν την προειδοποίηση μέσω πολλαπλών καναλιών (κινητά, διαδίκτυο, ραδιόφωνα, τηλεοράσεις, σειρήνες κλπ). Μάλιστα, τα σύγχρονα ψηφιακά ραδιόφωνα και τηλεοράσεις μπορούν να ενεργοποιηθούν από απόσταση για να μεταφέρουν κάποιο μήνυμα συναγερμού.

Επιπλέον, η έναρξη λειτουργίας ενός σύγχρονου συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης θα πρέπει να συνοδευτεί και από ενημέρωση και εκπαίδευση του πληθυσμού σε τοπικό επίπεδο. Δεν αρκεί ένα δελτίο τύπου και κάποιες αναφορές στις ειδήσεις. Ο κόσμος θα πρέπει να εκπαιδευτεί για την συμπεριφορά που θα πρέπει να ακολουθήσει π.χ. σε περίπτωση πυρκαγιάς. πλημμύρας, βιομηχανικού ατυχήματος, ακραίων καιρικών φαινομένων ή παλιρροϊκού κύματος (τσουνάμι).

Και οι δυνητικές συμπεριφορές είναι δύο. Είτε κλεινόμαστε στο σπίτι μέχρι να υπάρξει ειδοποίηση ότι πέρασε ο κίνδυνος. Είτε, συγκεντρωνόμαστε στους προκαθορισμένους χώρους μέχρι να μπορέσουμε να επιστρέψουμε στα σπίτια μας. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να προβλεφθούν μέτρα για τα άτομα με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα αλλά και για όσους δεν καταλαβαίνουν τα ελληνικά (πρόσφυγες, μετανάστες, τουρίστες).

Ελπίζω να καταλάβατε αγαπητοί αναγνώστες τα ανάμικτα αισθήματα στα οποία αναφέρθηκα στην αρχή. Γιατί η πολύπλοκη δουλειά που μένει να γίνει δεν δικαιολογεί πανηγυρισμούς …

08 Αυγούστου 2019

Ετήσια έκθεση ανταγωνισμού για το 2018

Πέμπτη 8 Αυγούστου 2019. 41ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στην ετήσια έκθεση ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2018.




  • Όλες οι ετήσιες εκθέσεις ανταγωνισμού και τα συνοδευτικά έγγραφα με αναλυτικούς πίνακες υποθέσεων ενώπιον της Επιτροπής και του Δικαστηρίου.
  • Οδηγία (ΕΕ) 2019/1 για την παροχή αρμοδιοτήτων στις αρχές ανταγωνισμού των κρατών μελών ώστε να επιβάλλουν αποτελεσματικότερα τους κανόνες και για τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς (ειδική αναφορά στο άρθρο 4 παράγραφος 2 - «...τα κράτη μέλη κατ' ελάχιστον διασφαλίζουν ότι το προσωπικό και άτομα που λαμβάνουν αποφάσεις κατά την άσκηση των εξουσιών των άρθρων 10 έως 13 και του άρθρου 16 της παρούσας οδηγίας στις εθνικές διοικητικές αρχές ανταγωνισμού: α) είναι σε θέση να εκτελούν τα καθήκοντα και να ασκούν τις εξουσίες τους για την εφαρμογή των άρθρων 101 και 102 ΣΛΕΕ ανεξάρτητα από πολιτικές και άλλες εξωτερικές παρεμβάσεις ...»)
  • Ανώνυμο εργαλείο καταγγελιών για συμπράξεις (cartels)
  • Κατευθυντήριες γραμμές για την εκτίμηση από τα εθνικά δικαστήρια των ζημιών που έχουν υποστεί τα θύματα παραβιάσεων της νομοθεσίας της ΕΕ στον τομέα του ανταγωνισμού (άμεσοι αλλά και έμμεσοι αγοραστές)

06 Αυγούστου 2019

Τα οικονομικά του καπνίσματος

Το μεγαλύτερο μέρος της τιμής των τσιγάρων πάει στο κράτος, έσοδο που όμως δεν χρησιμοποιείται για να υποστηριχτεί η διακοπή του καπνίσματος …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 6 Αυγούστου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-385)

Γράφαμε την περασμένη εβδομάδα (ΧΝ 30/7/2019) για τις αντιφάσεις και τις ελλείψεις της νομοθεσίας απαγόρευσης του καπνίσματος στους κλειστούς δημόσιους χώρους, την οποία καταχρηστικά ονομάζουμε «αντικαπνιστική». Σήμερα θα δούμε λίγο τις οικονομικές διαστάσεις του ζητήματος.

Λαθρεμπόριο. Η Ελλάδα έχει υπογράψει (από το καλοκαίρι του 2013) αλλά δεν έχει ακόμη κυρώσει το «Πρωτόκολλο για την εξάλειψη του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού» στο πλαίσιο της Σύμβασης-Πλαίσιο του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για τον έλεγχο του καπνού. Αυτό βέβαια, δεν εμποδίζει τη σύλληψη διακινητών λαθραίων τσιγάρων και τον εντοπισμό παράνομων εργαστηρίων κατασκευής ή πλοίων φορτωμένων με λαθραία τσιγάρα.

Σε πρόσφατο Ευρωβαρόμετρο σχετικά με το πως αντιμετωπίζουν οι Ευρωπαίοι τα λαθραία τσιγάρα διαβάζουμε ότι στην Ελλάδα η διείσδυση στην αγορά των λαθραίων ανέρχεται στο 29% (τρίτη θέση στην ΕΕ). Τα λαθραία τσιγάρα προσφέρονται κυρίως στο δρόμο (80%) (δεύτερη θέση στην ΕΕ) ενώ το 69% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι τα λαθραία είναι πάνω από 50% φθηνότερα (πρώτη θέση στην ΕΕ).

Παράλληλα, το 68% πιστεύει ότι από το λαθρεμπόριο τσιγάρων το κράτος χάνει έσοδα (δεύτερη θέση), ενώ μόλις το 20% θεωρεί ότι οι χαμηλές τιμές ενθαρρύνουν το κάπνισμα από τους νέους (26η θέση). Τέλος, μόνο το 11% πιστεύει ότι το λαθρεμπόριο τσιγάρων χρηματοδοτεί το οργανωμένο έγκλημα (ενώ το 45% πιστεύει ότι το οργανωμένο έγκλημα χρηματοδοτείται από το παράνομο εμπόριο όπλων - πρώτη θέση - και το 71% από το εμπόριο ναρκωτικών - 13η θέση).

Φορολογία. Ένας από τους λόγους που το κράτος δεν είναι πάντα πρόθυμο να περιορίσει την κατανάλωση καπνικών προϊόντων είναι και τα σημαντικά έσοδα από την φορολογία τους. Στοιχεία της ΑΑΔΕ από τα τελευταία τέσσερα χρόνια δείχνουν ότι η φορολογία αποφέρει κάθε χρόνο γύρω στα 3 δισ. €. Μάλιστα, το 2016, ενόψει της αύξησης της φορολογίας το 2017 σημειώθηκε ρεκόρ λόγω αποθεματοποίησης των συναφών προϊόντων.

Με βάση την τελευταία έκθεση του ΠΟΥ και τα στοιχεία της ΑΑΔΕ για τους φόρους που εισέπραξε το Δημόσιο, εκτιμάται ότι 3 εκατ. Έλληνες ξοδεύουν κάθε χρόνο πάνω από 3 δισ. ευρώ σε καπνικά προϊόντα. Από τα περίπου 4 ευρώ που στοιχίζει κάθε πακέτο τσιγάρων το 89% (δηλ. 3,5 ευρώ) είναι φόροι ενώ οι διαφυγόντες φόροι από τα λαθραία τσιγάρα υπολογίζονται σε περίπου 600 εκατ. ευρώ ετησίως.

Να τονίσουμε ότι η τιμή του πακέτου στην Ελλάδα παραμένει σχετικά χαμηλή. Στην τελευταία του έκθεση ο ΠΟΥ τονίζει ότι ένα μέσο διακοπής του καπνίσματος είναι η αύξηση της τιμής του πακέτου μέσω υψηλότερης φορολόγησης. Αυτό εφαρμόζεται με επιτυχία στη Γαλλία όπου ο πρόεδρος Μακρόν δεσμεύτηκε προεκλογικά ότι η τιμή του πακέτου θα φτάσει σταδιακά στα 10 ευρώ – ήδη έχει ξεπεράσει τα 8 …

Μάλιστα, το 50% των Γάλλων καπνιστών δήλωσαν έτοιμοι να το κόψουν αν η τιμή αυξηθεί τόσο πολύ. Έτσι, μέχρι τα μέσα του 2018 ένα εκατ. Γάλλοι το είχαν ήδη κόψει … Αν οι φόροι των καπνικών προϊόντων στην Ελλάδα διπλασιάζονταν και αυτό εξανάγκαζε τους μισούς καπνιστές να το κόψουν, τα έσοδα του κράτους θα έμεναν περίπου τα ίδια, αλλά θα υπήρχε εξοικονόμηση στα έξοδα, τα οποία συνδέονται με την περίθαλψη των ασθενών που πάσχουν από ασθένειες οι οποίες οφείλονται αποδεδειγμένα στο κάπνισμα …

Κόστος. Βέβαια μια τέτοια αύξηση της τιμής των καπνικών προϊόντων θα υποδιπλασίαζε τις πωλήσεις. Και αυτό θα έπληττε κυρίως την απασχόληση στον κλάδο της καπνοβιομηχανίας. Σε παλαιότερη μελέτη του ΙΟΒΕ το σύνολο των θέσεων εργασίας στον κλάδο είχε υπολογιστεί σε 28.563 άτομα (17.801 στην καπνοβιομηχανία και 10.762 στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο).

Κατ’ αντιδιαστολή ο συνολικός αριθμός των θανάτων από καρκίνους, καρδιαγγειακά και αναπνευστικά νοσήματα ανερχόταν το 2016 σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ σε 88.249. Αν οι μισοί από αυτούς τους θανάτους (44.125) οφείλονταν στο κάπνισμα, τότε σε κάθε περίπου 10 θέσεις εργασίας στον κλάδο της καπνοβιομηχανίας αντιστοιχούν περίπου 15 θάνατοι από το κάπνισμα κάθε χρόνο

Χωρίς να υπολογίζουμε τις αναπηρίες και τα άλλα προβλήματα υγείας που συνδέονται με το κάπνισμα. Όσον αφορά τον υπολογισμό του κόστους της περίθαλψης των ασθενειών που οφείλονται στο κάπνισμα υπάρχουν διάφορες μεθοδολογίες. Αν και καθεμιά δίνει διαφορετικά αποτελέσματα, εκτιμάται ότι το εν λόγω κόστος ανέρχεται σε περίπου 1,9% της συνολικής δαπάνης υγείας (ή 1,06 δισ. ευρώ για το 2015). Άλλες μελέτες που συνυπολογίζουν και άλλους παράγοντες (απώλεια ωρών εργασίας, μειωμένη παραγωγικότητα κλπ.) το ανεβάζουν από 6 έως 14% της συνολικής δαπάνης υγείας (ή από 3,4 έως 3,3 δισ. ευρώ για το 2011).

Ένα είναι σίγουρο. Οι φόροι που συγκεντρώνει το κράτος από τα καπνικά προϊόντα δεν δαπανώνται για προγράμματα υποστήριξης της διακοπής του καπνίσματος, παρόλο που αυτός είναι ένας από τους στόχους του ΠΟΥ.

Στην τελευταία του έκθεση η Ελλάδα εμφανίζεται α) να μην διαθέτει εθνικό αριθμό δωρεάν κλήσεων για την παροχή συμβουλών σχετικά με την διακοπή του καπνίσματος, β) να μην καλύπτει το κόστος υποκατάστατων της νικοτίνης, τα οποία δεν περιλαμβάνονται στον εθνικό κατάλογο των βασικών φαρμάκων, γ) να παρέχει υποστήριξη για την διακοπή του καπνίσματος σε λιγότερες από τις μισές τοπικές ομάδες πρωτοβάθμιας υγείας και σε λιγότερα από τα μισά νοσοκομεία και ιατρεία ενώ καλύπτει μόνο ένα μέρος του κόστους και δ) να μην διαθέτει τέτοια υποστήριξη σε επίπεδο κοινοτήτων.

Συμπέρασμα. Η καθολική εφαρμογή της νομοθεσίας απαγόρευσης του καπνίσματος δεν θα είναι εύκολη υπόθεση. Τα αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα είναι τεράστια. Για παράδειγμα, η «μεγαλύτερη εμπλοκή της αστυνομίας» στους ελέγχους αναφέρθηκε ως πρώτη προτεραιότητα του Υπουργείου Υγείας. Ωστόσο, δεν είδαμε κάποια σχετική νομοθετική ρύθμιση στο κεφάλαιο με τις ρυθμίσεις για το εν λόγω Υπουργείο που περιλαμβάνονται στο πολυνομοσχέδιο για ΟΤΑ και άσυλο που συζητείται ήδη στη Βουλή.

01 Αυγούστου 2019

Ευρωπαϊκή Ένωση και Γενετικά Τροποποιημένοι Οργανισμοί

Πέμπτη 1 Αυγούστου 2019. 40ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς.



30 Ιουλίου 2019

Περί της αντικαπνιστικής νομοθεσίας

Η πλήρης εφαρμογή της αντικαπνιστικής νομοθεσίας δεν είναι απλή υπόθεση αφού υπάρχουν αντιφάσεις, ελλείψεις και σύγχυση αρμοδιοτήτων …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 30 Ιουλίου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-384)

Μια από τις προβεβλημένες προτεραιότητες της νέας κυβέρνησης είναι και η εφαρμογή της αντικαπνιστικής νομοθεσίας. Αυτό δεν πρέπει να είναι ιδιαίτερα δύσκολο αφού, σύμφωνα με δημοσκόπηση του 2017, οι περισσότεροι Έλληνες (71%) δεν καπνίζουν. Μάλιστα, η πλειοψηφία (83,8%) θεωρεί ότι η μη εφαρμογή του νόμου αποτελεί δείγμα πολιτιστικής υποβάθμισης, κάτι που 93% αποδίδει στην αδιαφορία της πολιτείας.

Επιπλέον, οι περισσότεροι (74%) είναι θυμωμένοι όταν κάποιοι καπνίζουν ενώ ο νόμος το απαγορεύει. H εφαρμογή της νομοθεσίας γίνεται αναγκαία αφενός γιατί ο αριθμός των παθητικών καπνιστών στην Ελλάδα αυξάνεται ενώ παράλληλα πολλαπλασιάζονται οι σύλλογοι και οι ομάδες που απαιτούν την εφαρμογή της νομοθεσίας. Δυστυχώς όμως η ίδια η νομοθεσία εμφανίζει προβλήματα.

Οι αντιφάσεις της νομοθεσίας. Ο αρχικός Νόμος 3730 του 2008 έχει τροποποιηθεί επτά φορές μέχρι φέτος, ενώ η τελευταία Κοινή Υπουργική Απόφαση για την εφαρμογή του χρονολογείται από το 2010 και δεν έχει επικαιροποιηθεί με βάση τις νεότερες εκδόσεις. Το αποτέλεσμα είναι η ισχύουσα νομοθεσία να βρίθει από ελλείψεις και αντιφάσεις.

Ο αρχικός νόμος αφορούσε την προστασία ανηλίκων από τον καπνό και τα αλκοολούχα ποτά. Όριζε ρητά ως ανήλικους τα άτομα που δεν έχουν συμπληρώσει τα 18, κάτι που συνάδει με τον ορισμό των ανήλικων με βάση τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Ωστόσο, μεταγενέστερη συμπλήρωση σχετικά με την απαγόρευση του καπνίσματος στα αυτοκίνητα, ιδιωτικής και δημοσίας χρήσης, προβλέπει ότι αυτή εφαρμόζεται σε ανήλικους ηλικίας μέχρι 12 ετών. Λες και οι ανήλικοι από 12 έως 18 δεν πρέπει να προστατεύονται από το (παθητικό) κάπνισμα …

Αλλά εκεί που πραγματικά ο νομοθέτης τα κάνει σαλάτα είναι οι έλεγχοι. Ο νόμος προβλέπει την ανάθεση της αρμοδιότητας ελέγχου σε οκτώ (8) διαφορετικές υπηρεσίες! Στις Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας των Περιφερειακών Ενοτήτων, στη Δημοτική Αστυνομία, στους επιθεωρητές του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού, στους επιθεωρητές εργασίας (ΣΕΠΕ), στους επιθεωρητές των υπηρεσιών υγείας και πρόνοιας (ΣΕΥΥΠ), στους ιατρούς και τους οδοντιάτρους Δημόσιας Υγείας του ΕΣΥ και τους επόπτες δημόσιας υγείας του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, καθώς και στις λιμενικές αρχές.

Όμως, η Δημοτική Αστυνομία καταργήθηκε το 2013 και οι αρμοδιότητές της μεταφέρθηκαν στην Ελληνική Αστυνομία. Στη συνέχεια, το 2015 προβλέφθηκε η επανασύστασή της, αλλά λόγω έλλειψης προσωπικού οι Δήμοι μπορούσαν να της αναθέτουν μερικές μόνο από τις προβλεπόμενες αρμοδιότητες. Έτσι πολλοί Δήμοι, ανάμεσά τους και ο Δήμος Χανίων δεν προέβλεψαν την δημιουργία αυτοτελούς Δημοτικής Αστυνομίας ούτε ανέθεσαν τον έλεγχο της εφαρμογής της αντικαπνιστικής νομοθεσίας σε άλλη υπηρεσία του Δήμου (όπως έκαναν π.χ. για τα παρκόμετρα).

Επιπλέον, σε αντίθεση με το νόμο, η Κοινή Υπουργική Απόφαση εφαρμογής αναφέρει τη δυνατότητα σχηματισμού κοινών κλιμακίων ελέγχου με πρωτοβουλία των διευθύνσεων δημόσιας υγείας των αντιπεριφερειών. Αυτό, σε συνδυασμό με τις ελλείψεις σε προσωπικό και την περικοπή των υπερωριών, οδήγησε σε δραστική περικοπή των ελέγχων … Ας μη μιλήσουμε για τη αδιαφανή διαδικασία με την οποία οι παραβάτες μπορούν να ασκήσουν ένσταση κατά της επιβολής του προστίμου … και τελικά να το ακυρώσουν.

Ο νόμος προβλέπει τέλος την διαφοροποίηση των προστίμων σε περίπτωση υποτροπής τόσο για τους καπνίζοντες όσο και για τους υπεύθυνους των χώρων που δεν τηρούν το νόμο. Κατ’ αρχήν τα στάδια υποτροπής είναι πολύπλοκα και τα πρόστιμα ξεκινούν από πολύ χαμηλά ποσά. Μάλιστα, για να εξασφαλιστούν αποτελεσματικότεροι έλεγχοι προβλεπόταν από το 2010 η δημιουργία πλήρους μηχανογραφημένου ηλεκτρονικού συστήματος καταγραφής των παραβάσεων … Φυσικά, τέτοιο σύστημα δεν υπάρχει!

Πλήρης έλλειψη στρατηγικής. Η νομοθεσία προβλέπει ότι το Υπουργείο είναι αρμόδιο για την καθιέρωση, με το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ), ενός εθνικού συστήματος επιδημιολογικής παρακολούθησης της κατανάλωσης καπνού και αλκοόλ, καθώς και των σχετικών κοινωνικών και οικονομικών δεικτών και δεικτών υγείας. Φυσικά τέτοιο σύστημα δεν υπάρχει ενώ το Υπουργείο Υγείας δεν δημοσιεύει τις προβλεπόμενες ετήσιες εκθέσεις με τα στατιστικά στοιχεία των παραβάσεων για όλη την Ελλάδα.

Το Υπουργείο είναι επίσης αρμόδιο για τη δημιουργία, σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ και το ΚΕΘΕΑ, ενός εθνικού σχεδίου πρόληψης … σε θέματα καπνού και αλκοόλ. Δυστυχώς, το «Εθνικό Σχέδιο Δράσης για το Κάπνισμα 2008 – 2012» δεν ανανεώθηκε και η δραστηριότητα των εν λόγω οργανισμών στον τομέα της κατανάλωσης καπνού έχει ατονήσει πλήρως π.χ. με την κατάργηση του τηλεφωνικού αριθμού 1142 για καταγγελίες. Εξαιρείται ο ΟΚΑΝΑ που διατηρεί κάποια σχετικά υποτονική παρουσία στο χώρο.

Τέλος, μόλις φέτος απαγορεύτηκε νομοθετικά η διαφήμιση ηλεκτρονικών τσιγάρων και νέων καπνικών προϊόντων, ώστε να μην προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι η χρήση τους εμφανίζει μειωμένο κίνδυνο για την υγεία. Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας στην πρόσφατη έκθεσή της για την παγκόσμια επιδημία του καπνίσματος επισημαίνει τους δυνητικούς κινδύνους από τα εν λόγω προϊόντα ιδίως για τους νέους και μη καπνιστές. Ωστόσο, μεγάλες καπνοβιομηχανίες συνεχίζουν να προωθούν τα προϊόντα τους με την ανοχή της πολιτείας … Για να μη μιλήσουμε για την έμμεση διαφήμιση του καπνίσματος μέσω τηλεοπτικών και κινηματογραφικών παραγωγών …

Ο χώρος δεν επαρκεί για να αναφερθούμε στο λαθρεμπόριο τσιγάρων ούτε στην φορολογία των καπνικών προϊόντων (2,90 δις € για το 2018). Πάντως είναι προφανές από τα παραπάνω ότι το Υπουργείο και η νέα Επιτροπή εμπειρογνωμόνων για τον έλεγχο του καπνίσματος υπό τον καθ. Παναγιώτη Μπεχράκη θα έχει πολλή δουλειά προκειμένου να υλοποιηθεί ο στόχος για πλήρη και καθολική εφαρμογή της νομοθεσίας απαγόρευσης του καπνίσματος στους δημόσιους χώρους …

7 βήματα για αποτελεσματικότερη εφαρμογή του νόμου 
  1. Ενεργοποίηση όλων των ελεγκτικών αρχών και προσθήκη σε αυτές της Ελληνικής Αστυνομίας (αυτό απαιτεί νομοθετική ρύθμιση). Ενεργοποίηση των ελέγχων κατά προτεραιότητα στους χώρους εργασίας, στα νοσηλευτικά και εκπαιδευτικά ιδρύματα. Απαγόρευση του καπνίσματος σε παιδικές χαρές, και χώρους αθλητικών εγκαταστάσεων, σε υπαίθριους κινηματογράφους, στις παραλίες κλπ. (απαιτείται υπουργική απόφαση).
  2. Απλοποίηση και αυστηροποίηση των σταδίων υποτροπής των παραβάσεων με επικαιροποίηση της σχετικής Υπουργικής απόφασης και δημιουργία ηλεκτρονικού συστήματος παρακολούθησης των παραβάσεων.
  3. Δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων των ελέγχων σε ετήσια βάση.
  4. Δημιουργία ολοκληρωμένου συστήματος υποστήριξης της διακοπής καπνίσματος (κατά τα πρότυπα πολλών ξένων χωρών) με ενίσχυση των δημόσιων ιατρείων διακοπής καπνίσματος, προβολή των αντίστοιχων ιδιωτικών και άλλων σχετικών πρωτοβουλιών.
  5. Εκ νέου ενεργοποίηση του τηλεφωνικού αριθμού 1142 για την παροχή πληροφοριών σχετικά με η διακοπή του καπνίσματος και την υποβολή καταγγελιών σχετικά για μη εφαρμογή της αντικαπνιστικής νομοθεσίας.
  6. Κατάρτιση νέου «Εθνικού Σχεδίου Δράσης για το Κάπνισμα» που να προβλέπει ενέργειες ενημέρωσης, κατάρτισης, πρόληψης και ελέγχου με συγκεκριμένους μετρήσιμους στόχους. Και υποχρεωτικές ενημερώσεις μαθητών, ενημερωτικές ραδιο-τηλεοπτικές και διαδικτυακές εκστρατείες για παθητικό κάπνισμα, αποτσίγαρα, κλπ.
  7. Δημιουργία Εθνικού συστήματος επιδημιολογικής παρακολούθησης της κατανάλωσης καπνού (με τους σχετικούς κοινωνικούς και οικονομικούς δείκτες και δείκτες υγείας).

25 Ιουλίου 2019

Ευρωπαϊκή Ένωση και Άτομα με Αναπηρία

Πέμπτη 25 Ιουλίου 2019. 39ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στις δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Άτομα με Αναπηρία.