Ἀρχὴ ἄνδρα δείκνυσιν …

… ἀλλὰ καὶ ἀρχὴν ἀνήρ» δηλαδή «Η εξουσία φανερώνει το ποιόν του ανθρώπου, αλλά και ο άνθρωπος, αναδεικνύει το ποιόν της εξουσίας»
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 2 Δεκεμβρίου 2025 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-513)

Το πρώτο μέρος του αρχαίου αυτού γνωμικού οφείλεται στον Βία τον Πριηνέα, έναν από τους Επτά Σοφούς της αρχαιότητας. Πράγματι, οι δυνατότητες, οι ικανότητες και (κυρίως) ο χαρακτήρας του ανθρώπου αποκαλύπτονται κατά τη διαχείριση αξιωμάτων. Την φράση αυτή την βρίσκουμε και στην «Αντιγόνη» του Σοφοκλή, όπου ο Κρέοντας υποστηρίζει ότι η εξουσία αποκαλύπτει τον πραγματικό χαρακτήρα του άνδρα.

Το γνωμικό συμπλήρωσε ο ένδοξος Θηβαίος στρατηγός Επαμεινώνδας, ο οποίος νίκησε στα Λεύκτρα (371 π.Χ.) τους θεωρούμενους αήττητους Σπαρτιάτες, αναδεικνύοντας τη Θήβα ηγεμόνα της Ελλάδος. Κι αυτό, παρόλο που οι Θηβαίοι, για να τον εξευτελίσουν, τον είχαν εκλέξει «τελέαρχο» δηλαδή υπεύθυνο για την καθαριότητα των δρόμων από σκουπίδια και περιττώματα ...

Επικίνδυνοι ηγέτες. Στο παρελθόν, έχουμε αναφερθεί από αυτήν εδώ η στήλη στους επικίνδυνους πολιτικούς (βλ. ΧΝ 4/6/2024 και 23/5/2012) αλλά και στον ρόλο που παίζουν οι ηγεσίες στην αντιμετώπιση καταστροφών και κρίσεων (βλ. ΧΝ 1/5/2012) ηφηφη.

Παρακολουθώντας την πρόσφατη επικαιρότητα θυμήθηκα την πρώτη τηλεοπτική συνέντευξη μετά τη Μεταπολίτευση που έδωσε στον Πάνο Παναγιωτόπουλο και τον ΑΝΤ1 ο πρώην βασιλέας Κωνσταντίνος (23/1/1993). Διηγούμενος τις δραματικές στιγμές του Απριλιανού πραξικοπήματος όπως τις έζησε, ανέφερε μεταξύ άλλων ότι ζήτησε να μιλήσει «σε όλους τους στρατηγούς οι οποίοι ήταν μέσα στο Πεντάγωνο κλεισμένοι» … και τους είπε «ότι εγώ αυτή τη στιγμή είμαι αρχιστράτηγος διότι ο βασιλιάς Παύλος πέθανε.

Αν ζούσε, αυτή τη στιγμή θα ήμουν λοχαγός». Αυτή η φράση, μου είχε κάνει τεράστια εντύπωση τότε που την άκουσα για πρώτη φορά, όταν η μητέρα ενός καλού φίλου έφερε την κασέτα με τη συνέντευξη στις Βρυξέλλες και μας κάλεσε (μάλλον μας υποχρέωσε), να την δούμε. Πριν να γράψω αυτό το άρθρο την ξαναβρήκα στο διαδίκτυο και μου έκανε ακριβώς την ίδια εντύπωση. Ήταν βασιλέας και αρχιστράτηγος αλλά ένοιωθε λοχαγός. Κατά τη γνώμη μου οι συνταγματάρχες τον είχαν «ψαρώσει» όπως λέγαμε στο στρατό. Με αποτέλεσμα λόγω ανικανότητας να χάσει τη βασιλεία …

Ιθάκη και Πρώτη Φορά Αριστερά. Παρακολούθησα με ενδιαφέρον τις πολυάριθμες αναφορές στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο στο πρόσφατο βιβλίο του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα. Προσωπικά, με όλα αυτά που διάβασα αποφάσισα να μην αγοράσω τουλάχιστον το τυπωμένο βιβλίο. Πρώτον, γιατί ένα βιβλίο 762 σελίδων που έχει ήδη τυπωθεί σε 35.000 αντίτυπα έχει απαιτήσει την κοπή αρκετών χιλιάδων δένδρων. Κάτι απαράδεκτο για εκείνον που στις εκλογές του 2019 πρότεινε «στρατηγική συμπόρευση της Αριστεράς με την Οικολογία».

Δεύτερον, επειδή έχω ήδη αναφερθεί σε παλαιότερα άρθρα μου στην δραματική ιστορία της διαπραγμάτευσης του 2015 (βλ. «Ελλάδα εναντίον Ευρωζώνης: η κρυφή ιστορία ενός μπρα ντε φερ» που δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιό μου στις 15/3/2015 και το άρθρο «Εμμονικοί ανήλικοι» στα ΧΝ 24/9/2019). Δυστυχώς επιβεβαιώνεται σήμερα, από τα δημοσιευμένα αποσπάσματα του βιβλίου, κάτι που έγραφα τότε: «Αδιάβαστοι, ασυντόνιστοι, με επιπόλαιες ιδέες και μη πρακτικά εφαρμόσιμες προτάσεις, ευτυχώς δεν εφάρμοσαν το σχέδιο “στάχτη και μπούρμπερη”».

Και τρίτον, επειδή με το βιβλίο επιχειρείται να κανονιστούν ανοικτοί λογαριασμοί με τον άκομψο τρόπο της παραδοσιακής αριστεράς. Δημόσιες κατηγορίες εναντίον στελεχών για λάθη και αποφάσεις της ηγεσίας. Ευτυχώς, δεν ζούμε σε καθεστώς Σοβιετίας όπου όσοι κρίνονταν ανίκανοι ή βάρος για το καθεστώς προωθούνταν με στημένες, ή και χωρίς, δίκες στο γνωστό γκούλαγκ ...

Κι ένα υστερόγραφο για την αποχέτευση. Ψάχνοντας στο αρχείο των Χανιώτικων Νέων στο πλαίσιο της έρευνας για το άρθρο του περασμένου μήνα «Το μέλλον της αποχέτευσης στα Χανιά» (ΧΝ 14/10/2025) έπεσα πάνω σε ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο με τίτλο «Σκουπίδια και αποχέτευση: τα επίκαιρα και καυτά προβλήματα των Χανίων». Δημοσιεύτηκε στις 28/10/1987 με την υπογραφή του αείμνηστου Δημήτρη Βλησίδη, καταξιωμένου αγωνιστή της Αριστεράς και τότε αντιδημάρχου Χανίων.

Από το δημοσίευμα προκύπτει ότι η απόφαση για την κατασκευή κεντρικού αποχετευτικού αγωγού για τη συλλογή των λυμάτων από τη Νέα Χώρα ως το Κουμ-Καπί, με τελικό προορισμό την περιοχή του Κουμπελή, είχε ληφθεί τουλάχιστον μια δεκαετία πριν, πιθανότατα επί δημαρχίας Αντώνη Μαρή (1975-1979). Εκεί, σύμφωνα με το άρθρο του Βλησίδη, άρχισαν επίσης να αδειάζουν τα βυτιοφόρα και τα βοθρολύματα από άλλες περιοχές. Μάλιστα, το Μάιο του 1981, επί δημαρχίας του επόμενου δημάρχου, του Γιάννη Κλωνιζάκη (1979-1982), δημιουργήθηκε με προεδρικό διάταγμα η ΔΕΥΑΧ, η οποία ξεκίνησε το 1984-85 επί δημαρχίας Γιώργου Κατσανεβάκη (1983-1990) τη μελέτη και στη συνέχεια την κατασκευή του βιολογικού, που άρχισε να λειτουργεί το 1995 επί δημαρχίας Γιώργου Tζανακάκη (1991-2002).

Μάλιστα, ο Βλησίδης αντικρούει όσους κατέκριναν τη Δημοτική αρχή επειδή επέτρεψε το άδειασμα των βυτιοφόρων στο Κουμπελή μετά την απαγόρευση του Κουρουπητού από τους Ακρωτηριανούς. Με τον τρόπο αυτό, γράφει, αποφεύχθηκε το ανεξέλεγκτο άδειασμα των βυτιοφόρων σε «απόμερες ακτές ή χαράδρες του Νομού». Κι έτσι, «τουλάχιστον ξέρομε ότι επιβαρύνεται μόνο η ακτή του Κουμπελή, κακό, πολύ κακό, αλλά αναπόφευκτο και αναγκαίο για την ώρα».

Ωστόσο, το πράγμα γίνεται χειρότερο γιατί λίγους μήνες μετά, στις 3/8/1988 δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως υπουργική απόφαση για την «Έγκριση γενικού πολεοδομικού σχεδίου του δήμου Χανίων και της κοινότητας Σούδας και τμημάτων των δήμων Μουρνιών, Νέας Κυδωνίας και των κοινοτήτων Νεροκούρου, Περιβολίων Βαμβακόπουλου του πολεοδομικού συγκροτήματος Χανίων» στην οποία προβλέπεται η δημιουργία Πολεοδομικής Ενότητας (ΠΕ) «22 Κουμπελή».

Η απόφαση προβλέπει τη δημιουργία εγκατάστασης βιολογικού καθαρισμού των λυμάτων χωρίς όμως να ορίζει ρητά την χωροθέτησή της δίπλα στην ΠΕ Κουμπελή. Η εν λόγω απόφαση αναφέρεται στην πρώτη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για τον Βιολογικό Καθαρισμό Χανίων στη θέση Κουμπελής του Αυγούστου 1993, χωρίς βέβαια να αναφέρεται κάποια επίσημη απόφαση χωροθέτησης της εγκατάστασης στη συγκεκριμένη τοποθεσία. Μάλιστα στη ΜΠΕ αναφέρεται ότι «Για την ΠΕ 22 (Κουμπελής) υπάρχει η δυνατότητα με την ολοκλήρωση των έργων υποδομής να αρχίσει η οικοδόμηση της περιοχής».

Συμπέρασμα. Ο Κουμπελής επιλέχτηκε ως χώρος απόρριψης αστικών λυμάτων κατά τη δεκαετία του 1970. Αναγκαστικά εκεί τοποθετήθηκε και η εγκατάσταση του βιολογικού καθαρισμού με βάση μελέτες που συντάχθηκαν κατά τη δεκαετία του 1980 ενώ η κατασκευή υλοποιήθηκε κατά τη δεκαετία του 1990. Μέχρι το 1993 που συντάχθηκε η σχετική ΜΠΕ φαίνεται πως δεν είχε αρχίσει η ανοικοδόμηση του ομώνυμου οικισμού. Αλήθεια, ποιος ωφελήθηκε από την πώληση των οικοπέδων της ΠΕ Κουμπελή; Και πόσες πολιτικές καριέρες κτίστηκαν με ανεκπλήρωτες υποσχέσεις σχετικά με την αποχέτευση των Χανίων;

Περί διαφθοράς, καπνίσματος και κριτικής σκέψης

Πρώτες στο κάπνισμα οι Ελληνίδες, πρώτοι στη διαφθορά στην Ευρώπη και με συνεχή αύξηση της κατανάλωσης καπνικών προϊόντων
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 2 Σεπτεμβρίου 2025 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-510)

Ελληνικές πρωτιές. Στις 8 Ιουλίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την ετήσια έκθεσή της για το Κράτος Δικαίου. Μαζί, δημοσίευσε και τα αποτελέσματα της ετήσιας έρευνας κοινής γνώμης (Ευρωβαρόμετρο) για την Στάση των Ευρωπαίων έναντι της διαφθοράς στην Ευρωπαϊκή Ένωση για το 2025. Για δεύτερη συνεχή χρονιά η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη θέση! Στο ερώτημα «Πόσο διαδεδομένο πιστεύετε ότι είναι το πρόβλημα της διαφθοράς στη χώρα σας;» το 97% απάντησε θετικά (το 1924 είχε απαντήσει θετικά το 98%). Παράλληλα, το 30% των Ελλήνων απαντά ότι γνωρίζει κάποιον που χρηματίζεται ή έχει χρηματιστεί ενώ στις τρεις πρώτες θέσεις των τομέων που χρηματίζονται βρίσκονται με τη σειρά η υγεία (89%), οι πολιτικοί σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο (70%) και τα πολιτικά κόμματα (69%).

Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι οι Έλληνες σε ποσοστό 99% ΔΕΝ καταγγέλλουν τις περιπτώσεις διαφθοράς που αντιμετώπισαν, παρόλο που το 60% των ερωτηθέντων απάντησαν ότι γνωρίζουν πού να απευθυνθούν για να τις καταγγείλουν. Και γιατί δεν κάνουν καταγγελία; Το 44% απαντά επειδή είναι δύσκολο να το αποδείξουν, το 43% επειδή δεν έχει νόημα αφού δεν θα τιμωρηθεί ο υπεύθυνος και το 37% επειδή όλοι γνωρίζουν γι’ αυτές τις περιπτώσεις αλλά δεν τις καταγγέλλουν.

Στο πεδίο του καπνίσματος, στις 6 Αυγούστου η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat) ανακοίνωσε τους δείκτες για το κάπνισμα στον πληθυσμό ηλικίας 15 ετών και άνω. Το υψηλότερο συνολικό ποσοστό καπνιστών το έχει η Βουλγαρία (37%), ακολουθούμενη από την Ελλάδα (36%) και την Κροατία (35%). Όμως στις γυναίκες έχουμε την πρωτιά με ποσοστό καπνίσματος (32%), και ακολουθούν η Κροατία (30%) και η Ρουμανία (29%). Οι καπνοβιομηχανίες με τη σειρά τους ανακοινώνουν αύξηση των πωλήσεων των νόμιμα πωλούμενων τσιγάρων και μείωση των λαθραία διακινούμενων. Παράλληλα, το κράτος ανακοινώνει αύξηση των εσόδων από την φορολογία καπνικών προϊόντων – το 2024 2,936 δις € έναντι 2,922 δις € για το 2023.

 

Μια επικίνδυνη σέχτα. Διάβασα ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Θοδωρή Γεωργακόπουλου (Καθημερινή) με τίτλο «Ο δικτάτορας κλόουν» με αναφορά στον πρόεδρο των ΗΠΑ. Αναφέρει κατ’ αρχάς μερικά από αυτά που έχει πει ή έχει κάνει, τα οποία αν τα έλεγε ή τα έκανε ο οποιοσδήποτε άλλος πολιτικός θα είχε χάσει τις εκλογές και θα είχε μπει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας. Η απάντηση που δίνει στην ερώτηση γιατί τόσος κόσμος ακολουθεί τυφλά τον πρόεδρο είναι ότι «έχουμε μια αποκόλληση μέρους του εκλογικού σώματος από την αντικειμενική πραγματικότητα, ένα φαινόμενο που προσομοιάζει περισσότερο με τις αιτίες και τις μεθόδους με τις οποίες άνθρωποι γίνονται φανατικά μέλη θρησκευτικών αιρέσεων».

Έχουμε αναφερθεί αρκετές φορές από αυτήν εδώ τη στήλη στις σέχτες και τα χαρακτηριστικά τους, ιδίως σε σχέση με την πολιτική. Στις 25 Φεβρουαρίου 2020 στο άρθρο «Πολιτική και δογματικές εξαρτήσεις - Από τις “ψευδείς ειδήσεις” στην τηλεόραση και τα κοινωνικά δίκτυα στις νέες πολιτικές σέχτες με οπαδούς χωρίς κριτικό πνεύμα» γράφαμε: «Οι θρησκείες και οι ιδεολογίες είχαν και έχουν τα ιερά τους βιβλία και ένα δίκτυο από κήρυκες που διαδίδουν τον δρόμο για τον επίγειο ή τον επουράνιο “παράδεισο”. Συχνά σε εβδομαδιαίες συγκεντρώσεις σε χώρους λατρείας ή σε μικρές παρέες – σε καφενεία ή σπίτια. Στις μέρες μας ένα μεγάλο μέρος αυτής της διαδικασίας προσηλυτισμού έχει υποκατασταθεί από τη χρήση σύγχρονων μέσων επικοινωνίας όπως ραδιόφωνα, τηλεοράσεις, διαδίκτυο και μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Τα αποτελέσματα αυτής της διαδικασίας στον χώρο της πολιτικής γίνονται εμφανή, τουλάχιστον σε όσους θέλουν να τα δουν. Η έξοδος της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση ίσως αποδειχτεί η πιο ανώδυνη και αναίμακτη συνέπεια μιας τέτοιας ιδεολογικής εκστρατείας. Από τη δεκαετία του 1970 και μέχρι σήμερα (σημ. 2020) ο ιερός πόλεμος που έχουν κηρύξει ορισμένες μουσουλμανικές σέχτες έχει ήδη προκαλέσει πάνω από 10.800 θανάτους και περισσότερους από 28.200 τραυματισμούς παγκοσμίως.

Ίσως το μέλλον να μας επιφυλάσσει ακόμη χειρότερες καταστάσεις αν γενικευτεί η τάση για προσωποπαγή και κατ’ επίφαση δημοκρατικά, αλλά στην πραγματικότητα δικτατορικά, καθεστώτα. Φαίνεται πως μετά την Κίνα και τη Ρωσία έρχεται και η σειρά των ΗΠΑ να δοκιμάσουν ένα τέτοιο καθεστώς όπου η “ενός ανδρός αρχή” κινδυνεύει να επεκταθεί σε όλες τις επιμέρους εξουσίες – μετά την εκτελεστική και εν μέρει τη νομοθετική, να ακολουθεί και η δικαστική».

Συμπεραίναμε τότε πως: «Πρόκειται για ένα φαινόμενο που μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο από πολίτες οι οποίοι έχουν αναπτύξει την κριτική τους σκέψη και δεν παρασύρονται από δημαγωγούς και τους ηλεκτρονικούς τους προφήτες. Διαμορφώνουμε άραγε τέτοιους πολίτες στα σχολεία μας;». Πιο πρόσφατα, στις 2 Απριλίου 2025 στο άρθρο «Επερχόμενες απειλές, Παραπληροφόρηση και κριτική σκέψη» εξηγούσαμε Τι είναι η Κριτική Σκέψη: «Η ικανότητα λογικής και αντικειμενικής ανάλυσης, αξιολόγησης και σύνθεσης πληροφοριών. Περιλαμβάνει αμφισβήτηση παραδοχών, αναγνώριση προκαταλήψεων και αξιολόγηση τεκμηρίων για την επίτευξη καλά αιτιολογημένων συμπερασμάτων. Προϋποθέτει να έχει κανείς συνείδηση των δικών του προκαταλήψεων και παραδοχών όταν εξετάζει νέες πληροφορίες και την εφαρμογή συνεπών προτύπων κατά την αξιολόγηση πηγών.

Πρόκειται για ουσιαστική δεξιότητα στην προσωπική και την επαγγελματική ζωή επειδή επιτρέπει στα άτομα να λαμβάνουν ενημερωμένες αποφάσεις, να λύνουν πολύπλοκα προβλήματα και να αντιμετωπίζουν την αβεβαιότητα». Στο ίδιο άρθρο δίναμε τέλος και σειρά ερωτήσεων για εξάσκηση στην Κριτική Σκέψη.

Η Μεγάλη Ελλάδα

Οι εκφραστικοί πολεμιστές του Ριάτσε και οι ελληνικές επιγραφές στα γκρεκάνικα χωριά δείχνουν ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να εμπνέει …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 3 Ιουνίου 2025 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-507)

Με το φίλο και πρώην συνάδελφο Δημήτρη Χρονόπουλο ταξιδέψαμε οικογενειακώς για λίγες μέρες στη Νότια Ιταλία, σε ένα μέρος της Μεγάλης Ελλάδας. Περιοδεύσαμε στις περιφέρειες Απουλία (Puglia), Μπαζιλικάτα (Basilicata) και Καλαβρία (Calabria). Μερικά από τα πράγματα που μου έκαναν ιδιαίτερη εντύπωση.

Οι πολεμιστές του Ριάτσε. Πρόκειται για δύο υπέροχα μπρούτζινα αγάλματα, μοναδικά δείγματα της αρχαίας ελληνικής γλυπτικής των μέσων του 5ου π.Χ. αιώνα. Βρέθηκαν σε βάθος 6-8 μέτρων σε απόσταση 200 μέτρων από την ακτή του Ριάτσε (Riace), ενός μικρού χωριού στις ανατολικές ιταλικές ακτές του Ιονίου πελάγους. Εκτίθενται σε ειδική κλιματιζόμενη αίθουσα, πάνω σε αντισεισμικό βάθρο από μάρμαρο Καρράρας, στο Εθνικό Μουσείο της Μεγάλης Ελλάδας στο Ρέτζιο ντι Καλάμπρια (το αρχαίο Ρήγιο).

Εκτιμάται ότι οι πολεμιστές έχουν βγει από το εργαστήριο του Φειδία και ενδέχεται να είναι ακόμη και έργο του ιδίου. Ή ακόμη ότι είναι έργο της σχολής του Πολύκλειτου, συμμαθητή το Φειδία. Φαίνεται ότι το πλοίο που τους μετέφερε έπεσε σε τρικυμία και, είτε έπεσαν στη θάλασσα λόγω των κλυδωνισμών είτε τους έριξε το πλήρωμα για να γλιτώσει. Το Μουσείο περιλαμβάνει επίσης πλήθος από αρχαιολογικά ευρήματα που προέρχονται πολλές αρχαίες ελληνικές αποικίες της Μεγάλης Ελλάδας.

Μερικά γκραικάνικα χωριά. Στη Καλαβρία, το Γκαλιτσιανό (Gallicianò), είναι κρυμμένο σε μια πτυχή της νότιας πλαγιάς του όρους Ασπρομόντε, μέσα στον ομώνυμο εθνικό δρυμό. Οι επιγραφές είναι όλες και στα Ελληνικά. Πίνοντας νερό από τη δροσερή «Πηγή της Αγάπης» φεύγεις ανανεωμένος. Έκπληκτος έπεσα πάνω στην «Πλατεία Άλιμος» τόπο της καταγωγής μου. Το χωριό κατοικήθηκε στους Βυζαντινούς χρόνους πιθανώς από μετανάστες που ήλθαν από την περιοχή του Κιλκίς (που τότε λεγόταν Γαλλικόν), όταν τα χωριά τους καταστράφηκαν από επιδρομές των Βουλγάρων.

Το χωριό Μπόβα (από το αρχαιοελληνικό Βούας) που κι αυτό βρίσκεται στον εθνικό δρυμό του Ασπρομόντε, φιλοξενεί το Μουσείο της Ελληνικής Γλώσσας της Καλαβρίας «Gerhard Rohlfs», από το όνομα του Γερμανού γλωσσολόγου ο οποίος πρώτος μελέτησε τα γραικανικά και απέδειξε τη μεγαλοελλαδίτικη καταγωγή της διαλέκτου. Κι εδώ οι επιγραφές και τα ονόματα των δρόμων είναι και στα Ελληνικά.

Στην ίδια περιοχή, το αρχαίο χωριό Πενταδάκτυλο (Pentedattilo) στη ρίζα του ομώνυμου βράχου είναι δυστυχώς εγκαταλειμμένο, αλλά λίγο πιο κάτω έχει δημιουργηθεί το νέο χωριό με σύγχρονα σπίτια. Συναντήσαμε επίσης στις περιπλανήσεις μας τον ποταμό Amendolea, ο οποίος στα αρχαία χρόνια ήταν πλωτός κοντά στις εκβολές του, ενώ σήμερα έχει περιοριστεί σε ένα μικρό ποταμάκι πλάτους σχεδόν ενός μέτρου.

Στην περιοχή του Σαλέντο στην Απουλία, μιλήσαμε με έναν κουρέα στο χωριό Sternatia (Χώρα στα γραικάνικα) ενώ στο Calimera συναντήσαμε τον κ. Παλαμά – «όχι τον Κωστή αλλά τον Συλβάνο», όπως μας είπε αστειευόμενος – ο οποίος μας έδειξε την αρχή του Ψαλμού 129 στα αρχαία ελληνικά και στα λατινικά χαραγμένη στο γείσο ενός σπιτιού. Το συμπέρασμα είναι ότι η Ελλάδα είναι παρούσα σε αυτές τις περιοχές και συνεχίζει να εμπνέει …

Ελεγχόμενη αφισοκόλληση. Περπατώντας στο Μπόβα έπεσα πάνω στην προκήρυξη ενός δημοψηφίσματος για θέματα εργατικού δικαίου και ιθαγένειας που θα διεξαχθεί στις 8-9 Ιουνίου μαζί με το 2ο γύρο των δημοτικών εκλογών. Εντύπωση μου έκαναν οι μεταλλικοί πίνακες στους οποίους προβλέπεται να αναρτήσουν τις αφίσες τους, υποχρεωτικά, οι υποψήφιοι και τα κόμματα. Κάτι τέτοιο ισχύει και στο Βέλγιο όπου κάθε δήμος εγκαθιστά ξύλινα πλαίσια, στα οποία και μόνο τα κόμματα έχουν δικαίωμα να επικολλούν τις προεκλογικές τους αφίσες. Εκεί, οι δημοτικές αρχές καλύπτουν με άσπρο χαρτί τις αφίσες εκτός πλαισίου και καλούν το αντίστοιχο κόμμα να τις ξανακολλήσει. Οι παραβάτες μπορεί ακόμη και να μηνυθούν.

Το 112 ενιαίος αριθμός επειγόντων. Το 112 ήταν στην Ιταλία ο παραδοσιακός αριθμός κλήσης των καραμπινιέρων, της Ιταλικής χωροφυλακής. Από το 1991 που θεσπίστηκε το 112 ως ο ευρωπαϊκός αριθμός επειγόντων υπήρχε μια εκκρεμότητα στην Ιταλία λόγω ασυμβατότητας λόγω ιατρικού απορρήτου κυρίως με τις υπηρεσίες των ασθενοφόρων. Η εκκρεμότητα αυτή φαίνεται πως έχει διευθετηθεί και σε αρκετές περιπτώσεις διαπίστωσα (π.χ. εργοτάξια, βενζινάδικα) ότι το 112 αναγράφεται ως ο μοναδικός εθνικός αριθμός επειγόντων. Ας ελπίσουμε να το δούμε αυτό και στην Ελλάδα!

Μαθητές ως αγγλόφωνοι ξεναγοί. Περπατώντας στην πόλη Λέτσε (Lecce) πέσαμε πάνω σε μια ομάδα μαθητών από το Oxford Group του Λέτσε, μια ιδιωτική σχολή εκμάθησης ξένων γλωσσών σε συνδυασμό με Μοντεσιορανή προσχολική, πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Μια 12χρονη κοπελίτσα με τη στολή του σχολείου προσφέρθηκε να μας παρουσιάσει δωρεάν και στα αγγλικά ένα κτήριο με ενδιαφέροντα αρχιτεκτονικά στοιχεία. Πρακτική άσκηση στην ξένη γλώσσα αλλά και στην ικανότητα δημόσιας ομιλίας. Λίγο αργότερα μια ομάδα νεαρών έκανε την ίδια δουλειά αλλά για τυφλούς. Μια μορφή εθελοντισμού με άμεσα πρακτικά αποτελέσματα …

Ευρωεκλογές 2024 - Αφιέρωμα της εφημερίδας Χανιώτικα Νέα

Η εφημερίδα Χανιώτικα Νέα κυκλοφόρησε σήμερα με ένα 16σέλιδο αφιέρωμα στις Ευρωεκλογές με τίτλο «Η Ευρώπη των λαών».

Στο εν λόγω αφιέρωμα, εκτός από το Editorial του Παρασκευά Περάκη, Εκδότη-Διευθυντή της εφημερίδας, υπάρχουν τα εξής άρθρα:

1. Ευρωεκλογές στην Ευρώπη και την Ελλάδα (γενικές πληροφορίες)
   
2. Πώς λειτουργεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, του Χρυσόστομου Μπίκατζικ / ΑΠΕ - ΜΠΕ
3. Ευρωπαϊκή Ένωση και καθημερινότητα,  του Παναγιώτη Αλεβαντή
4. Το όραμα του Ελευθερίου Βενιζέλου για μια Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία, του Νικόλαου Παπαδάκη-Παπαδή Γενικού Διευθυντή του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος» στα Χανιά
5. Ιστορική εξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Παναγιώτη Αλεβαντή
   
6. Ο Κουντενχόβε - Καλλέργης και η Πανευρώπη, του Νότη Μαριά καθηγητή Θεσμών ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην ευρωβουλευτής
7. Ευρωπαϊκή Ένωση: ποιοι αποφασίζουν και πώς: τα θεσμικά όργανα και οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων, του Παναγιώτη Αλεβαντή
8. Τι θα συμβεί μετά τις 10 Ιουνίου: Η πρώτη ολομέλεια και η εκλογή προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Χρυσόστομου Μπίκατζικ / ΑΠΕ - ΜΠΕ

 

Καλή ανάγνωση!

Υπάρχουν επικίνδυνοι πολιτικοί;

Η εμπειρία μας δείχνει ότι υπάρχουν. Και ένας από τους τρόπους προφύλαξης μας είναι να μην τους εκλέγουμε σε υπεύθυνες θέσεις
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 4 Ιουνίου 2024 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-495)

Ενόψει των Ευρωεκλογών, ξεφύλλιζα μερικά παλιά μου άρθρα σχετικά με τα χαρακτηριστικά των πολιτικών που καλούνται να διαχειριστούν κράτη, κόμματα, μεγάλες ή μικρές επιχειρήσεις, διεθνείς οργανισμούς, ακόμη και οικογένειες. Θυμήθηκα μάλιστα μιάν ημερίδα του 2008 που είχαμε οργανώσει με τον τότε ευρωβουλευτή και νυν Περιφερειάρχη Σταύρο Αρναουτάκη με θέμα «Η προστασία του πολίτη από ατυχήματα και καταστροφές, μια ευκαιρία για ανάπτυξη».

Εκεί λοιπόν, είχε αναφερθεί ως ένας παράγοντας κινδύνου, εξίσου σοβαρός με τα τροχαία ατυχήματα που μαστίζουν την Κρήτη, «η ίδια η διοίκηση, η οποία είναι απροετοίμαστη να αντιμετωπίσει νέες προκλήσεις όπως οι αλλαγές χρήσης γης και η διαχείριση χώρων όπως οι βιομηχανικές περιοχές και τα γειτνιάζοντα αεροδρόμια». Ως παραδείγματα θα πρόσθετα σε κεντρικό επίπεδο την αντικαπνιστική πολιτική, και σε τοπικό το κυκλοφοριακό και την αποχέτευση των Χανίων.

Ο αρχαίος τραγικός ποιητής Αγάθωνας, μας υπενθυμίζει ότι ο άρχοντας πρέπει να θυμάται τρία πράγματα, «ότι κυβερνά ανθρώπους, ότι πρέπει να κυβερνά σύμφωνα με τους νόμους και ότι δεν θα κυβερνά για πάντα». Όμως πώς μπορεί κάποιος να κυβερνά με βάση τους νόμους όταν δεν τους γνωρίζει; Αναρωτιέμαι, για παράδειγμα, πόσοι υποψήφιοι ευρωβουλευτές έχουν μελετήσει και εμπεδώσει τις στοιχειώδεις αρχές στις οποίες στηρίζεται και με βάση τις οποίες λειτουργεί η Ευρωπαϊκή Ένωση όπως αυτές περιγράφονται στις Συνθήκες.

Τρεις ιδιότητες των πολιτικών. Μια ιδιότητα που χαρακτηρίζει διαχρονικά τους πετυχημένους πολιτικούς είναι η ικανότητά τους να διαχειρίζονται την πολυπλοκότητα. Αν έπαιζαν σκάκι θα λέγαμε ότι προβλέπουν αρκετές κινήσεις μπροστά. Στην καθημερινότητα, αυτό μεταφράζεται στην ικανότητά τους να διαμορφώνουν ένα όραμα, το οποίο στη συνέχεια μεταφράζουν σε πράξεις, προβλέποντας ταυτόχρονα και τις μελλοντικές επιπτώσεις των συγκεκριμένων πράξεων σε βάθος χρόνου.

Όποιος δεν κατανοεί τις διαχρονικές επιπτώσεις των αποφάσεων ή των προτάσεών του υποχρεώνεται συχνά να τις αλλάξει, με αποτέλεσμα να αποσταθεροποιεί τους συνεργάτες και τους ψηφοφόρους του, να προκαλεί ανασφάλεια και να δημιουργεί ή να επιτείνει τις συνθήκες που ευνοούν τις σύγχρονες ενδημικές κρίσεις.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό γνώρισμα είναι η υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη, δηλαδή η ικανότητα προσδιορισμού, αξιολόγησης και ελέγχου των συναισθημάτων, των δικών τους, των άλλων και των ομάδων. Ακούνε και μαθαίνουν από τους άλλους. Λειτουργούν με διαφάνεια και αναπτύσσουν τις σχέσεις τους με όλους - υφιστάμενους αλλά και ομότιμους. Και το κυριότερο, επικοινωνούν με το περιβάλλον και με τα πραγματικά προβλήματα.

Όμως, υπάρχει και μια άλλη πλευρά. Γενικά, όλοι οι μεγάλοι ρήτορες έχουν εξαιρετικά αναπτυγμένη συναισθηματική νοημοσύνη αφού μπορούν να επηρεάζουν τα συναισθήματα του πλήθους και μπορούν να κάνουν τον κόσμο να κλαίει, να γελά ή να εξεγείρεται. Δυστυχώς, ο ρήτορας ο οποίος επηρεάζει το πλήθος προς κατευθύνσεις που οδηγούν σε καταστροφές χαρακτηρίζεται ως δημαγωγός και συχνά οδηγεί τη χώρα, την εταιρεία, την οργάνωση της οποίας προΐσταται σε αδιέξοδα, σε καταστροφές, σε απρόβλεπτες κρίσεις και καταστάσεις. Από τον Κλέωνα και τον Αλκιβιάδη μέχρι τον Χίτλερ και τον Μακάρθυ, τα οικοσυστήματα της πολιτικής, της θρησκείας και των πάσης φύσεως ιδεολογιών βρίθουν από τέτοια «είδη» που συχνά έχουν οδηγήσει ακόμη και τους οπαδούς τους σε πολέμους, κακουχίες, ακόμη και στο θάνατο.

Τέλος, οι πετυχημένοι πολιτικοί διαθέτουν την ικανότητα να διαχειρίζονται την απόλυτη εξουσία χωρίς να χάνουν την ηθική τους ακεραιότητα. Οι περισσότεροι, όταν συναισθανθούν ότι έχουν την απόλυτη εξουσία που προσφέρει η επιτυχία, τείνουν να υποκύψουν στο λεγόμενο «σύνδρομο της Βηρσαβεέ». Αναπτύσσουν δηλαδή συμπεριφορές σαν κι εκείνη που οδήγησε το βιβλικό βασιλιά Δαβίδ, ο οποίος, όταν είδε την όμορφη Βηρσαβεέ να λούζεται στην ταράτσα του σπιτιού της, διέταξε το φόνο του συζύγου της προκειμένου να την αποκτήσει (Β' Σαμουήλ ια').

Σύμφωνα με έρευνες, η επιτυχία συχνά οδηγεί τον ηγέτη σε μιάν υπερφίαλη αυταρέσκεια με αποτέλεσμα να μην επικεντρώνεται πλέον στα καθήκοντα του. Παράλληλα, έχοντας φτάσει στο απόγειο της δόξας του, αποκτά πλήρη και προνομιούχο πρόσβαση σε πληροφορίες, ανθρώπους και αντικείμενα, αλλά και πλήρη έλεγχο των πόρων του οργανισμού που διοικεί. Τέλος, η επιτυχία οδηγεί συχνά τον ηγέτη στην εσφαλμένη εντύπωση ότι μπορεί να ελέγξει ή καλύτερα να χειραγωγήσει το αποτέλεσμα οιασδήποτε διαδικασίας, ακόμη και να συγκαλύψει παράνομες ή αξιόποινες πράξεις.

Μερικοί πολιτικοί είναι λοιπόν επικίνδυνοι επειδή 1) δεν διαθέτουν τα παραπάνω τρία χαρακτηριστικά 2) δεν γνωρίζουν τα βασικά θεσμικά κείμενα που αποτελούν το πλαίσιο της συντεταγμένης πολιτείας στης οποίας την διακυβέρνηση φιλοδοξούν να συμμετάσχουν, 3) δεν εκτιμούν τις επιπτώσεις των υποσχέσεων τους σε βάθος χρόνου. Με αποτέλεσμα όταν αντιληφθούν ότι όσα υποσχέθηκαν είναι πρακτικώς ανεφάρμοστα, να κάνουν στροφή 180 μοιρών. Γιατί οι εξαγγελίες τους 1) αντιβαίνουν στο Σύνταγμα ή στην ευρωενωσιακή νομοθεσία, 2) έχουν δυσμενέστατες οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις, ή τέλος 3) γιατί ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την εθνική συνοχή και ασφάλεια.

Ευτυχώς, οι σύγχρονες δημοκρατίες έχουν βρει τρόπους να ελαχιστοποιούν τις συνέπειες όλων των παραπάνω κινδύνων. Διαχωρίζοντας τις εξουσίες σε νομοθετική, εκτελεστική και δικαστική. Και αποφεύγοντας την εκχώρηση απόλυτης κοινοβουλευτικής εξουσίας σε ένα άτομο ή σε μια ομάδα. Η περίφημη «αυτοδυναμία» που όλοι αποζητούν είναι μακροπρόθεσμα πολύ πιο επικίνδυνη από κάποιας μορφής «συνεργασία» ή «συναίνεση» που λαμβάνει εκ των πραγμάτων υπόψη τις ανάγκες και τις προσδοκίες ευρύτερων ομάδων και αμβλύνει τις έντονες αντιθέσεις και αντιπαραθέσεις, ιδίως σε περιόδους κρίσης.

Έτσι, το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα στη διαχείριση των κοινών επιτυγχάνεται με την ανάπτυξη παραγωγικού διαλόγου και πνεύματος ουσιαστικής συνεργασίας. Γι’ αυτό κι εμείς ως πολίτες έχουμε το δικαίωμα αλλά και την υποχρέωση να απαιτήσουμε από τους πολιτικούς μας να συνεννοούνται!

Καμήλες και αδιέξοδα διλήμματα

Το 2024 θα κληθούμε να ψηφίσουμε στις Εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενώ η χρονιά θα συνεχίσει να είναι και Ευρωπαϊκό Έτος Δεξιοτήτων. Παράλληλα, το 2024 έχει ανακηρυχτεί από τον ΟΗΕ ως Παγκόσμιο Έτος Καμηλιδών, την οικογένεια που περιλαμβάνει τις (διαφόρων ειδών) καμήλες, τα λάμα και τα αλπακά. Πρόκειται για ζώα ζωτικής σημασίας για την καθημερινή ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων σε πάνω από 90 χώρες. Συμβάλουν στην ασφάλεια των τροφίμων, στη διατροφή και στην οικονομική ανάπτυξη ενώ ταυτόχρονα έχουν και σημαντική πολιτιστική σημασία για πολλές κοινότητες παγκοσμίως.

Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από πολυάριθμες πολεμικές και ιδεολογικές συγκρούσεις των άκρων. Γι’ αυτό, ίσως θα πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά να ακολουθούμε ατομικά αλλά και συλλογικά, όπου αυτό είναι δυνατόν, τον μεσαίο δρόμο, τον δρόμο της καμήλας … Βέβαια, στις περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζουμε «αδιέξοδα διλήμματα» (double bind), δηλαδή καταστάσεις στις οποίες ό,τι κι αν κάνει κάποιος «δεν μπορεί να νικήσει». Χωρίς να ξεχνάμε και τη μεγαλύτερη εξελισσόμενη καταστροφή της εποχής μας, την κλιματική κρίση, στην οποία μας έχουν παγιδεύσει οι διαχρονικές ατομικές και συλλογικές μας επιλογές.

Εύχομαι σε όλες και όλους Καλό και Ευτυχισμένο το 2024 με Υγεία, Σωφροσύνη, Ηρεμία, Όμορφα Αισθήματα και Έμπρακτη Αλληλεγγύη προς τον «πλησίον», συνειδητοποιώντας πως όλα αυτά εξαρτώνται εν πολλοίς από τις δικές μας επιλογές και συνήθειες.

Περί αδιαφορίας

Η αδιαφορία των διοικούντων μεταφέρεται στους πολίτες και ενισχύει τις αντικοινωνικές συμπεριφορές
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 3 Οκτωβρίου 2023 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-486)

«Κάθε κράτος έχει την κυβέρνηση που του αξίζει» είχε πει ο φιλόσοφος και διπλωμάτης Ζοζέφ ντε Μεστρέ, από την Σαβοΐα. Το ίδιο μπορούμε να πούμε και για κάθε επίπεδο διοίκησης. Από το εθνικό μέχρι το επίπεδο της τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης. Αυτό ισχύει αφού οι ίδιοι οι πολίτες επιλέγουν με την ψήφο τους αυτούς που θα τους κυβερνήσουν.

Στις δημοκρατίες, υπάρχουν πάντα δύο ή περισσότεροι υποψήφιοι, οι οποίοι προσπαθούν με διάφορους τρόπους να πείσουν τους πολίτες να τους ψηφίσουν. Μετά τις εκλογές αυτός που συγκέντρωσε τις περισσότερες ψήφους αναλαμβάνει με τους συνεργάτες του τη διακυβέρνηση, ενώ οι υπόλοιποι τον αντιπολιτεύονται. Ωστόσο, συχνά, λίγο καιρό μετά τις εκλογές, μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων αρχίζει να παραπονιέται και να διαδηλώνει επειδή ο εκλεγμένος κυβερνήτης φροντίζει μόνο τους δικούς του ψηφοφόρους ή και χρηματοδότες και αδιαφορεί γι’ αυτό που οι περισσότεροι πολίτες θεωρούν ως το κοινό καλό.

Συχνά μάλιστα, στις δίκαιες διαμαρτυρίες των πολιτών ο κυβερνήτης απαντά με ψεύδη ή ακόμη χειρότερα δεν απαντά καθόλου! Αυτή η στάση απομακρύνει πολλούς πολίτες από την πολιτική. Κι όταν υποτιμάς με αυτό τον τρόπο τον κόσμο, τον κάνεις να μην ενδιαφέρεται για τα κοινά αλλά μόνο για το δικό του ατομικό συμφέρον. Κάτι που εξηγεί – μαζί με την υποβάθμιση σε άλλους τομείς όπως η εκπαίδευση – και τα αυξανόμενα φαινόμενα αντικοινωνικής συμπεριφοράς που παρατηρούμε γύρω μας.

Πρόβλημα δημόσιας υγείας. Τον περασμένο μήνα γράφαμε (βλ. ΧΝ 5/9/2023) για τη διαχρονική και διακομματική παρανομία που χαρακτηρίζει την ανάπτυξη του συστήματος αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων στο Δήμο Χανίων. Με φαινομενικά «νομότυπες» διαδικασίες οι αρμόδιοι παράκαμψαν την υποχρέωση που επιβάλλει η ευρωπαϊκή νομοθεσία για σύνταξη και δημοσιοποίηση Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) καθώς και για διενέργεια δημόσιας διαβούλευσης με τους αρμόδιους φορείς ΚΑΙ τους κατοίκους.

Είδατε κάποια αντίδραση από τον Δήμο ή την Περιφέρεια; Δυστυχώς, καμία! Παρόλο που ο κ. Δήμαρχος ανέφερε κατ’ επανάληψη στο Δημοτικό Συμβούλιο ότι τέτοια ΜΠΕ υπάρχει και θα δοθεί στους κατοίκους, τέτοιο έγγραφο δεν χορηγήθηκε ποτέ στους πολίτες που το ζητούν … γιατί απλώς δεν υπάρχει! Τα αποτελέσματα τα βλέπουν συχνά οι Χανιώτες όταν διαρρέουν λύματα στη θάλασσα ή όταν μυρίζουν τις αναθυμιάσεις κοντά στα αντλιοστάσια ακαθάρτων.

Εικόνα εγκατάλειψης. Ένα από τα αξιοθέατα που επισκέπτονται πολλοί τουρίστες και απολαμβάνουν κατά τους καλοκαιρινούς μήνες πολλοί Χανιώτες είναι η παραλία του Ζορμπά στο Σταυρό Ακρωτηρίου. Εκεί, κάποια προηγούμενη δημοτική αρχή έφτιαξε, στη μέση μιας πλατείας απέναντι από τη θάλασσα, μια υπερυψωμένη εξέδρα (για εκδηλώσεις) με ένα δωμάτιο (για αναψυκτήριο) και τουαλέτες (κλειδωμένες).

Το Νοέμβριο του 2022 (βλ. ΧΝ 22/11/2022) η Δημοτική Αρχή οργάνωσε την ονοματοδοσία της εν λόγω πλατείας, βαφτίζοντάς την με το όνομα του αείμνηστου γιατρού Κώστα Νικηφοράκη. Το αναψυκτήριο λειτούργησε για την εκδήλωση στην οποία συμμετείχαν αρκετοί επιφανείς Χανιώτες. Σήμερα, η εικόνα που παρουσιάζουν η πλατεία και οι εγκαταστάσεις είναι πανάθλια. Από το αναψυκτήριο έχουν αφαιρεθεί οι πόρτες και ο εσωτερικός εξοπλισμός.

Ένας χώρος που χαρακτηρίζεται «παιδική χαρά» είναι γεμάτος πέτρες χωρίς φυσικά να υπάρχει ούτε ίχνος σχετικού εξοπλισμού. Το ξύλινο δάπεδο της εξέδρας έχει προφανώς υποφέρει από τις καιρικές συνθήκες, και παρόλο που σε ορισμένα σημεία φαίνεται να έχει επισκευαστεί, σε άλλα είναι έτοιμο να υποχωρήσει αν πάνω του πατήσει κάποιος εύσωμος πολίτης. Οι επανειλημμένες αναφορές στην κατάσταση από τον συνεργάτη της εφημερίδας Αντώνη Πλυμάκη και οι εκκλήσεις από τον Σύλλογο Προστασίας Περιβάλλοντος Σταυρού έχουν μείνει χωρίς απάντηση από τη Δημοτική Αρχή.

Αδιαφορία και από τις υπηρεσίες. Στις αρχές Αυγούστου σταμάτησα να βάλω βενζίνη στο αυτοκίνητο. Καθώς έβγαζα να πληρώσω, έπεσε πάνω μου ένα μηχανάκι που είχε σταματήσει πίσω μου χωρίς να σβήσει τη μηχανή. Με τραυμάτισε ελαφρά στο πόδι και έκανε κάποιες γρατζουνιές στον προφυλακτήρα. Εκνευρισμένος ζήτησα από το νεαρό ντελιβερά ταυτότητα – δεν είχε. Δεν φορούσε ούτε κράνος.

Τηλεφώνησα στο 100 που με ενημέρωσε ότι η Τροχαία βρισκόταν σε άλλο περιστατικό και θα αργούσε. Περιμένοντας, εμφανίστηκε ο υπεύθυνος παρακείμενης πιτσαρίας, ο οποίος αφού είδε το βίντεο του συμβάντος στο βενζινάδικο, κατάλαβε ότι ο ντελιβεράς είχε προσπαθήσει να μετακινήσει το μηχανάκι χωρίς να σβήσει τη μηχανή και χωρίς να βγάλει την ταχύτητα.

Από τη συζήτηση προέκυψε ότι ο νεαρός ντελιβεράς δεν είχε ούτε άδεια οδήγησης αφού είχε μόλις καταθέσει τα χαρτιά του για να την πάρει. Επιπλέον, ο υπεύθυνος έτρεξε να βάλει στο μηχανάκι και κάποιες φωτοτυπίες αφού στο δίκυκλο δεν υπήρχε κανένα χαρτί. Επέμενα να περιμένω την Τροχαία, αλλά όταν τηλεφώνησα ξανά στο 100 ο νέος τηλεφωνητής δεν είχε ιδέα για το συμβάν …

Εξήγησα στον ντελιβερά ότι αν συνέχιζε να εργάζεται με αυτό τον τρόπο, το αποτέλεσμα δεν θα ήταν το καλύτερο, ούτε γι’ αυτόν που θα κατέληγε νεκρός ή ανάπηρος, ούτε για την οικογένειά του που θα περνούσε μεγάλη δοκιμασία. Τελικά, μετά από δύο περίπου ώρες και αφού δεν είχε εμφανιστεί η Τροχαία, ξανατηλεφώνησα στο 100 και με βαριά καρδιά ακύρωσα το αίτημα.

Αυτό που κατάλαβα πάντως από τη συζήτηση είναι ότι πολλοί ασυνείδητοι επιχειρηματίες, ιδίως στις παρυφές της πόλης, χρησιμοποιούν ως ντελιβεράδες, άτομα ανεκπαίδευτα, ίσως και χωρίς άδεια κυκλοφορίας, ίσως και ανασφάλιστα, με αποτέλεσμα να κυκλοφορούν στο δρόμο πολύ επικίνδυνοι οδηγοί για ένα μεροκάματο πείνας. Δεν ξέρω αν η Τροχαία έχει τους πόρους να πραγματοποιήσει ελέγχους σε επιχειρήσεις που κάνουν παράδοση στο σπίτι. Πάντως, ο αριθμός κυκλοφορίας της μηχανής και το όνομα της επιχείρησης είναι στη διάθεσή της υπηρεσίας …

Συμπέρασμα. Όταν οι διοικούντες ψεύδονται και αδιαφορούν για τα αιτήματα των πολιτών, οι πολίτες παύουν να ενδιαφέρονται για τα κοινά και προωθούν με κάθε τρόπο μόνο το δικό τους ατομικό συμφέρον. Δεν πάνε να ψηφίσουν, με αποτέλεσμα να κυβερνούν τα οργανωμένα συμφέροντα, ενώ ταυτόχρονα αυξάνονται και οι αντικοινωνικές συμπεριφορές.

Η άσχημη πλευρά του διαδικτύου

Ίσως ήλθε η ώρα να μπουν αυστηρότερα όρια στη μεγαλύτερη μηχανή προπαγάνδας στην ιστορία, καθιστώντας υπεύθυνες τις εταιρείες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 12 Ιανουαρίου 2021 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-451)

Την περασμένη εβδομάδα παρακολουθήσαμε στις οθόνες μας σε απευθείας μετάδοση πού καταλήγει μια κοινωνία που αφήνει τους δημαγωγούς να διεγείρουν τα χειρότερα ένστικτα του κόσμου. Όταν οι θεωρίες συνωμοσίας δεν βρίσκονται στο περιθώριο αλλά στο επίκεντρο. Παρακολουθήσαμε τι συμβαίνει όταν καταργείται η λογική, η επιστημονική γνώση και η επιχειρηματολογία με βάση τεκμήρια. Όταν, αντί για μια δημοκρατία, θεμελιωμένη σε κοινά αποδεκτές αλήθειες, ερωτοτροπούμε με την απολυταρχία που στηρίζεται σε κοινά αποδεκτά ψέματα και συνδυάζεται με την προβολή εγκλημάτων μίσους και επιθέσεων σε θρησκευτικές και εθνοτικές μειονότητες.

Ο ρόλος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Αυτό που δεν τονίστηκε είναι ότι όλο αυτό το μίσος και η βία διευκολύνθηκε από μια χούφτα διαδικτυακές εταιρείες που αποτελούν όλες μαζί την μεγαλύτερη μηχανή προπαγάνδας στην ιστορία. Οι αλγόριθμοι που χρησιμοποιούν εταιρείες όπως η Facebook, η Google (με τις μηχανές αναζήτησης και το YouTube), η Twitter και άλλες, κρατούν προσηλωμένους δισεκατομμύρια ανθρώπους ενισχύοντας ηθελημένα ιστορίες που διεγείρουν τα χειρότερα ένστικτά τους προκαλώντας τους οργή και φόβο.

Έτσι, οι ψευδείς ειδήσεις διαδίδονται γρηγορότερα από τις πραγματικές. Ιδίως, αφού στο διαδίκτυο όλα φαίνονται γνήσια. Οι ειδήσεις από το Κουλούρι ή το Βατράχι μοιάζουν με εκείνες του BBC. Οι Επιστολές του Ιησού έχουν την ίδια αξία με τις εκθέσεις του ΟΗΕ, και οι σαχλαμάρες ενός παράφρονα με τις απόψεις ενός νομπελίστα. 

Όταν, χάρη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαδίδονται θεωρίες συνωμοσίας και ψεύδη, είναι ευκολότερη η χειραγώγηση των ψηφοφόρων στις εκλογές, η γενοκτονία των Ροχίνγκια στη Μιανμάρ (πρώην Βιρμανία) και η κατάληψη του Καπιτωλίου από τους αφιονισμένους οπαδούς του απερχόμενου προέδρου των ΗΠΑ. Όπως είπε και ο Βολταίρος «Αυτοί που μπορούν να σε κάνουν να πιστέψεις παραλογισμούς, είναι ικανοί να σε πείσουν να διαπράξεις φρικαλεότητες».


Δυστυχώς, σήμερα το διαδίκτυο επιτρέπει σε αυταρχικές προσωπικότητες να προωθούν παραλογισμούς σε δισεκατομμύρια ανθρώπους. Μάλιστα, παρόλο που ορισμένα κοινωνικά δίκτυα έχουν πάρει κάποια μέτρα για να περιορίσουν τη ρητορική μίσους και τις θεωρίες συνωμοσίας, τα μέτρα αυτά είναι κυρίως επιφανειακά. Και επηρεάζουν ήδη αρνητικά τη ζωή μας.

Πολλοί από τους ψηφοφόρους σε Ελλάδα και ΗΠΑ πιστεύουν στην απαίσια θεωρία της «μεγάλης αντικατάστασης» των Ελλήνων από μουσουλμάνους ή των Αμερικανών από ισπανόφωνους. Πολλοί πιστεύουν ότι δεν υπάρχει κορωνοϊός ή ότι τα εμβόλια είναι απάτη με αποτέλεσμα να αρνούνται τον εμβολιασμό. Τα βίντεο που επί χρόνια χαρακτήριζαν την κλιματική αλλαγή ως απάτη οδήγησαν τις ΗΠΑ να αποχωρήσουν από την Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα.

Φυσικά, οι δημιουργοί του διαδικτύου δεν σχεδίασαν έναν βόθρο μισαλλοδοξίας και χυδαίων θεωριών συνωμοσίας με στόχο να απειλήσουν τις δημοκρατίες μας και τον πλανήτη. Γι’ αυτό και πρέπει να ξανασκεφτούμε τρόπους περιορισμού της διάδοσης μίσους, θεωριών συνωμοσίας και ψεμάτων από τα δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης.

Ελευθερία του λόγου δεν σημαίνει και ελεύθερη πρόσβαση. Θα υπάρχουν πάντα ρατσιστές, μισογύνηδες, αντισημίτες και παιδεραστές αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να τους δίνουμε ελεύθερο βήμα να διαδίδουν τις απόψεις τους και να στοχοποιούν τα θύματά τους. Άλλο πράγμα η συνταγματικά κατοχυρωμένη ελευθερία της έκφρασης και άλλο να καλωσορίσουμε σε δημόσιο χώρο ένα νεοναζί που κηρύττει την εξόντωση Εβραίων, ομοφυλόφιλων και μαύρων.

Μερικές προτάσεις. Με βάση τις γνώσεις μας για τον τρόπο με τον οποίο διαδίδουν την άγνοια οι μεγάλες βιομηχανίες προκειμένου να δημιουργούν αμφιβολίες (π.χ. καπνοβιομηχανίες για τους κινδύνους από το τσιγάρο, κλάδος ορυκτών καυσίμων για την κλιματική αλλαγή, βλ. ΧΝ 28/4/2020) φαίνεται ότι δεν αρκεί η απλή διαγραφή από τις πλατφόρμες κάποιων προβεβλημένων χρηστών (π.χ. του προέδρου των ΗΠΑ από το Twitter).

Η Μίτσελ Μπέικερ, διευθύντρια του ιδρύματος Μοζίλα, που ανέπτυξε και διαθέτει τον φυλλομετρητή Firefox πρότεινε πρόσφατα κάποια μέτρα. Ποιός πληρώνει για τις διαφημίσεις και πόσο, ποιοί χρήστες στοχοποιούνται. Διαφάνεια των αλγόριθμων: ποιό περιεχόμενο ενισχύεται, σε ποιούς χρήστες και με τι επιπτώσεις. Ενίσχυση των ειδήσεων με βάση τα γεγονότα και περιορισμός της παραπληροφόρησης. Ενδελεχείς μελέτες από ανεξάρτητους ερευνητές των επιπτώσεων που έχουν οι πλατφόρμες σε ανθρώπους και κοινωνίες και τρόποι βελτίωσης της κατάστασης.

Παράλληλα, οι μεγάλες εταιρείες των δικτύων κοινωνικής δικτύωσης θα πρέπει να προσλάβουν περισσότερους επόπτες για να διαγράφουν ψευδείς ειδήσεις και θεωρίες συνωμοσίας. Απαιτούνται βέβαια επενδύσεις και προσλήψεις προσωπικού – ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι θα μειωθούν τα κέρδη μερικών από τις πλουσιότερες εταιρείες παγκοσμίως.

Περισσότερη ευθύνη. Επίσης, οι εταιρείες αυτές θα πρέπει κάποτε να χαρακτηριστούν ως εκδότες – οι μεγαλύτεροι παγκοσμίως. Και να τους επιβληθούν πρότυπα και κανόνες όπως στις εφημερίδες, τα περιοδικά, τις ταινίες, τα ραδιόφωνα και τις τηλεοράσεις. Θα πρέπει μάλιστα να ελέγχονται και οι μεταδιδόμενες διαφημίσεις κάτι που δεν συμβαίνει σήμερα για τις επί πληρωμή καταχωρήσεις.

Άλλη ιδέα είναι να θεσπιστεί και για τα δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης ένα κανονιστικό περιβάλλον αντίστοιχο με εκείνο που ισχύει για τα ελαττωματικά προϊόντα. Σήμερα έχουν ήδη ευθύνη για την χρήση των δικτύων από παιδεραστές για την στοχοποίηση ανήλικων. Αυτή η ευθύνη θα πρέπει να επεκταθεί και για την υποκίνηση μαζικών δολοφονιών για ρατσιστικούς ή θρησκευτικούς λόγους, καθώς και για λιβελογραφήματα και συκοφαντίες με βάση ψευδή στοιχεία.

Αν εκραγεί η μηχανή του αυτοκινήτου σας ή δεν λειτουργήσουν οι ζώνες ασφαλείας και οι αερόσακοι σε περίπτωση ατυχήματος, οι αυτοκινητοβιομηχανίες ανακαλούν χιλιάδες αυτοκίνητα, κάτι που κοστίζει δισεκατομμύρια. Μήπως ήλθε η ώρα να πούμε στη Facebook, τη YouTube και την Twitter ότι τα προϊόντα τους είναι ελαττωματικά και πρέπει να τα επιδιορθώσουν, ανεξαρτήτως κόστους;

Μάλιστα τα πρόστιμα από μόνα τους ίσως να μην φτάνουν. Μήπως ήλθε η ώρα να πούμε στους διευθυντές αυτών των εταιρειών πως αν στο μέλλον επιτρέψετε παρεμβάσεις ξένων δυνάμεων σε εκλογικές διαδικασίες, αν διευκολύνετε γενοκτονίες ή εγκλήματα ρατσιστικού ή θρησκευτικού μίσους θα πάτε φυλακή; Γιατί απώτερος στόχος της κοινωνίας μας θα πρέπει να είναι οι άνθρωποι να μην στοχοποιούνται, να μην παρενοχλούνται και να μην δολοφονούνται εξαιτίας του ποιοι είναι, από πού κατάγονται, ποιούς ερωτεύονται και πώς προσεύχονται.

(Με στοιχεία από έναν λόγο του ηθοποιού, συγγραφέα και παραγωγού Sacha Baron Cohen και άλλες πληροφορίες).

Αναγνώσεις

Τα τσιπάκια του Γκείτς, η αμφισβήτηση της ηγεσίας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και γιατί ψηφίζουμε ψεύτες …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 7 Ιουλίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-428)

Εμβόλια και τσιπάκια. Μια από τις πάμπολες θεωρίες συνομωσίας που κυκλοφορούν, αφορά το σχέδιο του Μπιλ Γκέιτς να τοποθετήσει μαζί με το εμβόλιο του κορωνοϊού – αν και όταν αυτό διατεθεί – ένα τσιπάκι το οποίο θα καταγράφει την κάθε μας κίνηση! Πώς όμως ξεκίνησε αυτή η θεωρία;

Το Μάρτιο ο Γκέιτς ανέφερε σε μια συνέντευξη σχετικά με την αντιμετώπιση του κορωνοϊού ότι «κάποια στιγμή θα διαθέτουμε ψηφιακά πιστοποιητικά που θα μας επιτρέψουν να γνωρίζουμε ποιος έχει αναρρώσει, ή έχει κάνει τέστ πρόσφατα, ή – όταν θα έχουμε το εμβόλιο – ποιος το έχει κάνει». Καμία αναφορά σε τσιπάκι …

Αυτό συνδυάστηκε με ένα άρθρο με τίτλο «Καταγραφή εμβολιασμών με βιοσυμβατά κβαντικά στίγματα στο εγγύς υπέρυθρο που τοποθετούνται στο δέρμα με επιθέματα μικροβελόνων» που δημοσιεύτηκε τέλος του 2019 στο επιστημονικό περιοδικό Science translational medicine (διασυνδεδεμένη ιατρική). Στο άρθρο αναφέρεται η δημιουργία τατουάζ, ορατά με ειδικό αόρατο φωτισμό τα οποία καταγράφουν το είδος του εμβολίου. Με το σύστημα αυτό, αν ποτέ υιοθετηθεί, πριν από κάθε εμβολιασμό ο γιατρός θα μπορεί να διαβάσει ποια εμβόλια έχουν γίνει, διαβάζοντας τα αόρατα στο γυμνό μάτι, τατουάζ.

Η έρευνα έγινε από πέντε ερευνητικές ομάδες στις ΗΠΑ με τη συμμετοχή μιας ομάδας από την Κίνα. Χρηματοδοτήθηκε από το φιλανθρωπικό ίδρυμα του Μπιλ και της Μελίντα Γκέιτς, από την Ακαδημία Επιστημών των ΗΠΑ και από μια υποτροφία που έδωσε η Κίνα. Τώρα, πώς βγήκε η ιστορία με το τσιπάκι, ρωτήσετε ψυχολόγους, ψυχιάτρους ή τις υπηρεσίες που ασχολούνται με τις προπαγανδιστικές ψευδείς ειδήσεις, οι οποίες κατακλύζουν καθημερινά το διαδίκτυο.

Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας. Μια πρόσφατη συνέντευξη στην εβδομαδιαία εφημερίδα New Europe με έκανε να ψάξω λίγο την ιστορία του Γενικού Διευθυντή του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρυέζους. Καθώς και το τι κρύβεται πίσω από τις αμερικανικές κατηγορίες για συνεργασία με τις κινεζικές αρχές για την κάλυψη της σοβαρότητας της επιδημίας στα πρώτα της στάδια.

Πράγματι, στα αρχικά στάδια της επιδημίας η Κίνα, κατά παράβαση των διεθνών κανονισμών υγείας, απέκρυψε από τον Δεκέμβριο του 2019, στοιχεία για την μετάδοση του ιού από άνθρωπο σε άνθρωπο. Επίσης, δεν έδωσε ζωντανά δείγματα του ιού σε ερευνητές από άλλες χώρες και αντιστάθηκε στην επιβολή περιορισμών στα ταξίδια και το εμπόριο ακόμη και όταν έγινε κατανοητή η σοβαρότητα της απειλής.

Μάλιστα, μετά την ενημέρωση του ΠΟΥ για το πρόβλημα, ο Τέντρος ισχυρίστηκε στις 29 Ιανουαρίου ότι η Κίνα διαχειρίστηκε καταπληκτικά την επέκταση της επιδημίας και «θα έπρεπε όλοι να της είμαστε ευγνώμονες». Και παρά τις προειδοποιήσεις γιατρών από την Ταϊβάν και το Χονγκ Κονγκ, ο ΠΟΥ περίμενε μέχρι τις 30 Ιανουαρίου για να κηρύξει τον κορωνοϊό ως Έκτακτη Ανάγκη Δημόσιας Υγείας Παγκόσμιου Ενδιαφέροντος.

Παρόλο που αρκετά στελέχη του ΠΟΥ υπερασπίζονται τη στάση του Γενικού Διευθυντή τους, πολλοί εξωτερικοί παρατηρητές υποστηρίζουν ότι ο Τέντρος δεν θέλησε να εναντιωθεί στην Κίνα για τους δικούς του λόγους. Τον κατηγορούν ότι ακόμη κι αν δεν το έκανε για χρηματικά ή άλλα ανταλλάγματα, η πολιτική του ιστορία δείχνει κάποιον που συμπαθεί τα διδακτορικά καθεστώτα, ιδίως της Αφρικής.

Κι αυτό επειδή, ως υπουργός Υγείας και Εξωτερικών της Αιθιοπίας, υποβάθμισε επανειλημμένα τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τις επιπτώσεις του λιμού στο Κέρας της Αφρικής. Κάτι που φαίνεται να επιβεβαιώνει ένα τελευταίο βιβλίο για την πρόσφατη ιστορία της Αιθιοπίας.

Τέλος, ως Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ διόρισε το 2017 ως πρεσβευτή καλής θέλησης του ΠΟΥ για την καταπολέμηση των μη μεταδοτικών ασθενειών στην Αφρική τον δικτάτορα της Ζιμπάμπουε Ρόμπερτ Μουγκάμπε. Διορισμό τον οποίο ανακάλεσε μερικές μέρες αργότερα μετά από την διεθνή κατακραυγή.

Γιατί ο κόσμος ψηφίζει ψεύτες; Μπερλουσκόνι, Τραμπ, Τζόνσον, Μπρέξιτ για να μην αναφερθούμε στα καθ’ ημάς. Πώς είναι δυνατόν μερικοί ηγέτες να κερδίζουν εκλογές ψευδόμενοι και να εξακολουθούν να συνεγείρουν τα πλήθη εκτοξεύοντας ψέματα; Τις απαντήσεις προσπαθεί να δώσει ένα πρόσφατο άρθρο της Βέλγικης Le Soir.

Κατ’ αρχάς, η εξέλιξη μας έχει διαμορφώσει έτσι ώστε να θεωρούμε ότι οι άλλοι λένε την αλήθεια. Αφού αν αμφιβάλαμε για κάθε λέξη και φράση η επικοινωνία θα ήταν αδύνατη … Επιπλέον τρεις στους τέσσερεις θεωρούν τους εαυτούς τους ειλικρινείς και δεν μπορούν να πιστέψουν ότι υπάρχουν άνθρωποι σαν τον Τραμπ που ψεύδονται πέντε φορές ημερησίως! Στην πραγματικότητα, οι έρευνες δείχνουν ότι στην καθημερινότητά μας δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε τους ψεύτες από τους ειλικρινείς …

Παράλληλα, άλλες έρευνες δείχνουν ότι ο κόσμος τείνει να πιστεύει τους πολιτικούς που έχει ψηφίσει. Και είναι έτοιμος να τους συγχωρήσει πολλές παρασπονδίες ακόμη και παραβίαση των αρχών που υποστήριζαν προεκλογικά. Και σε έναν κόσμο που πιστεύει όλο και περισσότερο στις «ψευδείς ειδήσεις» και τα «εναλλακτικά γεγονότα» οι υποστηρικτές κάποιου χαρακτηρίζουν υποκριτές όποιους τον κατηγορήσουν ως ψεύτη.

Άλλες έρευνες δείχνουν ότι τα ψέματα και η υποκρισία του αντίθετου πολιτικού χώρου, ακόμη κι αν μας σκανδαλίζουν, διεγείρουν το κέντρο ευχαρίστησης του εγκεφάλου. Αντίθετα, τα ψέματα του δικού μας χώρου μας δημιουργούν αρνητικά συναισθήματα. Έτσι αγνοούμε τα ψέματα των δικών μας αλλά όχι εκείνα των αντίθετων. Επιπλέον, η έρευνα δείχνει ανοχή στα ψέματα των «λαϊκών ηγετών» που αντιπαλεύουν τις «ελίτ». Μάλιστα, τα ψέματα αυτά αποτελούν και απόδειξη «αυθεντικότητας»!

Τέλος, η εξυπνάδα δεν συμβαδίζει αναγκαστικά με το κριτικό πνεύμα ούτε με την ικανότητα αλλαγής άποψης. Αντίθετα, όσο πιο αναπτυγμένος διανοητικά είναι κάποιος τόσο πιο πολύ θα χρησιμοποιήσει την εφευρετικότητα και την αποφασιστικότητά του για να επικυρώσει τις πεποιθήσεις του και να εξορθολογήσει τα ψέματα των πολιτικών ανδρών και γυναικών που υποστηρίζει.

Είναι πράγματι πολύ δύσκολο να αμφισβητήσει κανείς εκείνους στους οποίους πιστεύει όπως και τον ίδιο του τον εαυτό …

Μήπως κινδυνεύει η δημοκρατία μας;

Ο εορτασμός των 200 χρόνων από την Επανάσταση φέρνει στην επιφάνεια προαιώνιες διχόνοιες που ίσως να απειλούν την ίδια μας την υπόσταση …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 23 Ιουνίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-426)

Μια ζωή εμφύλιοι. Πώς κατορθώνουμε εμείς οι Έλληνες να διχαζόμαστε με κάθε ευκαιρία; Πελοποννησιακοί πόλεμοι (Αθηναίοι εναντίον Σπαρτιατών). Τέσσερεις ιεροί πόλεμοι. Αλέξανδρος Φιλίππου και οι Έλληνες πλην Λακεδαιμονίων. Πόλεμοι των διαδόχων/επιγόνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Εικονομαχία. Βυζαντινοί εμφύλιοι (Παλαιολόγοι εναντίον Καντακουζηνών). Δύο εμφύλιοι κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης (1823-1825). Εθνικός Διχασμός.

Ο τελευταίος μας Εμφύλιος άρχισε ουσιαστικά κατά την διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής και αναζωπυρώθηκε την περίοδο 1946-1949. Ωστόσο, και οι πολιτικές αντιπαραθέσεις που ακολούθησαν μπορούν να θεωρηθούν ως επεκτάσεις αυτής της εμφύλιας διαμάχης, η οποία μοιάζει να μην έσβησε ποτέ. Την εξέθρεψε η Χούντα (1967-1974) και την εκμεταλλεύτηκαν τα κόμματα από τη Μεταπολίτευση και μετά, μέχρι τις μέρες μας.

Κι ερχόμαστε στο 2020. Όταν αποφασίσαμε να προετοιμαστούμε για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Η Κυβέρνηση διόρισε μιάν επιτροπή να προετοιμάσει τον εορτασμό (Ελλάδα 2021). Κι άρχισαν οι αντιπαραθέσεις. Κάποια άστοχα άρθρα μελών της επιτροπής ξεσήκωσαν θύελλες. Μια διακεκριμένη και δημοφιλής ιστορικός παραιτήθηκε.

Ως αντίδραση, στο διαδίκτυο δημιουργήθηκε η ομάδα «Τιμή στο ’21» προκειμένου (όπως ισχυρίζονται οι δημιουργοί της) «η ελληνική κοινωνία να εορτάσει και να τιμήσει με τον προσήκοντα τρόπο τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση του 1821». Κι αυτό γιατί «η αντίστοιχη κρατική Επιτροπή … απέδειξε αδιαμφισβήτητα ότι συγκροτήθηκε για να αποδομήσει τους ήρωες, τους στόχους και τα ιδανικά της Επανάστασης».

Οι κίνδυνοι για την δημοκρατία. Όλα τα παραπάνω θα ήταν απλώς γραφικά αν, σε συνδυασμό και με άλλα σημάδια, δεν γεννούσαν ανησυχίες για το μέλλον της δημοκρατίας μας. Ίσως και για την υπόσταση της ίδιας μας της χώρας αν λάβουμε υπόψη και το τεράστιο δημογραφικό μας πρόβλημα. Αλλά ας δούμε πώς προκύπτει κάτι τέτοιο …

Το 2018 κυκλοφόρησε ένα ενδιαφέρον βιβλίο που συνέγραψαν δυο καθηγητές της επιστήμης της διακυβέρνησης από το πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. Το βιβλίο «Πώς πεθαίνουν οι δημοκρατίες» των Steven Levitsky και Daniel Ziblatt περιγράφει, πώς σε πολλές σύγχρονες χώρες τις δημοκρατίες σκοτώνουν οι εκλεγμένοι ηγέτες και όχι στρατιωτικά πραξικοπήματα.

Μελετώντας πολυάριθμα παραδείγματα (Βενεζουέλα, Γεωργία, Ουγγαρία, Ρωσία, Ουκρανία, Πολωνία, Τουρκία, Περού, Νικαράγουα, Φιλιππίνες και Σρι Λάνκα) αλλά και τις τελευταίες αμερικανικές εκλογές, οι συγγραφείς καταλήγουν σε έναν κατάλογο με μερικά χαρακτηριστικά των αυταρχικών ηγετών που έχουν πολλές πιθανότητες να εξελιχθούν σε δικτάτορες.

Πρώτον, απορρίπτουν τους κανόνες του «δημοκρατικού παιχνιδιού» ή απλώς δεν τους σέβονται. Έτσι, απορρίπτουν το σύνταγμα ή εκφράζουν πρόθεση παραβίασης του. Αναφέρονται σε «υπερβολές της δημοκρατίας» προτείνοντας αντιδημοκρατικά μέτρα (π.χ. αναβολή εκλογών, αναστολή ορισμένων διατάξεων του συντάγματος, απαγόρευση λειτουργίας φορέων και οργανώσεων ή, τέλος, περιορισμούς στην άσκηση ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων).

Υποστηρίζουν επίσης αντισυνταγματικές λύσεις για την αλλαγή της κυβέρνησης (στρατιωτικά ή άλλα πραξικοπήματα, επαναστατική βία, μαζικές κινητοποιήσεις και διαδηλώσεις με σκοπό τον εξαναγκασμό της κυβέρνησης σε παραίτηση). Τέλος, προσπαθούν να υποσκάψουν το κύρος και τη νομιμότητα των εκλογών, αρνούμενοι, λόγου χάριν, την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων.

Δεύτερον, αρνούνται να αποδεχτούν τους πολιτικούς τους αντιπάλους ως ισότιμους «παίκτες». Χαρακτηρίζουν τους αντιπάλους τους «ανατρεπτικούς» ή εχθρούς της υφιστάμενης συνταγματικής τάξης πραγμάτων. Ισχυρίζονται ότι οι αντίπαλοί τους απειλούν την εθνική ασφάλεια ή τον τρόπο ζωής των πολιτών.

Ακόμη, χαρακτηρίζουν, αβάσιμα, τους πολιτικούς τους αντιπάλους «υπόλογους στη δικαιοσύνη», οι οποίοι, λόγω των υπαρκτών ή των δυνητικών έκνομων δραστηριοτήτων τους, δεν δικαιούνται να μετέχουν ισότιμα στον πολιτικό στίβο. Τέλος, χαρακτηρίζουν, πάλι αβάσιμα, τους πολιτικούς τους αντιπάλους ως «πράκτορες ξένων δυνάμεων», συνήθως εχθρικών, για λογαριασμό των οποίων υποτίθεται ότι δρουν.

Τρίτον, ανέχονται, ή και ενθαρρύνουν, πράξεις βίας. Σχετίζονται με ένοπλες ομάδες, παραστρατιωτικές οργανώσεις, ομάδες ανταρτών ή «ιδιωτικούς στρατούς» που επιδίδονται σε παράνομες πράξεις βίας. Υποκινούν ή ενθαρρύνουν ομαδικές επιθέσεις κατά αντιπάλων π.χ. από φιλικές δυνάμεις. Υιοθετούν εμμέσως πράξεις βίας από υποστηρικτές τους, αρνούμενοι να τις καταδικάσουν απερίφραστα και να δεχτούν ότι οι υπαίτιοι πρέπει να τιμωρηθούν. Και τέλος, εκθειάζουν ή αρνούνται να καταδικάσουν πράξεις πολιτικής βίας που έγιναν είτε κατά το παρελθόν είτε σε άλλες χώρες.

Τέταρτον, είναι έτοιμοι να περιορίσουν ελευθερίες. Υποστηρίζουν νομοθετικές πρωτοβουλίες ή πολιτικές αποφάσεις που επιβάλλουν περιορισμούς στην άσκηση των ατομικών και πολιτικών ελευθεριών, και ειδικότερα στο δικαίωμα της έκφρασης και της άσκησης κριτικής στην κυβέρνηση. Απειλούν με ποινικές ή άλλες διώξεις τα μη φιλικά μέσα μαζικής ενημέρωσης, καθώς και τα αντίπαλα κόμματα ή οργανώσεις που ασκούν κριτική στα πεπραγμένα τους. Τέλος, εκθειάζουν τα κατασταλτικά μέτρα άλλων (παρελθουσών ή ξένων) κυβερνήσεων.

Τα κόμματα και οι πολιτικοί που ανταποκρίνονται σε περισσότερα από τα παραπάνω κριτήρια είναι δυνητικά επικίνδυνοι για την δημοκρατία. Δεν σέβονται τους θεσμούς ή τους χρησιμοποιούν για να διατηρηθούν στην εξουσία. Δεν σέβονται τους πολιτικούς τους αντιπάλους θεωρώντας τους ηθικά κατώτερους και αντιμετωπίζοντάς τους ως «αιώνιους εχθρούς».

Όσοι παρακολουθούν την πολιτική επικαιρότητα, τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν εύκολα να αναγνωρίσουν τα παραπάνω χαρακτηριστικά σε αρκετούς πολιτικούς, διαμορφωτές της κοινής γνώμης ή και πολιτικούς οργανισμούς. Αλλά και σε απλούς πολίτες που αναπαράγουν τις σχετικές συμπεριφορές, τις ιδέες και τα επιχειρήματα στο δημόσιο διάλογο.

Πότε άραγε θα αρχίσουμε να ξεπερνούμε τα προαιώνια χαρακτηριστικά του γένους μας και να συμφωνήσουμε ότι οι Έλληνες είμαστε πολύ λίγοι σε αυτόν τον κόσμο για να έχουμε τη πολυτέλεια να τσακωνόμαστε και μάλιστα μέχρι τελικής πτώσεως; Όταν μάλιστα τα δημογραφικά στοιχεία δείχνουν ότι ο ελληνικός πληθυσμός συρρικνώνεται με γοργούς ρυθμούς.

Μήπως, ο εορτασμός των 200 χρόνων από την έναρξη της Επανάστασης, αντί για αφορμή αντιπαράθεσης, είναι μια μοναδική ευκαιρία για να συζητήσουμε «ήσυχα, ήσυχα κι απλά» ώστε να σχεδιάσουμε ένα καλύτερο μέλλον για τη χώρα μας;

Πολιτική και δογματικές εξαρτήσεις

Από τις «ψευδείς ειδήσεις» στην τηλεόραση και τα κοινωνικά δίκτυα στις νέες πολιτικές σέχτες με οπαδούς χωρίς κριτικό πνεύμα
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 25 Φεβρουαρίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-411)

Σε αυτήν εδώ τη στήλη έχουμε γράψει πολλές φορές για τις δογματικές εξαρτήσεις. Πρόκειται για ιδεολογίες και αιρέσεις που παγιδεύουν τους «πιστούς» έτσι ώστε να βλέπουν τον κόσμο μέσα από συγκεκριμένους παραμορφωτικούς φακούς. Ιδεολογίες οι οποίες προκαλούν αντιπαλότητες, πολέμους, σφαγές, εξανδραποδισμούς, λιμούς, προσφυγιές, ατέλειωτα βάσανα και δυστυχίες. Με εκατομμύρια ή και δισεκατομμύρια θύματα.

Ποιμένες και οπαδοί. Οι «ποιμένες» αυτών των ανθρώπινων κοπαδιών έχουν συγκεκριμένους στόχους και συμφέροντα. Μαζί με την φαινομενικά χαρισματική τους προσωπικότητα πάσχουν από μεγαλομανίες και από κάποιες έμμονες ιδέες. Πάντα σχεδόν υπόσχονται έναν επίγειο ή επουράνιο «παράδεισο». Όμως υπάρχει άραγε κάποιος παράδεισος για τον οποίο να αξίζει να αγωνιστεί κάποιος;

Οι επίγειοι παράδεισοι του καπιταλισμού και του σοσιαλισμού αποδεικνύονται προβληματικοί. Μάλιστα, μερικές παραλλαγές τους ταυτίζονται με την κόλαση – στρατιές άνεργων και άστεγων, γκέτο και στρατόπεδα εργασίας, εκτελέσεις και αποκλεισμοί αντιφρονούντων, αυστηροί περιορισμοί στον διάλογο και την διακίνηση ιδεών.

Αλλά και οι μεγάλες θρησκείες αποδεικνύονται συχνά κατώτερες των περιστάσεων. Κηρύττουν την αγάπη και την φιλανθρωπία αλλά σε πολλές περιπτώσεις ευλογούν τα όπλα και ηγούνται σταυροφοριών και ιερών πολέμων με στόχο τον προσηλυτισμό, την υποδούλωση, την εξαφάνιση των «απίστων». Τα ιερά βιβλία που μιλούν για υπομονή, ανεκτικότητα και ταπεινοφροσύνη, χρησιμοποιούνται για να δικαιολογήσουν ρατσιστικές, υπερφίαλες και μνησίκακες συμπεριφορές, συχνά εναντίον αθώων, αδύνατων και ταλαιπωρημένων συνανθρώπων μας.

Μέθοδοι προσηλυτισμού. Οι θρησκείες και οι ιδεολογίες είχαν και έχουν τα ιερά τους βιβλία και ένα δίκτυο από κήρυκες που διαδίδουν τον δρόμο για τον επίγειο ή τον επουράνιο «παράδεισο». Συχνά σε εβδομαδιαίες συγκεντρώσεις σε χώρους λατρείας ή σε μικρές παρέες – σε καφενεία ή σπίτια. Στις μέρες μας ένα μεγάλο μέρος αυτής της διαδικασίας προσηλυτισμού έχει υποκατασταθεί από τη χρήση σύγχρονων μέσων επικοινωνίας όπως ραδιόφωνα, τηλεοράσεις, διαδίκτυο και μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Τα αποτελέσματα αυτής της διαδικασίας στον χώρο της πολιτικής γίνονται εμφανή, τουλάχιστον σε όσους θέλουν να τα δουν. Η έξοδος της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση ίσως αποδειχτεί η πιο ανώδυνη και αναίμακτη συνέπεια μιας τέτοιας ιδεολογικής εκστρατείας. Από τη δεκαετία του 1970 και μέχρι σήμερα ο ιερός πόλεμος που έχουν κηρύξει ορισμένες μουσουλμανικές σέχτες έχει ήδη προκαλέσει πάνω από 10.800 θανάτους και περισσότερους από 28.200 τραυματισμούς παγκοσμίως.

Ίσως το μέλλον να μας επιφυλάσσει ακόμη χειρότερες καταστάσεις αν γενικευτεί η τάση για προσωποπαγή και κατ’ επίφαση δημοκρατικά, αλλά στην πραγματικότητα δικτατορικά, καθεστώτα. Φαίνεται πως μετά την Κίνα και τη Ρωσία έρχεται και η σειρά των ΗΠΑ να δοκιμάσουν ένα τέτοιο καθεστώς όπου η «ενός ανδρός αρχή» κινδυνεύει να επεκταθεί σε όλες τις επιμέρους εξουσίες – μετά την εκτελεστική και εν μέρει τη νομοθετική, να ακολουθεί και η δικαστική.

Η επιρροή τηλεόρασης και διαδικτύου. Κι εδώ αποκτά όλη της τη σημασία η τεράστια επιρροή του, ηλεκτρονικού κυρίως, τύπου. Παρακολούθησα πρόσφατα το σήριαλ «The loudest voice» (Η πιο θορυβώδης φωνή - δεν έχει προβληθεί στην Ελλάδα). Πρόκειται για ένα σήριαλ επτά επεισοδίων με θέμα την ιστορία του αμερικανικού καναλιού FoxNews και του προσώπου που το ίδρυσε, του Ρότζερ Έιλς (Roger Ails). Το FoxNews είναι ένα συνδρομητικό κανάλι που άρχισε να λειτουργεί τον Οκτώβριο του 1996 κρατώντας μιάν άκρως συντηρητική γραμμή υποστήριξης των Ρεπουμπλικάνων και δημιουργώντας ακόμη και ψευδείς ειδήσεις για να πλήξει τους Δημοκρατικούς.

Όπως είπε ένας πρώην βοηθός παραγωγής μιας εκπομπής του FoxNews «από την αρχή μου έδωσαν να καταλάβω ότι δεν κάναμε δημοσιογραφία. Στόχος μας ήταν να προσελκύσουμε όσο το δυνατόν περισσότερους τηλεθεατές. Μας πλήρωναν για να προκαλούμε την αγανάκτηση του κοινού. Αυτό γοήτευε τον κόσμο». Το κανάλι διέδωσε τις ποιο τρελές φήμες για τον πρόεδρο Ομπάμα (π.χ. πως ήταν μουσουλμάνος, ότι είχε πλαστογραφήσει το πιστοποιητικό γέννησής του) πολύ πριν εφευρεθεί ό όρος «ψευδείς ειδήσεις».

Ταυτόχρονα, το κανάλι ταυτίστηκε με τον Ντόναλντ Τράμπ, στον οποίο δίδαξε την τεχνική της πολιτικής αγκιτάτσιας. «Ο Τράμπ ήταν ένα πρόσωπο στα μέτρα του FoxNews. Αν δεν υπήρχε, ο Άιλς θα τον είχε εφεύρει». Μάλιστα, ο Άιλς, που συστηματικά παρενοχλούσε ερωτικά όλες τις εργαζόμενες στο κανάλι, φρόντισε να σεξουαλικοποιεί όλες οι παρουσιάστριες προς τέρψη των τηλεθεατών. Φυσικά, αυτό αποτέλεσε και την αφορμή για την απόλυση του, μετά τις κατηγορίες για σεξουαλική παρενόχληση από 20 τουλάχιστον εργαζόμενες, ιστορία που έγινε και ταινία (Bombshell ελληνικός τίτλος Βόμβα).

Παράλληλα, η επιρροή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στις εκλογές έχει αποδειχτεί μετά από τις αποκαλύψεις στο πλαίσιο του σκανδάλου της Cambridge Analytica. Η οποία αξιοποιούσε τις πληροφορίες από το Facebook για να στοχεύει καλύτερα τις διαφημίσεις υπέρ του Τραμπ κατά τις αμερικάνικες προεδρικές εκλογές του 2016. Αλλά και τις διαφημίσεις υπέρ του Brexit κατά το βρετανικό δημοψήφισμα την ίδια χρονιά. Το ντοκιμαντέρ «Το μεγάλο χακάρισμα» και η ταινία «Brexit» εξηγούν αναλυτικά τις μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν …

Έτσι, με την τηλεόραση και το διαδίκτυο δημιουργούνται νέες σέχτες με «πιστούς», που ακολουθούν χωρίς αμφισβήτηση πρόσωπα ή ιδεολογίες ακόμη κι αν το τελικό αποτέλεσμα προβλέπεται καταστροφικό για τους ίδιους και τις χώρες τους. Αρκεί να θυμηθούμε, πού οδήγησε τους Γερμανούς πολίτες η επιρροή της χιτλερικής προπαγάνδας … Για να μην αναφερθούμε στις προσπάθειες ελέγχου και ελληνικών ΜΜΕ από κυβερνήσεις και μεγαλοεπιχειρηματίες …

Πρόκειται για ένα φαινόμενο που μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο από πολίτες οι οποίοι έχουν αναπτύξει την κριτική τους σκέψη και δεν παρασύρονται από δημαγωγούς και τους ηλεκτρονικούς τους προφήτες. Διαμορφώνουμε άραγε τέτοιους πολίτες στα σχολεία μας;

Εμμονικοί ανήλικοι

Αδιάβαστοι, ασυντόνιστοι, με επιπόλαιες ιδέες και μη πρακτικά εφαρμόσιμες προτάσεις, ευτυχώς δεν εφάρμοσαν το σχέδιο «στάχτη και μπούρμπερη» …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 24 Σεπτεμβρίου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-391)

Πρώτη εντύπωση. Είναι Σεπτέμβριος του 2011. Το Οικονομικό Επιμελητήριο Δυτικής Κρήτης οργανώνει εσπερίδα, με θέμα την ευρωπαϊκή και ελληνική οικονομική κρίση στην αίθουσα της Τράπεζας Χανίων. Ένας από τους ομιλητές, ο καθηγητής Γιάννης Βαρουφάκης μου κάνει εντύπωση. Υποστηρίζει ότι αν κάποια στιγμή η Γερμανία θεωρήσει πως η συμμετοχή της στο ευρώ δεν την συμφέρει, δεν θα διστάσει να αποχωρήσει από την ευρωζώνη!

Επιμένει μάλιστα πως αυτό μπορεί να γίνει ακόμη και αν χρειαστεί να «σχίσει τις Συνθήκες». Προσπαθώ, ανεπιτυχώς, να τον μεταπείσω μετά τη λήξη της εκδήλωσης ότι κάτι τέτοιο είναι αδύνατον. Καταλαβαίνω ότι, αφενός δεν έχει διαβάσει τις Συνθήκες και αφετέρου δεν γνωρίζει πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις στα Ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Αγνοεί επίσης την ιστορική εξέλιξη της ευρωπαϊκής ενοποίησης, αλλά και τον ρόλο της Γερμανίας σε αυτήν.

Τα πεπραγμένα του Γιάνη (πλέον) Βαρουφάκη ως υπουργού των οικονομικών στην πρώτη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται να επαληθεύουν αυτή την πρώτη εντύπωση. Ωστόσο, προσωπικά δεν θέλω να κρίνω τα πράγματα επιφανειακά ούτε να κάνω «δίκη προθέσεων». Προτιμώ να στηρίζομαι σε επιχειρήματα και μελέτη των γεγονότων. Γνωρίζοντας πως λειτουργούν τόσο τα μέσα μαζικής επικοινωνίας όσο και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, όπου εργάστηκα επί 33 χρόνια.

Τα στοιχεία. Ξεκίνησα διαβάζοντας μερικά βιβλία, όλα στο πρωτότυπο. Πρώτα το βιβλίο του Γιάνη Βαρουφάκη «Ενήλικες στην αίθουσα» (στα ελληνικά κυκλοφορεί ως «Ανίκητοι ηττημένοι»). Αυτό αποτέλεσε τη βάση για την ομότιτλη ταινία του πολυβραβευμένου και διεθνούς φήμης σκηνοθέτη Κώστα Γαβρά.

Εκεί, ο συγγραφέας παρουσιάζει τα γεγονότα από την δική του πλευρά – καταλήγοντας σε προβολή του νέου κόμματος που ίδρυσε. Πολλά κείμενα στηρίζονται στις μαγνητοφωνημένες συνεδριάσεις του Eurogroup. Και στις μαγνητοσκοπημένες απενημερώσεις (debriefings) του συγγραφέα αμέσως μετά τις συναντήσεις του με όσους δεν μπορούσε να μαγνητοφωνήσει …

Μια πιο ισορροπημένη περιγραφή των γεγονότων περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Η τελευταία μπλόφα» των δημοσιογράφων Ελένης Βαρβιτσιώτη και Βικτώριας Δενδρινού. Εκεί παρουσιάζονται οι απόψεις και των υπόλοιπων πρωταγωνιστών της ιστορίας καθώς και περιγραφές πολλών γεγονότων που παραλείπει ο πρώην υπουργός, αφού τα αγνοούσε. Κυρίως επειδή τον είχαν αποκλείσει από αυτά ...

Πολύ χρήσιμη ήταν επίσης και η ανάγνωση των κεφαλαίων που αφορούν την διαχρονική εξέλιξη της κρίσης του ελληνικού χρέους από το βιβλίο «Διασφαλίζοντας το ευρώ σε εποχές κρίσης – η ιστορία του ευρωπαϊκού μηχανισμού σταθερότητας από μέσα» (Safeguarding the euro in times of crisis - The inside story of the ESM).

Τέλος, χρήσιμα στοιχεία υπάρχουν και στο τελευταίο βιβλίο της σειράς «Εθνικές κρίσεις» (κυκλοφόρησε με την «Καθημερινή της Κυριακής») με τίτλο «Ελεγχόμενες πτωχεύσεις – Οικονομική κρίση και μνημόνια 2009-2019» του ομότιμου καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Πάνου Καζάκου.

Προδιαγεγραμμένη αποτυχία. Όπως προκύπτει από όλες τις παραπάνω πηγές, η διαπραγμάτευση του πρώτου εξαμήνου του 2015 με τους δανειστές, ήταν καταδικασμένη σε αποτυχία. Κατ’ αρχάς γιατί από την ελληνική πλευρά υπήρχαν παράλληλες επαφές και διαπραγματεύσεις χωρίς να υπάρχει κοινή γραμμή, ούτε αλληλοενημέρωση. Αντίθετα, όλοι οι εμπλεκόμενοι από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τα κράτη μέλη επικοινωνούσαν μεταξύ τους μετά από κάθε επαφή με την ελληνική πλευρά.

Ο Βαρουφάκης υποστηρίζει βέβαια ότι υπήρχε επίσημο ελληνικό σχέδιο το οποίο «πρόδωσαν» ορισμένα κυβερνητικά στελέχη. Το σχέδιο αυτό προέβλεπε ως απώτατο μέτρο την απειλή αναστολής των πληρωμών και τη δημιουργία συστήματος παράλληλων πληρωμών. Αυτό θα οδηγούσε διαδοχικά σε χρεωκοπία, σε έξοδο από την ευρωζώνη και τελικά σε έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ένα τέτοιο Grexit είχε ήδη προτείνει η Μέρκελ στον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος το είχε απορρίψει ασυζητητί ...

Επιπλέον, οι επίσημες προτάσεις Βαρουφάκη ήταν, για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, σε λάθος σειρά. Προέβλεπαν πρώτα την αναδιάρθρωση του χρέους – κάτι αδύνατον αφού είχε ήδη προηγηθεί στις αρχές του 2013 το μεγαλύτερο κούρεμα χρέους στην ιστορία (107 δισ. ευρώ). Επίσης, τη μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος στο 1,5% του ΑΕΠ με ταυτόχρονη μείωση του ΦΠΑ και της φορολογίας των επιχειρήσεων. Κάτι που καθιστούσε την αποπληρωμή του χρέους μη βιώσιμη.

Η μόνη από τις προτάσεις του που υλοποιήθηκε στο τρίτο μνημόνιο (αλλά τροποποιημένη), ήταν η δημιουργία μιας αναπτυξιακής τράπεζας στην οποία να περάσει όλη η δημόσια περιουσία. Στόχος ήταν να χρησιμοποιηθεί ως υποθήκη για την προσέλκυση επενδύσεων, τα κέρδη από τις οποίες θα χρηματοδοτούσαν τα ασφαλιστικά ταμεία. Κατά τη γνώμη μου αυτός ήταν ο σπόρος για τη δημιουργία του «υπερταμείου»), στο οποίο παραχωρήθηκε η περιουσία του Δημοσίου για 99 χρόνια …

Τέλος, εκτός από την προσωπικότητα του Βαρουφάκη που δυσκόλευε τις διαπραγματεύσεις, σημαντικός επίσης λόγος αποτυχίας ήταν και το γεγονός ότι εκπροσωπούσε μια κυβέρνηση της ριζοσπαστικής αριστεράς. Ας θυμηθούμε ότι η ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας ήταν ο κύριος υποψήφιος της Αριστεράς στις Ευρωεκλογές του 2014 ενώ την περίοδο εκείνη άνοδος αριστερών κομμάτων είχε παρατηρηθεί και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Ο Jean Quatremer, ανταποκριτής της γαλλικής εφημερίδα Liberation στις Βρυξέλλες ανέφερε από τις αρχές Μαρτίου του 2015 ότι, κατά τον Ευρωπαίο επίτροπο Μοσκοβισί, «οι συντηρητικοί απεχθάνονται τον ΣΥΡΙΖΑ … ο Σόιμπλε, που είναι ένας πραγματικός και σκληρός συντηρητικός, χωρίς ενδοιασμούς, θέλει να γονατίσει αυτό το κόμμα προκειμένου να το διώξει ...».

Δεν χρειαζόταν να είναι κανείς προφήτης για να καταλάβει από τότε, ότι η αλλοπρόσαλλη στάση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, γενικά, και η εμμονική πολιτική του Βαρουφάκη, ειδικότερα, οδηγούσαν στο γκρεμό. Όσο κι αν ο τελευταίος προσπάθησε να αποδείξει με το βιβλίο του ότι έπεσε ηρωικά μαχόμενος για να υπερασπιστεί τα συμφέροντα των αδύνατων απέναντι στο «βαθύ κατεστημένο της Ευρώπης». Απλώς, υπερεκτίμησε τη δυνατότητά του να περπατά ξυπόλυτος στ’ αγκάθια – τα οποία μάλιστα δεν είχε καν συναίσθηση ότι και υπήρχαν, και τσιμπούσαν …

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν θα δω την ταινία του Γαβρά, η οποία κατά δήλωσή του είναι ένα «σόου»!

Υ.Γ. Βλέπε και παλαιότερο άρθρο μου «Κινδυνεύουμε από μερικούς πολιτικούς;»

Υ.Γ. Τελικά είδα την ταινία στο COSMOTE TV. Πολύ καλή σκηνοθεσία αλλά απλώς μετέφερε αρκετά παραστατικά το περιεχόμενο του βιβλίου στην οθόνη. Αν δεν έχει κάποιος υπόψη του όλα τα υπόλοιπα στοιχεία της υπόθεσης, εύκολα μπορεί να παρασυρθεί και να πιστέψει ότι ο Βαρουφάκης ήταν ο «ήρωας» που τόλμησε να τα βάλει με τους ισχυρούς «των Βρυξελλών και του Βερολίνου». Μια προσπάθεια, ασυνείδητης μάλλον, παραπλάνησης του κοινού από κάποιον που πιστεύει ακράδαντα ότι έχει δίκιο ...

Ευρωπαϊκό «εξάμηνο» και δεσμεύσεις έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Πέμπτη 4 Ιουλίου 2019. 36^ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στο ευρωπαϊκό «εξάμηνο» και τις δεσμεύσεις έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχει αναλάβει η Ελλάδα.

• Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης και διακυβέρνηση της ευρωζώνης
• Στρατηγική «Ευρώπη 2020»
• Κανονισμός για την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών
• Κανονισμός για τον έλεγχο των εθνικών προϋπολογισμών
• Κανονισμοί για την εποπτεία και για την επιβολή κυρώσεων
• Οι μετα-μνημονιακές εκθέσεις αξιολόγησης της Ελλάδας στο πλαίσιο της ενισχυμένης εποπτείας
• Οι δεσμεύσεις της Ελλάδας μετά τη λήξη του μνημονίου
• Οι προτάσεις Ελληνικού Ελεγκτικού Συνεδρίου για μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση και εφαρμογή ενιαίου λογιστικού σχεδίου σε όλο το δημόσιο (ΦΕΚ Β’ 4294, 11/12/2017 ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ: ΥΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΓΙΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ – ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΠΟΡΩΝ, σελίδα 225 και επόμενες)

Μερικές σκέψεις περί εκλογών

Η νέα κυβέρνηση εκτός από τα δημοσιονομικά θα πρέπει να υλοποιήσει και μια σειρά από μεταρρυθμίσεις που έχουν συμφωνηθεί από τον Ιούλιο του 2018.
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 2 Ιουλίου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-380)

Σε πέντε μέρες θα βρεθούμε πάλι μπροστά στην κάλπη για να εκλέξουμε τους άνδρες και τις γυναίκες που θα μας εκπροσωπήσουν στη Βουλή των Ελλήνων. Είκοσι πολιτικά κόμματα διεκδικούν την ψήφο μας (στα Χανιά 17). Καλύπτουν όλο το πολιτικό φάσμα, από την ακροδεξιά μέχρι την ακροαριστερά. Φυσικά, με βάση τις δημοσκοπήσεις οι επιλογές είναι σχετικά λιγότερες.

Έξη με επτά κόμματα έχουν περισσότερες ή λιγότερες πιθανότητες να εισέλθουν στην επόμενη Βουλή. Δύο αγωνίζονται για την αυτοδυναμία – το ένα για να την πετύχει και το άλλο για να την εμποδίσει ή μάλλον να την περιορίσει. Μην περιμένετε φυσικά να σας υποδείξω τι θα ψηφίσετε αλλά επιτρέψτε μου να εκφράσω μερικές προσωπικές μου απόψεις.

Πρώτη φορά αριστερά. Ένα ελάχιστο ποσοστό από αυτούς που αποκαλούνται σήμερα «αριστεροί» έχουν σχέση με τους αριστερούς που γνώρισα στα νιάτα μου. Με τον Ηλία Ηλιού, πρόεδρο τότε της ΕΔΑ. Με τον ευρωβουλευτή Μιχάλη Παπαγιαννάκη. Με τον παιδίατρο και βουλευτή της ΕΔΑ Γιώργο Σπηλιώπουλο. Ο οποίος δεχόταν τους απόρους στο ιατρείο του δωρεάν και πολλές φορές τους πλήρωνε και τα φάρμακα.

Ωστόσο, με κίνδυνο να θεωρηθώ αιρετικός, έχω την εντύπωση ότι η Αριστερά δεν ξεκίνησε να κυβερνά το 2015. Μετά τη Μεταπολίτευση παίζει πρωταρχικό ρόλο στα Πανεπιστήμια, στη Μέση εκπαίδευση και φυσικά στους εργάτες και τους υπαλλήλους. Όπου, αν και μειοψηφία, επιβάλλει δυστυχώς τις απόψεις της, όχι πάντα μέσα από διάλογο αλλά με αυταρχικό και συχνά βίαιο τρόπο. Κάτι που έζησα προσωπικά τόσο στο Πανεπιστήμιο όσο και στο χώρο της πρώτης μου εργασίας σε εκδοτική επιχείρηση.

Αξίζει να μελετήσει κανείς τα συγκεντρωτικά στοιχεία για τις απεργίες, τις στάσεις εργασίας, τις πορείες, τις καταλήψεις και τις συγκεντρώσεις μαζί με τις χαμένες ώρες εργασίας που έχει δημοσιεύσει το Ινστιτούτο Εργασίας της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδος (ΓΣΕΕ) για τις χρονιές 1975-1999 και για την περίοδο 2011-2017. Μάλιστα, το απεργιακό φαινόμενο φαίνεται ότι εντάθηκε στις χρονιές της κρίσης και σε συνδυασμό με την πτώση της πραγματικής παραγωγικότητας της εργασίας, συνέβαλλε σημαντικά (αλλά όχι αποκλειστικά) στην υποβάθμιση της ελληνικής οικονομίας.

Φιλελεύθεροι και νεοφιλελευθερισμός. Όπως και η έννοια της «αριστεράς» έτσι και η έννοια του φιλελευθερισμού έχει παρεξηγηθεί και συκοφαντηθεί. Γιατί όπως στην αριστερά υπάρχουν οι φανατικοί του κολλεκτιβιστικού κεντρικού σχεδιασμού, έτσι και στο χώρο του φιλελευθερισμού υπάρχουν οι οπαδοί του laissez-faire καπιταλισμού οι οποίοι οραματίζονται την κατάργηση όλων των παρεμβάσεων του κράτους.

Δυστυχώς στην Ελλάδα, δεν εφαρμόστηκε ποτέ πλήρως ο φιλελευθερισμός. Που προβλέπει ελεύθερες και δίκαιες εκλογές, προάσπιση των πολιτικών δικαιωμάτων, ελευθερία του Τύπου, θρησκευτική ελευθερία, ελεύθερο εμπόριο και ιδιοκτησία. Έχουμε σίγουρα όλα αυτά, αν και μερικές φορές με αστερίσκους ή με μεγάλες κοινωνικές αντιδράσεις.

Αλλά στον τομέα της οικονομίας όλοι ξέρουμε ότι ο ρόλος του κράτους παραμένει πρωταρχικός, παρά τις δεσμεύσεις για τη μείωσή του στο πλαίσιο των προγραμμάτων οικονομικής προσαρμογής (μνημονίων). Αν η Ελλάδα πάσχει από κάτι σήμερα, αυτό είναι ο κρατισμός και όχι ο (οικονομικός) φιλελευθερισμός, ακόμη λιγότερο ο νεοφιλελευθερισμός.

Χωρίς μνημόνια αλλά με «εξάμηνο». Ανεξάρτητα από τις ιδεολογικές τοποθετήσεις, θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε πως όποια κυβέρνηση προκύψει από τις εκλογές θα είναι υποχρεωμένη να ακολουθήσει τη διαδικασία του ευρωπαϊκού εξαμήνου. Παράλληλα, τον Ιούλιο του 2018 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενεργοποίησε το πλαίσιο ενισχυμένης εποπτείας της Ελλάδας, αφού η χώρα είχε αναλάβει μια σειρά από δεσμεύσεις σχετικά με τα δημοσιονομικά, τις μεταρρυθμίσεις και τις ιδιωτικοποιήσεις (βλ. Χ.Ν. 17/7/2018).

Έτσι, ανά τρίμηνο ή εξάμηνο, η πρόοδος των παραπάνω ελέγχεται από τις υπηρεσίες των θεσμών (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας). Μάλιστα, αν διαπιστωθεί ότι η χώρα παραμένει ελλειμματική και ότι το έλλειμμα δεν μειώνεται επαρκώς προβλέπεται η επιβολή προστίμων (0,2% του ΑΕΠ ή 0,5% του ΑΕΠ σε περίπτωση παραποιημένων στατιστικών). Τα πρόστιμα μπορεί να περιλαμβάνουν αναστολή της χρηματοδότησης από τα περιφερειακά ταμεία (π.χ. ΕΣΠΑ) ή και αναθεώρηση της πολιτικής δανεισμού της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων έναντι του εν λόγω κράτους.

Όπως είπαμε και παραπάνω, η χώρα μας έχει δεσμευθεί να εφαρμόσει (με βάση συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα) μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής και μεταρρυθμίσεις (βλ. πλαίσιο). Πόσα από αυτά έχουν υλοποιηθεί στην πράξη; Αφήνουμε τους αναγνώστες να κρίνουν … Απλώς να υπογραμμίσουμε ότι μετά από μια περίοδο χάριτος, η νέα κυβέρνηση θα βρεθεί ενώπιον των υποχρεώσεων της και θα πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες της … Με άλλα λόγια «καλή τύχη».

Οι μεταμνημονιακές δεσμεύσεις που έχει αναλάβει να υλοποιήσει η Ελλάδα

Δημοσιονομικά: πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα, αναθεώρηση του ΕΝΦΙΑ με βάση τις πραγματικές αξίες, ενίσχυση του προσωπικού της ΑΑΔΕ και πλήρη ψηφιοποίηση της συλλογής φόρων, υλοποίηση των προτάσεων του Ελληνικού Ελεγκτικού Συνεδρίου για μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση και εφαρμογή ενιαίου λογιστικού σχεδίου σε όλο το δημόσιο (ΦΕΚ Β’ 4294, 11/12/2017).

Κοινωνική πρόνοια: εκσυγχρονισμός με τη βοήθεια της Υπηρεσίας Στήριξης Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων, ολοκλήρωση της οργάνωσης του ΕΦΚΑ, εκσυγχρονισμός του συστήματος πρωτοβάθμιας περίθαλψης (120 ΤΟΜΥ μέχρι το τέλος του 2018 και 240 συνολικά μέχρι το τέλος του 2020), κεντρικός φορέας προμηθειών υγείας, μεταρρύθμιση των προγραμμάτων κοινωνικής προστασίας (ιδίως για τα ΑΜεΑ) και των επιδοτήσεων εισιτηρίου, ολοκλήρωση των πυλώνων του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης.

Δημοσιονομική σταθερότητα: εξυγίανση του τραπεζικού τομέα (ιδίως των μη εξυπηρετούμενων δανείων), οικονομική εκπαίδευση των δικαστών, ολοκλήρωση της ψηφιοποίησης της απονομής δικαιοσύνης, μεταρρύθμιση του Ελληνικού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, χαλάρωση των ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων.

Αγορές εργασίας και προϊόντων: ετήσια επικαιροποίηση του κατώτατου μισθού, σχέδιο δράσης για την αδήλωτη εργασία, μεταρρύθμιση και ψηφιοποίηση της αδειοδότησης των επενδύσεων, ολοκλήρωση του κτηματολογίου, μεταρρύθμιση του ενεργειακού τομέα (δημοπρασίες τύπου ΝΟΜΕ, μοντέλα στόχου και πώληση των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ).

Ιδιωτικοποιήσεις: ολοκλήρωση διαδικασιών για Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, Ελληνικό, ΔΕΣΦΑ, ΕΛΠΕ, Μαρίνα Αλίμου, Εγνατία, Εμπορικό τμήμα ΔΕΠΑ, ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ, περιφερειακούς λιμένες Αλεξανδρούπολης, Καβάλας, Ηγουμενίτσας και Κέρκυρας, υπόγειες δεξαμενές Καβάλας, δίκτυο ΔΕΠΑ, μετοχές ΔΕΗ και άλλα στοιχεία με βάση προτάσεις του ΤΑΙΠΕΔ και διάλογο με τις αρχές.

Δημόσια διοίκηση: εκσυγχρονισμός της διοίκησης ανθρωπίνων πόρων, διορισμός γενικών γραμματέων και γενικών διευθυντών, ολοκλήρωση της κινητικότητας και της αξιολόγησης, ψηφιακό οργανόγραμμα για όλες της δημόσιες υπηρεσίες και σύνδεση με την ενιαία αρχή πληρωμών, κωδικοποίηση εργατικού δικαίου και ολοκλήρωση της εθνικής πύλης για την κωδικοποίηση και μεταρρύθμιση της ελληνικής νομοθεσίας, εφαρμογή των συστάσεων κατά της διαφθοράς.

Βλ. ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ: ΥΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΓΙΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ - ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΠΟΡΩΝ (σελίδα 225 και επόμενες) της Ετήσιας Έκθεσης του Ελληνικού Ελεγκτικού Συνεδρίου για το 2014 (ΦΕΚ Β' 4294, 11/12/2017)

Στην ιστοσελίδα της εφημερίδας, κάτω από το άρθρο μου δημοσιεύτηκε το εξής σχόλιο:

Αγαπητέ κ. Παναγιώτη Αλεβαντή,
ως απλός Έλληνας πολίτης, σας ευχαριστούμε θερμά και, βέβαια, σας συγχαίρουμε για το σπάνιο κι άκρως αποκαλυπτικό της ιστορικής, πολιτικής και κοινωνικής πραγματικότητας της σύγχρονης Ελλάδας.
Σπανίως δημοσιεύονται τόσο αληθείς και εμπεριστατωμένες εργασίες και ενημερώσεις: αντανάκλαση του απλού, αληθινού και ανθρώπινου προσώπου σας και, βέβαια, γνωρίζω πόσο δύσκολο είναι στη σημερινή κοινωνική πολυπλοκότητα να λέτε την αλήθεια και να επισημαίνετε τις δυσκολίες και τα προβλήματα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε ως χώρα τους προσεχείς καιρούς.
Τα πράγματα συνέβησαν και διαμορφώθηκαν στην πατρίδα μας, όπως ακριβώς τα αναφέρετε: θα έλεγα, εμείς οι κάπως πιο ηλικιωμένοι τα γνωρίζουμε από πρώτο χέρι πολύ καλύτερα, μακριά από τον φανατισμό της Επιλεκτικής Μνήμης, που έχει διαβρώσει, διαστρεβλώσει και ισοπεδώσει τα πάντα, με πρώτη και καλύτερη την Παιδεία μας. Με εντυπωσιάσουν και τούς θαυμάζω τους συνανθρώπους μας που έχουν το σθένος και την ανδρεία να λένε και να υπερασπίζονται την αλήθεια.
Κάθε μέρα βομβαρδιζόμαστε από ψευτοφιλοσοφίες κοινωνικών συστημάτων, από σωτήρες και υποστηρικτές θεμιτών ή καλών κοινωνιών, αλλά σύντομα αποδεικνύονται ΟΥΤΟΠΙΕΣ θολούρες ψευτοιδεολογημάτων. Μα, η θεμιτή ή καλή κοινωνία για να υπάρξει βασίζεται -πρωτίστως- στον άνθρωπο κι απαιτεί από αυτόν την τήρηση αρετών, αρχών, συναισθημάτων που ενώνουν τους ανθρώπους μιας κοινωνίες. Και μένω έκθαμβος, όταν, με τόση ευκολία, μπαίνουν ετικέτες με χαρακτηρισμούς των συνανθρώπων ως “αριστερούς”, “δεξιούς”, “κεντροδεξιούς και κεντροαριστερούς”, “μπαχαλάκηδες”, κ.λ.π., ενώ τα πράγματα στη χώρα μας – όσο αφορά τις πολιτικές δυνάμεις και τις κομματικές πεποιθήσεις- έχουν ΟΡΙΣΤΙΚΆ διαμορφωθεί και υπάρξει από την κρίσιμη και ιστορική δεκαετία 1940 και, βέβαια, ισχύουν μέχρι και σήμερα: ΔΗΛΑΔΗ, έχουμε ΜΟΝΟ Κέντρο, Δεξιά και Αριστερά: ούτε κεντροαριστερά, ούτε κεντροδεξιά, δημιουργήματα τεχνητά και σκόπιμα των κομματικών επιδιώξεων, εκάστοτε:

ΛΟΙΠΟΝ είχαμε κι έχουμε: ΚΕΝΤΡΟΝ με πρωθυπουργούς τον Γεώργιο Παπανδρέου και Θεμιστοκλή Σοφούλη, 70% του ελληνικού πληθυσμού -καλά διαβάζετε όσοι γνωρίζετε την πρόσφατη ιστορία της χώρας μας, την ΔΕΞΙΑ με 10%, πολύ καλά διαβάζετε και είναι αυτή η δεξιά που έχασε άδικα των αδίκων τα αμόρφωτα και φτωχά παιδιά τους, φαντάρια στο Γράμμο και το Βίτσι κι αλλού, καθώς και δικούς τους ανθρώπους από τις εκατέρωθεν αντεκδικήσεις και πολιτικά πάθη [αυτή είναι η ΔΕΞΙΑ που σήμερα να ήταν κι άλλη!!], και τέλος η ΑΡΙΣΤΕΡΑ του 20% του ελληνικού πληθυσμού. Αυτή ήταν και είναι και σήμερα ακόμη η δύναμη της Αριστεράς στην πατρίδα μας. Το ΚΕΝΤΡΟ [70%] ως γνωστόν διασπάστηκε στα δύο και το ένα κομμάτι “ανήκομεν στη δύση” και οι αντίπαλοι το ονομάζουν συλλήβδην “ΔΕΞΙΑ” γι αυτόν και μόνο τον λόγο, ενώ το άλλο μεγάλο κομμάτι [Κεντρώο] αρέσκετο ….στις Ρούσικες αρκούδες!!
Συνακόλουθα, σήμερα, καθαρόαιμα κεντρώα κόμματα είναι η Ν.Δ, και το ποσοστό 10-12% που παρέμεινε πιστό στο ΚΙΝΑΛ. Τί έγινε το υπόλοιπο κομμάτι; Είναι η λεγόμενη “κινούμενη πολιτική άμμος!” που και καθορίζει τα πολιτικά πράγματα στη χώρα μας. Η πραγματική δύναμη του κόμματος του κ. Τσίπρα, δηλ. ο ΣΥΡΙΖΑ ανέρχεται στο 8-12% της Αριστεράς. Το υπόλοιπο 8% περίπου, παρέμεινε πιστό στο τιμημένο κι αγωνιστικό Ελληνικό Κομμ. Κόμμα. Κι όμως, τόση άγνοια πιά!!

Τέτοια διαστρέβλωση της ιστορικής πραγματικότητας κι από ανθρώπους -υποτίθεται μορφωμένους- , που, ωστόσο, οι συνέπειες καταγράφονται στις προφητικές δηλώσεις του κομμουνιστή Τάκη Λαζαρίδη. Όμως, εμείς οι Έλληνες δεν επιθυμούμε να μάθουμε την αλήθεια. έτσι, αγαπητέ κ. Παν. Αλεβαντή, το σημερινό σας άρθρο έχει και είναι ύψιστης ιστορικής και κοινωνικής αξίας και δεχτείτε και πάλι τα θερμά μας συγχαρητήρια. Ευτυχώς που ανάμεσά μας υπάρχουν τέτοια αληθή και κοινωνικά πρόσωπα που καταξιώνουν τις ανθρώπινες κοινωνίες.

Με τιμή και φιλική αγάπη
Γιώργος Καραγεωργίου, συντ/χος νομικός, κοινωνιολόγος, οικονομολόγος ΧΑΝΙΑ

ΝΟΤΕ: οι παραπάνω σκέψεις, σχόλια κι απόψεις μου, βασίζονται σε εικοσαετείς έρευνες κι αναλύσεις, ντοκουμέντα, γραφτές και μαρτυρικές αφηγήσεις κι αποκαλύψεις, αρχεία του Κράτους και Κ.Κ.Ε κ.λ.π βασικών πηγών αξιόπιστης πληροφόρησης, που έγιναν για τα αίτια και τα προβλήματα του διχασμού και Εμφυλίου Πολέμου [1946-1949].
Ένα απλό και σίγουρο παράδειγμα αξιοπιστίας των ανωτέρω εκτεθέντων, αποτελούν οι Βουλευτικές Εκλογές του 1958, στις οποίες η Αριστερά [και νόμιμα η Ε.Δ.Α.] έλαβε το 25% του συνολικού αριθμού των ψήφων!!, που μεταφράστηκε τότε ως πολιτική δύναμη της εν γένει Αριστεράς με ποσοστό 20-22% του ελληνικού πληθυσμού.
Αυτή ήταν και είναι σήμερα η συνολική δύναμη της Αριστεράς [εννοείται μαζί και το μαχητικό Κ.Κ.Ε]. Και πώς φτάσαμε σήμερα, ΜΟΝΟ το κόμμα ΣΥΡΙΖΑ του κ. Τσίπρα να “εκφράζει” το 25% περίπου των πολιτικών δυνάμεων του τόπου μας; Παρακαλώ, κάντε μερικές προσθαφαιρέσεις και υπολογίστε, συνάμα, τον τετραπέρατο και πανέξυπνο πολιτικό κ. Τσίπρα [είναι απίστευτο κοινωνικό φαινόμενο πώς “ξαναμάζωξε” σε λίγες μόνο μέρες το ποσοστό που ήθελε κι επεδίωκε] και λόγος δεν πέφτει σε μας, γιατί οφείλουμε να σεβόμαστε το ελεύθερο και αναντικατάστατο πρόσωπο των συνανθρώπων μας.
Όμως, μολαταύτα, είναι κοινωνική αδικία να βάζουμε στο ίδιο σακί τη θολούρα του ΣΥΡΙΖΑ με το τιμημένο κι αγωνιστικό των δικαιωμάτων του λαού Κ.Κ.Ε.
Με τιμή Γ.Κ. ΧΑΝΙΑ