17 Ιανουαρίου 2019

Τι κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για τις καταστροφές

Πέμπτη 17 Ιανουαρίου 2019. 14ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στα ατυχήματα και τις καταστροφές.



Με βάση τον ορισμό των Ηνωμένων Εθνών, καταστροφή είναι μια σοβαρή διαταραχή της λειτουργίας μιας κοινότητας ή μιας κοινωνίας που συνεπάγεται ευρείες ανθρώπινες, υλικές, οικονομικές ή περιβαλλοντικές απώλειες και επιπτώσεις, η αντιμετωπιση των οποίων υπερβαίνει την ικανότητα της πληγείσας κοινότητας ή κοινωνίας απαιτεί περισσότερους πόρους από όσους διαθέτει η εν λόγω κοινότητα ή κοινωνία.

Πριν από την καταστροφή – Πρόληψη. Παραδείγματα νομοθετικών πράξεων της ΕΕ: πλημμύρες σε κοίτες απορροής ποταμών, χημικές βιομηχανίες (οδηγία Σεβέζο), δεξαμενόπλοια διπλού κύτους, έξοδοι κινδύνου σε χώρους εργασίας, οδικές / σιδηροδρομικές μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων, ασφάλεια αεροπορικών μεταφορών, διαρθρωτικά ταμεία (για έργα υποδομής)

Κατά τη διάρκεια της καταστροφής – Επέμβαση. Επικοινωνίες έκτακτης ανάγκης (112 και αντίστροφο 112 για την έγκαιρη προειδοποίηση των πολιτών), Δίκτυο ECURIE για πυρηνικά ατυχήματα, Δίκτυα έγκαιρης προειδοποίησης για πλημμύρες και πυρκαγιές, Μηχανισμός πολιτικής προστασίας (που περιλαμβάνει το Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών, το CECIS δηλαδή το Κοινό σύστημα επικοινωνίας και πληροφόρησης, την πρόβλεψη για κινητοποίηση / αποστολή ομάδων εμπειρογνωμόνων και υλικού, και τέλος ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης). Ωστόσο, οι πόροι που διατίθενται στο πλαίσιο του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας δεν επαρκούν. Γι' αυτό προτάθηκε η ενίσχυση των διατιθέμενων μέσων στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας RescEU.

Μετά την καταστροφή – Αποκατάσταση. Ταμείο Αλληλεγγύης (για αποκατάσταση υποδομών)

15 Ιανουαρίου 2019

Κίνδυνοι από κινητά και οθόνες

Επικίνδυνη δεν είναι η ακτινοβολία από κινητά και οθόνες. Αντίθετα η χρήση τους κατά την οδήγηση ή από παιδιά και εφήβους μπορεί να αποβεί καταστρεπτική …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 15 Ιανουαρίου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-360)

Συχνά ακούμε και διαβάζουμε τους κινδύνους που εγκυμονεί η ακτινοβολία των κινητών τηλεφώνων και άλλων ηλεκτρικών συσκευών καθημερινής χρήσης. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην σχέση των κινητών τηλεφώνων με μορφές καρκίνου του εγκεφάλου όπως γλοιώματα και μηνιγγιώματα. Τέτοιοι κίνδυνοι ευτυχώς δεν υφίστανται όπως αποδεικνύουν πολυάριθμες επιστημονικές έρευνες στο πλαίσιο των οποίων έχουν γίνει παρατηρήσεις σε χιλιάδες ανθρώπους επί σειρά ετών.

Η βάση για την φήμη προέρχεται από παλαιότερη έρευνα στην οποία ποντίκια, και αρουραίοι εκτέθηκαν σε ραδιοκύματα διάφορων εντάσεων από κινητά τηλέφωνα. Ωστόσο, η ανάλυση της εν λόγω έρευνας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα στοιχεία είναι διφορούμενα και δεν αποτελούν απόδειξη ότι τα κινητά τηλέφωνα προκαλούν καρκινογένεση στους ανθρώπους. Αυτό επιβεβαιώνουν πολλές άλλες έρευνες σε χιλιάδες ανθρώπους (π.χ. Interphone, Δανοί χρήστες κινητών).

Πράγματι, σήμερα κινητά τηλέφωνα και άλλες παρόμοιες συσκευές χρησιμοποιεί η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού, χωρίς να έχει αυξηθεί το παρατηρούμενο ποσοστό των καρκίνων στον εγκέφαλο. Αυτό λέει και το επίσημο συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας τον Οκτώβριο του 2014. «Πολυάριθμες μελέτες διεξήχθησαν κατά την τελευταία εικοσαετία για να εκτιμηθεί κατά πόσο τα κινητά τηλέφωνα. Μέχρι σήμερα δεν έχει αποδειχτεί η πρόκληση δυσμενών επιπτώσεων στη υγεία από την χρήση κινητών τηλεφώνων».

Ωστόσο, η χρήση των κινητών εγκυμονεί άλλους, συχνά θανάσιμους, κινδύνους. Πρώτα πρώτα η χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση. Ακόμη και όταν χρησιμοποιείται λυσιχερής συσκευή (hands free), η προσοχή του οδηγού αποσπάται και μπορεί να προκληθεί τροχαίο ατύχημα. Σύμφωνα με το Βελγικό Ίδρυμα Οδικής Ασφάλειας οι οδηγοί που μιλούν στο κινητό ενώ οδηγούν κινδυνεύουν 2 έως 9 φορές περισσότερο με ατύχημα σε σχέση με τους υπόλοιπους.

Επιπλέον, έρευνα του Πανεπιστημίου της Γιούτα στις ΗΠΑ έδειξε ότι η ομιλία με κινητό κατά την οδήγηση ισοδυναμεί με ποσοστό οινοπνεύματος στο αίμα ίσο με 0,8%. Πρόκειται για το όριο πάνω από το οποίο προβλέπεται αφαίρεση διπλώματος. Ευτυχώς, με βάση τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας η χρήση κινητού χωρίς ακουστικά θεωρείται πλέον «αντικοινωνική παράβαση» η οποία εκτός από το πρόστιμο (100€ ή 200-300€ με βάση τα εισοδηματικά κριτήρια) επιφέρει και επιτόπου αφαίρεση πινακίδων και άδειας κυκλοφορίας για 30 ημέρες.

Όπως γράψαμε και παλαιότερα (ΧΝ 3/1/2013) «είναι τόσο απλό να σταματήσει κανείς στην άκρη του δρόμου για να τηλεφωνήσει με την ησυχία του … Οι μητέρες ας σκεφτούν τα παιδιά τους που δεν θα τις δουν έστω και καθυστερημένες. Οι επαγγελματίες, τις συναντήσεις στις οποίες δεν θα παρευρεθούν. Οι νέοι, τους φίλους και τις φίλες που θα διασκεδάζουν χωρίς αυτούς». Τελικά δεν είναι δύσκολο να πάρει κανείς την απόφαση να μην χρησιμοποιεί το κινητό όταν οδηγεί …

Ένας άλλος σοβαρός κίνδυνος από τη χρήση κινητών και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών με οθόνες αφορά τα παιδιά και τους εφήβους. Πραγματικά πονάει η ψυχή μου όταν βλέπω παιδάκια, ακόμη και προσχολικής ηλικίας να ασχολούνται συνέχεια με ένα κινητό ή με μια ταμπλέτα ή να περνούν ατέλειωτες ώρες μπροστά στην τηλεόραση. Γιατί αναλογίζομαι τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις …

Οι γονείς θα πρέπει να γνωρίζουν ότι σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες η πολύωρη παρακολούθηση τηλεόρασης στις ηλικίες 2-3 ετών συνδέεται με μεταγενέστερα προβλήματα στο σχολείο. Στο νηπιαγωγείο τα παιδιά αυτά εμφανίζουν μειωμένο λεξιλόγιο, μαθησιακές δυσκολίες, μη συμμετοχή στην τάξη, κινητικά προβλήματα, καθώς και αύξηση της συχνότητας της θυματοποίησης από τους συμμαθητές. Στο γυμνάσιο, παρουσιάζουν μειωμένες ικανότητες προσοχής, συγκέντρωσης, εμπάθειας και ανάπτυξης κοινωνικών σχέσεων.

Ωστόσο, και η πλήρης απαγόρευση δεν αποτελεί λύση. Παράλληλα με την πρόληψη της εξάρτησης από τα κινητά, τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και το διαδίκτυο, οι γονείς οφείλουν να προετοιμάσουν τα παιδιά τους για το μέλλον. Όταν θα πρέπει να εργαστούν σε μια διασυνδεδεμένη κοινωνία των πληροφοριών όπου πρακτικά όλες οι εργασίες θα γίνονται μπροστά σε μιαν οθόνη ...

Αυτός είναι ο στόχος της μεγάλης γαλλικής εκστρατείας «3-6-9-12» (ΧΝ 17/4/2018) που ξεκίνησε στη Γαλλία ο ψυχίατρος Σέρζ Τισερόν. Μέχρι 3 ετών φροντίζουμε το παιδί να μην έρχεται καθόλου σε επαφή με οθόνες – κινητών, ταμπλέτας, τηλεόρασης. Παίζουμε, διαβάζουμε παιδικά βιβλία, λέμε ιστορίες, πηγαίνουμε σε παιδικές χαρές, κάνουμε περιπάτους. Από 3 έως 6 ετών καθορίζουμε σαφείς κανόνες για τον χρόνο χρήσης της οθόνης. Πάντα στο σαλόνι και ποτέ στο υπνοδωμάτιο. Ποτέ ψηφιακά παιχνίδια στο φαγητό και πριν τον ύπνο. Η οθόνη δεν είναι μέσο για να ηρεμήσουμε το παιδί. Συνοδεύουμε πάντα το παιδί στο παιχνίδι.

Από 6 έως 9 ετών. Κανόνες χρήσης και συζήτηση με το παιδί γι’ αυτά που βλέπει και κάνει. Ρυθμίζουμε ανάλογα την παιχνιδοκονσόλα. Εξηγούμε τι είναι το δικαίωμα στην ιδιωτικότητα, το δικαίωμα στην εικόνα και τις τρεις αρχές του διαδικτύου. Τίποτα δεν μένει κρυφό, όλα μένουν αιώνια, δεν είναι όλα αλήθεια. Από 9 έως 12 ετών συναποφασίζουμε την ηλικία απόκτησης κινητού τηλεφώνου και την πρόσβαση στο διαδίκτυο μόνο του ή με έναν ενήλικα. Καθορίζουμε χρόνο χρήσης και συζητούμε γι’ αυτά που βλέπει και κάνει. Υπενθυμίζουμε τις τρεις αρχές του διαδικτύου.

Άνω των 12 ετών. Τα παιδιά χρησιμοποιούν το διαδίκτυο μόνα τους αλλά καθορίζουμε μαζί τους το ωράριο χρήσης. Συζητούμε για τις τηλεφορτώσεις, τη λογοκλοπή, την πορνογραφία και τον εκφοβισμό. Το βράδυ σβήνουμε το WiFi και τα κινητά. Αρνούμαστε να γίνουμε «φίλοι» τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Συμπέρασμα. Τα κινητά και οι οθόνες γενικότερα δεν είναι επικίνδυνα λόγω της ακτινοβολίας τους. Όμως η χρήση τους κατά την οδήγηση ή η αλόγιστη και ανεξέλεγκτη χρήση τους από τα παιδιά και τους εφήβους μπορεί να έχει καταστρεπτικά αποτελέσματα …

10 Ιανουαρίου 2019

Τι είναι το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο

Πέμπτη 10 Ιανουαρίου 2019. 13ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στο ευρωπαϊκό εξάμηνο.



Το €υρώ έπρεπε να έχει συνοδευτεί από μια κοινή οικονομική πολιτική (δηλαδή έναν κοινό προϋπολογισμό της ευρωζώνης) και ακόμη περισσότερο από την πολιτική ένωση της Ευρώπης. Αντί αυτών και για να επιτευχθεί ο αναγκαίος συντονισμός των οικονομικών και δημοσιονομικών πολιτικών των κρατών μελών θεσπίστηκε ένα Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης το οποίο τα κράτη μέλη έπρεπε να εφαρμόσουν εθελοντικά – πληθωρισμός κάτω του 3%, δημόσιο χρέος κάτω του 60% (ή μείωση κατά 5% ετησίως).

Η χρηματοπιστωτική κρίση επέβαλε επιπλέον τη θέσπιση της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και συμπληρωματικών μέτρων για τον καλύτερο συντονισμό των εθνικών οικονομικών και δημοσιονομικών πολιτικών. Υπάρχει συντονισμός σε τρεις τομείς:
  • δημοσιονομικές πολιτικές (έλεγχος προϋπολογισμών για να διασφαλισθεί η βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών με την αποφυγή υπερβολικού δημόσιου χρέους),
  • πρόληψη των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (υπερβολικά ελλείμματα, φούσκες στην αγορά ακινήτων, μεγάλη ανεργία, κρίση ρευστότητας, επενδύσεις, εξαγωγές-εμπορικό ισοζύγιο, κόστος παραγωγής, παραγωγικότητα).
    • Για την Ελλάδα έχει δρομολογηθεί επίσης διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος και η χώρα υπάγεται σε επιπλέον εποπτεία ανά 3μηνο ή 6μηνο με βάση τις οικονομικές προβλέψεις και τα στοιχεία της Eurostat. Προβλέπονται πρόστιμα αν δεν τηρηθούν οι σχετικές δεσμεύσεις (πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα, αναθεώρηση του ΕΝΦΙΑ με βάση τις πραγματικές αξίες, ενίσχυση του προσωπικού της ΑΑΔΕ, εφαρμογή ενιαίου λογιστικού σχεδίου σε όλο το δημόσιο και πλήρη ψηφιοποίηση της συλλογής φόρων).
  • διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που περιλαμβάνουν δύο επιμέρους κεφάλαια:

08 Ιανουαρίου 2019

Οι νέες απειλές από το διαδίκτυο

Το διαδίκτυο κατακλύζεται όλο και περισσότερο από ψευδείς μετρήσεις, χρήστες και ειδήσεις που μπορούν να επηρεάσουν μακροπρόθεσμα την πορεία μας
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 8 Ιανουαρίου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-359)

Στο παρελθόν συνήθιζα να αφιερώνω το πρώτο άρθρο της χρονιάς σε έναν απολογισμό των άρθρων του προηγούμενου έτους. Φέτος συνέπεσε το πρώτο άρθρο να δημοσιευτεί ακριβώς την Πρωτοχρονιά και ήταν αφιερωμένο στην ανάγκη για περισσότερο Σεβασμό στην καθημερινότητά μας. Σκέφτηκα λοιπόν, αντί για απολογισμό να γράψω κάτι για τις σημαντικότερες απειλές με τις οποίες θα έλθουμε αντιμέτωποι μέσα στο 2019.

Διαδίκτυο. Κατά τη γνώμη μου, η μεγαλύτερη απειλή στη χρονιά που αρχίζει προέρχεται από το διαδίκτυο. Έχω γράψει στο παρελθόν (βλ. Χ.Ν. 3/8/2011) για τους κινδύνους που αντιμετωπίζουμε όταν χρησιμοποιούμε το διαδίκτυο. Αλλά και για τα μέτρα προστασίας που πρέπει να λαμβάνουμε όταν «κυκλοφορούμε» σε αυτό.

Χρησιμοποιούμε επικαιροποιημένα προγράμματα κατά κακόβουλου λογισμικού. Αποφεύγουμε τις επισκέψεις σε ύποπτες σελίδες. Διαγράφουμε ύποπτα μηνύματα. Δεν δίνουμε ποτέ προσωπικά δεδομένα και κωδικούς εκεί που δεν πρέπει. Προστατευόμαστε από τον εθισμό και την εξάρτηση. Ιδιαίτερη προσοχή καταβάλουμε για την εκπαίδευση και επιτήρηση των παιδιών (βλ. Χ.Ν. 17/4/2018). Πέρα όμως από τις παραπάνω αυτονόητες προφυλάξεις υπάρχει και κάτι ακόμη που πρέπει να έχουμε υπόψη μας.

Σήμερα, το διαδίκτυο είναι δυστυχώς κατά το μεγαλύτερο μέρος του παραπλανητικό! Αυτό είναι το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει ένα ενδιαφέρον άρθρο που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο περιοδικό των New York Times. Κατ’ αρχάς μετά από καταγγελίες, οι μετρήσεις της επισκεψιμότητας και της δημοφιλίας των βίντεο στο Facebook αποδείχτηκαν λανθασμένες. Παράλληλα, οι αντίστοιχες μετρήσεις που παρέχει η Google δωρεάν στηρίζονται σε δειγματοληψίες – αν κάποιος θέλει όλα τα δεδομένα θα πρέπει να πληρώσει κάποιο σοβαρό ποσό (της τάξεως των 150.000 δολαρίων).

Όμως ακόμη κι αν οι μετρήσεις ήταν σωστές, οι χρήστες δεν είναι πάντα αληθινοί. Πάνω από το 40% ή και το 50% της επισκεψιμότητας γίνεται από αυτοματοποιημένα λογισμικά (μποτ από το ρομπότ). Έτσι, μπορείτε να αγοράσετε 5.000 επισκέψεις στο βίντεό σας έναντι 15 δολαρίων από κάποια φάρμα ψεύτικων κλικ. Και θα μπορέσετε ενδεχομένως να μαζέψετε χρήματα από επιπλέον διαφήμιση … Ή μπορείτε να προωθήσετε μια είδηση ή ένα βίντεο που είναι από την αρχή κατασκευασμένο για να χρησιμεύσει ως προπαγάνδα.

Ευτυχώς, σήμερα υπάρχουν εργαλεία για να εντοπίζονται οι ψευδείς ειδήσεις. Κατ’ αρχάς υπάρχουν εξειδικευμένες ιστοσελίδες που ξεσκεπάζουν απάτες (π.χ. snopes.com, ellinikahoaxes.gr). Επιπλέον, έχουν αναπτυχθεί εξειδικευμένες πλατφόρμες για τον εντοπισμό ψευδών ειδήσεων που σχετίζονται με εκλογικές αναμετρήσεις (π.χ. EU Disinfo Lab). Και εργαλεία για τον εντοπισμό ψευδών ή παραποιημένων φωτογραφιών και βίντεο (βλ. Χ.Ν. 15/5/2018).

Ωστόσο, οι σύγχρονες τεχνικές επιτρέπουν την κατασκευή εξαιρετικά πειστικών οπτικοακουστικών τεκμηρίων που είναι στην πραγματικότητα «βαθιά ψεύδη» (deepfakes). Κι έτσι ο μέσος χρήστης δεν μπορεί να καταλάβει άμεσα ότι πρόκειται για απάτη! Μάλιστα, υπάρχει φόβος ότι οι «κατασκευασμένες» αυτές ειδήσεις θα ξεπεράσουν σε αριθμό τις πραγματικές ειδήσεις έτσι ώστε κάποια στιγμή να μην ξέρουμε τι είναι αλήθεια και τι ψέμα ….

Όλα τα παραπάνω αξιοποιούνται δυστυχώς και στο πλαίσιο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Με την παρεμβολή και ξένων κέντρων παραγωγής ψευδών ειδήσεων έτσι ώστε να παραπλανηθούν οι ψηφοφόροι κατά τις προεκλογικές περιόδους. Οι σύγχρονες μέθοδοι ακόμη κι αν είναι παράνομες ή ανήθικες, τίθενται στην υπηρεσία της πολιτικής με στόχο την κατάκτηση ή την διατήρηση της εξουσίας. Αυτό δεν είναι βέβαια κάτι καινούργιο …

Επικοινωνία ψεύτικων ειδώλων. Στις 23 Μαΐου 1993, κατά την αποδοχή του βραβείου Ωνάση, για την προστασία την ανθρωπότητας, ο Τσέχος θεατρικός συγγραφέας και πολιτικός Βάτσλαβ Χάβελ αναφέρθηκε στην επικοινωνία των πολιτικών με τους πολίτες ως μια επικοινωνία ψεύτικων «εικόνων».

Οι πολίτες δεν επικοινωνούν με τον ίδιο τον πολιτικό αλλά με την εικόνα του, όπως αυτή προβάλλεται από τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. Με μια εικόνα που διαμορφώνεται από πλήθος επικοινωνιολόγων και σχολιαστών και η οποία στοχεύει στον επηρεασμό συγκεκριμένων ομάδων του πληθυσμού. Με μηνύματα τα οποία διαμορφώνονται με βάση τον κατακερματισμό του εκλογικού σώματος σε επιμέρους ομοιογενείς ομάδες – όπως γίνεται και στο σύγχρονο μάρκετιγκ.

Αλλά και ο πολιτικός δεν επικοινωνεί με τον ίδιο τον πολίτη αλλά με την εικόνα του. Όπως αυτή διαμορφώνεται από δημοσκοπήσεις, στατιστικές και ενημερωτικά σημειώματα που προετοιμάζουν γι’ αυτόν κάποιοι ανώνυμοι, ανεύθυνοι σύμβουλοι και γραφειοκράτες. Οι οποίοι μάλιστα συχνά δεν έχουν ούτε κι οι ίδιοι σχέση με την πραγματικότητα αλλά την αντιλαμβάνονται μέσα από στατιστικές και εκθέσεις άλλων.

«Πιστεύω» είπε στο λόγο του ο Χάβελ, «στις προσωπικές επαφές - έτσι όπως αυτό συνέβαινε στην αρχαία «αγορά». Και μεγάλη πρόκληση της σημερινής εποχής αποτελεί η αναζήτηση τέτοιων μορφών της δημοκρατίας οι οποίες θα συμβαδίζουν με την εποχή μας, αλλά ταυτόχρονα θα αναζωογονούν αυτό που υπήρξε κατά τη γέννηση της δημοκρατίας και που αποκαλώ “απ' ευθείας συνάντηση του βλέμματος δύο ανθρώπων”».

Και συμπλήρωσε: «Ο σημερινός κόσμος όπως γνωρίζουμε όλοι, δέχεται πολύπλευρες απειλές. Από όποια πλευρά κι αν σκεφτώ τις απειλές αυτές, πάντα τελικά καταλήγω στο συμπέρασμα ότι η μόνη σωτηρία για τον κόσμο μας είναι η αφύπνιση του σύγχρονου ανθρώπου, ο οποίος θα συνειδητοποιήσει την αποκλειστικά προσωπική του και ταυτόχρονα σφαιρική ευθύνη. Δηλαδή βλέπω τη μόνη σωτηρία στη δημοκρατία, αλλά σε μια δημοκρατία η οποία υπενθυμίζει τις αρχαίες της ελληνικές καταβολές. Μια δημοκρατία βασιζόμενη σε μια ολοκληρωμένη ανθρώπινη προσωπικότητα που αναλαμβάνει τις ευθύνες για τη μοίρα της πολιτείας».

Ας τα αναλογιστούμε όλα τα παραπάνω φέτος καθώς θα κολυμπούμε μέσα σε μια προεκλογική εκστρατεία, η οποία έχει ήδη αρχίσει να κατακλύζεται από ειδήσεις, πρόσωπα και υποσχέσεις εν πολλοίς ψεύτικα και παραπλανητικά. Στο χέρι μας είναι να ξεχωρίσουμε την ήρα από το σιτάρι ως υπεύθυνοι πολίτες …

Την επόμενη εβδομάδα θα αναλύσουμε τους πραγματικούς και φανταστικούς κινδύνους από τα έξυπνα κινητά …

Οδηγός εντοπισμού ψευδών ειδήσεων

Κατηγορίες ψευδών ειδήσεων
  • Εσκεμμένη παραπληροφόρηση (για κέρδος ή πολιτικό όφελος).
  • Ψευδείς επικεφαλίδες (που δεν αντιστοιχούν στο υπόλοιπο κείμενο).
  • Για διαμοιρασμό σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης (αξιοποίηση δημοφιλίας).
  • Σατιρικές ειδήσεις (διαστρεβλωμένες μισές αλήθειες με μορφή αστείου).
Ερωτήσεις αξιολόγησης και επαλήθευσης
  • Ποιος δημιούργησε την είδηση; Τον γνωρίζετε; Τον θεωρείτε εμπειρογνώμονα; Υπογράφει τι κείμενο; Δημοσιεύει στοιχεία για τον εαυτό του ή την οργάνωσή του; Επαληθεύσατε τη διεύθυνση της σελίδας στο διαδίκτυο (αν π.χ. αρχίζει με ~ είναι προσωπική ιστοσελίδα, αν λήγει σε .gov, .edu, .mil, ή .org είναι πιο αξιόπιστη), Ψάξατε ο διαδίκτυο για πληροφορίες σχετικά με τον συντάκτη (βιογραφικό, τι έχει δημοσιεύσει – βιβλία, άρθρα); Ήταν αυτόπτης μάρτυρας ή «άκουσε ότι»;
  • Τι λέει η είδηση; Μπορώ να την βρω και σε άλλες (σοβαρές) ιστοσελίδες; Κι από άλλους εμπειρογνώμονες; Ημερομηνία; Πηγές (σοβαρές, επώνυμες); Υπάρχει προκατάληψη ή μεροληπτική ερμηνεία; Πρόκειται για είδηση ή για γνώμη; Τι λένε το κείμενο και οι εικόνες;
  • Σκοπός της είδησης. Κίνητρα (χρηματικά, ιδεολογικά); Είδηση ή διαφήμιση; Ο συντάκτης και οι πηγές πληρώνονται; Πρόκειται για επιχορηγούμενο περιεχόμενο;
Πριν μοιραστείτε μια είδηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης βεβαιωθείτε για τα ακόλουθα:
  • Επικαιρότητα της είδησης
  • Συνάφεια με τις ανάγκες σας
  • Εγκυρότητα της πηγής
  • Ακρίβεια, αξιοπιστία της πληροφορίας
  • Σκοπός για τον οποίο υφίσταται η είδηση

03 Ιανουαρίου 2019

Ευρωπαϊκή Ένωση και Μονοπώλια

Πέμπτη 3 Ιανουαρίου 2019. Δωδέκατο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στην πολιτική ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αναλύσαμε τι κάνει για να ελέγξει τα μονοπώλια και τα καρτέλ.



H Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποκλειστική αρμοδιότητα σε θέματα ανταγωνισμού, με δυνατοτητα απ' ευθείας διερεύνησης ιδιωτικών εταιρειών και κρατικών υπηρεσιών και επιβολής προστίμων. Οι τομείς της πολιτικής ανταγωνισμού στους οποίους δραστηριοποιείται η Ευρωπαϊκή Ένωση περιλαμβάνουν:

01 Ιανουαρίου 2019

Για περισσότερο Σεβασμό

Σεβόμενοι τους συνανθρώπους μας, τη φύση και τους νόμους της καθώς και τους αριθμούς προστατεύουμε τους εαυτούς μας, την κοινωνία και τον πλανήτη μας …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα την 1η Ιανουαρίου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-358)

Καλό και ευτυχισμένο 2019! Με υγεία, όμορφα αισθήματα, πρόοδο και σωφροσύνη! Με λιγότερα ατυχήματα και ακόμη λιγότερες καταστροφές! Με καλύτερες προοπτικές σε ατομικό επίπεδο αλλά και για την κοινωνία και την πατρίδα μας!

Καθώς κάθισα να γράψω αυτό το πρώτο κείμενο για το Νέο Έτος, προσπάθησα να βρω μια συμπεριφορά που θα μπορούσε να μας βοηθήσει να προφυλαχτούμε καλύτερα από ατυχήματα, καταστροφές αλλά και από πολλές δυσάρεστες καταστάσεις. Οι λέξεις «πρόληψη», «πρόβλεψη», «ετοιμότητα» και «εκπαίδευση» ήλθαν αμέσως στο νου. Όμως κάτι ισχυρότερο ήλθε και έμεινε στη σκέψη μου. Ο Σεβασμός!

Σεβασμός, μας λέει το Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας, είναι «εκτίμηση και θαυμασμός για κάποιον λόγω των αρετών, των ικανοτήτων ή των επιτευγμάτων του. Η αναγνώριση της αξίας και της προσωπικότητας του άλλου. Και η φροντίδα και η προστασία για κάτι που θεωρείται ότι έχει σπουδαιότητα ή ιερότητα».

Είναι σπουδαίο το περιβάλλον και η φύση; Τα σεβόμαστε όταν πετάμε παντού σκουπίδια, αποτσίγαρα και πλαστικά; Όταν ανάβουμε φωτιές ανεξέλεγκτα με κίνδυνο να προκληθεί μεγαλύτερη πυρκαγιά αλλά και αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα και επιτάχυνση της κλιματικής αλλαγής; Όταν κτίζουμε σε ρέματα τα οποία γνωρίζουμε πως κάποτε θα πλημμυρίσουν και θα μας πνίξουν;

Είναι ιεροί οι νόμοι της φυσικής; Τους σεβόμαστε όταν πυροβολούμε άσκοπα στον αέρα γνωρίζοντας ότι η σφαίρα θα επιστρέψει στη γη με την ίδια ταχύτητα που έφυγε από την κάνη του όπλου μας; Όταν αλλάζουμε τα σχέδια στις οικοδομές μας χωρίς την έγκριση του μηχανικού, ενώ γνωρίζουμε ότι σε περίπτωση σεισμού η οικοδομή θα καταπλακώσει όσους βρίσκονται μέσα; Ή όταν αναπτύσσουμε υπερβολική ταχύτητα σε στροφές, όπου είναι σίγουρο πως θα φύγουμε από τον δρόμο καταλήγοντας σε κάποιο χαντάκι ή σε κάποια χαράδρα;


Είναι σπουδαίος και ιερός ο συνάνθρωπος; Ο ανάπηρος και ο άρρωστος; Τα μικρά παιδιά; Οι έγκυες; Τους σεβόμαστε όταν καπνίζουμε μέσα στα μούτρα τους; Όταν παρκάρουμε στις διαβάσεις και στα πεζοδρόμια; Όταν δεν τους δίνουμε προτεραιότητα στο δρόμο; Τους σεβόμαστε όταν υπερβαίνουμε τα όρια ταχύτητας και προσπερνούμε σε σημεία όπου δεν έχουμε ορατότητα, θέτοντας σε κίνδυνο τις ζωές μας και τις ζωές άλλων ανύποπτων οδηγών; Όταν στο αυτοκίνητο δεν τοποθετούμε τα παιδιά στα ειδικά καθίσματα, ή όταν δεν φορούμε ζώνη;

Αντικοινωνικές συμπεριφορές. Σεβόμαστε την αξία και την προσωπικότητα των συνανθρώπων μας όταν δεν τους παραχωρούμε την προτεραιότητα που δικαιούνται στις ουρές; Όταν, στην παραμικρή παρατήρηση για κάτι που αποδεδειγμένα είναι παράνομο και αντικοινωνικό, αντί να ζητήσουμε συγγνώμη, αρχίζουμε να φωνάζουμε, να βρίζουμε και να προπηλακίζουμε;

Όταν δεν μπορούμε να συζητήσουμε «ήσυχα, ήσυχα κι απλά» αλλά αντί για διάλογο ασκούμε την εριστική, δηλαδή τη μορφή εκείνη του διαλόγου που επιδιώκει τη διαιώνιση της διαφοράς και όχι την επίλυσή της; Σεβόμαστε την διαφορετικότητα; Στο χρώμα, τη θρησκεία, τη γλώσσα, τον σεξουαλικό προσανατολισμό, τις απόψεις;

Σεβόμαστε την σπουδαιότητα και την ιερότητα των σχολείων και των πανεπιστημίων μας; Όταν έχουμε επιτρέψει να γίνουν στην κυριολεξία κοπρώνες; Κι όχι μόνο επειδή είναι γεμάτα σκουπίδια και γκράφιτι. Αλλά και γιατί έχουν γίνει άντρα διακίνησης παράνομων προϊόντων, βίας, καθώς και παρωχημένων και αποτυχημένων ιδεολογιών και πρακτικών.

Σεβόμαστε γενικότερα τους νόμους; Αυτούς που μας κάνουν να ζούμε ως πολιτισμένη κοινωνία και όχι σαν άγρια θηρία; Σεβόμαστε την απλή αριθμητική; Όταν εκχωρούμε δια της ψήφου μας νομοθετική και εκτελεστική εξουσία με βάση τις υποσχέσεις που μας δίνουν κάποιοι και οι οποίες γνωρίζουμε ότι είναι πέρα για πέρα ουτοπικές αφού «τα νούμερα δεν βγαίνουν»; Κι όχι μόνο απαιτούμε το 2+2 να κάνει 5 ή 10 ή και 100 αλλά απαξιώνουμε και όσους μας θυμίζουν ότι «ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος»

Ελευθερία και όρια. Συχνά, όσοι δείχνουν έλλειψη σεβασμού δικαιολογούν τις παραπάνω συμπεριφορές στο όνομα της ελευθερίας. Πράγματι, η ελευθερία είναι ένα από τα ύψιστα αγαθά για το οποίο αγωνίστηκαν και σκοτώθηκαν εκατομμύρια πριν από εμάς. Και εξακολουθούν να αγωνίζονται και να σκοτώνονται σε πολλά μέρη του κόσμου …

Ωστόσο, ο Βρετανός φιλόσοφος Τζον Στιούαρτ Μιλ στο περίφημο έργο του «Περί ελευθερίας» (εκδ. 1859) αναφέρει πως «η μόνη ελευθερία, που αξίζει να την αποκαλούμε έτσι, είναι η επιδίωξη του ατομικού μας συμφέροντος με τον δικό μας τρόπο, υπό την προϋπόθεση ότι δεν επιχειρούμε να το αποστερήσουμε από τους άλλους ούτε να τους παρεμποδίσουμε να το πετύχουν».

Και προσθέτει ότι «ο μόνος λόγος για τον οποίο η ανθρωπότητα δικαιούται, σε ατομικό ή συλλογικό επίπεδο, να επέμβει στην ελευθερία δράσης του ατόμου είναι η αυτοπροστασία. Ο μόνος λόγος για τον οποίο μπορεί να ασκηθεί δικαιωματικά εξουσία επί οιουδήποτε μέλους μιας πολιτισμένης κοινωνίας ενάντια στη θέλησή του είναι για να αποτραπεί η ζημιά στους άλλους».

Με απλά λόγια λέμε ότι «η ελευθερία κάποιου σταματά εκεί όπου αρχίζει η ελευθερία του άλλου». Ωστόσο, αυτή η απλούστευση δεν λαμβάνει υπόψη τη ζημιά στον ίδιο μας τον πλανήτη και στην υπόλοιπη ανθρωπότητα. Επιπλέον, αντί να δημιουργούμε μηχανισμούς αποτροπής ώστε να μην παραβιάζονται οι ελευθερίες μας είναι προτιμότερο να φροντίζουμε να σεβόμαστε. Τους συνανθρώπους και συμπολίτες μας κάθε ηλικίας. Την πόλη μας, τη φύση και τους νόμους της. Τους αριθμούς. Και πάνω απ’ όλα τους ίδιους μας τους εαυτούς.

Ας κάνουμε λοιπόν το 2019 την χρονιά του Σεβασμού!