Η παγκόσμια θέση της ελληνικής γλώσσας κατοχυρώθηκε χάρις και στις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την οποία τα ελληνικά είναι μια από τις 24 ισότιμες επίσημες γλώσσες
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 23 Ιουνίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-15)
Ακούω και διαβάζω συχνά καταστροφικές ιστορίες για την γλώσσα μας που συρρικνώνεται. Για το αλφάβητό μας που θα αντικατασταθεί από το λατινικό - ιδίως στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές λόγω της επέκτασης της χρήσης των greeklish. Για την πολιτιστική μας αλλοτρίωση που προωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση. Μύθοι και φήμες ανυπόστατες αν γνωρίζει κανείς τα πραγματικά γεγονότα.
Τα ελληνικά ισότιμη επίσημη γλώσσα της Ένωσης
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι ένας χαλαρός διακυβερνητικός οργανισμός αλλά μια υπερεθνική οντότητα στην οποία τα κράτη μέλη έχουν εκχωρήσει κάποιες αρμοδιότητες, με αποτέλεσμα η Ένωση να παράγει νομικές πράξεις που συχνά εφαρμόζονται απ' ευθείας στους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Όμως, οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν στη γλώσσα τους το νόμο που καλούνται να εφαρμόσουν. Γι' αυτό και η Ένωση λειτουργεί με 24 ισότιμες επίσημες γλώσσες, μια από τις οποίες είναι και τα ελληνικά.
Αυτή η πολυγλωσσία που είναι θεσμικά κατοχυρωμένη, μεταφράζεται στην πράξη στην υποχρέωση δημοσίευσης των επίσημων εγγράφων και στα ελληνικά. Επιπλέον τα ελληνικά κείμενα έχουν και την ίδια νομική ισχύ με τα κείμενα στις άλλες γλώσσες. Τέλος, οι έλληνες πολίτες μπορούν να γράψουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη γλώσσα τους για να καταγγείλουν μια παρανομία, μιαν απάτη ή για να ζητήσουν πληροφορίες για ένα θέμα ευρωενωσιακού ενδιαφέροντος.
Μάλιστα, για να ανταποκριθούν σε αυτές τους τις υποχρεώσεις τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι και ο μεγαλύτερος εργοδότης ελληνόφωνων μεταφραστών παγκοσμίως αφού απασχολούν συνολικά καμιά 200 μεταφραστές ελληνικής σε Βρυξέλλες και Λουξεμβούργο. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη συγκέντρωση ελληνόφωνων μεταφραστών από την εποχή που οι Ο' (εβδομήκοντα) μετέφρασαν την Πεντάτευχο από τα εβραϊκά στα ελληνικά στην Αλεξάνδρεια.
Τα ελληνικά σε ΟΛΟΥΣ τους υπολογιστές
Η ευρωενωσιακή αυτή πολυγλωσσία οδήγησε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και σε μιαν άλλη πολύ σημαντική εξέλιξη. Η εισαγωγή της πληροφορικής σε όλες τις υπηρεσίες της Ένωσης δημιούργησε την ανάγκη υποστήριξης και των ελληνικών σε όλα τα συστήματα. Στους επεξεργαστές κειμένου, στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και φυσικά στις βάσεις δεδομένων.
Έτσι αναπτύχθηκε η ελληνική έκδοση της βάσης νομικών δεδομένων Celex (η σημερινή Eur-Lex) που περιλαμβάνει όλη τη νομοθεσία και τη νομολογία της Ένωσης καθώς και τις σχετικές προπαρασκευαστικές πράξεις. Αλλά και η βάση δεδομένων ορολογίας Eurodicauton (η σημερινή IATE) με τους όρους που χρησιμοποιούνται στα έγγραφα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το σημαντικό αυτό έργο, με το οποίο κατοχυρώθηκε και επίσημα η θέση των ελληνικών στα συστήματα πληροφορικής ακολούθησε η έκδοση των λειτουργικών προδιαγραφών για την υποστήριξη της εκτεταμένης πολυγλωσσίας, δηλαδή της πολυγλωσσίας που περιελάμβανε και τις γλώσσες των υποψηφίων για προσχώρηση χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Καθορίστηκαν οι γλώσσες που έπρεπε να υποστηρίζονται. Οι χαρακτήρες. Τα πληκτρολόγια για την εισαγωγή των δεδομένων. Οι κωδικοποιήσεις των χαρακτήρων. Και τέλος οι αλφαβητικές κατατάξεις.
Οι εν λόγω προδιαγραφές υιοθετήθηκαν από το 1995 και μετά από όλες τις μεγάλες εταιρείες πληροφορικής που τις εφάρμοσαν σε όλα τα συστήματά τους παγκοσμίως. Και φυσικά, οι προδιαγραφές αυτές περιελάμβαναν και τα ελληνικά με βάση τα οικεία ελληνικά και διεθνή πρότυπα που είχαν εντωμεταξύ θεσπιστεί από τον Ελληνικό και τον Διεθνή Οργανισμό Τυποποίησης (ΕΛΟΤ και ISO). Κάτι που μάλλον δεν θα είχε επιτευχθεί, τουλάχιστον με την ίδια ευκολία, αν δεν είχαν παρέμβει ενεργά οι υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβάλλοντας τη νομική υποχρέωση υποστήριξης των ελληνικών σε όλα τα συστήματα πληροφορικής που κυκλοφορούν στην Ευρώπη.
Άραγε πόσοι χρήστες του διαδικτύου συνειδητοποιούν, όταν καταφέρονται εναντίον της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα ελληνικά, ότι η Ένωση την οποία κατηγορούν έχει φροντίσει να μπορούν να εκφράζονται στη γλώσσα τους χωρίς πρόβλημα; Και πόσοι από αυτούς που καταφέρονται εναντίον των greeklish γνωρίζουν ότι η χρήση τους σταδιακά περιορίζεται, όπως διαπιστώθηκε και σε πρόσφατη σχετική ημερίδα του Οργανισμού για την Διάδοση της Ελληνικής Γλώσσας;
Υποστήριξη της πολιτιστικής παράδοσης
Μια άλλη άγνωστη σχετικά διάσταση της ενωμένης Ευρώπης, είναι ο σεβασμός της ιστορίας, του πολιτισμού και των παραδόσεων των ευρωπαϊκών λαών, σεβασμός που αποτελεί έναν από τους πυλώνες των Συνθηκών. Ναι, ο πολιτισμός δεν αποτελεί αποκλειστική ούτε συντρέχουσα ενωσιακή αρμοδιότητα. Αλλά στις Συνθήκες παράλληλα με τους άλλους στόχους περί εσωτερικής αγοράς, περί προστασίας του περιβάλλοντος, περί εδαφικής συνοχής και περί νομισματικής ένωσης προβλέπεται ότι «η Ένωση σέβεται τον πλούτο της πολιτιστικής και γλωσσικής της πολυμορφίας και μεριμνά για την προστασία και ανάπτυξη της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς».
Έτσι, η Ένωση υποστηρίζει 30 χρόνια τώρα τον θεσμό της πολιτιστικής πρωτεύουσας της Ευρώπης. Από το 1985 που θεσπίστηκε, με πρώτη την Αθήνα, μέχρι φέτος με πολιτιστικές πρωτεύουσες της Ευρώπης την βελγική Μόνς και την πολωνική Πίλσεν, ο θεσμός έχει συμβάλλει στην προβολή του Ευρωπαϊκού πολιτισμού σε όλες του τις εκφάνσεις. Η Ένωση, υποστηρίζει ακόμη τις λογοτεχνικές μεταφράσεις, τη δικτύωση νέων καλλιτεχνών, την παραγωγή και διανομή ταινιών για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση (πρόγραμμα Media), τις ημέρες και τα βραβεία πολιτιστικής κληρονομιάς καθώς και τα βραβεία σύγχρονης αρχιτεκτονικής.
Ένα άλλο σημαντικό έργο που υποστηρίζει η Ένωση είναι η μεγάλη ψηφιακή βιβλιοθήκη Europeana. Στόχος της είναι η διασύνδεση όλων των βιβλιοθηκών της Ευρώπης και η ψηφιοποίηση όλων των ευρωπαϊκών πολιτιστικών θησαυρών προκειμένου να είναι διαθέσιμοι σε όλους τους πολίτες μέσω του διαδικτύου. Αλλά και η ελληνική έκδοση της ευρωπαϊκής υπηρεσίας ειδήσεων Euronews, η οποία για εμπορικούς λόγους δεν μεταδίδεται ελεύθερα στη χώρα μας παρά μόνο μέσω συνδρομητικών υπηρεσιών ή του διαδικτύου …
Είναι καλό να αγωνιούμε για τη γλώσσα και τον πολιτισμό μας. Αλλά δεν θα πρέπει να κατηγορούμε τους φορείς εκείνους χάρις στους οποίους έχει επιτευχθεί η διεθνής τους νομική κατοχύρωση και θωράκιση στο σύγχρονο οπτικοακουστικό διαδικτυακό οικοσύστημα του 21ου αιώνα.
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα FortuneGreece. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα FortuneGreece. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
16 Ιουνίου 2015
Ο υγιής ανταγωνισμός στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Μερικά παραδείγματα από την εφαρμογή της ενωσιακής πολιτικής στον τομέα του ανταγωνισμού που καταδεικνύουν τα οφέλη που αποκομίζουν οι ευρωπαίοι καταναλωτές
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 16 Ιουνίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-14)
Ακούμε συχνά συνθήματα κατά της νεοφιλελεύθερης Ευρώπης των μονοπωλίων. Κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου όλα τα ρυθμίζουν οι αγορές, όπου οι μεγάλες εταιρείες έχουν ξεσαλώσει και εκμεταλλεύονται τους φτωχούς καταναλωτές με κάθε τρόπο. Προσωπικά, δεν γνωρίζω σε ποια Ευρωπαϊκή Ένωση αναφέρονται όσοι υποστηρίζουν αυτές τις απόψεις. Η Ευρωπαϊκή Ένωση που γνωρίζω εγώ έχει μια από τις αυστηρότερες αντιμονοπωλιακές νομοθεσίες παγκοσμίως και έχει κατ’ επανάληψη επιβάλει πρόστιμα ακόμη και σε κολοσσούς όπως η πάλαι ποτέ IBM αλλά και πιο πρόσφατα η Microsoft.
Οι δεσπόζουσες θέσεις στο στόχαστρο
Μιλάμε για δεσπόζουσα θέση, όταν μια μεγάλη εταιρεία θέλει να επιβάλει ορισμένα από τα προϊόντα της στην αγορά υποχρεώνοντας τους πελάτες της να τα αγοράσουν μαζί με άλλα δικά της προϊόντα ευρείας κατανάλωσης. Με τον τρόπο αυτό κάθε ανταγωνιστής της μεγάλης εταιρείας βρίσκεται σε μειονεκτική θέση και εξαναγκάζεται σε κλείσιμο γιατί δεν μπορεί να πουλήσει τα προϊόντα του.
Κάτι τέτοιο έκανε η Microsoft που υποχρέωνε τους αγοραστές του λειτουργικού συστήματος Windows να χρησιμοποιούν μόνο τον δικό της φυλλομετρητή για να έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή της επέβαλε πρόστιμο και την υποχρέωσε να δίνει τη δυνατότητα στους χρήστες να επιλέγουν τον φυλλομετρητή της αρεσκείας τους.
Άλλες εταιρείες δεν κοινοποιούν τις προδιαγραφές διαλειτουργικότητας των προϊόντων τους σε μικρότερες εταιρείες που κατασκευάζουν εξειδικευμένα προϊόντα για συγκεκριμένα τμήματα της αγοράς. Ή χρησιμοποιούν άλλες αντιδεοντολογικές πρακτικές για να παρεμποδίσουν την διάθεση των προϊόντων τους οι εταιρείες που δεν ελέγχονται εξ ολοκλήρου από αυτές.
Τα κράτη μέλη έχουν εκχωρήσει στην Ένωση την αρμοδιότητα για την εφαρμογή των ενωσιακών κανόνων του ανταγωνισμού γιατί μόνο αυτή έχει το μέγεθος και τη δυνατότητα να αντιταχθεί σε εταιρείες κολοσσούς επιβάλλοντας πρόστιμα και θέτοντας όρους.
Αυστηρά πρόστιμα για τα καρτέλ
Πριν από λίγα χρόνια οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές εταιρείες παραγωγής τσιμέντου συμφώνησαν μυστικά να καθορίσουν τις τιμές πώλησης των προϊόντων τους έτσι ώστε να αυξήσουν τα κέρδη τους. Έφτιαξαν δηλαδή ένα καρτέλ, κάτι που απαγορεύεται ρητά από την ενωσιακή νομοθεσία. Μετά από καταγγελία και αφού παρακολούθησε την αγορά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να επέμβει.
Μιαν ωραία πρωία, τα γραφεία όλων των εταιρειών τσιμέντου δέχτηκαν την επίσκεψη των ελεγκτών της Επιτροπής. Ελέγχθηκαν όλα τα αρχεία ακόμη και οι ανεπίσημες σημειώσεις των στελεχών. Τα αποδεικτικά στοιχεία της σύστασης του καρτέλ ήταν ακαταμάχητα. Όσες εταιρείες δεν επέτρεψαν την είσοδο των ελεγκτών στα γραφεία τους υποχρεώθηκαν να το κάνουν με εντολή του τοπικού εισαγγελέα και την παρέμβαση της αστυνομίας.
Όλες οι εταιρείες του καρτέλ του τσιμέντου καταδικάστηκαν σε μεγάλα πρόστιμα. Όπως και οι ναυτιλιακές εταιρείες στις γραμμές Ελλάδας-Ιταλίας που και αυτές είχαν συμπήξει καρτέλ. Τα πρόστιμα μάλιστα μπορούν να ανέλθουν μέχρι και σε ποσοστό 10% του ετήσιου κύκλου εργασιών της εταιρείας … Ποια μεγάλη εταιρεία δεν είδε τους ελεγκτές της Επιτροπής τα ξημερώματα στα γραφεία της και δεν τους φοβήθηκε;
Συγχωνεύσεις και καταναλωτές
Όταν δύο μεγάλες εταιρείες θέλουν να συγχωνευθούν θα πρέπει, υπό ορισμένες προϋποθέσεις να λάβουν έγκριση από τις αρχές ανταγωνισμού της ΕΕ. Είναι υποχρεωμένες να το κάνουν όταν ο συνδυασμένος κύκλος εργασιών τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την συγχώνευση ξεπερνά ένα ορισμένο ποσό. Και αν προβλέπεται ότι η νέα εταιρεία που θα προκύψει από την συγχώνευση θα καταλάβει δεσπόζουσα θέση στην συγκεκριμένη αγορά καταλαμβάνοντας σημαντικό μερίδιό της.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να απορρίψει το αίτημα συγχώνευσης όπως έκανε το 2001 όταν απέρριψε το αίτημα συγχώνευσης της General Electric με την Honeywell παρόλο που αμφότερες οι εταιρείες έδρευαν εκτός της Ένωσης. Ή να επιβάλει κάποιους όρους ανοίγματος της αγοράς στον ανταγωνισμό όπως έγινε με την συγχώνευση Ολυμπιακής και Aegean – με αποτέλεσμα την είσοδο στην ελληνική αγορά της ιρλανδικής εταιρείας χαμηλού κόστους Ryanair που άρχισε να εκτελεί και δρομολόγια σε πτήσεις εσωτερικού.
Κρατικές ενισχύσεις και απελευθέρωση αγορών
Ένας άλλος τομέας στον οποίο επεμβαίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι και οι κρατικές ενισχύσεις. Ξέρετε, τα χρήματα που δίνει το κράτος για να ενισχύσει συγκεκριμένους κλάδους (π.χ. αγρότες) ή και εταιρείες (π.χ. Ολυμπιακή). Αυτές οι κρατικές ενισχύσεις δεν θα πρέπει να δημιουργούν στρέβλωση του ανταγωνισμού στο πλαίσιο της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς και γι’ αυτό πρέπει να λάβουν κάθε φορά την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Εκατοντάδες τέτοιες ενισχύσεις εγκρίνονται κάθε χρόνο σε τομείς όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, το περιβάλλον, η γεωργία ή και οι μεταφορές π.χ. για την εξυπηρέτηση άγονων γραμμών ή εξόχως απόκεντρων περιοχών.
Μερικές όμως που αποβλέπουν εξόφθαλμα στην διατήρηση ζημιογόνων επιχειρήσεων και κλάδων κρίνονται ασυμβίβαστες με την ενωσιακή νομοθεσία και οι επιδοτηθέντες καλούνται να επιστρέψουν τα ποσά που έχουν λάβει. Αλλιώς, η Επιτροπή προσφεύγει στο Δικαστήριο εναντίον του κράτους μέλους που παρανόμησε.
Τέλος, η πολιτική του ανταγωνισμού αποβλέπει στην απελευθέρωση των αγορών σε ελεγχόμενους κλάδους της οικονομίας στους οποίους μέχρι πρότινος κυριαρχούσαν κατεστημένα κρατικά μονοπώλια. Οι τηλεπικοινωνίες και οι εναέριες μεταφορές είναι οι πιο γνωστοί από αυτούς τους κλάδους. Με την απελευθέρωση έγινε δυνατή η μείωση των τιμών και η προφορά καλύτερων και πιο καινοτόμων υπηρεσιών στους καταναλωτές.
Κι όλα αυτά χάρις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την οποία μερικοί κατηγορούν αβασάνιστα, από άγνοια ή υστεροβουλία, ότι εξυπηρετεί τα μονοπώλια και τις πολυεθνικές …
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 16 Ιουνίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-14)
Ακούμε συχνά συνθήματα κατά της νεοφιλελεύθερης Ευρώπης των μονοπωλίων. Κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου όλα τα ρυθμίζουν οι αγορές, όπου οι μεγάλες εταιρείες έχουν ξεσαλώσει και εκμεταλλεύονται τους φτωχούς καταναλωτές με κάθε τρόπο. Προσωπικά, δεν γνωρίζω σε ποια Ευρωπαϊκή Ένωση αναφέρονται όσοι υποστηρίζουν αυτές τις απόψεις. Η Ευρωπαϊκή Ένωση που γνωρίζω εγώ έχει μια από τις αυστηρότερες αντιμονοπωλιακές νομοθεσίες παγκοσμίως και έχει κατ’ επανάληψη επιβάλει πρόστιμα ακόμη και σε κολοσσούς όπως η πάλαι ποτέ IBM αλλά και πιο πρόσφατα η Microsoft.
Οι δεσπόζουσες θέσεις στο στόχαστρο
Μιλάμε για δεσπόζουσα θέση, όταν μια μεγάλη εταιρεία θέλει να επιβάλει ορισμένα από τα προϊόντα της στην αγορά υποχρεώνοντας τους πελάτες της να τα αγοράσουν μαζί με άλλα δικά της προϊόντα ευρείας κατανάλωσης. Με τον τρόπο αυτό κάθε ανταγωνιστής της μεγάλης εταιρείας βρίσκεται σε μειονεκτική θέση και εξαναγκάζεται σε κλείσιμο γιατί δεν μπορεί να πουλήσει τα προϊόντα του.
Κάτι τέτοιο έκανε η Microsoft που υποχρέωνε τους αγοραστές του λειτουργικού συστήματος Windows να χρησιμοποιούν μόνο τον δικό της φυλλομετρητή για να έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή της επέβαλε πρόστιμο και την υποχρέωσε να δίνει τη δυνατότητα στους χρήστες να επιλέγουν τον φυλλομετρητή της αρεσκείας τους.
Άλλες εταιρείες δεν κοινοποιούν τις προδιαγραφές διαλειτουργικότητας των προϊόντων τους σε μικρότερες εταιρείες που κατασκευάζουν εξειδικευμένα προϊόντα για συγκεκριμένα τμήματα της αγοράς. Ή χρησιμοποιούν άλλες αντιδεοντολογικές πρακτικές για να παρεμποδίσουν την διάθεση των προϊόντων τους οι εταιρείες που δεν ελέγχονται εξ ολοκλήρου από αυτές.
Τα κράτη μέλη έχουν εκχωρήσει στην Ένωση την αρμοδιότητα για την εφαρμογή των ενωσιακών κανόνων του ανταγωνισμού γιατί μόνο αυτή έχει το μέγεθος και τη δυνατότητα να αντιταχθεί σε εταιρείες κολοσσούς επιβάλλοντας πρόστιμα και θέτοντας όρους.
Αυστηρά πρόστιμα για τα καρτέλ
Πριν από λίγα χρόνια οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές εταιρείες παραγωγής τσιμέντου συμφώνησαν μυστικά να καθορίσουν τις τιμές πώλησης των προϊόντων τους έτσι ώστε να αυξήσουν τα κέρδη τους. Έφτιαξαν δηλαδή ένα καρτέλ, κάτι που απαγορεύεται ρητά από την ενωσιακή νομοθεσία. Μετά από καταγγελία και αφού παρακολούθησε την αγορά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να επέμβει.
Μιαν ωραία πρωία, τα γραφεία όλων των εταιρειών τσιμέντου δέχτηκαν την επίσκεψη των ελεγκτών της Επιτροπής. Ελέγχθηκαν όλα τα αρχεία ακόμη και οι ανεπίσημες σημειώσεις των στελεχών. Τα αποδεικτικά στοιχεία της σύστασης του καρτέλ ήταν ακαταμάχητα. Όσες εταιρείες δεν επέτρεψαν την είσοδο των ελεγκτών στα γραφεία τους υποχρεώθηκαν να το κάνουν με εντολή του τοπικού εισαγγελέα και την παρέμβαση της αστυνομίας.
Όλες οι εταιρείες του καρτέλ του τσιμέντου καταδικάστηκαν σε μεγάλα πρόστιμα. Όπως και οι ναυτιλιακές εταιρείες στις γραμμές Ελλάδας-Ιταλίας που και αυτές είχαν συμπήξει καρτέλ. Τα πρόστιμα μάλιστα μπορούν να ανέλθουν μέχρι και σε ποσοστό 10% του ετήσιου κύκλου εργασιών της εταιρείας … Ποια μεγάλη εταιρεία δεν είδε τους ελεγκτές της Επιτροπής τα ξημερώματα στα γραφεία της και δεν τους φοβήθηκε;
Συγχωνεύσεις και καταναλωτές
Όταν δύο μεγάλες εταιρείες θέλουν να συγχωνευθούν θα πρέπει, υπό ορισμένες προϋποθέσεις να λάβουν έγκριση από τις αρχές ανταγωνισμού της ΕΕ. Είναι υποχρεωμένες να το κάνουν όταν ο συνδυασμένος κύκλος εργασιών τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την συγχώνευση ξεπερνά ένα ορισμένο ποσό. Και αν προβλέπεται ότι η νέα εταιρεία που θα προκύψει από την συγχώνευση θα καταλάβει δεσπόζουσα θέση στην συγκεκριμένη αγορά καταλαμβάνοντας σημαντικό μερίδιό της.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να απορρίψει το αίτημα συγχώνευσης όπως έκανε το 2001 όταν απέρριψε το αίτημα συγχώνευσης της General Electric με την Honeywell παρόλο που αμφότερες οι εταιρείες έδρευαν εκτός της Ένωσης. Ή να επιβάλει κάποιους όρους ανοίγματος της αγοράς στον ανταγωνισμό όπως έγινε με την συγχώνευση Ολυμπιακής και Aegean – με αποτέλεσμα την είσοδο στην ελληνική αγορά της ιρλανδικής εταιρείας χαμηλού κόστους Ryanair που άρχισε να εκτελεί και δρομολόγια σε πτήσεις εσωτερικού.
Κρατικές ενισχύσεις και απελευθέρωση αγορών
Ένας άλλος τομέας στον οποίο επεμβαίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι και οι κρατικές ενισχύσεις. Ξέρετε, τα χρήματα που δίνει το κράτος για να ενισχύσει συγκεκριμένους κλάδους (π.χ. αγρότες) ή και εταιρείες (π.χ. Ολυμπιακή). Αυτές οι κρατικές ενισχύσεις δεν θα πρέπει να δημιουργούν στρέβλωση του ανταγωνισμού στο πλαίσιο της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς και γι’ αυτό πρέπει να λάβουν κάθε φορά την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Εκατοντάδες τέτοιες ενισχύσεις εγκρίνονται κάθε χρόνο σε τομείς όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, το περιβάλλον, η γεωργία ή και οι μεταφορές π.χ. για την εξυπηρέτηση άγονων γραμμών ή εξόχως απόκεντρων περιοχών.
Μερικές όμως που αποβλέπουν εξόφθαλμα στην διατήρηση ζημιογόνων επιχειρήσεων και κλάδων κρίνονται ασυμβίβαστες με την ενωσιακή νομοθεσία και οι επιδοτηθέντες καλούνται να επιστρέψουν τα ποσά που έχουν λάβει. Αλλιώς, η Επιτροπή προσφεύγει στο Δικαστήριο εναντίον του κράτους μέλους που παρανόμησε.
Τέλος, η πολιτική του ανταγωνισμού αποβλέπει στην απελευθέρωση των αγορών σε ελεγχόμενους κλάδους της οικονομίας στους οποίους μέχρι πρότινος κυριαρχούσαν κατεστημένα κρατικά μονοπώλια. Οι τηλεπικοινωνίες και οι εναέριες μεταφορές είναι οι πιο γνωστοί από αυτούς τους κλάδους. Με την απελευθέρωση έγινε δυνατή η μείωση των τιμών και η προφορά καλύτερων και πιο καινοτόμων υπηρεσιών στους καταναλωτές.
Κι όλα αυτά χάρις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την οποία μερικοί κατηγορούν αβασάνιστα, από άγνοια ή υστεροβουλία, ότι εξυπηρετεί τα μονοπώλια και τις πολυεθνικές …
08 Ιουνίου 2015
Παρανομίες και απάτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Ο ενημερωμένος και καλόπιστος πολίτης έχει τη δυνατότητα να απαιτήσει την εφαρμογή της ενωσιακής νομοθεσίας και την καταπολέμηση της απάτης - και να το πετύχει!
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 8 Ιουνίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-13)
Όπου θεσπίζονται νόμοι υπάρχουν και παραβάτες. Η ιδιαιτερότητα της Ένωσης είναι ότι οι παραβάτες της νομοθεσίας που θεσπίζουν από κοινού το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο είναι κατ' αρχάς τα κράτη μέλη που δεν την εφαρμόζουν. Φυσικά, σε ορισμένες περιπτώσεις οι παραβάσεις του ενωσιακού δικαίου σημειώνονται και από εταιρείες που δεν τηρούν π.χ. τους κανόνες του ανταγωνισμού ή που χρησιμοποιούν με παράνομο τρόπο τα κονδύλια του προϋπολογισμού της ΕΕ. Όμως τι μπορεί να κάνει ο πολίτης όταν διαπιστώνει την κακή ή την μη εφαρμογή της νομοθεσίας που έχει θεσπιστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση; Και τι μπορεί να κάνει αν διαπιστώσει απάτη σε βάρος του προϋπολογισμού της ΕΕ;
Όταν το κράτος παρανομεί
Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, ένας συνειδητοποιημένος πολίτης διαπίστωσε τη ρύπανση του περιβάλλοντος από τα σκουπίδια που πετούσαν οι γύρω δήμοι στην περιοχή του Κουρουπητού κοντά στα Χανιά. Μελέτησε τις σχετικές οδηγίες για τα στερεά και τα τοξικά και επικίνδυνα απόβλητα. Και διαπίστωσε ότι το ελληνικό κράτος απλώς δεν τις εφάρμοζε. Πήρε λοιπόν χαρτί και μολύβι και έγραψε μια καταγγελία προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Αυτή η απλή επιστολή έθεσε σε κίνηση μια ολόκληρη διαδικασία. Η Επιτροπή ζήτησε εξηγήσεις από τις ελληνικές αρχές. Όμως οι εξηγήσεις δεν ήταν ικανοποιητικές. Οι πολυάριθμες ανταλλαγές επιστολών κατέδειξαν πλήρως τις ελλείψεις της ελληνικής κρατικής μηχανής. Έτσι, τον Ιανουάριο του 1991 η Επιτροπή κατέθεσε προσφυγή εναντίον της Ελλάδας ενώπιον του Δικαστηρίου των τότε Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Η Ελλάδα καταδικάστηκε τον Απρίλιο του 1992 αλλά αγνόησε την απόφαση και δεν έκανε τίποτα!
Γι’ αυτό, το 1997 η Επιτροπή επανήλθε με νέα προσφυγή κατά της Ελλάδας με βάση την αναθεωρημένη Συνθήκη που προέβλεπε πλέον ημερήσιο πρόστιμο για τα κράτη που δεν εφάρμοζαν τις αποφάσεις του Δικαστηρίου. Το αποτέλεσμα ήταν το 2000 να καταδικαστεί εκ νέου η Ελλάδα σε πρόστιμο 20.000 ευρώ για κάθε μέρα μη εφαρμογής της απόφασης! Ευτυχώς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διέθεσε κάποια κονδύλια για την κατασκευή ενός εργοστασίου δεματοποίησης, ενός Χώρου Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ) και ενός εργοστασίου ανακύκλωσης. Η παλιά χωματερή σκεπάστηκε, φυτεύτηκαν δένδρα και λουλούδια, ο χώρος είναι σήμερα επισκέψιμος και αποτελεί περιοχή περιπάτου και αναψυχής μέχρι και τη μικρή παραλία του Κουρουπητού!
Κι όλα αυτά γιατί κάποιος πολίτης, αφού ενημερώθηκε, πήρε χαρτί και μολύβι και έγραψε μια καταγγελία. Αυτή είναι ακριβώς η διαδικασία που ακολουθείται όταν το κράτος παρανομεί. Ίσως να είναι χρονοβόρα και γραφειοκρατική. Είναι όμως σίγουρη και όταν είναι τεκμηριωμένη φέρνει πάντα αποτελέσματα.
Ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής και το Κοινοβούλιο
Τι συμβαίνει όμως αν η Επιτροπή δεν επιληφθεί της καταγγελίας του πολίτη; Αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν απαντήσει μέσα σε ένα μήνα στη συστημένη, με απόδειξη παραλαβής, επιστολή του πολίτη; Τότε ο πολίτης έχει δικαίωμα να γράψει στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή παραπονούμενος για την αδιαφορία της Επιτροπής και ζητώντας την επέμβαση του.
Ο Διαμεσολαβητής, θα ανοίξει μια υπόθεση και θα ζητήσει από την Επιτροπή εξηγήσεις. Αν η απάντηση δεν είναι ικανοποιητική, μπορεί να εκδώσει απόφαση κακοδιοίκησης κατά της Επιτροπής υποχρεώνοντας την να ενεργήσει τα δέοντα και να προχωρήσει την υπόθεση ως όφειλε.
Οι αποφάσεις του Διαμεσολαβητή διαβιβάζονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο οποίο ο ενδιαφερόμενος μπορεί επίσης να καταθέσει και σχετική αναφορά. Η αναφορά θα συζητηθεί από την Επιτροπή Αναφορών του Κοινοβουλίου και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να δικαιολογηθεί δημοσίως και να αναλάβει τη δέσμευση να προχωρήσει την υπόθεση.
Όλα τα παραπάνω, μπορούν να συνδυαστούν με ενημερώσεις των ευρωβουλευτών που θ καταθέσουν, εάν συμφωνήσουν, ερωτήσεις προς την Επιτροπή. Αλλά και με σχετική αρθρογραφία στον τύπο προκειμένου να ενημερωθεί και να κινητοποιηθεί η κοινή γνώμη. Μια συνδυασμένη και τεκμηριωμένη εκστρατεία για ένα δίκαιο αίτημα που αφορά τους πολίτες φέρνει πάντα αποτελέσματα.
Οι περιπτώσεις απάτης
Παρόλο που οι περιπτώσεις απάτης όσον αφορά τον προϋπολογισμό της ΕΕ βρίσκονται σε πολύ χαμηλά επίπεδα (1%) αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν εκλείψει πλήρως. Οι επιδοτήσεις στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής, οι χρηματοδοτήσεις έργων από τα περιφερειακά ταμεία αλλά και από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο για επιμορφωτικά σεμινάρια και άλλες δράσεις που αφορούν π.χ. ανέργους, αποτελούν συχνά δέλεαρ για διασπάθιση των χρημάτων του ευρωπαίου φορολογούμενου.
Η Ένωση έχει δημιουργήσει την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) στην οποία οι πολίτες μπορούν να καταγγείλουν κάποια απάτη που αφορά τις ενωσιακές χρηματοδοτήσεις. Φυσικά, η καταγγελίες πρέπει να είναι τεκμηριωμένες και σοβαρές και να μην γίνονται για προσωπική εκδίκηση ή επειδή ο καταγγέλλων έχει πλούσια φαντασία.
Το 2014 η OLAF άνοιξε 234 νέες υποθέσεις και ολοκλήρωσε 250 συνολικά έρευνες. Ο μέσος όρος διερεύνησης μιας υπόθεσης έχει πλέον κατέβει στους 21 μήνες διάρκεια που αποτελεί ρεκόρ πενταετίας. Μόνο το 2014 οι έρευνες της OLAF είχαν ως αποτέλεσμα προτάσεις για ανακτήσεις συνολικού ποσού 901 εκατ. ευρώ. Μερικές από τις υποθέσεις που χειρίστηκε η OLAF αφορούσαν την κατάσχεση 21 τόνων απομιμήσεων εντομοκτόνων στην Πολωνία, την καταπολέμηση του διακρατικού λαθρεμπορίου τσιγάρων, μια απάτη σχετικά με την ενωσιακή χρηματοδότηση της κατασκευής λιμενικών εγκαταστάσεων στην Ισπανία, κάποιες απάτες ναυτιλιακών εταιρειών που χρηματοδοτήθηκαν για να υποκαταστήσουν ορισμένες οδικές μεταφορές, μια απάτη σχετικά με την πώληση ιατρικού εξοπλισμού από την Σλοβενία στην Ουγγαρία, κ.ά.
Υπάρχουν όμως και οι περιπτώσεις αθέμιτου ανταγωνισμού και προστασίας των καταναλωτών για τις οποίες θα μιλήσουμε την επόμενη εβδομάδα …
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 8 Ιουνίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-13)
Όπου θεσπίζονται νόμοι υπάρχουν και παραβάτες. Η ιδιαιτερότητα της Ένωσης είναι ότι οι παραβάτες της νομοθεσίας που θεσπίζουν από κοινού το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο είναι κατ' αρχάς τα κράτη μέλη που δεν την εφαρμόζουν. Φυσικά, σε ορισμένες περιπτώσεις οι παραβάσεις του ενωσιακού δικαίου σημειώνονται και από εταιρείες που δεν τηρούν π.χ. τους κανόνες του ανταγωνισμού ή που χρησιμοποιούν με παράνομο τρόπο τα κονδύλια του προϋπολογισμού της ΕΕ. Όμως τι μπορεί να κάνει ο πολίτης όταν διαπιστώνει την κακή ή την μη εφαρμογή της νομοθεσίας που έχει θεσπιστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση; Και τι μπορεί να κάνει αν διαπιστώσει απάτη σε βάρος του προϋπολογισμού της ΕΕ;
Όταν το κράτος παρανομεί
Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, ένας συνειδητοποιημένος πολίτης διαπίστωσε τη ρύπανση του περιβάλλοντος από τα σκουπίδια που πετούσαν οι γύρω δήμοι στην περιοχή του Κουρουπητού κοντά στα Χανιά. Μελέτησε τις σχετικές οδηγίες για τα στερεά και τα τοξικά και επικίνδυνα απόβλητα. Και διαπίστωσε ότι το ελληνικό κράτος απλώς δεν τις εφάρμοζε. Πήρε λοιπόν χαρτί και μολύβι και έγραψε μια καταγγελία προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Αυτή η απλή επιστολή έθεσε σε κίνηση μια ολόκληρη διαδικασία. Η Επιτροπή ζήτησε εξηγήσεις από τις ελληνικές αρχές. Όμως οι εξηγήσεις δεν ήταν ικανοποιητικές. Οι πολυάριθμες ανταλλαγές επιστολών κατέδειξαν πλήρως τις ελλείψεις της ελληνικής κρατικής μηχανής. Έτσι, τον Ιανουάριο του 1991 η Επιτροπή κατέθεσε προσφυγή εναντίον της Ελλάδας ενώπιον του Δικαστηρίου των τότε Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Η Ελλάδα καταδικάστηκε τον Απρίλιο του 1992 αλλά αγνόησε την απόφαση και δεν έκανε τίποτα!
Γι’ αυτό, το 1997 η Επιτροπή επανήλθε με νέα προσφυγή κατά της Ελλάδας με βάση την αναθεωρημένη Συνθήκη που προέβλεπε πλέον ημερήσιο πρόστιμο για τα κράτη που δεν εφάρμοζαν τις αποφάσεις του Δικαστηρίου. Το αποτέλεσμα ήταν το 2000 να καταδικαστεί εκ νέου η Ελλάδα σε πρόστιμο 20.000 ευρώ για κάθε μέρα μη εφαρμογής της απόφασης! Ευτυχώς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διέθεσε κάποια κονδύλια για την κατασκευή ενός εργοστασίου δεματοποίησης, ενός Χώρου Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ) και ενός εργοστασίου ανακύκλωσης. Η παλιά χωματερή σκεπάστηκε, φυτεύτηκαν δένδρα και λουλούδια, ο χώρος είναι σήμερα επισκέψιμος και αποτελεί περιοχή περιπάτου και αναψυχής μέχρι και τη μικρή παραλία του Κουρουπητού!
Κι όλα αυτά γιατί κάποιος πολίτης, αφού ενημερώθηκε, πήρε χαρτί και μολύβι και έγραψε μια καταγγελία. Αυτή είναι ακριβώς η διαδικασία που ακολουθείται όταν το κράτος παρανομεί. Ίσως να είναι χρονοβόρα και γραφειοκρατική. Είναι όμως σίγουρη και όταν είναι τεκμηριωμένη φέρνει πάντα αποτελέσματα.
Ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής και το Κοινοβούλιο
Τι συμβαίνει όμως αν η Επιτροπή δεν επιληφθεί της καταγγελίας του πολίτη; Αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν απαντήσει μέσα σε ένα μήνα στη συστημένη, με απόδειξη παραλαβής, επιστολή του πολίτη; Τότε ο πολίτης έχει δικαίωμα να γράψει στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή παραπονούμενος για την αδιαφορία της Επιτροπής και ζητώντας την επέμβαση του.
Ο Διαμεσολαβητής, θα ανοίξει μια υπόθεση και θα ζητήσει από την Επιτροπή εξηγήσεις. Αν η απάντηση δεν είναι ικανοποιητική, μπορεί να εκδώσει απόφαση κακοδιοίκησης κατά της Επιτροπής υποχρεώνοντας την να ενεργήσει τα δέοντα και να προχωρήσει την υπόθεση ως όφειλε.
Οι αποφάσεις του Διαμεσολαβητή διαβιβάζονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο οποίο ο ενδιαφερόμενος μπορεί επίσης να καταθέσει και σχετική αναφορά. Η αναφορά θα συζητηθεί από την Επιτροπή Αναφορών του Κοινοβουλίου και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να δικαιολογηθεί δημοσίως και να αναλάβει τη δέσμευση να προχωρήσει την υπόθεση.
Όλα τα παραπάνω, μπορούν να συνδυαστούν με ενημερώσεις των ευρωβουλευτών που θ καταθέσουν, εάν συμφωνήσουν, ερωτήσεις προς την Επιτροπή. Αλλά και με σχετική αρθρογραφία στον τύπο προκειμένου να ενημερωθεί και να κινητοποιηθεί η κοινή γνώμη. Μια συνδυασμένη και τεκμηριωμένη εκστρατεία για ένα δίκαιο αίτημα που αφορά τους πολίτες φέρνει πάντα αποτελέσματα.
Οι περιπτώσεις απάτης
Παρόλο που οι περιπτώσεις απάτης όσον αφορά τον προϋπολογισμό της ΕΕ βρίσκονται σε πολύ χαμηλά επίπεδα (1%) αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν εκλείψει πλήρως. Οι επιδοτήσεις στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής, οι χρηματοδοτήσεις έργων από τα περιφερειακά ταμεία αλλά και από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο για επιμορφωτικά σεμινάρια και άλλες δράσεις που αφορούν π.χ. ανέργους, αποτελούν συχνά δέλεαρ για διασπάθιση των χρημάτων του ευρωπαίου φορολογούμενου.
Η Ένωση έχει δημιουργήσει την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) στην οποία οι πολίτες μπορούν να καταγγείλουν κάποια απάτη που αφορά τις ενωσιακές χρηματοδοτήσεις. Φυσικά, η καταγγελίες πρέπει να είναι τεκμηριωμένες και σοβαρές και να μην γίνονται για προσωπική εκδίκηση ή επειδή ο καταγγέλλων έχει πλούσια φαντασία.
Το 2014 η OLAF άνοιξε 234 νέες υποθέσεις και ολοκλήρωσε 250 συνολικά έρευνες. Ο μέσος όρος διερεύνησης μιας υπόθεσης έχει πλέον κατέβει στους 21 μήνες διάρκεια που αποτελεί ρεκόρ πενταετίας. Μόνο το 2014 οι έρευνες της OLAF είχαν ως αποτέλεσμα προτάσεις για ανακτήσεις συνολικού ποσού 901 εκατ. ευρώ. Μερικές από τις υποθέσεις που χειρίστηκε η OLAF αφορούσαν την κατάσχεση 21 τόνων απομιμήσεων εντομοκτόνων στην Πολωνία, την καταπολέμηση του διακρατικού λαθρεμπορίου τσιγάρων, μια απάτη σχετικά με την ενωσιακή χρηματοδότηση της κατασκευής λιμενικών εγκαταστάσεων στην Ισπανία, κάποιες απάτες ναυτιλιακών εταιρειών που χρηματοδοτήθηκαν για να υποκαταστήσουν ορισμένες οδικές μεταφορές, μια απάτη σχετικά με την πώληση ιατρικού εξοπλισμού από την Σλοβενία στην Ουγγαρία, κ.ά.
Υπάρχουν όμως και οι περιπτώσεις αθέμιτου ανταγωνισμού και προστασίας των καταναλωτών για τις οποίες θα μιλήσουμε την επόμενη εβδομάδα …
02 Ιουνίου 2015
Πώς να επηρεάσετε τις αποφάσεις που παίρνει η Ευρώπη
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ακούει τους πολίτες της, ιδίως όσους έχουν επιχειρήματα και στοιχεία και υποβάλλουν τις προτάσεις τους μέσω οργανωμένων ομάδων …
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 2 Ιουνίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-12)
Πολλοί υποστηρίζουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφασίζει με βάση τις επιταγές των πολυεθνικών και των οργανωμένων συμφερόντων. Πως οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών αλλά και οι απλοί πολίτες είναι ανίσχυροι και δεν έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν τις αποφάσεις. Ότι οι απόψεις τους δεν μπορούν καν να ακουστούν. Κι όμως, οι πολίτες μπορούν να εισακουστούν από τα θεσμικά όργανα της Ένωσης και να επηρεάσουν τις αποφάσεις, είτε μεμονωμένα είτε πολύ περισσότερο ως οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ως τοπική ή περιφερειακή αυτοδιοίκηση, ως συνδικαλιστικές ενώσεις.
Οι διαβουλεύσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει, καθημερινά σχεδόν, διάφορα θέματα σε δημόσια διαβούλευση. Στις αρχές Ιουνίου, υπάρχουν ανοικτές 20 διαβουλεύσεις στην σχετική σελίδα που διατηρεί Επιτροπή με όλες τις διαβουλεύσεις (ec.europa.eu/yourvoice/consultations). Για κάθε διαβούλευση δημοσιεύεται ένα ενημερωτικό σημείωμα και οι πολίτες καλούνται να απαντήσουν σε μια σειρά από ερωτήματα εντός συγκεκριμένης προθεσμίας.
Τρεις από τις ανοικτές διαβουλεύσεις αφορούν το περιβάλλον. Η μια επικεντρώνεται στην Κυκλική Οικονομία δηλαδή στην οικονομία που αξιοποιεί έξυπνα τους πόρους ευνοώντας την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση των υλικών. Μια δεύτερη διαπραγματεύεται την καταλληλότητα της ενωσιακής νομοθεσίας για την προστασία της φύσης. Αφορά τις οδηγίες για την προστασία των οικότοπων και των πουλιών και την ανάγκη εκσυγχρονισμού τους προκειμένου να καταστούν αποτελεσματικότερες. Η τρίτη διαβούλευση αφορά την αναθεώρηση του κανονισμού για τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων που διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά.
Να αναφέρουμε εδώ ότι όλες σχεδόν οι νομοθετικές πράξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε αντίθεση με την εθνική νομοθεσία, περιλαμβάνουν ρήτρες για την υποβολή περιοδικών εκθέσεων εφαρμογής (συνήθως ανά διετία) αλλά και ρήτρες επανεξέτασης και αναθεώρησης (συνήθως ανά πενταετία). Με τον τρόπο αυτό υπάρχει η δυνατότητα να εντοπίζονται έγκαιρα οι αδυναμίες υλοποίησης και να εκδίδονται τροποποιητικές νομοθετικές πράξεις για την διόρθωση των προβλημάτων.
Δύο από τις ανοικτές διαβουλεύσεις αφορούν την κλιματική αλλαγή και συγκεκριμένα τα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν με ορίζοντα το 2030 για τον περιορισμό των αερίων του θερμοκηπίου, ιδίως από την γεωργία, τις αλλαγές χρήσης γης και την δασοπονία. Είναι προφανές ότι αφορούν μεγάλες επαγγελματικές ομάδες που θα επηρεαστούν από τις ενδεχόμενες αποφάσεις και που έχουν τώρα την ευκαιρία να διατυπώσουν τις απόψεις τους.
Το ίδιο σημαντικές για συγκεκριμένους επαγγελματικούς κλάδους είναι και τρεις διαβουλεύσεις στον τομέα της αλιείας. Η μια αφορά την αλιεία στη Βόρεια Αδριατική, η δεύτερη την βενθοπελαγική αλιεία στα δυτικά ύδατα της ΕΕ και η τρίτη το οικολογικό σήμα για τα προϊόντα αλιείας και υδατοκαλλιέργειας.
Άλλες διαβουλεύσεις αφορούν τον τομέα της ενέργειας και των μεταφορών, την ιχνηλασιμότητα και την ασφάλεια των προϊόντων καπνού, την διασυνοριακή ταχυδρομική αποστολή δεμάτων, τις δημόσιες συμβάσεις, την νέα ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας, τους ελέγχους για μετρητά που εισέρχονται ή εξέρχονται της Ένωσης, την μπλε κάρτα και τις εργατικές πολιτικές για τους μετανάστες και την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών στην ΕΕ.
Οι διαβουλεύσεις στην πράξη
Παρόλο που τα βασικά έγγραφα των διαβουλεύσεων δημοσιεύονται στα αγγλικά για λόγους ταχείας διεξαγωγής της διαβούλευσης, οι απαντήσεις μπορούν να υποβληθούν σε οποιαδήποτε από τις 24 επίσημες γλώσσες της Ένωσης, δηλαδή και στα ελληνικά. Στην τελευταία περίπτωση οι προτάσεις θα μεταφραστούν για να εξεταστούν από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Όλες οι απαντήσεις δημοσιεύονται στις ιστοσελίδες των αρμόδιων γενικών διευθύνσεων της Επιτροπής οι οποίες, αφού τις μελετήσουν διεξοδικά, θα συντάξουν μια συνολική έκθεση με τις προτάσεις που έχουν διατυπωθεί από τους περισσότερους αποκριθέντες και τα συμπεράσματα που προκύπτουν από τη διαβούλευση. Όμως στην έκθεση αναφέρονται και οι μειοψηφικές απόψεις, ιδίως όταν συνοδεύονται από ισχυρά επιχειρήματα με βάση στατιστικές αναλύσεις, επιστημονικές δημοσιεύσεις ή άλλα αντικειμενικά στοιχεία.
Η έκθεση, λαμβάνεται υπόψη κατά την εκπόνηση της σχετικής νομοθεσίας, μαζί με άλλα στοιχεία όπως μελέτες, δημοσκοπήσεις, ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Ευρωπαϊκής και Κοινωνικής Επιτροπής, της Επιτροπής των Περιφερειών, καθώς και εκτιμήσεις των επιπτώσεων των εναλλακτικών επιλογών πολιτικής και τα συμπεράσματα συνεδρίων και συζητήσεων σε ομάδες εργασίας εμπειρογνωμόνων και εκπροσώπων από τα κράτη μέλη.
Άλλες δυνατότητες παρέμβασης
Υποβάλλατε τις απόψεις σας στη διαβούλευση αλλά, παρόλα τα τεκμηριωμένα επιχειρήματά σας, δεν νομίζετε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγκινήθηκε και στην τελική έκθεση η άποψή σας αποτελεί απλή υποσημείωση; Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμβουλεύει να επικοινωνήσετε με τον ευρωβουλευτή σας και με τους εκπροσώπους της χώρας σας στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών.
Οι σαφώς διατυπωμένες προτάσεις που συνοδεύονται από αντικειμενικά επιχειρήματα με βάση επιστημονικές αναλύσεις και στοιχεία πολύ συχνά εισακούονται και αποτελούν μεταγενέστερα αντικείμενο τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όταν η νομοθετική πρόταση της Επιτροπής υποβληθεί προς έγκριση στους συν-νομοθέτες (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο). Ιδιαίτερα σημαντική είναι συχνά και η ευαισθητοποίηση του κοινού για το συγκεκριμένο θέμα μέσω δημοσιεύσεων και προβολής στα μέσα ενημέρωσης. Βέβαια, οι προτάσεις που ικανοποιούν συντεχνιακά ή ιδιωτικά συμφέροντα γρήγορα μπαίνουν στο περιθώριο αφού όλες οι προτάσεις αποτελούν αντικείμενο εξαντλητικής εξέτασης από επιτροπές στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, από ομάδες εργασίας στο Συμβούλιο και από επιτροπές εθνικών εμπειρογνωμόνων που συγκαλεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Αλλά, από την πολύχρονη εμπειρία μου στην Ευρωπαϊκή Ένωση ένα μπορώ να πω: οι σωστές, τεκμηριωμένες και πειστικές προτάσεις που αντανακλούν το κοινό συμφέρον των πολιτών επηρεάζουν πάντα τις τελικές αποφάσεις …
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 2 Ιουνίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-12)
Πολλοί υποστηρίζουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφασίζει με βάση τις επιταγές των πολυεθνικών και των οργανωμένων συμφερόντων. Πως οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών αλλά και οι απλοί πολίτες είναι ανίσχυροι και δεν έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν τις αποφάσεις. Ότι οι απόψεις τους δεν μπορούν καν να ακουστούν. Κι όμως, οι πολίτες μπορούν να εισακουστούν από τα θεσμικά όργανα της Ένωσης και να επηρεάσουν τις αποφάσεις, είτε μεμονωμένα είτε πολύ περισσότερο ως οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ως τοπική ή περιφερειακή αυτοδιοίκηση, ως συνδικαλιστικές ενώσεις.
Οι διαβουλεύσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει, καθημερινά σχεδόν, διάφορα θέματα σε δημόσια διαβούλευση. Στις αρχές Ιουνίου, υπάρχουν ανοικτές 20 διαβουλεύσεις στην σχετική σελίδα που διατηρεί Επιτροπή με όλες τις διαβουλεύσεις (ec.europa.eu/yourvoice/consultations). Για κάθε διαβούλευση δημοσιεύεται ένα ενημερωτικό σημείωμα και οι πολίτες καλούνται να απαντήσουν σε μια σειρά από ερωτήματα εντός συγκεκριμένης προθεσμίας.
Τρεις από τις ανοικτές διαβουλεύσεις αφορούν το περιβάλλον. Η μια επικεντρώνεται στην Κυκλική Οικονομία δηλαδή στην οικονομία που αξιοποιεί έξυπνα τους πόρους ευνοώντας την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση των υλικών. Μια δεύτερη διαπραγματεύεται την καταλληλότητα της ενωσιακής νομοθεσίας για την προστασία της φύσης. Αφορά τις οδηγίες για την προστασία των οικότοπων και των πουλιών και την ανάγκη εκσυγχρονισμού τους προκειμένου να καταστούν αποτελεσματικότερες. Η τρίτη διαβούλευση αφορά την αναθεώρηση του κανονισμού για τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων που διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά.
Να αναφέρουμε εδώ ότι όλες σχεδόν οι νομοθετικές πράξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε αντίθεση με την εθνική νομοθεσία, περιλαμβάνουν ρήτρες για την υποβολή περιοδικών εκθέσεων εφαρμογής (συνήθως ανά διετία) αλλά και ρήτρες επανεξέτασης και αναθεώρησης (συνήθως ανά πενταετία). Με τον τρόπο αυτό υπάρχει η δυνατότητα να εντοπίζονται έγκαιρα οι αδυναμίες υλοποίησης και να εκδίδονται τροποποιητικές νομοθετικές πράξεις για την διόρθωση των προβλημάτων.
Δύο από τις ανοικτές διαβουλεύσεις αφορούν την κλιματική αλλαγή και συγκεκριμένα τα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν με ορίζοντα το 2030 για τον περιορισμό των αερίων του θερμοκηπίου, ιδίως από την γεωργία, τις αλλαγές χρήσης γης και την δασοπονία. Είναι προφανές ότι αφορούν μεγάλες επαγγελματικές ομάδες που θα επηρεαστούν από τις ενδεχόμενες αποφάσεις και που έχουν τώρα την ευκαιρία να διατυπώσουν τις απόψεις τους.
Το ίδιο σημαντικές για συγκεκριμένους επαγγελματικούς κλάδους είναι και τρεις διαβουλεύσεις στον τομέα της αλιείας. Η μια αφορά την αλιεία στη Βόρεια Αδριατική, η δεύτερη την βενθοπελαγική αλιεία στα δυτικά ύδατα της ΕΕ και η τρίτη το οικολογικό σήμα για τα προϊόντα αλιείας και υδατοκαλλιέργειας.
Άλλες διαβουλεύσεις αφορούν τον τομέα της ενέργειας και των μεταφορών, την ιχνηλασιμότητα και την ασφάλεια των προϊόντων καπνού, την διασυνοριακή ταχυδρομική αποστολή δεμάτων, τις δημόσιες συμβάσεις, την νέα ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας, τους ελέγχους για μετρητά που εισέρχονται ή εξέρχονται της Ένωσης, την μπλε κάρτα και τις εργατικές πολιτικές για τους μετανάστες και την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών στην ΕΕ.
Οι διαβουλεύσεις στην πράξη
Παρόλο που τα βασικά έγγραφα των διαβουλεύσεων δημοσιεύονται στα αγγλικά για λόγους ταχείας διεξαγωγής της διαβούλευσης, οι απαντήσεις μπορούν να υποβληθούν σε οποιαδήποτε από τις 24 επίσημες γλώσσες της Ένωσης, δηλαδή και στα ελληνικά. Στην τελευταία περίπτωση οι προτάσεις θα μεταφραστούν για να εξεταστούν από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Όλες οι απαντήσεις δημοσιεύονται στις ιστοσελίδες των αρμόδιων γενικών διευθύνσεων της Επιτροπής οι οποίες, αφού τις μελετήσουν διεξοδικά, θα συντάξουν μια συνολική έκθεση με τις προτάσεις που έχουν διατυπωθεί από τους περισσότερους αποκριθέντες και τα συμπεράσματα που προκύπτουν από τη διαβούλευση. Όμως στην έκθεση αναφέρονται και οι μειοψηφικές απόψεις, ιδίως όταν συνοδεύονται από ισχυρά επιχειρήματα με βάση στατιστικές αναλύσεις, επιστημονικές δημοσιεύσεις ή άλλα αντικειμενικά στοιχεία.
Η έκθεση, λαμβάνεται υπόψη κατά την εκπόνηση της σχετικής νομοθεσίας, μαζί με άλλα στοιχεία όπως μελέτες, δημοσκοπήσεις, ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Ευρωπαϊκής και Κοινωνικής Επιτροπής, της Επιτροπής των Περιφερειών, καθώς και εκτιμήσεις των επιπτώσεων των εναλλακτικών επιλογών πολιτικής και τα συμπεράσματα συνεδρίων και συζητήσεων σε ομάδες εργασίας εμπειρογνωμόνων και εκπροσώπων από τα κράτη μέλη.
Άλλες δυνατότητες παρέμβασης
Υποβάλλατε τις απόψεις σας στη διαβούλευση αλλά, παρόλα τα τεκμηριωμένα επιχειρήματά σας, δεν νομίζετε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγκινήθηκε και στην τελική έκθεση η άποψή σας αποτελεί απλή υποσημείωση; Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμβουλεύει να επικοινωνήσετε με τον ευρωβουλευτή σας και με τους εκπροσώπους της χώρας σας στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών.
Οι σαφώς διατυπωμένες προτάσεις που συνοδεύονται από αντικειμενικά επιχειρήματα με βάση επιστημονικές αναλύσεις και στοιχεία πολύ συχνά εισακούονται και αποτελούν μεταγενέστερα αντικείμενο τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όταν η νομοθετική πρόταση της Επιτροπής υποβληθεί προς έγκριση στους συν-νομοθέτες (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο). Ιδιαίτερα σημαντική είναι συχνά και η ευαισθητοποίηση του κοινού για το συγκεκριμένο θέμα μέσω δημοσιεύσεων και προβολής στα μέσα ενημέρωσης. Βέβαια, οι προτάσεις που ικανοποιούν συντεχνιακά ή ιδιωτικά συμφέροντα γρήγορα μπαίνουν στο περιθώριο αφού όλες οι προτάσεις αποτελούν αντικείμενο εξαντλητικής εξέτασης από επιτροπές στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, από ομάδες εργασίας στο Συμβούλιο και από επιτροπές εθνικών εμπειρογνωμόνων που συγκαλεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Αλλά, από την πολύχρονη εμπειρία μου στην Ευρωπαϊκή Ένωση ένα μπορώ να πω: οι σωστές, τεκμηριωμένες και πειστικές προτάσεις που αντανακλούν το κοινό συμφέρον των πολιτών επηρεάζουν πάντα τις τελικές αποφάσεις …
27 Μαΐου 2015
Αυτοκίνητο οποιουδήποτε χρώματος αρκεί να είναι γαλάζιο
Το ευρωπαϊκό αυτοκίνητο έχει σχεδιαστεί ώστε να προστατεύει στο μέγιστο τους επιβάτες αλλά και τους πεζούς που θα βρεθούν στο δρόμο του …
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 27 Μαΐου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-11)
Οδηγάτε ένα αυτοκίνητο. Αδιάφορο αν είναι γερμανικό, γιαπωνέζικο, γαλλικό ή ιταλικό. Βάζετε ζώνη, πατάτε φρένο, ανάβετε το φλας στις στροφές, κοιτάζετε στον καθρέφτη τα αυτοκίνητα που ακολουθούν. Χρησιμοποιείτε χωρίς ίσως να το ξέρετε επιμέρους στοιχεία του αυτοκινήτου που αποτελούν υποχρεωτικά αντικείμενο ευρωπαϊκών προδιαγραφών. Μάλιστα, αν δοκιμάζαμε να βάψουμε γαλάζιο κάθε σύστημα του αυτοκινήτου που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της ενωσιακής νομοθεσίας, όλα τα αυτοκίνητα θα ήταν εξ ολοκλήρου γαλάζια!
Πάνω απ’ όλα η ασφάλεια
Κάθε αυτοκίνητο πριν κυκλοφορήσει στην ενιαία αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να έχει πάρει «έγκριση τύπου» αφού υποβληθεί σε σχετικούς ελέγχους και δοκιμές. Η ενωσιακή νομοθεσία αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην ασφάλεια αφού επιτάσσει τα οχήματα να σχεδιάζονται, να κατασκευάζονται και να συναρμολογούνται έτσι ώστε «να ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος τραυματισμού των επιβατών και των λοιπών χρηστών του οδικού δικτύου».
Οι ευρωπαϊκές προδιαγραφές αφορούν κατ' αρχάς την κατασκευαστική ακεραιότητα του οχήματος, συμπεριλαμβανομένων των δοκιμών σύγκρουσης. Αλλά καλύπτουν και επιμέρους εξαρτήματα όπως τις δεξαμενές καυσίμων και τις σχετικές προστατευτικές διατάξεις. Τη θέση της πίσω πινακίδας κυκλοφορίας. Την προσπάθεια που απαιτεί το τιμόνι. Τα χερούλια και τις αναρτήσεις των θυρών. Τα κλάξον, τα φρένα, τα αντικλεπτικά. Την αντοχή των καθισμάτων. Τις εξωτερικές προεξοχές για την ελαχιστοποίηση των τραυματισμών των πεζών.
Καλύπτουν επίσης τις ζώνες ασφαλείας και τα συστήματα συγκράτησης (ιδίως των παιδιών), τα συστήματα φωτισμού και τις διατάξεις φωτεινής σηματοδότησης, τους αντανακλαστήρες, όλους τους φανούς (φλας, φώτα πορείας, όπισθεν, στάθμευσης, ομίχλης, πέδησης), τους προβολείς και τέλος τα συστήματα φωτισμού των πινακίδων κυκλοφορίας. Υπάρχουν ενωσιακές προδιαγραφές για την αποπάγωση και την αποθάμβωση των παρμπρίζ, για τους υαλοκαθαριστήρες, για τα συστήματα θέρμανσης, για τα υποστηρίγματα κεφαλής, τα συστήματα πλευρικής προστασίας, τους λασπωτήρες και τους υαλοπίνακες ασφαλείας.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στα ελαστικά για τα οποία προσδιορίζονται απαιτήσεις όσον αφορά την πρόσφυση σε βρεγμένο έδαφος, την αντίσταση τριβής κύλισης ακόμη και σχετικά με τον θόρυβο κύλισης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζει την προαιρετική βαθμολόγηση της ασφάλειας των οχημάτων με βάση το πρόγραμμα αξιολόγησης των καινούργιων μοντέλων ευρωπαϊκών αυτοκινήτων (Euro NCAP). Κάθε καινούργιο μοντέλο υποβάλλεται σε σειρά δοκιμασιών μετωπικής και πλευρικής σύγκρουσης καθώς και πρόσκρουσης σε πεζό για να αξιολογηθούν οι ζημιές στους επιβάτες αλλά και στους πεζούς που ενδέχεται να χτυπηθούν από το όχημα.
Τα καύσιμα και η προστασία του περιβάλλοντος
Ένας άλλος τομέας στον οποίο έχει διαδραματίσει πρωταρχικό ρόλο η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι τα καύσιμα. Κατ' αρχάς με την απαίτηση για εξοικονόμηση. Σήμερα τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν στην αγορά καταναλώνουν πολύ λιγότερα καύσιμα σε σχέση με τα παλαιότερα μοντέλα. Αυτό εξασφαλίζει λιγότερα καυσαέρια. Όμως, η Ένωση έχει παρέμβει και στην ποιότητα τω καυσίμων απαιτώντας τη μείωση των εκπομπών των αερίων που συνδέονται με το φαινόμενο του θερμοκηπίου και των επιβλαβών σωματιδίων - ιδίως από τους κινητήρες πετρελαίου.
Είχε προηγηθεί η μεγάλη προσπάθεια εξάλειψης των πρόσθετων μολύβδου στην βενζίνη, προσπάθεια που πριν από μερικά χρόνια στέφτηκε με επιτυχία - σήμερα όλα τα αυτοκίνητα χρησιμοποιούν βενζίνη χωρίς μόλυβδο, εκτός ίσως από κάποιες αντίκες που κυκλοφορούν λίγες μόνο μέρες το χρόνο σε ειδικές εκδηλώσεις και που και γι' αυτές έχουν προβλεφθεί κάποια πρόσθετα στα καύσιμα χωρίς μόλυβδο.
Στον τομέα των καυσίμων η Ένωση έχει θέσει στόχο να μειώσει μέχρι το 2020 τις εκπομπές των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 20% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Με δεδομένη την επιτυχή πορεία της εν λόγω μείωσης, ενδέχεται ο στόχος αυτός να αναθεωρηθεί προς τα επάνω για να φτάσει σε ποσοστό 30 ή και 40%!
Το ηλεκτρονικό αυτοκίνητο του μέλλοντος
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επίσης διαθέσει μεγάλα ποσά και σε ερευνητικά έργα που αφορούν τα αυτοκίνητα του μέλλοντος. Μερικά από τα αποτελέσματα τα βλέπουμε να ενσωματώνονται σε αυτοκίνητα που διατίθενται ήδη στο εμπόριο. Τα συστήματα αποφυγής σύγκρουσης με τήρηση των αποστάσεων ασφαλείας, τα συστήματα αυτόματης πέδησης είναι ήδη γνωστά. Αλλά και τα μελλοντικά συστήματα υποβοηθούμενης οδήγησης με βάση τις πληροφορίες που θα λαμβάνει το αυτοκίνητο από το δρόμο. Και φυσικά το σύστημα κλήσης των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση σύγκρουσης.
Πρόκειται για το σύστημα eCall το οποίο θα είναι υποχρεωτικό σε όλα τα καινούργια οχήματα που θα κυκλοφορήσουν στην αγορά από τον Απρίλιο του 2018 και μετά. Τα παλαιότερα μοντέλα θα μπορούν επίσης να εγκαταστήσουν το σύστημα αλλά προαιρετικά. Το σύστημα περιλαμβάνει ένα κουτί με ενσωματωμένο κινητό τηλέφωνο και σύστημα γεωεντοπισμού. Με τους αισθητήρες που θα το συνοδεύουν θα γνωρίζει πόσα άτομα επέβαιναν στο αυτοκίνητο και (μετρώντας τις απότομες επιβραδύνσεις και την ενδεχόμενη ακινητοποίηση του οχήματος) εάν το αυτοκίνητο έχει εμπλακεί σε ατύχημα. Σε αυτή την περίπτωση θα καλεί αυτόματα το 112, δηλαδή τον ευρωπαϊκό αριθμό επειγόντων και θα διαβιβάζει τη γεωγραφική θέση του οχήματος και τον αριθμό των επιβατών.
Άντε, ανεβείτε στο ευρωπαϊκό σας αυτοκίνητο να πάμε βόλτα στην παραλία …
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 27 Μαΐου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-11)
Οδηγάτε ένα αυτοκίνητο. Αδιάφορο αν είναι γερμανικό, γιαπωνέζικο, γαλλικό ή ιταλικό. Βάζετε ζώνη, πατάτε φρένο, ανάβετε το φλας στις στροφές, κοιτάζετε στον καθρέφτη τα αυτοκίνητα που ακολουθούν. Χρησιμοποιείτε χωρίς ίσως να το ξέρετε επιμέρους στοιχεία του αυτοκινήτου που αποτελούν υποχρεωτικά αντικείμενο ευρωπαϊκών προδιαγραφών. Μάλιστα, αν δοκιμάζαμε να βάψουμε γαλάζιο κάθε σύστημα του αυτοκινήτου που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της ενωσιακής νομοθεσίας, όλα τα αυτοκίνητα θα ήταν εξ ολοκλήρου γαλάζια!
Πάνω απ’ όλα η ασφάλεια
Κάθε αυτοκίνητο πριν κυκλοφορήσει στην ενιαία αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να έχει πάρει «έγκριση τύπου» αφού υποβληθεί σε σχετικούς ελέγχους και δοκιμές. Η ενωσιακή νομοθεσία αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην ασφάλεια αφού επιτάσσει τα οχήματα να σχεδιάζονται, να κατασκευάζονται και να συναρμολογούνται έτσι ώστε «να ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος τραυματισμού των επιβατών και των λοιπών χρηστών του οδικού δικτύου».
Οι ευρωπαϊκές προδιαγραφές αφορούν κατ' αρχάς την κατασκευαστική ακεραιότητα του οχήματος, συμπεριλαμβανομένων των δοκιμών σύγκρουσης. Αλλά καλύπτουν και επιμέρους εξαρτήματα όπως τις δεξαμενές καυσίμων και τις σχετικές προστατευτικές διατάξεις. Τη θέση της πίσω πινακίδας κυκλοφορίας. Την προσπάθεια που απαιτεί το τιμόνι. Τα χερούλια και τις αναρτήσεις των θυρών. Τα κλάξον, τα φρένα, τα αντικλεπτικά. Την αντοχή των καθισμάτων. Τις εξωτερικές προεξοχές για την ελαχιστοποίηση των τραυματισμών των πεζών.
Καλύπτουν επίσης τις ζώνες ασφαλείας και τα συστήματα συγκράτησης (ιδίως των παιδιών), τα συστήματα φωτισμού και τις διατάξεις φωτεινής σηματοδότησης, τους αντανακλαστήρες, όλους τους φανούς (φλας, φώτα πορείας, όπισθεν, στάθμευσης, ομίχλης, πέδησης), τους προβολείς και τέλος τα συστήματα φωτισμού των πινακίδων κυκλοφορίας. Υπάρχουν ενωσιακές προδιαγραφές για την αποπάγωση και την αποθάμβωση των παρμπρίζ, για τους υαλοκαθαριστήρες, για τα συστήματα θέρμανσης, για τα υποστηρίγματα κεφαλής, τα συστήματα πλευρικής προστασίας, τους λασπωτήρες και τους υαλοπίνακες ασφαλείας.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στα ελαστικά για τα οποία προσδιορίζονται απαιτήσεις όσον αφορά την πρόσφυση σε βρεγμένο έδαφος, την αντίσταση τριβής κύλισης ακόμη και σχετικά με τον θόρυβο κύλισης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζει την προαιρετική βαθμολόγηση της ασφάλειας των οχημάτων με βάση το πρόγραμμα αξιολόγησης των καινούργιων μοντέλων ευρωπαϊκών αυτοκινήτων (Euro NCAP). Κάθε καινούργιο μοντέλο υποβάλλεται σε σειρά δοκιμασιών μετωπικής και πλευρικής σύγκρουσης καθώς και πρόσκρουσης σε πεζό για να αξιολογηθούν οι ζημιές στους επιβάτες αλλά και στους πεζούς που ενδέχεται να χτυπηθούν από το όχημα.
Τα καύσιμα και η προστασία του περιβάλλοντος
Ένας άλλος τομέας στον οποίο έχει διαδραματίσει πρωταρχικό ρόλο η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι τα καύσιμα. Κατ' αρχάς με την απαίτηση για εξοικονόμηση. Σήμερα τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν στην αγορά καταναλώνουν πολύ λιγότερα καύσιμα σε σχέση με τα παλαιότερα μοντέλα. Αυτό εξασφαλίζει λιγότερα καυσαέρια. Όμως, η Ένωση έχει παρέμβει και στην ποιότητα τω καυσίμων απαιτώντας τη μείωση των εκπομπών των αερίων που συνδέονται με το φαινόμενο του θερμοκηπίου και των επιβλαβών σωματιδίων - ιδίως από τους κινητήρες πετρελαίου.
Είχε προηγηθεί η μεγάλη προσπάθεια εξάλειψης των πρόσθετων μολύβδου στην βενζίνη, προσπάθεια που πριν από μερικά χρόνια στέφτηκε με επιτυχία - σήμερα όλα τα αυτοκίνητα χρησιμοποιούν βενζίνη χωρίς μόλυβδο, εκτός ίσως από κάποιες αντίκες που κυκλοφορούν λίγες μόνο μέρες το χρόνο σε ειδικές εκδηλώσεις και που και γι' αυτές έχουν προβλεφθεί κάποια πρόσθετα στα καύσιμα χωρίς μόλυβδο.
Στον τομέα των καυσίμων η Ένωση έχει θέσει στόχο να μειώσει μέχρι το 2020 τις εκπομπές των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 20% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Με δεδομένη την επιτυχή πορεία της εν λόγω μείωσης, ενδέχεται ο στόχος αυτός να αναθεωρηθεί προς τα επάνω για να φτάσει σε ποσοστό 30 ή και 40%!
Το ηλεκτρονικό αυτοκίνητο του μέλλοντος
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επίσης διαθέσει μεγάλα ποσά και σε ερευνητικά έργα που αφορούν τα αυτοκίνητα του μέλλοντος. Μερικά από τα αποτελέσματα τα βλέπουμε να ενσωματώνονται σε αυτοκίνητα που διατίθενται ήδη στο εμπόριο. Τα συστήματα αποφυγής σύγκρουσης με τήρηση των αποστάσεων ασφαλείας, τα συστήματα αυτόματης πέδησης είναι ήδη γνωστά. Αλλά και τα μελλοντικά συστήματα υποβοηθούμενης οδήγησης με βάση τις πληροφορίες που θα λαμβάνει το αυτοκίνητο από το δρόμο. Και φυσικά το σύστημα κλήσης των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση σύγκρουσης.
Πρόκειται για το σύστημα eCall το οποίο θα είναι υποχρεωτικό σε όλα τα καινούργια οχήματα που θα κυκλοφορήσουν στην αγορά από τον Απρίλιο του 2018 και μετά. Τα παλαιότερα μοντέλα θα μπορούν επίσης να εγκαταστήσουν το σύστημα αλλά προαιρετικά. Το σύστημα περιλαμβάνει ένα κουτί με ενσωματωμένο κινητό τηλέφωνο και σύστημα γεωεντοπισμού. Με τους αισθητήρες που θα το συνοδεύουν θα γνωρίζει πόσα άτομα επέβαιναν στο αυτοκίνητο και (μετρώντας τις απότομες επιβραδύνσεις και την ενδεχόμενη ακινητοποίηση του οχήματος) εάν το αυτοκίνητο έχει εμπλακεί σε ατύχημα. Σε αυτή την περίπτωση θα καλεί αυτόματα το 112, δηλαδή τον ευρωπαϊκό αριθμό επειγόντων και θα διαβιβάζει τη γεωγραφική θέση του οχήματος και τον αριθμό των επιβατών.
Άντε, ανεβείτε στο ευρωπαϊκό σας αυτοκίνητο να πάμε βόλτα στην παραλία …
18 Μαΐου 2015
Τι κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την παιδεία
Αν θέλουμε η Ελλάδα να συμμετέχει ισότιμα στην Ευρώπη του 2020 θα πρέπει να ασχοληθούμε σοβαρά με τον ανασχεδιασμό του εκπαιδευτικού μας συστήματος από το νηπιαγωγείο μέχρι το πανεπιστήμιο
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 18 Μαΐου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-10)
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει ούτε αποκλειστική ούτε συντρέχουσα αρμοδιότητα στον τομέα της παιδείας. Σύμφωνα με τη Συνθήκη μπορεί απλώς «να αναλαμβάνει δράσεις για να υποστηρίζει, να συντονίζει ή να συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών». Ωστόσο, η δράση αυτή πρέπει να συμβάλλει στην ανάπτυξη παιδείας υψηλού επιπέδου στοχεύοντας στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής διάστασης της παιδείας, ιδίως μέσω της εκμάθησης και της διάδοσης των γλωσσών των κρατών μελών, στη στήριξη της κινητικότητας φοιτητών και εκπαιδευτικών, και τέλος στην ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών για τα κοινά προβλήματα των εκπαιδευτικών συστημάτων των κρατών μελών.
Πολυγλωσσία το κλειδί για μια πετυχημένη σταδιοδρομία
Μια θεμελιώδης αρχή της Ένωσης είναι η ελεύθερη διακίνηση αγαθών, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων. Γι' αυτό και η γνώση ξένων γλωσσών αποτελεί απαραίτητο εφόδιο αν κάποιος σχεδιάζει να ψάξει για δουλειά στο εξωτερικό. Πράγματι, με κάθε επιπλέον γλώσσα που γνωρίζει κάποιος η αγορά εργασίας στην οποία μπορεί να απασχοληθεί διευρύνεται. Ταυτόχρονα όμως διευρύνονται και οι επαγγελματικές προοπτικές στην ίδια του τη χώρα.
Και φυσικά δεν μιλούμε μόνο για τον τουρισμό, που πολλοί έχουν χαρακτηρίσει ως την βαριά βιομηχανία της Ελλάδας. Όλες οι επιχειρήσεις με εξαγωγικό προσανατολισμό ή οι εταιρείες που προσφέρουν υπηρεσίες στο εξωτερικό ενώ είναι εγκατεστημένες στην Ελλάδα χρειάζονται πολύγλωσσους υπαλλήλους. Αυτό επιβεβαιώθηκε και από μια έρευνα που διεξήγαγε πέρσι το Πανεπιστήμιο Πειραιώς με αφορμή το Συνέδριο για «Το μέλλον των γλωσσικών επαγγελμάτων» που διοργανώθηκε στον Πειραιά τον περασμένο Νοέμβριο σε συνεργασία με το Γραφείο Αθηνών της Γενικής Διεύθυνσης Μετάφρασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Βέβαια, το 55% των επιχειρήσεων που απάντησαν στην έρευνα δήλωσαν ότι θέλουν οι υπάλληλοι τους να μιλούν, να διαβάζουν και να γράφουν αγγλικά. Αλλά 18% δήλωσαν ότι θέλουν αγγλικά και γαλλικά, 17% αγγλικά και γερμανικά ενώ άλλοι επιθυμούν οι υπάλληλοι τους να γνωρίζουν αγγλικά και αραβικά (3%), αγγλικά και τουρκικά (3%), αγγλικά, γαλλικά και ισπανικά (3%) αλλά και άλλες «εξωτικές» γλώσσες όπως ρουμανικά ή κορεατικά.
Για να συμβάλλει στην βελτίωση των γλωσσικών δεξιοτήτων των νέων η Ένωση προωθεί στο πλαίσιο του γνωστού προγράμματος Erasmus+ τις ανταλλαγές φοιτητών και σπουδαστών που επιθυμούν να παρακολουθήσουν μιαν ολόκληρη ακαδημαϊκή χρονιά σε πανεπιστήμιο μιας άλλης ευρωπαϊκής χώρας. Προωθεί επίσης την πρακτική άσκηση νέων εργαζόμενων σε άλλες χώρες της Ένωσης στο πλαίσιο του ίδιου προγράμματος. Και παρόλο που δεν αποτελεί μέρος του ενωσιακού κεκτημένου, η Ένωση υποστηρίζει την διαδικασία της Μπολόνια στο πλαίσιο της οποίας τα συμμετέχοντα κράτη αναγνωρίζουν τα μαθήματα που διδάσκονται για ένα εξάμηνο ή έναν χρόνο όσοι φοιτούν σε πανεπιστήμιο του εξωτερικού.
Η στρατηγική Ευρώπη 2020 και η παιδεία
Όμως η Ένωση δεν σταματά εκεί. Το Μάρτιο του 2010 η Επιτροπή κατ' επιταγή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ανακοίνωσε την «Στρατηγική Ευρώπη 2020» που αποβλέπει στη μετατροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μια έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Η στρατηγική αυτή υλοποιείται έκτοτε με μια σειρά από εμβληματικές πρωτοβουλίες αλλά και με στενή παρακολούθηση των επιδόσεων των κρατών μελών στο πλαίσιο της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.
Μάλιστα, στο πλαίσιο της εμβληματικής πρωτοβουλίας «Νεολαία σε κίνηση» τα κράτη μέλη δεσμεύτηκαν α) να διασφαλίσουν επαρκείς επενδύσεις σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης και κατάρτισης (από το προσχολικό ως το τριτοβάθμιο), β) να βελτιώσουν τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα με στόχο να περιορίσουν την πρόωρη αποχώρηση από το σχολείο, και γ) να θεσπίσουν εθνικά πλαίσια δεξιοτήτων προσαρμόζοντας καλύτερα τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα στις ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Το 2012 η Επιτροπή δημοσίευσε μια ανακοίνωση με τίτλο «Ανασχεδιασμός της εκπαίδευσης: επενδύοντας στις δεξιότητες για καλύτερα κοινωνικοοικονομικά αποτελέσματα». Οι κυριότερες προβλέψεις της εν λόγω ανακοίνωσης περιλαμβάνουν α) την απόκτηση των κατάλληλων δεξιοτήτων με στόχο την απασχόληση, β) την προώθηση νέων τρόπων διδασκαλίας και μάθησης και τέλος γ) την διερεύνηση νέων προσεγγίσεων όσον αφορά τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης και την ανάπτυξη συνεργασιών με τον ιδιωτικό τομέα.
Προβλέπεται μεταξύ άλλων ότι οι δάσκαλοι και αλλά και οι μαθητές θα πρέπει να αποκτήσουν εγκάρσιες δεξιότητες. δηλαδή να γνωρίζουν την χρήση των εργαλείων πληροφορικής αλλά να μπορούν επίσης να στήσουν και να διαχειριστούν ένα έργο - να έχουν δηλαδή και επιχειρηματικές δεξιότητες (προγραμματισμός, κοστολόγηση και προϋπολογισμός, διαχείριση έργου, έλεγχος ποιότητας, συντονισμός προσωπικού, σύνταξη παρουσιάσεων και εκθέσεων, κλπ.).
Παράλληλα, θα πρέπει να ενισχυθούν οι δεξιότητες που σχετίζονται με τις θετικές επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά. Πρόκειται για δεξιότητες απαραίτητες για την έξυπνη οικονομία υψηλής τεχνολογίας που είναι ο στόχος της Ευρώπης 2020. Επίσης, θα πρέπει να ενισχυθεί και η εκμάθηση ξένων γλωσσών. Σύμφωνα με τους στόχους που έχουν τεθεί, το 2020 σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης το 50% των μαθητών 15 ετών θα πρέπει να γνωρίζει καλά μια πρώτη ξένη γλώσσα (αντί για το 42% που ήταν το 2012) και το 75% των μαθητών γυμνασίου θα πρέπει να διδάσκεται και μια δεύτερη ξένη γλώσσα (αντί για το 61% το 2012).
Τέλος, τα κράτη μέλη θα πρέπει να δημιουργήσουν συστήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και πρακτικής άσκησης καθώς και συστήματα αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων και των δεξιοτήτων. Ιδιαίτερη σημασία θα πρέπει να δοθεί επίσης στην πρόσβαση σε ανοικτούς εκπαιδευτικούς πόρους μέσω διαδικτύου αλλά και στην ενίσχυση της μετεκπαίδευσης των εκπαιδευτικών. Στόχος είναι το 2020 οι εκπαιδευτικοί να είναι καλά καταρτισμένοι, δραστήριοι και να εμφορούνται από με επιχειρηματικό πνεύμα. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να ξεκινήσουν έναν ευρύ διάλογο για τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης προβλέποντας ενδεχομένως και την σύναψη εταιρικών σχέσεων με τη μορφή συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, ιδίως την συνεργασία των ανώτατων και ανώτερων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με επιχειρήσεις.
Πόσα από αυτά θα υλοποιηθούν άραγε και στην Ελλάδα;
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 18 Μαΐου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-10)
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει ούτε αποκλειστική ούτε συντρέχουσα αρμοδιότητα στον τομέα της παιδείας. Σύμφωνα με τη Συνθήκη μπορεί απλώς «να αναλαμβάνει δράσεις για να υποστηρίζει, να συντονίζει ή να συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών». Ωστόσο, η δράση αυτή πρέπει να συμβάλλει στην ανάπτυξη παιδείας υψηλού επιπέδου στοχεύοντας στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής διάστασης της παιδείας, ιδίως μέσω της εκμάθησης και της διάδοσης των γλωσσών των κρατών μελών, στη στήριξη της κινητικότητας φοιτητών και εκπαιδευτικών, και τέλος στην ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών για τα κοινά προβλήματα των εκπαιδευτικών συστημάτων των κρατών μελών.
Πολυγλωσσία το κλειδί για μια πετυχημένη σταδιοδρομία
Μια θεμελιώδης αρχή της Ένωσης είναι η ελεύθερη διακίνηση αγαθών, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων. Γι' αυτό και η γνώση ξένων γλωσσών αποτελεί απαραίτητο εφόδιο αν κάποιος σχεδιάζει να ψάξει για δουλειά στο εξωτερικό. Πράγματι, με κάθε επιπλέον γλώσσα που γνωρίζει κάποιος η αγορά εργασίας στην οποία μπορεί να απασχοληθεί διευρύνεται. Ταυτόχρονα όμως διευρύνονται και οι επαγγελματικές προοπτικές στην ίδια του τη χώρα.
Και φυσικά δεν μιλούμε μόνο για τον τουρισμό, που πολλοί έχουν χαρακτηρίσει ως την βαριά βιομηχανία της Ελλάδας. Όλες οι επιχειρήσεις με εξαγωγικό προσανατολισμό ή οι εταιρείες που προσφέρουν υπηρεσίες στο εξωτερικό ενώ είναι εγκατεστημένες στην Ελλάδα χρειάζονται πολύγλωσσους υπαλλήλους. Αυτό επιβεβαιώθηκε και από μια έρευνα που διεξήγαγε πέρσι το Πανεπιστήμιο Πειραιώς με αφορμή το Συνέδριο για «Το μέλλον των γλωσσικών επαγγελμάτων» που διοργανώθηκε στον Πειραιά τον περασμένο Νοέμβριο σε συνεργασία με το Γραφείο Αθηνών της Γενικής Διεύθυνσης Μετάφρασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Βέβαια, το 55% των επιχειρήσεων που απάντησαν στην έρευνα δήλωσαν ότι θέλουν οι υπάλληλοι τους να μιλούν, να διαβάζουν και να γράφουν αγγλικά. Αλλά 18% δήλωσαν ότι θέλουν αγγλικά και γαλλικά, 17% αγγλικά και γερμανικά ενώ άλλοι επιθυμούν οι υπάλληλοι τους να γνωρίζουν αγγλικά και αραβικά (3%), αγγλικά και τουρκικά (3%), αγγλικά, γαλλικά και ισπανικά (3%) αλλά και άλλες «εξωτικές» γλώσσες όπως ρουμανικά ή κορεατικά.
Για να συμβάλλει στην βελτίωση των γλωσσικών δεξιοτήτων των νέων η Ένωση προωθεί στο πλαίσιο του γνωστού προγράμματος Erasmus+ τις ανταλλαγές φοιτητών και σπουδαστών που επιθυμούν να παρακολουθήσουν μιαν ολόκληρη ακαδημαϊκή χρονιά σε πανεπιστήμιο μιας άλλης ευρωπαϊκής χώρας. Προωθεί επίσης την πρακτική άσκηση νέων εργαζόμενων σε άλλες χώρες της Ένωσης στο πλαίσιο του ίδιου προγράμματος. Και παρόλο που δεν αποτελεί μέρος του ενωσιακού κεκτημένου, η Ένωση υποστηρίζει την διαδικασία της Μπολόνια στο πλαίσιο της οποίας τα συμμετέχοντα κράτη αναγνωρίζουν τα μαθήματα που διδάσκονται για ένα εξάμηνο ή έναν χρόνο όσοι φοιτούν σε πανεπιστήμιο του εξωτερικού.
Η στρατηγική Ευρώπη 2020 και η παιδεία
Όμως η Ένωση δεν σταματά εκεί. Το Μάρτιο του 2010 η Επιτροπή κατ' επιταγή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ανακοίνωσε την «Στρατηγική Ευρώπη 2020» που αποβλέπει στη μετατροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μια έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Η στρατηγική αυτή υλοποιείται έκτοτε με μια σειρά από εμβληματικές πρωτοβουλίες αλλά και με στενή παρακολούθηση των επιδόσεων των κρατών μελών στο πλαίσιο της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.
Μάλιστα, στο πλαίσιο της εμβληματικής πρωτοβουλίας «Νεολαία σε κίνηση» τα κράτη μέλη δεσμεύτηκαν α) να διασφαλίσουν επαρκείς επενδύσεις σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης και κατάρτισης (από το προσχολικό ως το τριτοβάθμιο), β) να βελτιώσουν τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα με στόχο να περιορίσουν την πρόωρη αποχώρηση από το σχολείο, και γ) να θεσπίσουν εθνικά πλαίσια δεξιοτήτων προσαρμόζοντας καλύτερα τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα στις ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Το 2012 η Επιτροπή δημοσίευσε μια ανακοίνωση με τίτλο «Ανασχεδιασμός της εκπαίδευσης: επενδύοντας στις δεξιότητες για καλύτερα κοινωνικοοικονομικά αποτελέσματα». Οι κυριότερες προβλέψεις της εν λόγω ανακοίνωσης περιλαμβάνουν α) την απόκτηση των κατάλληλων δεξιοτήτων με στόχο την απασχόληση, β) την προώθηση νέων τρόπων διδασκαλίας και μάθησης και τέλος γ) την διερεύνηση νέων προσεγγίσεων όσον αφορά τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης και την ανάπτυξη συνεργασιών με τον ιδιωτικό τομέα.
Προβλέπεται μεταξύ άλλων ότι οι δάσκαλοι και αλλά και οι μαθητές θα πρέπει να αποκτήσουν εγκάρσιες δεξιότητες. δηλαδή να γνωρίζουν την χρήση των εργαλείων πληροφορικής αλλά να μπορούν επίσης να στήσουν και να διαχειριστούν ένα έργο - να έχουν δηλαδή και επιχειρηματικές δεξιότητες (προγραμματισμός, κοστολόγηση και προϋπολογισμός, διαχείριση έργου, έλεγχος ποιότητας, συντονισμός προσωπικού, σύνταξη παρουσιάσεων και εκθέσεων, κλπ.).
Παράλληλα, θα πρέπει να ενισχυθούν οι δεξιότητες που σχετίζονται με τις θετικές επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά. Πρόκειται για δεξιότητες απαραίτητες για την έξυπνη οικονομία υψηλής τεχνολογίας που είναι ο στόχος της Ευρώπης 2020. Επίσης, θα πρέπει να ενισχυθεί και η εκμάθηση ξένων γλωσσών. Σύμφωνα με τους στόχους που έχουν τεθεί, το 2020 σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης το 50% των μαθητών 15 ετών θα πρέπει να γνωρίζει καλά μια πρώτη ξένη γλώσσα (αντί για το 42% που ήταν το 2012) και το 75% των μαθητών γυμνασίου θα πρέπει να διδάσκεται και μια δεύτερη ξένη γλώσσα (αντί για το 61% το 2012).
Τέλος, τα κράτη μέλη θα πρέπει να δημιουργήσουν συστήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και πρακτικής άσκησης καθώς και συστήματα αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων και των δεξιοτήτων. Ιδιαίτερη σημασία θα πρέπει να δοθεί επίσης στην πρόσβαση σε ανοικτούς εκπαιδευτικούς πόρους μέσω διαδικτύου αλλά και στην ενίσχυση της μετεκπαίδευσης των εκπαιδευτικών. Στόχος είναι το 2020 οι εκπαιδευτικοί να είναι καλά καταρτισμένοι, δραστήριοι και να εμφορούνται από με επιχειρηματικό πνεύμα. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να ξεκινήσουν έναν ευρύ διάλογο για τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης προβλέποντας ενδεχομένως και την σύναψη εταιρικών σχέσεων με τη μορφή συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, ιδίως την συνεργασία των ανώτατων και ανώτερων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με επιχειρήσεις.
Πόσα από αυτά θα υλοποιηθούν άραγε και στην Ελλάδα;
11 Μαΐου 2015
Πώς η Ευρωπαϊκή Ένωση ξοδεύει τα χρήματα σας
Στις διαδικασίες με τις οποίες δαπανώνται τα χρήματα των ευρωπαίων φορολογούμενων έχουν ενσωματωθεί μηχανισμοί ελέγχου και έγκαιρου εντοπισμού και αντιμετώπισης των προβλημάτων
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 11 Μαΐου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-09)
Γράφαμε την περασμένη εβδομάδα για τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από πού αντλεί χρήματα. Και ποιες πολιτικές επωφελούνται από την ενωσιακή χρηματοδότηση. Όμως με ποιές διαδικασίες ξοδεύονται τα χρήματα; Υπάρχει διαφάνεια και χρηστή διαχείριση των χρημάτων; Τι ελέγχους κάνει Ένωση, γίνονται απάτες με τα χρήματα του προϋπολογισμού και πως εντοπίζονται οι ένοχοι;
Πως ξοδεύονται τα χρήματα …
Το 76% περίπου των δαπανών από τον προϋπολογισμό της Ένωσης πραγματοποιούνται στο πλαίσιο επιμερισμένης διαχείρισης στην οποία συμμετέχουν τα κράτη μέλη και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Πρόκειται για τις δαπάνες που αφορούν τη γεωργία, την αλιεία και την αγροτική ανάπτυξη, καθώς και την περιφερειακή πολιτική. Για κάθε μια από τις εν λόγω πολιτικές τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή εθνικά στρατηγικά σχέδια με κοστολογημένες προβλέψεις.
Στην περίπτωση των δαπανών για τη γεωργία, την αλιεία και την αγροτική ανάπτυξη η Επιτροπή πέρα από την έγκριση των προγραμμάτων δεν λαμβάνει καμία άλλη απόφαση σχετικά με το που θα δαπανηθούν τα χρήματα. Στο τέλος του οικονομικού έτους όμως, η Επιτροπή ελέγχει πως δαπανήθηκαν τα χρήματα και ζητά να επιστραφούν οι δαπάνες που δεν έγιναν σύμφωνα με τους κανόνες. Έτσι ενώ κάθε χρόνο η Ελλάδα λαμβάνει γύρω στα 3 δισ. ευρώ για γεωργικές επιδοτήσεις και για τη χρηματοδότηση έργων αγροτικής ανάπτυξης, αναγκάζεται να επιστρέψει ένα 10% αυτού του ποσού λόγω παρατυπιών που αποκαλύπτονται στους επιτόπιους και άλλους ελέγχους (ανακριβείς δηλώσεις, κακή τήρηση λογαριασμών κλπ).
Για τις δαπάνες της περιφερειακής πολιτικής ισχύει άλλο σύστημα. Αφού εγκριθεί το πρόγραμμα (λόγου χάριν το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς ή ΕΣΠΑ για την περίοδο 2007 – 2013), η Επιτροπή λαμβάνει μεμονωμένες αποφάσεις για τα μεγάλα έργα και τα θεματικά προγράμματα. Το κράτος μέλος προχωρεί στην υλοποίηση των έργων εφαρμόζοντας ανοικτές διαδικασίες ανάθεσης με βάση τις οδηγίες της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις. Τέλος, η ορθή και χρηστή διαχείριση των χρημάτων διασφαλίζεται με περιοδικούς ελέγχους κατά την περίοδο υλοποίησης αλλά και με απολογιστικούς ελέγχους μετά την περάτωση των έργων.
Ένα επιπλέον ποσοστό 22% του προϋπολογισμού δαπανάται απ’ ευθείας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Πρόκειται για τις δαπάνες υλοποίησης των προγραμμάτων δράσης σε διάφορους τομείς πολιτικής όπως η έρευνα και η καινοτομία, η δημόσια υγεία, το περιβάλλον, οι ανταλλαγές φοιτητών και σπουδαστών και πολλά άλλα. Αλλά και για τις διοικητικές δαπάνες, για την αγορά π.χ. υπολογιστών και λογισμικού, για την αγορά υπηρεσιών εκτύπωσης ή σχεδιασμού ιστοσελίδων.
Οι δαπάνες για την αγορά προϊόντων ή υπηρεσιών πραγματοποιούνται πάντα με δημόσιους διαγωνισμούς με βάση τις σχετικές οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις και τον αυστηρό δημοσιονομικό κανονισμό που διέπει τις δαπάνες του προϋπολογισμού. Οι δαπάνες για τη συγχρηματοδότηση δράσεων και σχεδίων στο πλαίσιο θεματικών προγραμμάτων δράσης πραγματοποιούνται με βάση προσκλήσεις υποβολής προτάσεων. Οι διαγωνισμοί και οι προσκλήσεις δημοσιεύονται στo TED (ted.europa.eu), και στις ιστοσελίδες των επιμέρους προγραμμάτων. Μπορούν να υποβάλλουν προσφορές ή προτάσεις οι εταιρείες και οι οργανισμοί που πληρούν κάποιες προϋποθέσεις όπως αυτές περιγράφονται στα τεύχη δημοπράτησης ή στην προκήρυξη της πρόσκλησης.
Ένα μέρος των δαπανών, κυρίως για μελέτες, πραγματοποιείται επίσης από τους αποκεντρωμένους οργανισμούς που έχει ιδρύσει η Ένωση για επιμέρους θέματα όπως η ασφάλεια της αεροπορίας, το περιβάλλον, η επαγγελματική κατάρτιση και τα φάρμακα. Για να αποφύγει την σύναψη συμβάσεων με αναξιόπιστους προμηθευτές η Ένωση διαθέτει ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης με το οποίο παρακολουθεί τις επιδόσεις των προμηθευτών της. Παράλληλα, για τις δαπάνες στον τομέα της αναπτυξιακής και ανθρωπιστικής βοήθειας η Ένωση έχει δημιουργήσει μια κεντρική βάση αποκλεισμού με όσες εταιρείες, οργανισμούς ή και πρόσωπα είναι αφερέγγυα ή έχουν καταδικαστεί για απάτες και άλλες επαγγελματικές παρατυπίες.
… και πως ελέγχονται οι δαπάνες
Οι οικονομικές υπηρεσίες των Γενικών Διευθύνσεων ελέγχουν εξαντλητικά τις προκηρύξεις των διαγωνισμών και τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων. Όλες οι προσφορές και οι προτάσεις αξιολογούνται κατ’ αρχάς όσον αφορά την αξιοπιστία και την φερεγγυότητα του προτείνοντος και στη συνέχεια όσον αφορά την ποιότητα και τη σχέση κόστους-αποτελέσματος. Κάθε πρόγραμμα υφίσταται αξιολόγηση από εξωτερικούς αξιολογητές στο μέσον και στο τέλος της περιόδου υλοποίησής του. Υποβάλλονται περιοδικές εκθέσεις και διεξάγονται περιοδικοί δημοσιονομικοί έλεγχοι.
Η επιτροπή δημοσιονομικού ελέγχου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ελέγχει επίσης τις δαπάνες, ενώ κάθε χρόνο ενδελεχείς ελέγχους των δαπανών διεξάγει και το Ελεγκτικό Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όλες οι σχετικές εκθέσεις δημοσιεύονται. Με την ολοκλήρωση των ελέγχων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψηφίζει και την απαλλαγή της Επιτροπής για την εκτέλεση του προϋπολογισμού.
Διαπιστώνονται παρατυπίες; Φυσικά! Πρόκειται κυρίως για διοικητικά λάθη και όχι για απάτες. Όχι βέβαια πως δεν υπάρχουν και τέτοιες. Όμως εκτιμάται ότι αφορούν πολύ μικρό ποσοστό του προϋπολογισμού (0,2%). Και σε αυτές τις περιπτώσεις η Επιτροπή προχωρεί στην ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών. Στην περίπτωση των δαπανών επιμερισμένης διαχείρισης αυτό γίνεται με συμψηφισμό των μελλοντικών χρηματοδοτήσεων προς το κράτος μέλος. Σε περίπτωση επιχειρήσεων και ιδιωτών κινούνται οι εθνικές διαδικασίες κατάσχεσης περιουσιακών στοιχείων.
Επιπλέον για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των περιπτώσεων απάτης σε βάρος του προϋπολογισμού της Ένωσης έχει συσταθεί ειδική υπηρεσία για την καταπολέμηση της απάτης, η OLAF. Από τις χιλιάδες έρευνες της OLAF από τα 1999 που δημιουργήθηκε έχουν προκύψει εκατοντάδες καταδίκες και η ανάκτηση ποσού πάνω από 100 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση (συγκριτικά αναφέρεται ότι ο ετήσιος προϋπολογισμός της Ένωσης ανέρχεται σε 144 δισ. ευρώ).
Μικρός, ευέλικτος και αποτελεσματικός προϋπολογισμός επενδυτικού προσανατολισμού. Αποτελεσματική, χρηστή διαχείριση με ενσωματωμένους διορθωτικούς μηχανισμούς ελέγχου και εντοπισμού των καταχρήσεων και της απάτης. Αν και οι σχετικές διαδικασίες χαρακτηρίζονται συχνά ως γραφειοκρατικές, αποβλέπουν πρωτίστως στην ορθή αξιοποίηση των χρημάτων των Ευρωπαίων φορολογούμενων προς το συμφέρον όλων …
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 11 Μαΐου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-09)
Γράφαμε την περασμένη εβδομάδα για τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από πού αντλεί χρήματα. Και ποιες πολιτικές επωφελούνται από την ενωσιακή χρηματοδότηση. Όμως με ποιές διαδικασίες ξοδεύονται τα χρήματα; Υπάρχει διαφάνεια και χρηστή διαχείριση των χρημάτων; Τι ελέγχους κάνει Ένωση, γίνονται απάτες με τα χρήματα του προϋπολογισμού και πως εντοπίζονται οι ένοχοι;
Πως ξοδεύονται τα χρήματα …
Το 76% περίπου των δαπανών από τον προϋπολογισμό της Ένωσης πραγματοποιούνται στο πλαίσιο επιμερισμένης διαχείρισης στην οποία συμμετέχουν τα κράτη μέλη και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Πρόκειται για τις δαπάνες που αφορούν τη γεωργία, την αλιεία και την αγροτική ανάπτυξη, καθώς και την περιφερειακή πολιτική. Για κάθε μια από τις εν λόγω πολιτικές τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή εθνικά στρατηγικά σχέδια με κοστολογημένες προβλέψεις.
Στην περίπτωση των δαπανών για τη γεωργία, την αλιεία και την αγροτική ανάπτυξη η Επιτροπή πέρα από την έγκριση των προγραμμάτων δεν λαμβάνει καμία άλλη απόφαση σχετικά με το που θα δαπανηθούν τα χρήματα. Στο τέλος του οικονομικού έτους όμως, η Επιτροπή ελέγχει πως δαπανήθηκαν τα χρήματα και ζητά να επιστραφούν οι δαπάνες που δεν έγιναν σύμφωνα με τους κανόνες. Έτσι ενώ κάθε χρόνο η Ελλάδα λαμβάνει γύρω στα 3 δισ. ευρώ για γεωργικές επιδοτήσεις και για τη χρηματοδότηση έργων αγροτικής ανάπτυξης, αναγκάζεται να επιστρέψει ένα 10% αυτού του ποσού λόγω παρατυπιών που αποκαλύπτονται στους επιτόπιους και άλλους ελέγχους (ανακριβείς δηλώσεις, κακή τήρηση λογαριασμών κλπ).
Για τις δαπάνες της περιφερειακής πολιτικής ισχύει άλλο σύστημα. Αφού εγκριθεί το πρόγραμμα (λόγου χάριν το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς ή ΕΣΠΑ για την περίοδο 2007 – 2013), η Επιτροπή λαμβάνει μεμονωμένες αποφάσεις για τα μεγάλα έργα και τα θεματικά προγράμματα. Το κράτος μέλος προχωρεί στην υλοποίηση των έργων εφαρμόζοντας ανοικτές διαδικασίες ανάθεσης με βάση τις οδηγίες της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις. Τέλος, η ορθή και χρηστή διαχείριση των χρημάτων διασφαλίζεται με περιοδικούς ελέγχους κατά την περίοδο υλοποίησης αλλά και με απολογιστικούς ελέγχους μετά την περάτωση των έργων.
Ένα επιπλέον ποσοστό 22% του προϋπολογισμού δαπανάται απ’ ευθείας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Πρόκειται για τις δαπάνες υλοποίησης των προγραμμάτων δράσης σε διάφορους τομείς πολιτικής όπως η έρευνα και η καινοτομία, η δημόσια υγεία, το περιβάλλον, οι ανταλλαγές φοιτητών και σπουδαστών και πολλά άλλα. Αλλά και για τις διοικητικές δαπάνες, για την αγορά π.χ. υπολογιστών και λογισμικού, για την αγορά υπηρεσιών εκτύπωσης ή σχεδιασμού ιστοσελίδων.
Οι δαπάνες για την αγορά προϊόντων ή υπηρεσιών πραγματοποιούνται πάντα με δημόσιους διαγωνισμούς με βάση τις σχετικές οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις και τον αυστηρό δημοσιονομικό κανονισμό που διέπει τις δαπάνες του προϋπολογισμού. Οι δαπάνες για τη συγχρηματοδότηση δράσεων και σχεδίων στο πλαίσιο θεματικών προγραμμάτων δράσης πραγματοποιούνται με βάση προσκλήσεις υποβολής προτάσεων. Οι διαγωνισμοί και οι προσκλήσεις δημοσιεύονται στo TED (ted.europa.eu), και στις ιστοσελίδες των επιμέρους προγραμμάτων. Μπορούν να υποβάλλουν προσφορές ή προτάσεις οι εταιρείες και οι οργανισμοί που πληρούν κάποιες προϋποθέσεις όπως αυτές περιγράφονται στα τεύχη δημοπράτησης ή στην προκήρυξη της πρόσκλησης.
Ένα μέρος των δαπανών, κυρίως για μελέτες, πραγματοποιείται επίσης από τους αποκεντρωμένους οργανισμούς που έχει ιδρύσει η Ένωση για επιμέρους θέματα όπως η ασφάλεια της αεροπορίας, το περιβάλλον, η επαγγελματική κατάρτιση και τα φάρμακα. Για να αποφύγει την σύναψη συμβάσεων με αναξιόπιστους προμηθευτές η Ένωση διαθέτει ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης με το οποίο παρακολουθεί τις επιδόσεις των προμηθευτών της. Παράλληλα, για τις δαπάνες στον τομέα της αναπτυξιακής και ανθρωπιστικής βοήθειας η Ένωση έχει δημιουργήσει μια κεντρική βάση αποκλεισμού με όσες εταιρείες, οργανισμούς ή και πρόσωπα είναι αφερέγγυα ή έχουν καταδικαστεί για απάτες και άλλες επαγγελματικές παρατυπίες.
… και πως ελέγχονται οι δαπάνες
Οι οικονομικές υπηρεσίες των Γενικών Διευθύνσεων ελέγχουν εξαντλητικά τις προκηρύξεις των διαγωνισμών και τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων. Όλες οι προσφορές και οι προτάσεις αξιολογούνται κατ’ αρχάς όσον αφορά την αξιοπιστία και την φερεγγυότητα του προτείνοντος και στη συνέχεια όσον αφορά την ποιότητα και τη σχέση κόστους-αποτελέσματος. Κάθε πρόγραμμα υφίσταται αξιολόγηση από εξωτερικούς αξιολογητές στο μέσον και στο τέλος της περιόδου υλοποίησής του. Υποβάλλονται περιοδικές εκθέσεις και διεξάγονται περιοδικοί δημοσιονομικοί έλεγχοι.
Η επιτροπή δημοσιονομικού ελέγχου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ελέγχει επίσης τις δαπάνες, ενώ κάθε χρόνο ενδελεχείς ελέγχους των δαπανών διεξάγει και το Ελεγκτικό Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όλες οι σχετικές εκθέσεις δημοσιεύονται. Με την ολοκλήρωση των ελέγχων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψηφίζει και την απαλλαγή της Επιτροπής για την εκτέλεση του προϋπολογισμού.
Διαπιστώνονται παρατυπίες; Φυσικά! Πρόκειται κυρίως για διοικητικά λάθη και όχι για απάτες. Όχι βέβαια πως δεν υπάρχουν και τέτοιες. Όμως εκτιμάται ότι αφορούν πολύ μικρό ποσοστό του προϋπολογισμού (0,2%). Και σε αυτές τις περιπτώσεις η Επιτροπή προχωρεί στην ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών. Στην περίπτωση των δαπανών επιμερισμένης διαχείρισης αυτό γίνεται με συμψηφισμό των μελλοντικών χρηματοδοτήσεων προς το κράτος μέλος. Σε περίπτωση επιχειρήσεων και ιδιωτών κινούνται οι εθνικές διαδικασίες κατάσχεσης περιουσιακών στοιχείων.
Επιπλέον για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των περιπτώσεων απάτης σε βάρος του προϋπολογισμού της Ένωσης έχει συσταθεί ειδική υπηρεσία για την καταπολέμηση της απάτης, η OLAF. Από τις χιλιάδες έρευνες της OLAF από τα 1999 που δημιουργήθηκε έχουν προκύψει εκατοντάδες καταδίκες και η ανάκτηση ποσού πάνω από 100 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση (συγκριτικά αναφέρεται ότι ο ετήσιος προϋπολογισμός της Ένωσης ανέρχεται σε 144 δισ. ευρώ).
Μικρός, ευέλικτος και αποτελεσματικός προϋπολογισμός επενδυτικού προσανατολισμού. Αποτελεσματική, χρηστή διαχείριση με ενσωματωμένους διορθωτικούς μηχανισμούς ελέγχου και εντοπισμού των καταχρήσεων και της απάτης. Αν και οι σχετικές διαδικασίες χαρακτηρίζονται συχνά ως γραφειοκρατικές, αποβλέπουν πρωτίστως στην ορθή αξιοποίηση των χρημάτων των Ευρωπαίων φορολογούμενων προς το συμφέρον όλων …
04 Μαΐου 2015
Πού βρίσκει τα λεφτά η Ευρωπαϊκή Ένωση και πού τα ξοδεύει
Ένας μικρός αλλά αποτελεσματικός προϋπολογισμός που αποφασίζεται μετά από πολλές διαβουλεύσεις και επιφέρει σημαντικά άμεσα και έμμεσα αποτελέσματα στην Ένωση
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 4 Μαΐου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-08)
Οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης γνωρίζουν πολύ λίγα για κάτι που τους αφορά άμεσα - τον προϋπολογισμό. Μάλιστα, επειδή η Ένωση είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική στη διαχείριση των χρημάτων των ευρωπαίων φορολογούμενων, φροντίζοντας πάντα να αποφέρουν προστιθέμενη αξία, δημιουργείται η εσφαλμένη εντύπωση ότι ο ενωσιακός προϋπολογισμός είναι τεράστιος!
Και όμως. ο προϋπολογισμός της Ένωσης για το 2013 ανερχόταν σε 144 δισ. ευρώ (1% του συνολικού Ακαθάριστου Εγχώριου Εισοδήματος της ΕΕ) όταν ο προϋπολογισμός της Ελλάδας για το ίδιο έτος ήταν 107 δισ. ευρώ (και αντιστοιχούσε στο 59% του ΑΕΕ της χώρας). Για το 2015 ο προϋπολογισμός της Ένωσης είναι κάτι παραπάνω από 145 δισ. ευρώ.
Τα έσοδα του προϋπολογισμού της Ένωσης
Ο προϋπολογισμός χρηματοδοτείται από τρεις πηγές. Πρώτον από τους δασμούς που επιβάλλονται στις εισαγωγές προϊόντων από τρίτες χώρες και τις εισφορές στην παραγωγή ζάχαρης. Από τα ποσά αυτά τα κράτη μέλη παρακρατούν 25% για λειτουργικά έξοδα. Δεύτερη πηγή εσόδων είναι ένα ποσοστό 0,3% του ΦΠΑ.
Τέλος, τρίτη πηγή εσόδων είναι η μεταφορά από κάθε κράτος μέλος ενός ποσοστού από το Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδημά του (ΑΕΕ). Το ποσοστό αυτό όμως, δεν μπορεί να υπερβεί το 1,23 του ΑΕΕ της ΕΕ σε ετήσια βάση. Η Ένωση έχει επίσης ένα μικρό εισόδημα (περίπου 1%) από τους φόρους που πληρώνουν οι υπάλληλοι, από τόκους τραπεζών και από τα πρόστιμα που επιβάλλονται π.χ. για παραβίαση των ευρωενωσιακών κανόνων ανταγωνισμού.
Η χρηματοδότηση του προϋπολογισμού περιλαμβάνει και κάποιους διορθωτικούς μηχανισμούς που θεσπίστηκαν για να αντισταθμιστούν κάποιες υπερβολικές μεταφορές πόρων από ορισμένα κράτη μέλη. Πρόκειται κατ' αρχάς για την περίφημη διόρθωση υπέρ του Ηνωμένου Βασιλείου που είχε διαπραγματευθεί το 1984 η τότε πρωθυπουργός Μάργκαρετ Θάτσερ. Να σημειωθεί ότι το ΗΒ παραμένει καθαρός συνεισφέρων στον προϋπολογισμό παρόλο που λαμβάνει πίσω το 66% της διαφοράς μεταξύ του ποσού που καταβάλει και των επιστροφών που λαμβάνει.
Το ποσό που θα έπρεπε να καταβάλει το ΗΒ χωρίς τη διόρθωση καλύπτεται αναλογικά από τα υπόλοιπα κράτη μέλη αλλά ορισμένα από αυτά καταβάλουν μόνο το 25% αυτής της συνεισφοράς επειδή την θεωρούν πολύ υψηλή. Κάποιες χώρες λαμβάνουν επίσης κατ' αποκοπή επιστροφές ενώ ορισμένες χώρες καταβάλλουν ποσοστό μικρότερο από 0,3 % επί του ΦΠΑ. Σε απόλυτες τιμές η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία και το ΗΒ είναι οι μεγαλύτεροι καθαροί συνεισφέροντες στον προϋπολογισμό.
Ας ξεκαθαρίσουμε από την αρχή ότι ο προϋπολογισμός της Ένωσης απαγορεύεται να είναι ελλειμματικός. Όλες οι δαπάνες πρέπει να καλύπτονται από τα έσοδα. Επειδή όμως τα έσοδα υπολογίζονται με κάποια καθυστέρηση, υπάρχει συχνά ανάγκη για διορθωτικούς προϋπολογισμούς.
Παράλληλα, κατά την κατάρτιση του ετήσιου προϋπολογισμού πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, δηλαδή μια συμφωνία μεταξύ Συμβουλίου και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που καθορίζει τα ανώτατα όρια («οροφές») των ετήσιων δαπανών για τις διάφορες πολιτικές. Το τρέχον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο καλύπτει την περίοδο 2014-2020 και προβλέπει και κάποιες ρήτρες ευελιξίας (π.χ. για την χορήγηση πιστώσεων σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών).
Πού πάνε τα λεφτά
Οι ευρωενωσιακές δαπάνες καλύπτουν την αειφόρο ανάπτυξη και τους φυσικούς πόρους (39,49% των δαπανών). Την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή (37,33%). Την ανταγωνιστικότητα για ανάπτυξη και θέσεις εργασίας (10,85%). Την Ευρώπη στον κόσμο (5,2%). Την ασφάλεια και την ιθαγένεια (1,46%). Και τέλος τις δαπάνες διοίκησης (5,35%). Προσοχή! Εκτός από τις δαπάνες διοίκησης το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών αφορά συγχρηματοδοτήσεις με τα κράτη μέλη. Δηλαδή ο ενωσιακός προϋπολογισμός είναι επενδυτικός με ισχυρή μόχλευση - κάθε δαπανώμενο ευρώ δημιουργεί πρόσθετη επένδυση πάνω από ένα ευρώ.
Ας δούμε όμως τι καλύπτει κάθε κεφάλαιο χωριστά. Η αειφόρος ανάπτυξη, καλύπτει τις δαπάνες για το ευρωπαϊκό γεωργικό ταμείο προσανατολισμού και εγγυήσεων, το ευρωπαϊκό ταμείο αγροτικής ανάπτυξης και το ευρωπαϊκό ταμείο αλιείας. Στο παρελθόν, το μεγαλύτερο μέρος του κοινοτικού προϋπολογισμού ξοδευόταν σε επιδοτήσεις αγροτικών προϊόντων. Σήμερα, μετά από πολυάριθμες μεταρρυθμίσεις αυτό δεν συμβαίνει αφού επίκεντρο των σχετικών χρηματοδοτήσεων είναι η υποστήριξη του εισοδήματος των αγροτών για την παραγωγή ανταγωνιστικών προϊόντων ποιότητας και για την βελτίωση του φυσικού περιβάλλοντος.
Οι μισές από τις δαπάνες για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή αφορούν την ενίσχυση των λιγότερο αναπτυγμένων περιοχών της Ένωσης, και ακολουθούν η πολιτική συνοχής, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας στις ανεπτυγμένες περιοχές και η στήριξη πρωτοβουλιών όπως η διευκόλυνση για την (ηλεκτρονική) σύνδεση της Ευρώπης και η πρωτοβουλία για την απασχόληση των νέων.
Στο κεφάλαιο ανταγωνιστικότητα για ανάπτυξη και θέσεις εργασίας οι μισές δαπάνες αφορούν το μεγάλο πολυετές πρόγραμμα έρευνας, ανάπτυξης και καινοτομίας της Ένωσης «Ορίζοντας 2020». Άλλα κονδύλια χρηματοδοτούν το πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών Erasmus+, τα έργα κατασκευής μεγάλων υποδομών και τα προγράμματα ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας επιχειρήσεων, ιδίως ΜΜΕ.
Οι δαπάνες για το κεφάλαιο η Ευρώπη στον κόσμο καλύπτουν την αναπτυξιακή βοήθεια, την χρηματοδότηση της πολιτικής γειτονίας και της πολιτικής για τις υποψήφιες χώρες, την ανθρωπιστική βοήθεια και την χρηματοδότηση της κοινής εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας. Οι δαπάνες για την ασφάλεια και την ιθαγένεια καλύπτουν το ταμείο εσωτερικής ασφάλειας, την χρηματοδότηση του ταμείου για το άσυλο, τη μετανάστευση και την ενσωμάτωση καθώς και τις πολιτικές που αφορούν την υγεία και τους καταναλωτές, τον πολιτισμό, και τέλος τα δικαιώματα και την ισότητα των φύλων.
Όσον αφορά τις δαπάνες διοίκησης, ο προϋπολογισμός προβλέπει τη μείωση του προσωπικού και των σχετικών δαπανών, παρόλο που οι διαπραγματεύσεις για την θέσπιση των πολυάριθμων ενωσιακών πολιτικών και η καθημερινή τους διαχείριση δεν αποτελεί εύκολη υπόθεση και απαιτεί πολύγλωσσους επαγγελματίες και επιστήμονες υψηλότατου επιπέδου.
Αλλά για τους τρόπους με τους οποίους δαπανώνται τα χρήματα του ευρωενωσιακού προϋπολογισμού θα επανέλθουμε …
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 4 Μαΐου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-08)
Οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης γνωρίζουν πολύ λίγα για κάτι που τους αφορά άμεσα - τον προϋπολογισμό. Μάλιστα, επειδή η Ένωση είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική στη διαχείριση των χρημάτων των ευρωπαίων φορολογούμενων, φροντίζοντας πάντα να αποφέρουν προστιθέμενη αξία, δημιουργείται η εσφαλμένη εντύπωση ότι ο ενωσιακός προϋπολογισμός είναι τεράστιος!
Και όμως. ο προϋπολογισμός της Ένωσης για το 2013 ανερχόταν σε 144 δισ. ευρώ (1% του συνολικού Ακαθάριστου Εγχώριου Εισοδήματος της ΕΕ) όταν ο προϋπολογισμός της Ελλάδας για το ίδιο έτος ήταν 107 δισ. ευρώ (και αντιστοιχούσε στο 59% του ΑΕΕ της χώρας). Για το 2015 ο προϋπολογισμός της Ένωσης είναι κάτι παραπάνω από 145 δισ. ευρώ.
Τα έσοδα του προϋπολογισμού της Ένωσης
Ο προϋπολογισμός χρηματοδοτείται από τρεις πηγές. Πρώτον από τους δασμούς που επιβάλλονται στις εισαγωγές προϊόντων από τρίτες χώρες και τις εισφορές στην παραγωγή ζάχαρης. Από τα ποσά αυτά τα κράτη μέλη παρακρατούν 25% για λειτουργικά έξοδα. Δεύτερη πηγή εσόδων είναι ένα ποσοστό 0,3% του ΦΠΑ.
Τέλος, τρίτη πηγή εσόδων είναι η μεταφορά από κάθε κράτος μέλος ενός ποσοστού από το Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδημά του (ΑΕΕ). Το ποσοστό αυτό όμως, δεν μπορεί να υπερβεί το 1,23 του ΑΕΕ της ΕΕ σε ετήσια βάση. Η Ένωση έχει επίσης ένα μικρό εισόδημα (περίπου 1%) από τους φόρους που πληρώνουν οι υπάλληλοι, από τόκους τραπεζών και από τα πρόστιμα που επιβάλλονται π.χ. για παραβίαση των ευρωενωσιακών κανόνων ανταγωνισμού.
Η χρηματοδότηση του προϋπολογισμού περιλαμβάνει και κάποιους διορθωτικούς μηχανισμούς που θεσπίστηκαν για να αντισταθμιστούν κάποιες υπερβολικές μεταφορές πόρων από ορισμένα κράτη μέλη. Πρόκειται κατ' αρχάς για την περίφημη διόρθωση υπέρ του Ηνωμένου Βασιλείου που είχε διαπραγματευθεί το 1984 η τότε πρωθυπουργός Μάργκαρετ Θάτσερ. Να σημειωθεί ότι το ΗΒ παραμένει καθαρός συνεισφέρων στον προϋπολογισμό παρόλο που λαμβάνει πίσω το 66% της διαφοράς μεταξύ του ποσού που καταβάλει και των επιστροφών που λαμβάνει.
Το ποσό που θα έπρεπε να καταβάλει το ΗΒ χωρίς τη διόρθωση καλύπτεται αναλογικά από τα υπόλοιπα κράτη μέλη αλλά ορισμένα από αυτά καταβάλουν μόνο το 25% αυτής της συνεισφοράς επειδή την θεωρούν πολύ υψηλή. Κάποιες χώρες λαμβάνουν επίσης κατ' αποκοπή επιστροφές ενώ ορισμένες χώρες καταβάλλουν ποσοστό μικρότερο από 0,3 % επί του ΦΠΑ. Σε απόλυτες τιμές η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία και το ΗΒ είναι οι μεγαλύτεροι καθαροί συνεισφέροντες στον προϋπολογισμό.
Ας ξεκαθαρίσουμε από την αρχή ότι ο προϋπολογισμός της Ένωσης απαγορεύεται να είναι ελλειμματικός. Όλες οι δαπάνες πρέπει να καλύπτονται από τα έσοδα. Επειδή όμως τα έσοδα υπολογίζονται με κάποια καθυστέρηση, υπάρχει συχνά ανάγκη για διορθωτικούς προϋπολογισμούς.
Παράλληλα, κατά την κατάρτιση του ετήσιου προϋπολογισμού πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, δηλαδή μια συμφωνία μεταξύ Συμβουλίου και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που καθορίζει τα ανώτατα όρια («οροφές») των ετήσιων δαπανών για τις διάφορες πολιτικές. Το τρέχον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο καλύπτει την περίοδο 2014-2020 και προβλέπει και κάποιες ρήτρες ευελιξίας (π.χ. για την χορήγηση πιστώσεων σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών).
Πού πάνε τα λεφτά
Οι ευρωενωσιακές δαπάνες καλύπτουν την αειφόρο ανάπτυξη και τους φυσικούς πόρους (39,49% των δαπανών). Την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή (37,33%). Την ανταγωνιστικότητα για ανάπτυξη και θέσεις εργασίας (10,85%). Την Ευρώπη στον κόσμο (5,2%). Την ασφάλεια και την ιθαγένεια (1,46%). Και τέλος τις δαπάνες διοίκησης (5,35%). Προσοχή! Εκτός από τις δαπάνες διοίκησης το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών αφορά συγχρηματοδοτήσεις με τα κράτη μέλη. Δηλαδή ο ενωσιακός προϋπολογισμός είναι επενδυτικός με ισχυρή μόχλευση - κάθε δαπανώμενο ευρώ δημιουργεί πρόσθετη επένδυση πάνω από ένα ευρώ.
Ας δούμε όμως τι καλύπτει κάθε κεφάλαιο χωριστά. Η αειφόρος ανάπτυξη, καλύπτει τις δαπάνες για το ευρωπαϊκό γεωργικό ταμείο προσανατολισμού και εγγυήσεων, το ευρωπαϊκό ταμείο αγροτικής ανάπτυξης και το ευρωπαϊκό ταμείο αλιείας. Στο παρελθόν, το μεγαλύτερο μέρος του κοινοτικού προϋπολογισμού ξοδευόταν σε επιδοτήσεις αγροτικών προϊόντων. Σήμερα, μετά από πολυάριθμες μεταρρυθμίσεις αυτό δεν συμβαίνει αφού επίκεντρο των σχετικών χρηματοδοτήσεων είναι η υποστήριξη του εισοδήματος των αγροτών για την παραγωγή ανταγωνιστικών προϊόντων ποιότητας και για την βελτίωση του φυσικού περιβάλλοντος.
Οι μισές από τις δαπάνες για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή αφορούν την ενίσχυση των λιγότερο αναπτυγμένων περιοχών της Ένωσης, και ακολουθούν η πολιτική συνοχής, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας στις ανεπτυγμένες περιοχές και η στήριξη πρωτοβουλιών όπως η διευκόλυνση για την (ηλεκτρονική) σύνδεση της Ευρώπης και η πρωτοβουλία για την απασχόληση των νέων.
Στο κεφάλαιο ανταγωνιστικότητα για ανάπτυξη και θέσεις εργασίας οι μισές δαπάνες αφορούν το μεγάλο πολυετές πρόγραμμα έρευνας, ανάπτυξης και καινοτομίας της Ένωσης «Ορίζοντας 2020». Άλλα κονδύλια χρηματοδοτούν το πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών Erasmus+, τα έργα κατασκευής μεγάλων υποδομών και τα προγράμματα ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας επιχειρήσεων, ιδίως ΜΜΕ.
Οι δαπάνες για το κεφάλαιο η Ευρώπη στον κόσμο καλύπτουν την αναπτυξιακή βοήθεια, την χρηματοδότηση της πολιτικής γειτονίας και της πολιτικής για τις υποψήφιες χώρες, την ανθρωπιστική βοήθεια και την χρηματοδότηση της κοινής εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας. Οι δαπάνες για την ασφάλεια και την ιθαγένεια καλύπτουν το ταμείο εσωτερικής ασφάλειας, την χρηματοδότηση του ταμείου για το άσυλο, τη μετανάστευση και την ενσωμάτωση καθώς και τις πολιτικές που αφορούν την υγεία και τους καταναλωτές, τον πολιτισμό, και τέλος τα δικαιώματα και την ισότητα των φύλων.
Όσον αφορά τις δαπάνες διοίκησης, ο προϋπολογισμός προβλέπει τη μείωση του προσωπικού και των σχετικών δαπανών, παρόλο που οι διαπραγματεύσεις για την θέσπιση των πολυάριθμων ενωσιακών πολιτικών και η καθημερινή τους διαχείριση δεν αποτελεί εύκολη υπόθεση και απαιτεί πολύγλωσσους επαγγελματίες και επιστήμονες υψηλότατου επιπέδου.
Αλλά για τους τρόπους με τους οποίους δαπανώνται τα χρήματα του ευρωενωσιακού προϋπολογισμού θα επανέλθουμε …
27 Απριλίου 2015
Τι κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για το μεταναστευτικό πρόβλημα
Τι κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για να αντιμετωπίσει αυτό το διαρκώς εξελισσόμενο και εξαιρετικά πολύπλοκο πρόβλημα διεθνών διαστάσεων που πρόσφατα ήλθε ξανά στην επικαιρότητα με τραγικό τρόπο
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 27 Απριλίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-07)
Πολυάριθμες μεταναστεύσεις ανά τους αιώνες διαμόρφωσαν τη σημερινή Ευρώπη. Στην ήπειρό μας μετακινήθηκαν Δωριείς, Κέλτες (που εμείς τους λέμε Γαλάτες), Σλάβοι, Αγγλοσάξονες, Φράγκοι, Ούννοι, Βάνδαλοι, Γότθοι. Οι έλληνες μετανάστες της αρχαιότητας δημιούργησαν τη Μεγάλη Ελλάδα ανά τη Μεσόγειο. Πιο πρόσφατα, ευρωπαίοι μετανάστες εγκαταστάθηκαν στην Βόρεια και Νότια Αμερική, στην Αυστραλία και στη Νότια Αφρική δημιουργώντας, συχνά με τη βία, νέα κράτη. Στις μέρες μας, τα μεταναστευτικά ρεύματα προκαλούνται από πολέμους, οικονομική δυσπραγία, ξηρασίες και άλλες φυσικές καταστροφές ή ακόμη και από διωγμούς για πολιτικούς ή θρησκευτικούς λόγους.
Από τα πρώτα στάδια της ευρωπαϊκής ενοποίησης, στις Συνθήκες προβλέφθηκε η αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων. Το 1985 ορισμένα από τα κράτη μέλη της Ένωσης υπέγραψαν τη συμφωνία του Σένγκεν για την κατάργηση των συνοριακών ελέγχων και τη θέσπιση κοινών κανόνων θεώρησης διαβατηρίων για τους επισκέπτες τρίτων χωρών. Η συμφωνία αυτή ενσωματώθηκε στις Συνθήκες το 1997 και σήμερα ο χώρος Σένγκεν περιλαμβάνει 26 ευρωπαϊκές χώρες (πλην Βρετανίας και Ιρλανδίας, με υποψήφιες τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και την Κροατία και με τη συμμετοχή της Νορβηγίας και της Ισλανδίας). Με τη δημιουργία του χώρου Σένγκεν οι αποφάσεις για τα θέματα της μετανάστευσης λαμβάνονται πλέον σε επίπεδο Ένωσης.
Για την είσοδο στον χώρο Σένγκεν απαιτείται από τους υπηκόους πολλών τρίτων χωρών ομοιόμορφη θεώρηση εισόδου (visa). Παράλληλα, με το πληροφοριακό σύστημα Σένγκεν (SIS) διευκολύνεται ο εντοπισμός στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης καταζητούμενων ή αγνοούμενων ατόμων ή αντικειμένων με στόχο την ενίσχυση της εσωτερικής ασφάλειας των χωρών μελών που συμμετέχουν.
Νόμιμη μετανάστευση στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Οι δημογραφικές προβλέψεις δείχνουν ότι ο πληθυσμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης γερνάει και μειώνεται. Χωρίς την εισροή μεταναστών το συνταξιοδοτικό μέλλον της Ευρώπης προβλέπεται δυσοίωνο. Για το λόγο αυτό η Ένωση έχει θεσπίσει σειρά πράξεων που ευνοούν τη νόμιμη μετανάστευση.
Η οδηγία του 2009 για τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό την απασχόληση υψηλής ειδίκευσης προβλέπει την θέσπιση κοινών κανόνων σε επίπεδο Ένωσης για την χορήγηση της περίφημης «μπλε κάρτας». Με οδηγία του 2011 καθιερώνεται ενιαία άδεια διαμονής και εργασίας και προβλέπονται κοινά δικαιώματα για τους εργαζομένους από τρίτες χώρες που διαμένουν νόμιμα στην Ένωση. Τέλος, δύο οδηγίες του 2014 προβλέπουν τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών που είτε πρόκειται να απασχοληθούν σε εποχιακές εργασίες είτε μετατίθενται στο πλαίσιο ενδοεταιρικών μετακινήσεων.
Παράλληλα, από το 2003 ισχύει η οδηγία για το δικαίωμα της οικογενειακής επανένωσης. Μετανάστες που κατέχουν άδεια διαμονής πάνω από ένα έτος, με εύλογη προοπτική απόκτησης δικαιώματος μόνιμης διαμονής μπορούν να φέρουν στην Ένωση τη σύζυγο και τα παιδιά τους υπό ορισμένες προϋποθέσεις (δυνατότητα συντήρησης, αποκλεισμός πολυγαμίας, ασφάλιση υγείας κλπ.). Άλλη οδηγία του 2003 ρυθμίζει το καθεστώς όσων μεταναστών διαμένουν νόμιμα στην Ένωση άνω της πενταετίας, ενώ με οδηγία του 2004 ρυθμίζονται οι προϋποθέσεις εισδοχής υπηκόων τρίτων χωρών για σπουδές, ανταλλαγή μαθητών, άμισθη πρακτική άσκηση ή εθελοντική υπηρεσία.
Η Ένωση δραστηριοποιείται και στον τομέα της ένταξης των μεταναστών στις τοπικές κοινωνίες δημιουργώντας ένα πλέγμα δομών υποστήριξης που περιλαμβάνουν ένα δίκτυο εθνικών σημείων επαφής και ένα ηλεκτρονικό φόρουμ για την ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειρίας, καθώς και την έκδοση εγχειριδίου ένταξης για διαμορφωτές πολιτικής και επαγγελματίες. Με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ενσωμάτωσης χρηματοδοτεί την ενίσχυση της ικανότητας των κρατών μελών για την κατάρτιση και υλοποίηση στρατηγικών και δράσεων ενσωμάτωσης ιδίως νεοαφικνούμενων. Το 2011 τέλος, η Επιτροπή δημοσίευσε την ευρωπαϊκή ατζέντα για την ένταξη των υπηκόων τρίτων χωρών.
Κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου και παράνομη μετανάστευση
Οι διωγμοί για πολιτικούς ή θρησκευτικούς λόγους δημιουργούν μιαν ιδιαίτερη κατηγορία μεταναστών. Είναι οι πρόσφυγες που ζητούν άσυλο και προστασία. Η χορήγηση ασύλου αποτελεί διεθνή υποχρέωση στο πλαίσιο της Σύμβασης της Γενεύης στην οποία ανταποκρίθηκε η Ένωση δημιουργώντας το Κοινό Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασύλου. Στα πλαίσια αυτά έχουν θεσπιστεί και αναθεωρηθεί με βάση την εμπειρία οδηγίες για τις προϋποθέσεις, τις διαδικασίες και τους όρους υποδοχής των αιτούντων άσυλο.
Παράλληλα, έχουν θεσπιστεί και δύο κανονισμοί. Ο κανονισμός για τα δακτυλικά αποτυπώματα των αιτούντων άσυλο (Eurodac) με στόχο την πρόληψη, τον εντοπισμό και την διερεύνηση εγκληματικών πράξεων. Και ο περίφημος, και εν πολλοίς αμφιλεγόμενος, κανονισμός Δουβλίνο ΙΙΙ με τον οποίο επιδιώκεται η πρόληψη της υποβολής πολλαπλών αιτήσεων σε διαφορετικά κράτη μέλη και η απαγόρευση της μετακίνησης των αιτούντων άσυλο εντός της Ένωσης. Κάτι που στην πράξη σημαίνει ότι η χορήγηση του ασύλου πρέπει να γίνεται από την χώρα πρώτης υποδοχής με αποτέλεσμα τεράστια προβλήματα στα κράτη μέλη πρώτης γραμμής, όπως η Ελλάδα.
Μαζί με τους αιτούντες άσυλο ένα τσουνάμι οικονομικών μεταναστών μετακινείται προς τον ευρωπαϊκό «Παράδεισο στη δύση». Πως το αντιμετωπίζει η Ένωση; Με τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για τη διαχείριση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Frontex) και του Ευρωπαϊκού συστήματος επιτήρησης των συνόρων (Eurosur). Με την οδηγία για τις κυρώσεις και τα μέτρα κατά των εργοδοτών που απασχολούν παράνομους μετανάστες. Με την οδηγία για την επιστροφή των παράνομων μεταναστών στις χώρες καταγωγής τους, τη σύναψη συμφωνιών με αρκετές χώρες για την επαναπροώθηση παράνομων μεταναστών και με τη δημιουργία του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης για τη χρηματοδότηση σχετικών δράσεων.
Τέλος, από το τέλος του 2014 η μετανάστευση αποτελεί πολιτική προτεραιότητα της Επιτροπής Juncker η οποία έχει ανακοινώσει ότι θα παρουσιάσει ένα Ευρωπαϊκό Θεματολόγιο για τη Μετανάστευση το Μάιο. Κανείς αντικειμενικός παρατηρητής δεν μπορεί να κατηγορήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι δεν κάνει τίποτα γι' αυτό το διαρκώς εξελισσόμενο και εξαιρετικά πολύπλοκο πρόβλημα διεθνών διαστάσεων. Μάλιστα, η πρόσφατη κρίση αποτελεί αφορμή για να γίνουν ακόμη περισσότερα - αφού είναι γνωστό ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση προχωρά μόνο μέσα από κρίσεις …
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 27 Απριλίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-07)
Πολυάριθμες μεταναστεύσεις ανά τους αιώνες διαμόρφωσαν τη σημερινή Ευρώπη. Στην ήπειρό μας μετακινήθηκαν Δωριείς, Κέλτες (που εμείς τους λέμε Γαλάτες), Σλάβοι, Αγγλοσάξονες, Φράγκοι, Ούννοι, Βάνδαλοι, Γότθοι. Οι έλληνες μετανάστες της αρχαιότητας δημιούργησαν τη Μεγάλη Ελλάδα ανά τη Μεσόγειο. Πιο πρόσφατα, ευρωπαίοι μετανάστες εγκαταστάθηκαν στην Βόρεια και Νότια Αμερική, στην Αυστραλία και στη Νότια Αφρική δημιουργώντας, συχνά με τη βία, νέα κράτη. Στις μέρες μας, τα μεταναστευτικά ρεύματα προκαλούνται από πολέμους, οικονομική δυσπραγία, ξηρασίες και άλλες φυσικές καταστροφές ή ακόμη και από διωγμούς για πολιτικούς ή θρησκευτικούς λόγους.
Από τα πρώτα στάδια της ευρωπαϊκής ενοποίησης, στις Συνθήκες προβλέφθηκε η αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων. Το 1985 ορισμένα από τα κράτη μέλη της Ένωσης υπέγραψαν τη συμφωνία του Σένγκεν για την κατάργηση των συνοριακών ελέγχων και τη θέσπιση κοινών κανόνων θεώρησης διαβατηρίων για τους επισκέπτες τρίτων χωρών. Η συμφωνία αυτή ενσωματώθηκε στις Συνθήκες το 1997 και σήμερα ο χώρος Σένγκεν περιλαμβάνει 26 ευρωπαϊκές χώρες (πλην Βρετανίας και Ιρλανδίας, με υποψήφιες τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και την Κροατία και με τη συμμετοχή της Νορβηγίας και της Ισλανδίας). Με τη δημιουργία του χώρου Σένγκεν οι αποφάσεις για τα θέματα της μετανάστευσης λαμβάνονται πλέον σε επίπεδο Ένωσης.
Για την είσοδο στον χώρο Σένγκεν απαιτείται από τους υπηκόους πολλών τρίτων χωρών ομοιόμορφη θεώρηση εισόδου (visa). Παράλληλα, με το πληροφοριακό σύστημα Σένγκεν (SIS) διευκολύνεται ο εντοπισμός στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης καταζητούμενων ή αγνοούμενων ατόμων ή αντικειμένων με στόχο την ενίσχυση της εσωτερικής ασφάλειας των χωρών μελών που συμμετέχουν.
Νόμιμη μετανάστευση στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Οι δημογραφικές προβλέψεις δείχνουν ότι ο πληθυσμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης γερνάει και μειώνεται. Χωρίς την εισροή μεταναστών το συνταξιοδοτικό μέλλον της Ευρώπης προβλέπεται δυσοίωνο. Για το λόγο αυτό η Ένωση έχει θεσπίσει σειρά πράξεων που ευνοούν τη νόμιμη μετανάστευση.
Η οδηγία του 2009 για τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό την απασχόληση υψηλής ειδίκευσης προβλέπει την θέσπιση κοινών κανόνων σε επίπεδο Ένωσης για την χορήγηση της περίφημης «μπλε κάρτας». Με οδηγία του 2011 καθιερώνεται ενιαία άδεια διαμονής και εργασίας και προβλέπονται κοινά δικαιώματα για τους εργαζομένους από τρίτες χώρες που διαμένουν νόμιμα στην Ένωση. Τέλος, δύο οδηγίες του 2014 προβλέπουν τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών που είτε πρόκειται να απασχοληθούν σε εποχιακές εργασίες είτε μετατίθενται στο πλαίσιο ενδοεταιρικών μετακινήσεων.
Παράλληλα, από το 2003 ισχύει η οδηγία για το δικαίωμα της οικογενειακής επανένωσης. Μετανάστες που κατέχουν άδεια διαμονής πάνω από ένα έτος, με εύλογη προοπτική απόκτησης δικαιώματος μόνιμης διαμονής μπορούν να φέρουν στην Ένωση τη σύζυγο και τα παιδιά τους υπό ορισμένες προϋποθέσεις (δυνατότητα συντήρησης, αποκλεισμός πολυγαμίας, ασφάλιση υγείας κλπ.). Άλλη οδηγία του 2003 ρυθμίζει το καθεστώς όσων μεταναστών διαμένουν νόμιμα στην Ένωση άνω της πενταετίας, ενώ με οδηγία του 2004 ρυθμίζονται οι προϋποθέσεις εισδοχής υπηκόων τρίτων χωρών για σπουδές, ανταλλαγή μαθητών, άμισθη πρακτική άσκηση ή εθελοντική υπηρεσία.
Η Ένωση δραστηριοποιείται και στον τομέα της ένταξης των μεταναστών στις τοπικές κοινωνίες δημιουργώντας ένα πλέγμα δομών υποστήριξης που περιλαμβάνουν ένα δίκτυο εθνικών σημείων επαφής και ένα ηλεκτρονικό φόρουμ για την ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειρίας, καθώς και την έκδοση εγχειριδίου ένταξης για διαμορφωτές πολιτικής και επαγγελματίες. Με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ενσωμάτωσης χρηματοδοτεί την ενίσχυση της ικανότητας των κρατών μελών για την κατάρτιση και υλοποίηση στρατηγικών και δράσεων ενσωμάτωσης ιδίως νεοαφικνούμενων. Το 2011 τέλος, η Επιτροπή δημοσίευσε την ευρωπαϊκή ατζέντα για την ένταξη των υπηκόων τρίτων χωρών.
Κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου και παράνομη μετανάστευση
Οι διωγμοί για πολιτικούς ή θρησκευτικούς λόγους δημιουργούν μιαν ιδιαίτερη κατηγορία μεταναστών. Είναι οι πρόσφυγες που ζητούν άσυλο και προστασία. Η χορήγηση ασύλου αποτελεί διεθνή υποχρέωση στο πλαίσιο της Σύμβασης της Γενεύης στην οποία ανταποκρίθηκε η Ένωση δημιουργώντας το Κοινό Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασύλου. Στα πλαίσια αυτά έχουν θεσπιστεί και αναθεωρηθεί με βάση την εμπειρία οδηγίες για τις προϋποθέσεις, τις διαδικασίες και τους όρους υποδοχής των αιτούντων άσυλο.
Παράλληλα, έχουν θεσπιστεί και δύο κανονισμοί. Ο κανονισμός για τα δακτυλικά αποτυπώματα των αιτούντων άσυλο (Eurodac) με στόχο την πρόληψη, τον εντοπισμό και την διερεύνηση εγκληματικών πράξεων. Και ο περίφημος, και εν πολλοίς αμφιλεγόμενος, κανονισμός Δουβλίνο ΙΙΙ με τον οποίο επιδιώκεται η πρόληψη της υποβολής πολλαπλών αιτήσεων σε διαφορετικά κράτη μέλη και η απαγόρευση της μετακίνησης των αιτούντων άσυλο εντός της Ένωσης. Κάτι που στην πράξη σημαίνει ότι η χορήγηση του ασύλου πρέπει να γίνεται από την χώρα πρώτης υποδοχής με αποτέλεσμα τεράστια προβλήματα στα κράτη μέλη πρώτης γραμμής, όπως η Ελλάδα.
Μαζί με τους αιτούντες άσυλο ένα τσουνάμι οικονομικών μεταναστών μετακινείται προς τον ευρωπαϊκό «Παράδεισο στη δύση». Πως το αντιμετωπίζει η Ένωση; Με τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για τη διαχείριση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Frontex) και του Ευρωπαϊκού συστήματος επιτήρησης των συνόρων (Eurosur). Με την οδηγία για τις κυρώσεις και τα μέτρα κατά των εργοδοτών που απασχολούν παράνομους μετανάστες. Με την οδηγία για την επιστροφή των παράνομων μεταναστών στις χώρες καταγωγής τους, τη σύναψη συμφωνιών με αρκετές χώρες για την επαναπροώθηση παράνομων μεταναστών και με τη δημιουργία του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης για τη χρηματοδότηση σχετικών δράσεων.
Τέλος, από το τέλος του 2014 η μετανάστευση αποτελεί πολιτική προτεραιότητα της Επιτροπής Juncker η οποία έχει ανακοινώσει ότι θα παρουσιάσει ένα Ευρωπαϊκό Θεματολόγιο για τη Μετανάστευση το Μάιο. Κανείς αντικειμενικός παρατηρητής δεν μπορεί να κατηγορήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι δεν κάνει τίποτα γι' αυτό το διαρκώς εξελισσόμενο και εξαιρετικά πολύπλοκο πρόβλημα διεθνών διαστάσεων. Μάλιστα, η πρόσφατη κρίση αποτελεί αφορμή για να γίνουν ακόμη περισσότερα - αφού είναι γνωστό ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση προχωρά μόνο μέσα από κρίσεις …
21 Απριλίου 2015
Πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Δυο λόγια για τις αρχές που διέπουν την Ευρωπαϊκή Ένωση και το πολύπλοκο σύστημα λήψης αποφάσεων των ευρωπαϊκών θεσμών
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 21 Απριλίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-06)
Όλοι ξέρουμε λίγο-πολύ πως λειτουργεί η Ελληνική Πολιτεία. Η Βουλή νομοθετεί. Η Κυβέρνηση εκτελεί τους νόμους. Και τα δικαστήρια ελέγχουν την εφαρμογή τους. Κάπως έτσι λειτουργεί και η Ευρωπαϊκή Ένωση αν και υπάρχουν πολλές και σημαντικές διαφορές. Διαφορές που κάνουν το σύστημα της Ένωσης κάπως πιο πολύπλοκο για τον απλό πολίτη.
Τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση
Πρόκειται για μια Ένωση κρατών τα οποία έχουν εκχωρήσει μέρος της εθνικής τους κυριαρχίας σε μια υπερεθνική οντότητα, την Ένωση, η οποία έχει συγκροτηθεί με βάση τις Συνθήκες και η οποία διευθύνεται από κάποια θεσμικά όργανα. Θεμέλια της Ένωσης είναι οι αρχές του κράτους δικαίου, η προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της πολιτιστικής και γλωσσικής πολυμορφίας, καθώς και η ειρηνική επίλυση των διαφορών μεταξύ των μελών της μέσω διαλόγου. Τα θεσμικά όργανα περιλαμβάνουν και ένα Δικαστήριο του οποίου οι αποφάσεις είναι δεσμευτικές.
Το πρώτο βήμα προς την ευρωπαϊκή ενοποίηση έγινε το 1950 για να εξαλειφθούν οι αιτίες της μακρόχρονης γαλλογερμανικής σύγκρουσης. Το σιδηρομετάλλευμα και ο γαιάνθρακας, τα δύο υλικά που απαιτούνται για την παραγωγή του χάλυβα τέθηκαν υπό την διαχείριση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ). Τα θεσμικά όργανα της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούν μετεξέλιξη εκείνων της ΕΚΑΧ.
Κύριος στόχος της Ένωσης ήταν από την αρχή η ειρηνική συνύπαρξη των λαών της Ευρώπης ώστε να αποφευχθεί κάθε επανάληψη των δύο παγκόσμιων πολέμων που είχαν ξεκινήσει από την Ευρωπαϊκή ήπειρο. Άλλοι στόχοι είναι η οικονομική ενοποίηση και η λειτουργία μιας ενιαίας αγοράς. Η επιστημονική και τεχνολογική πρόοδος. Η προστασία του περιβάλλοντος. Η ανακατανομή των πόρων. Η κοινωνική και εδαφική συνοχή. Η αλληλεγγύη μεταξύ των μελών. Στόχοι, η επίτευξη των οποίων έχει τεθεί σε μεγάλη δοκιμασία τα τελευταία χρόνια λόγω της χρηματοπιστωτικής και της οικονομικής κρίσης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση λειτουργεί με βάση τις τέσσερις θεμελιώδεις ελευθερίες διακίνησης: εμπορεύματα, υπηρεσίες, εργαζόμενοι και κεφάλαια μπορούν να κυκλοφορήσουν ελεύθερα στα 28 κράτη μέλη. Επιπλέον, η Ένωση στηρίζεται στις θεμελιώδεις αρχές της δοτής αρμοδιότητας, της επικουρικότητας και της αναλογικότητας. Δοτή αρμοδιότητα - η Ένωση μπορεί να δρα μόνο στους τομείς εκείνους για τους οποίους τα κράτη μέλη της έχουν εκχωρήσει την σχετική αρμοδιότητα. Η επικουρικότητα αφορά την εφαρμογή των μέτρων που αποφασίζονται στο καταλληλότερο επίπεδο - ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό. Τέλος, η αναλογικότητα αφορά την έκταση των μέτρων ανάλογα με την σοβαρότητα του προβλήματος - δεν χρησιμοποιούμε ένα κανόνι για να σκοτώσουμε μια μύγα.
Ποιος αποφασίζει και πώς
Γενικές κατευθύνσεις και προσανατολισμούς καθορίζει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Αποτελείται από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων και έχει μόνιμο πρόεδρο (σήμερα τον Πολωνό Donald Tusk).
Αποφάσεις παίρνουν από κοινού το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με βάση προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκλέγεται με άμεση ψηφοφορία από τους πολίτες της Ένωσης ανά πενταετία. Το Συμβούλιο της ΕΕ συνέρχεται σε διαφορετικές συνθέσεις ανάλογα με τον τομέα πολιτικής (Συμβούλιο περιβάλλοντος, ενέργειας, εσωτερικών και δικαιοσύνης κλπ.). H προεδρία του Συμβουλίου ασκείται εκ περιτροπής, ανά εξάμηνο, από ένα κράτος μέλος. Τέλος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει το δικαίωμα της πρωτοβουλίας, δηλαδή το δικαίωμα να υποβάλλει προτάσεις οδηγιών, κανονισμών και αποφάσεων στους άλλους δύο συννομοθέτες.
Προσοχή όμως! Η Επιτροπή έχει δικαίωμα να υποβάλλει προτάσεις μόνο για τα θέματα στα οποία η Ένωση έχει αρμοδιότητα. Οι κανόνες της ενιαίας αγοράς, τα προγράμματα περιφερειακής ανάπτυξης, τα θέματα της κοινής γεωργικής και αλιευτικής πολιτικής, η προστασία του περιβάλλοντος και των καταναλωτών, τα προγράμματα έρευνας και καινοτομίας, η αναπτυξιακή και ανθρωπιστική βοήθεια και πολλά άλλα. Πριν υποβάλλει κάποια πρόταση στους συννομοθέτες, η Επιτροπή διαβουλεύεται με εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών, με ομάδες συμφερόντων, με εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη. Κάνει μελέτες και εκτιμήσεις επιπτώσεων, οργανώνει συζητήσεις και συνέδρια.
Στη συνέχεια, για την έγκριση της πρότασης εφαρμόζεται η λεγόμενη κοινοτική ή ευρωενωσιακή μέθοδος. Η πρόταση που έχει υποβληθεί στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο εξετάζεται από ομάδες εμπειρογνωμόνων και από κοινοβουλευτικές επιτροπές αντίστοιχα. Αυτές θα προτείνουν τροπολογίες και βελτιώσεις. Μετά, το Κοινοβούλιο εγκρίνει την πρόταση με απόλυτη πλειοψηφία. Στο Συμβούλιο, όπου κάθε κράτος έχει ορισμένο αριθμό ψήφων ανάλογα με τον πληθυσμό του, η πρόταση εγκρίνεται με την λεγόμενη «ειδική πλειοψηφία» που αντιστοιχεί στο 55% των ψήφων από τουλάχιστον 15 κράτη μέλη τα οποία αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 65% του ευρωπαϊκού πληθυσμού.
Ακολούθως, η εγκεκριμένη πράξη εφαρμόζεται σε ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο. Η εφαρμογή της ελέγχεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία, σε περίπτωση παράβασης, προσφεύγει κατά του παρανομούντος κράτους μέλους ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εδρεύει στο Λουξεμβούργο. Οι παραβάσεις διαπιστώνονται συχνά και από καταγγελίες που υποβάλλουν στην Επιτροπή ενδιαφερόμενοι πολίτες.
Η Επιτροπή δεν υποβάλλει προτάσεις για θέματα κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) ούτε για θέματα συντονισμού της οικονομικής πολιτικής. Για τα θέματα αυτά εφαρμόζεται η διακυβερνητική μέθοδος, που στηρίζεται στην ομοφωνία. Μάλιστα οι σχετικές αποφάσεις δεν υπόκεινται σε έλεγχο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Δικαστηρίου. Οι αποφάσεις για θέματα ΚΕΠΠΑ λαμβάνονται από το Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών στο οποίο προεδρεύει η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης για θέματα ΚΕΠΠΑ (σήμερα η Ιταλίδα Federica Mogherini). Και υλοποιούνται από την Ύπατη Εκπρόσωπο και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ).
Αντίστοιχα, ο συντονισμός των οικονομικών πολιτικών των χωρών που έχουν υιοθετήσει ως κοινό νόμισμα το ευρώ γίνεται από τους Υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης, το Eurogroup ή Ευρωομάδα (με σημερινό πρόεδρο τον Ολλανδό Jeroen Dijsselbloem), στην οποία συμμετέχει και ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που διαχειρίζεται το €υρώ.
Ποιος είπε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι πολύπλοκη;
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 21 Απριλίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-06)
Όλοι ξέρουμε λίγο-πολύ πως λειτουργεί η Ελληνική Πολιτεία. Η Βουλή νομοθετεί. Η Κυβέρνηση εκτελεί τους νόμους. Και τα δικαστήρια ελέγχουν την εφαρμογή τους. Κάπως έτσι λειτουργεί και η Ευρωπαϊκή Ένωση αν και υπάρχουν πολλές και σημαντικές διαφορές. Διαφορές που κάνουν το σύστημα της Ένωσης κάπως πιο πολύπλοκο για τον απλό πολίτη.
Τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση
Πρόκειται για μια Ένωση κρατών τα οποία έχουν εκχωρήσει μέρος της εθνικής τους κυριαρχίας σε μια υπερεθνική οντότητα, την Ένωση, η οποία έχει συγκροτηθεί με βάση τις Συνθήκες και η οποία διευθύνεται από κάποια θεσμικά όργανα. Θεμέλια της Ένωσης είναι οι αρχές του κράτους δικαίου, η προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της πολιτιστικής και γλωσσικής πολυμορφίας, καθώς και η ειρηνική επίλυση των διαφορών μεταξύ των μελών της μέσω διαλόγου. Τα θεσμικά όργανα περιλαμβάνουν και ένα Δικαστήριο του οποίου οι αποφάσεις είναι δεσμευτικές.
Το πρώτο βήμα προς την ευρωπαϊκή ενοποίηση έγινε το 1950 για να εξαλειφθούν οι αιτίες της μακρόχρονης γαλλογερμανικής σύγκρουσης. Το σιδηρομετάλλευμα και ο γαιάνθρακας, τα δύο υλικά που απαιτούνται για την παραγωγή του χάλυβα τέθηκαν υπό την διαχείριση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ). Τα θεσμικά όργανα της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούν μετεξέλιξη εκείνων της ΕΚΑΧ.
Κύριος στόχος της Ένωσης ήταν από την αρχή η ειρηνική συνύπαρξη των λαών της Ευρώπης ώστε να αποφευχθεί κάθε επανάληψη των δύο παγκόσμιων πολέμων που είχαν ξεκινήσει από την Ευρωπαϊκή ήπειρο. Άλλοι στόχοι είναι η οικονομική ενοποίηση και η λειτουργία μιας ενιαίας αγοράς. Η επιστημονική και τεχνολογική πρόοδος. Η προστασία του περιβάλλοντος. Η ανακατανομή των πόρων. Η κοινωνική και εδαφική συνοχή. Η αλληλεγγύη μεταξύ των μελών. Στόχοι, η επίτευξη των οποίων έχει τεθεί σε μεγάλη δοκιμασία τα τελευταία χρόνια λόγω της χρηματοπιστωτικής και της οικονομικής κρίσης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση λειτουργεί με βάση τις τέσσερις θεμελιώδεις ελευθερίες διακίνησης: εμπορεύματα, υπηρεσίες, εργαζόμενοι και κεφάλαια μπορούν να κυκλοφορήσουν ελεύθερα στα 28 κράτη μέλη. Επιπλέον, η Ένωση στηρίζεται στις θεμελιώδεις αρχές της δοτής αρμοδιότητας, της επικουρικότητας και της αναλογικότητας. Δοτή αρμοδιότητα - η Ένωση μπορεί να δρα μόνο στους τομείς εκείνους για τους οποίους τα κράτη μέλη της έχουν εκχωρήσει την σχετική αρμοδιότητα. Η επικουρικότητα αφορά την εφαρμογή των μέτρων που αποφασίζονται στο καταλληλότερο επίπεδο - ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό. Τέλος, η αναλογικότητα αφορά την έκταση των μέτρων ανάλογα με την σοβαρότητα του προβλήματος - δεν χρησιμοποιούμε ένα κανόνι για να σκοτώσουμε μια μύγα.
Ποιος αποφασίζει και πώς
Γενικές κατευθύνσεις και προσανατολισμούς καθορίζει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Αποτελείται από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων και έχει μόνιμο πρόεδρο (σήμερα τον Πολωνό Donald Tusk).
Αποφάσεις παίρνουν από κοινού το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με βάση προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκλέγεται με άμεση ψηφοφορία από τους πολίτες της Ένωσης ανά πενταετία. Το Συμβούλιο της ΕΕ συνέρχεται σε διαφορετικές συνθέσεις ανάλογα με τον τομέα πολιτικής (Συμβούλιο περιβάλλοντος, ενέργειας, εσωτερικών και δικαιοσύνης κλπ.). H προεδρία του Συμβουλίου ασκείται εκ περιτροπής, ανά εξάμηνο, από ένα κράτος μέλος. Τέλος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει το δικαίωμα της πρωτοβουλίας, δηλαδή το δικαίωμα να υποβάλλει προτάσεις οδηγιών, κανονισμών και αποφάσεων στους άλλους δύο συννομοθέτες.
Προσοχή όμως! Η Επιτροπή έχει δικαίωμα να υποβάλλει προτάσεις μόνο για τα θέματα στα οποία η Ένωση έχει αρμοδιότητα. Οι κανόνες της ενιαίας αγοράς, τα προγράμματα περιφερειακής ανάπτυξης, τα θέματα της κοινής γεωργικής και αλιευτικής πολιτικής, η προστασία του περιβάλλοντος και των καταναλωτών, τα προγράμματα έρευνας και καινοτομίας, η αναπτυξιακή και ανθρωπιστική βοήθεια και πολλά άλλα. Πριν υποβάλλει κάποια πρόταση στους συννομοθέτες, η Επιτροπή διαβουλεύεται με εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών, με ομάδες συμφερόντων, με εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη. Κάνει μελέτες και εκτιμήσεις επιπτώσεων, οργανώνει συζητήσεις και συνέδρια.
Στη συνέχεια, για την έγκριση της πρότασης εφαρμόζεται η λεγόμενη κοινοτική ή ευρωενωσιακή μέθοδος. Η πρόταση που έχει υποβληθεί στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο εξετάζεται από ομάδες εμπειρογνωμόνων και από κοινοβουλευτικές επιτροπές αντίστοιχα. Αυτές θα προτείνουν τροπολογίες και βελτιώσεις. Μετά, το Κοινοβούλιο εγκρίνει την πρόταση με απόλυτη πλειοψηφία. Στο Συμβούλιο, όπου κάθε κράτος έχει ορισμένο αριθμό ψήφων ανάλογα με τον πληθυσμό του, η πρόταση εγκρίνεται με την λεγόμενη «ειδική πλειοψηφία» που αντιστοιχεί στο 55% των ψήφων από τουλάχιστον 15 κράτη μέλη τα οποία αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 65% του ευρωπαϊκού πληθυσμού.
Ακολούθως, η εγκεκριμένη πράξη εφαρμόζεται σε ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο. Η εφαρμογή της ελέγχεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία, σε περίπτωση παράβασης, προσφεύγει κατά του παρανομούντος κράτους μέλους ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εδρεύει στο Λουξεμβούργο. Οι παραβάσεις διαπιστώνονται συχνά και από καταγγελίες που υποβάλλουν στην Επιτροπή ενδιαφερόμενοι πολίτες.
Η Επιτροπή δεν υποβάλλει προτάσεις για θέματα κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) ούτε για θέματα συντονισμού της οικονομικής πολιτικής. Για τα θέματα αυτά εφαρμόζεται η διακυβερνητική μέθοδος, που στηρίζεται στην ομοφωνία. Μάλιστα οι σχετικές αποφάσεις δεν υπόκεινται σε έλεγχο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Δικαστηρίου. Οι αποφάσεις για θέματα ΚΕΠΠΑ λαμβάνονται από το Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών στο οποίο προεδρεύει η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης για θέματα ΚΕΠΠΑ (σήμερα η Ιταλίδα Federica Mogherini). Και υλοποιούνται από την Ύπατη Εκπρόσωπο και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ).
Αντίστοιχα, ο συντονισμός των οικονομικών πολιτικών των χωρών που έχουν υιοθετήσει ως κοινό νόμισμα το ευρώ γίνεται από τους Υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης, το Eurogroup ή Ευρωομάδα (με σημερινό πρόεδρο τον Ολλανδό Jeroen Dijsselbloem), στην οποία συμμετέχει και ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που διαχειρίζεται το €υρώ.
Ποιος είπε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι πολύπλοκη;
06 Απριλίου 2015
Ατυχήματα και καταστροφές - τι κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση
Για την ασφάλεια των προϊόντων και των αυτοκινήτων, για το κάπνισμα, τα χημικά ατυχήματα, τις πλημμύρες και τις μεγάλες καταστροφές, η Ένωση έχει θεσπίσει νομοθεσία με επίκεντρο τον πολίτη
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 6 Απριλίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-05)
Διαβάζουμε καθημερινά για ατυχήματα στο δρόμο, στο σπίτι, στη δουλειά. Αλλά και για επιδημίες ή και καταστροφές που απειλούν την υγεία μας, την ζωή μας και συχνά την περιουσία μας. Αλήθεια τι κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για να μας προφυλάξει από τα καθημερινά ατυχήματα αλλά και από τις μεγάλες καταστροφές;
Επίκεντρο η πρόληψη
Σύμφωνα με τις Συνθήκες, κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή όλων των πολιτικών και δράσεων της Ένωσης, πρέπει να εξασφαλίζεται υψηλού επιπέδου προστασία της υγείας του ανθρώπου. Στο επίκεντρο της δράσης της Ένωσης βρίσκεται φυσικά η πρόληψη και η αποτροπή των πηγών κινδύνου για την σωματική και ψυχική υγεία.
Έτσι, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, υπάρχει ήδη σημαντική ενωσιακή νομοθεσία στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων μέσω της λεπτομερούς επισήμανσης τους και της ιχνηλασιμότητας της προέλευσής τους. Υπάρχουν επίσης δίκτυα έγκαιρης προειδοποίησης για τα επικίνδυνα τρόφιμα, για κάθε είδους προϊόν που παρουσιάζει επικίνδυνα για τη ζωή και την υγεία ελαττώματα καθώς και για τις επικίνδυνες μεταδοτικές ασθένειες, όπως η γρίπη, που μπορεί να εξελιχθούν σε επιδημίες ή πανδημίες.
Παράλληλα, η νομοθεσία υγιεινής και ασφάλειας στους χώρους εργασίας είναι ιδιαίτερα ενδελεχής προκειμένου να προστατεύεται όχι μόνο ο μέσος εργαζόμενος αλλά και ειδικές κατηγορίες όπως οι έγκυες και οι θηλάζουσες μητέρες, οι ανάπηροι, οι νέοι αλλά και όσοι εκτίθενται σε διάφορα επικίνδυνα περιβάλλοντα ή χειρίζονται επικίνδυνες χημικές και άλλες ουσίες. Επίσης, όλα τα προϊόντα που διατίθενται στην ευρωπαϊκή αγορά οφείλουν να τηρούν τα πρότυπα ασφαλείας τα οποία έχουν θεσπιστεί σε ευρωπαϊκό ή εθνικό επίπεδο και να αναγράφουν τα στοιχεία του παραγωγού ή του εισαγωγέα αν πρόκειται για προϊόντα τρίτων χωρών.
Ιδιαίτερη νομοθεσία ισχύει για την έγκριση τύπου και τη γενική ασφάλεια όλων των μηχανοκίνητων οχημάτων αλλά και για τα ελαστικά τους και όλα τα επιμέρους συστήματα και κατασκευαστικά τους στοιχεία. Καθώς και για τον περιορισμό των εκπομπών των αέριων ρύπων και των θερμοκηπιακών αερίων που προκαλούν τις κλιματικές αλλαγές.
Παράγοντες που επιβαρύνουν την υγεία
Από τις έρευνες της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προκύπτει ότι οι κυριότεροι παράγοντες που επιβαρύνουν την υγεία μας είναι με σειρά σοβαρότητας το κάπνισμα, η υπέρταση, η υψηλή χοληστερίνη, η παχυσαρκία, η ελλιπής κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, η έλλειψη σωματικής άσκησης και η κατάχρηση αλκοόλ.
Στην ΕΕ το κάπνισμα αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την υγεία που θα μπορούσε να αποφευχθεί. Είναι η σημαντικότερη αιτία πρόωρων θανάτων (700.000 περίπου ετησίως) αφού το 50% περίπου των καπνιστών πεθαίνει κατά μέσο όρο 14 χρόνια νωρίτερα. Επιπλέον, οι καπνιστές ζουν τα περισσότερα χρόνια της ζωής τους με προβλήματα υγείας (καρκίνοι, καρδιαγγειακά νοσήματα και παθήσεις του αναπνευστικού) με αποτέλεσμα, εκτός από την επιβάρυνση της υγείας να επιβαρύνονται υπερβολικά και τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης …
Γι' αυτό με βάση ενωσιακή νομοθεσία τα πακέτα των τσιγάρων φέρουν τις γνωστές προειδοποιητικές ενδείξεις για την επιβάρυνση της υγείας και απαγορεύεται η διαφήμιση τους σε όλα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης (εφημερίδες και περιοδικά, ραδιόφωνο και τηλεόραση, αφίσες). Παράλληλα, για να μειωθεί η έκθεση και των μη καπνιζόντων στον καπνό, 17 από τις 28 χώρες της ΕΕ, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, έχουν θεσπίσει ολοκληρωμένη νομοθεσία απαγόρευσης του καπνίσματος στους κλειστούς δημόσιους χώρους, στα μέσα μαζικής μεταφοράς και στους χώρους εργασίας. Ωστόσο, η εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας δεν είναι πάντοτε αποτελεσματική …
Παράλληλα, η Ένωση έχει θεσπίσει σειρά στρατηγικών και συστάσεων για την αντιμετώπιση και των άλλων παραγόντων επικινδυνότητας (κατάχρηση αλκοόλ, ανθυγιεινή διατροφή και έλλειψη σωματικής άσκησης) καθώς και για τη μείωση των τραυματισμών από τροχαία ατυχήματα για τον περιορισμό των ανισοτήτων στον τομέα της υγείας, καθώς και για την προαγωγή της ψυχικής υγείας και ευεξίας.
Πρόληψη και αντιμετώπιση καταστροφών
Η πρόληψη των ατυχημάτων σε εγκαταστάσεις παραγωγής και αποθήκευσης επικίνδυνων χημικών προϊόντων, αποτελεί αντικείμενο ενωσιακής νομοθεσίας, της γνωστής και ως οδηγίας Σεβέζο, από την ιταλική πόλη που το 1976 επλήγη από ένα μεγάλο βιομηχανικό ατύχημα. Έτσι σήμερα, οι χημικές βιομηχανίες οφείλουν να λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα πρόληψης για συγκεκριμένες χημικές ουσίες, να διαθέτουν σχέδια έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση ενδεχόμενου ατυχήματος και να έχουν ενημερώσει σχετικά τον πληθυσμό γύρω από τις εγκαταστάσεις τους. Οι εθνικές αρχές οφείλουν να επιθεωρούν τακτικά τις εν λόγω εγκαταστάσεις εξασφαλίζοντας πιστή συμμόρφωση.
Χάρις στην εφαρμογή της οδηγίας Σεβέζο τα ατυχήματα στις αντίστοιχες βιομηχανίες έχουν σχεδόν εξαλειφθεί. Παρόμοια αποτελέσματα ελπίζεται ότι θα επιτευχθούν και για την αντιμετώπιση των πλημμυρών. Με βάση άλλη σχετική οδηγία έχουν εκπονηθεί μελέτες επικινδυνότητας σε όλες τις λεκάνες απορροής ποταμών που εμφανίζουν δυνητικό κίνδυνο πλημμύρας με στόχο να εκπονηθούν στη συνέχεια και τα αντίστοιχα σχέδια έκτακτης ανάγκης αλλά και πρόληψης (χωροταξικές διατάξεις, αντιπλημμυρικά έργα).
Και για την αντιμετώπιση των μεγάλων καταστροφών που ενδέχεται να πλήξουν τα κράτη μέλη, αλλά και τρίτες χώρες έχει θεσπιστεί ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης που περιλαμβάνει ένα κέντρο επιχειρήσεων και ένα σύστημα επικοινωνίας και ανταλλαγής πληροφοριών. Η ταχύτατη αποστολή π.χ. πυροσβεστικών αεροπλάνων, ομάδων έρευνας και υποστήριξης σεισμόπληκτων, νοσοκομείων εκστρατείας και εμπειρογνωμόνων διευκολύνεται έτσι στο έπακρο δεδομένου ότι τα σχετικά έξοδα μετακίνησης καλύπτονται από την Ένωση.
Τέλος, η Ένωση έχει συστήσει και ένα ειδικό Ταμείο Αλληλεγγύης για να συγχρηματοδοτεί έργα αποκατάστασης μετά την καταστροφή στα κράτη μέλη, ενώ για τις καταστροφές σε αναπτυσσόμενες τρίτες χώρες η αντίστοιχη χρηματοδότηση προέρχεται από τα κονδύλια ανθρωπιστικής και αναπτυξιακής βοήθειας.
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 6 Απριλίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-05)
Διαβάζουμε καθημερινά για ατυχήματα στο δρόμο, στο σπίτι, στη δουλειά. Αλλά και για επιδημίες ή και καταστροφές που απειλούν την υγεία μας, την ζωή μας και συχνά την περιουσία μας. Αλήθεια τι κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για να μας προφυλάξει από τα καθημερινά ατυχήματα αλλά και από τις μεγάλες καταστροφές;
Επίκεντρο η πρόληψη
Σύμφωνα με τις Συνθήκες, κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή όλων των πολιτικών και δράσεων της Ένωσης, πρέπει να εξασφαλίζεται υψηλού επιπέδου προστασία της υγείας του ανθρώπου. Στο επίκεντρο της δράσης της Ένωσης βρίσκεται φυσικά η πρόληψη και η αποτροπή των πηγών κινδύνου για την σωματική και ψυχική υγεία.
Έτσι, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, υπάρχει ήδη σημαντική ενωσιακή νομοθεσία στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων μέσω της λεπτομερούς επισήμανσης τους και της ιχνηλασιμότητας της προέλευσής τους. Υπάρχουν επίσης δίκτυα έγκαιρης προειδοποίησης για τα επικίνδυνα τρόφιμα, για κάθε είδους προϊόν που παρουσιάζει επικίνδυνα για τη ζωή και την υγεία ελαττώματα καθώς και για τις επικίνδυνες μεταδοτικές ασθένειες, όπως η γρίπη, που μπορεί να εξελιχθούν σε επιδημίες ή πανδημίες.
Παράλληλα, η νομοθεσία υγιεινής και ασφάλειας στους χώρους εργασίας είναι ιδιαίτερα ενδελεχής προκειμένου να προστατεύεται όχι μόνο ο μέσος εργαζόμενος αλλά και ειδικές κατηγορίες όπως οι έγκυες και οι θηλάζουσες μητέρες, οι ανάπηροι, οι νέοι αλλά και όσοι εκτίθενται σε διάφορα επικίνδυνα περιβάλλοντα ή χειρίζονται επικίνδυνες χημικές και άλλες ουσίες. Επίσης, όλα τα προϊόντα που διατίθενται στην ευρωπαϊκή αγορά οφείλουν να τηρούν τα πρότυπα ασφαλείας τα οποία έχουν θεσπιστεί σε ευρωπαϊκό ή εθνικό επίπεδο και να αναγράφουν τα στοιχεία του παραγωγού ή του εισαγωγέα αν πρόκειται για προϊόντα τρίτων χωρών.
Ιδιαίτερη νομοθεσία ισχύει για την έγκριση τύπου και τη γενική ασφάλεια όλων των μηχανοκίνητων οχημάτων αλλά και για τα ελαστικά τους και όλα τα επιμέρους συστήματα και κατασκευαστικά τους στοιχεία. Καθώς και για τον περιορισμό των εκπομπών των αέριων ρύπων και των θερμοκηπιακών αερίων που προκαλούν τις κλιματικές αλλαγές.
Παράγοντες που επιβαρύνουν την υγεία
Από τις έρευνες της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προκύπτει ότι οι κυριότεροι παράγοντες που επιβαρύνουν την υγεία μας είναι με σειρά σοβαρότητας το κάπνισμα, η υπέρταση, η υψηλή χοληστερίνη, η παχυσαρκία, η ελλιπής κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, η έλλειψη σωματικής άσκησης και η κατάχρηση αλκοόλ.
Στην ΕΕ το κάπνισμα αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την υγεία που θα μπορούσε να αποφευχθεί. Είναι η σημαντικότερη αιτία πρόωρων θανάτων (700.000 περίπου ετησίως) αφού το 50% περίπου των καπνιστών πεθαίνει κατά μέσο όρο 14 χρόνια νωρίτερα. Επιπλέον, οι καπνιστές ζουν τα περισσότερα χρόνια της ζωής τους με προβλήματα υγείας (καρκίνοι, καρδιαγγειακά νοσήματα και παθήσεις του αναπνευστικού) με αποτέλεσμα, εκτός από την επιβάρυνση της υγείας να επιβαρύνονται υπερβολικά και τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης …
Γι' αυτό με βάση ενωσιακή νομοθεσία τα πακέτα των τσιγάρων φέρουν τις γνωστές προειδοποιητικές ενδείξεις για την επιβάρυνση της υγείας και απαγορεύεται η διαφήμιση τους σε όλα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης (εφημερίδες και περιοδικά, ραδιόφωνο και τηλεόραση, αφίσες). Παράλληλα, για να μειωθεί η έκθεση και των μη καπνιζόντων στον καπνό, 17 από τις 28 χώρες της ΕΕ, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, έχουν θεσπίσει ολοκληρωμένη νομοθεσία απαγόρευσης του καπνίσματος στους κλειστούς δημόσιους χώρους, στα μέσα μαζικής μεταφοράς και στους χώρους εργασίας. Ωστόσο, η εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας δεν είναι πάντοτε αποτελεσματική …
Παράλληλα, η Ένωση έχει θεσπίσει σειρά στρατηγικών και συστάσεων για την αντιμετώπιση και των άλλων παραγόντων επικινδυνότητας (κατάχρηση αλκοόλ, ανθυγιεινή διατροφή και έλλειψη σωματικής άσκησης) καθώς και για τη μείωση των τραυματισμών από τροχαία ατυχήματα για τον περιορισμό των ανισοτήτων στον τομέα της υγείας, καθώς και για την προαγωγή της ψυχικής υγείας και ευεξίας.
Πρόληψη και αντιμετώπιση καταστροφών
Η πρόληψη των ατυχημάτων σε εγκαταστάσεις παραγωγής και αποθήκευσης επικίνδυνων χημικών προϊόντων, αποτελεί αντικείμενο ενωσιακής νομοθεσίας, της γνωστής και ως οδηγίας Σεβέζο, από την ιταλική πόλη που το 1976 επλήγη από ένα μεγάλο βιομηχανικό ατύχημα. Έτσι σήμερα, οι χημικές βιομηχανίες οφείλουν να λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα πρόληψης για συγκεκριμένες χημικές ουσίες, να διαθέτουν σχέδια έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση ενδεχόμενου ατυχήματος και να έχουν ενημερώσει σχετικά τον πληθυσμό γύρω από τις εγκαταστάσεις τους. Οι εθνικές αρχές οφείλουν να επιθεωρούν τακτικά τις εν λόγω εγκαταστάσεις εξασφαλίζοντας πιστή συμμόρφωση.
Χάρις στην εφαρμογή της οδηγίας Σεβέζο τα ατυχήματα στις αντίστοιχες βιομηχανίες έχουν σχεδόν εξαλειφθεί. Παρόμοια αποτελέσματα ελπίζεται ότι θα επιτευχθούν και για την αντιμετώπιση των πλημμυρών. Με βάση άλλη σχετική οδηγία έχουν εκπονηθεί μελέτες επικινδυνότητας σε όλες τις λεκάνες απορροής ποταμών που εμφανίζουν δυνητικό κίνδυνο πλημμύρας με στόχο να εκπονηθούν στη συνέχεια και τα αντίστοιχα σχέδια έκτακτης ανάγκης αλλά και πρόληψης (χωροταξικές διατάξεις, αντιπλημμυρικά έργα).
Και για την αντιμετώπιση των μεγάλων καταστροφών που ενδέχεται να πλήξουν τα κράτη μέλη, αλλά και τρίτες χώρες έχει θεσπιστεί ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης που περιλαμβάνει ένα κέντρο επιχειρήσεων και ένα σύστημα επικοινωνίας και ανταλλαγής πληροφοριών. Η ταχύτατη αποστολή π.χ. πυροσβεστικών αεροπλάνων, ομάδων έρευνας και υποστήριξης σεισμόπληκτων, νοσοκομείων εκστρατείας και εμπειρογνωμόνων διευκολύνεται έτσι στο έπακρο δεδομένου ότι τα σχετικά έξοδα μετακίνησης καλύπτονται από την Ένωση.
Τέλος, η Ένωση έχει συστήσει και ένα ειδικό Ταμείο Αλληλεγγύης για να συγχρηματοδοτεί έργα αποκατάστασης μετά την καταστροφή στα κράτη μέλη, ενώ για τις καταστροφές σε αναπτυσσόμενες τρίτες χώρες η αντίστοιχη χρηματοδότηση προέρχεται από τα κονδύλια ανθρωπιστικής και αναπτυξιακής βοήθειας.
30 Μαρτίου 2015
Ευρωπαϊκή Ένωση και ανεργία των νέων
Τι κάνει η Ένωση για να βοηθήσει τους νέους να αντιμετωπίσουν το μεγαλύτερο πρόβλημα του καιρού μας - την ανεργία …
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 30 Μαρτίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-04)
Ίσως θα ήταν πλεονασμός να πούμε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα που απασχολεί τους σημερινούς νέους είναι η ανεργία. Αυτό θεωρούν ως την κύρια πρόκληση για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 54% των ερωτηθέντων Ελλήνων ηλικίας 16 έως 30 ετών σε μια έρευνα του Ευρωβαρομέτρου που έγινε πριν από έναν χρόνο. Παρόμοιο είναι και το ποσοστό της ανεργίας των νέων (49,8%) που κατέγραψε η ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία (Eurostat) το Γενάρη του 2015. Όμως, τι κάνει η Ευρώπη για να βοηθήσει τους νέους να αντιμετωπίσουν το φάσμα της ανεργίας; Κάνει πολλά, χρήσιμα και καινοτόμα!
Ένα πετυχημένο πρόγραμμα - το Erasmus
Ποιος νέος δεν έχει ακούσει για το πρόγραμμα Erasmus; Από το 1987 που θεσπίστηκε το περίφημο ευρωπαϊκό πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών, σπουδαστών και διδασκόντων πάνω από 3 εκατ. άτομα επωφελήθηκαν από σπουδές και επιμόρφωση σε μιαν άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άλλα 4 εκατ. θα επωφεληθούν από το ανανεωμένο πρόγραμμα Erasmus+ κατά την περίοδο 2014-2020. Το νέο πρόγραμμα ενισχύει επίσης τη διάσταση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και των ανταλλαγών για πρακτική άσκηση στο εξωτερικό.
Και πως βοήθησε στην αντιμετώπιση της ανεργίας το Erasmus; Από την αξιολόγηση του προγράμματος που έγινε το 2014 προέκυψε ότι όσοι σπούδασαν στο εξωτερικό είχαν 50% λιγότερες πιθανότητες να αντιμετωπίσουν μακροχρόνια ανεργία σε σύγκριση με εκείνους που δεν έχουν σπουδάσει ή δεν έχουν παρακολουθήσει κατάρτιση στο εξωτερικό και, πέντε χρόνια μετά την αποφοίτησή τους, το ποσοστό ανεργίας τους είναι κατά 23% χαμηλότερο. Παράλληλα όσοι συμμετείχαν σε ανταλλαγές του προγράμματος μπορούσαν ευκολότερα να μετακομίσουν στο εξωτερικό προς εξεύρεση εργασίας.
Μια άλλη διάσταση της δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη νεολαία αφορά τις ανταλλαγές νέων εθελοντών. Η Ευρωπαϊκή Δικτυακή Πύλη της Νεολαίας περιλαμβάνει πλήθος ευκαιριών για τους νέους και τις νέες που θέλουν να συμμετάσχουν εθελοντικά σε δραστηριότητες στους τομείς της ανθρωπιστικής βοήθειας, της κοινωνικής ένταξης και της υποστήριξης τοπικών κοινοτήτων κατά τη διάρκεια των διακοπών. Και η συμμετοχή σε τέτοιες δράσεις εμπλουτίζει το βιογραφικό και συμβάλλει στην εξεύρεση εργασίας αφού οι σοβαροί εργοδότες προτιμούν σύμφωνα με την αξιολόγηση του προγράμματος Erasmus, υποψήφιους με εγκάρσιες δεξιότητες (φιλομάθεια, ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, ανεκτικότητα και αυτοπεποίθηση), αλλά και με διεθνή εμπειρία.
Άλλα εργαλεία καταπολέμησης της ανεργίας
Τι άλλο προφέρει η Ένωση στους νέους που ψάχνουν για δουλειά; Την υπηρεσία Europass για την σύνταξη τυποποιημένου βιογραφικού σημειώματος μαζί με το Ευρωπαϊκό Διαβατήριο Δεξιοτήτων. Την υπηρεσία EURES για την εύρεση εργασίας ανά την Ευρώπη. Και τέλος δρομολόγησε την πρωτοβουλία «Εγγύηση για τη Νεολαία» στο πλαίσιο της οποίας οι άνεργοι νέοι ηλικίας κάτω των 25 θα λαμβάνουν μια συγκεκριμένη, ποιοτική προσφορά εργασίας, μαθητείας, πρακτικής άσκησης ή συνέχισης της εκπαίδευσής τους μέσα σε 4 μήνες αφότου ολοκληρώσουν την επίσημη εκπαίδευσή τους ή καταστούν άνεργοι.
Η Ένωση διαθέτει επίσης ένα σημαντικότατο εργαλείο για την ενίσχυση της επαγγελματικής κατάρτισης και της εξάλειψης των αιτίων που δημιουργούν κοινωνικές ανισότητες: το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο. Το ΕΚΤ λειτουργεί επενδύοντας στο ανθρώπινο κεφάλαιο της Ευρώπης – τους εργαζόμενους, τους νέους και όλους όσους αναζητούν εργασία. Στόχος των δράσεων που συγχρηματοδοτεί είναι η βελτίωση των προοπτικών απασχόλησης, ιδιαίτερα αυτών που δυσκολεύονται στην εξεύρεση εργασίας. Έτσι συγχρηματοδοτούνται από έργα φιλανθρωπικών οργανώσεων μικρής κλίμακας που βοηθούν τα άτομα με αναπηρίες να βρουν κατάλληλες θέσεις εργασίας, έως εθνικά έργα που προωθούν την επαγγελματική κατάρτιση για ολόκληρο τον πληθυσμό. Υπάρχουν επίσης έργα που απευθύνονται στα εκπαιδευτικά συστήματα, τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές, έργα για νέους και άτομα μεγαλύτερης ηλικίας που αναζητούν εργασία, και έργα για δυνητικούς επιχειρηματίες από κάθε κοινωνικό υπόβαθρο.
Όμως, όπως είπαμε, η Ένωση κατοχυρώνει την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζόμενων και των υπηρεσιών. Και σε αυτό το πλαίσιο έχουν γίνει πολλά π.χ. στον τομέα της αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η σχετική οδηγία καλύπτει τα ιατρικά επαγγέλματα (ιατροί διαφόρων ειδικοτήτων, νοσοκόμοι, οδοντίατροι, κτηνίατροι, μαίες και μαιευτές, φαρμακοποιοί) και τους αρχιτέκτονες καθώς και πολλά άλλα επαγγέλματα με βάση κοινές αρχές και δοκιμασίες εκπαίδευσης (π.χ. λογιστές, οικονομολόγοι, μηχανικοί και τεχνίτες κάθε ειδικότητας και πολλοί άλλοι). Οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να εκδώσουν απόφαση αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων εντός το πολύ τεσσάρων μηνών από την κατάθεση του σχετικού φακέλου, υπό την προϋπόθεση βεβαίως ότι ο υποψήφιος έχει και τις απαραίτητες γλωσσικές γνώσεις.
Θα μπορούσε η Ένωση να κάνει περισσότερα για το μεγάλο πρόβλημα της ανεργίας; Θα πρέπει να υπενθυμίσουμε εδώ ότι ο τομέας της απασχόλησης δεν αποτελεί αντικείμενο αποκλειστικής ή συντρέχουσας αρμοδιότητας της Ένωσης αλλά υπόκειται απλώς σε συντονισμό σε διακυβερνητικό επίπεδο. Επίσης, στους τομείς της παιδείας και της επαγγελματικής κατάρτισης η Ένωση δεν έχει αποκλειστική αρμοδιότητα (όπως π.χ. στον ανταγωνισμό) ούτε και συντρέχουσα αρμοδιότητα (όπως π.χ. στο περιβάλλον) αλλά μπορεί μόνον να αναλαμβάνει δράσεις για να υποστηρίζει, να συντονίζει ή να συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών.
Όμως ήδη όσα αναφέρθηκαν είναι πάρα πολλά. Αν μάλιστα συνδυαστούν και με τις δράσεις τη Ένωσης στους τομείς της Έρευνας, της Καινοτομίας και της Κοινωνίας των Πληροφοριών μπορούν να αποφέρουν θεαματικά αποτελέσματα. Αλλά γι' αυτά θα μιλήσουμε σε επόμενο άρθρο …
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 30 Μαρτίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-04)
Ίσως θα ήταν πλεονασμός να πούμε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα που απασχολεί τους σημερινούς νέους είναι η ανεργία. Αυτό θεωρούν ως την κύρια πρόκληση για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 54% των ερωτηθέντων Ελλήνων ηλικίας 16 έως 30 ετών σε μια έρευνα του Ευρωβαρομέτρου που έγινε πριν από έναν χρόνο. Παρόμοιο είναι και το ποσοστό της ανεργίας των νέων (49,8%) που κατέγραψε η ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία (Eurostat) το Γενάρη του 2015. Όμως, τι κάνει η Ευρώπη για να βοηθήσει τους νέους να αντιμετωπίσουν το φάσμα της ανεργίας; Κάνει πολλά, χρήσιμα και καινοτόμα!
Ένα πετυχημένο πρόγραμμα - το Erasmus
Ποιος νέος δεν έχει ακούσει για το πρόγραμμα Erasmus; Από το 1987 που θεσπίστηκε το περίφημο ευρωπαϊκό πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών, σπουδαστών και διδασκόντων πάνω από 3 εκατ. άτομα επωφελήθηκαν από σπουδές και επιμόρφωση σε μιαν άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άλλα 4 εκατ. θα επωφεληθούν από το ανανεωμένο πρόγραμμα Erasmus+ κατά την περίοδο 2014-2020. Το νέο πρόγραμμα ενισχύει επίσης τη διάσταση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και των ανταλλαγών για πρακτική άσκηση στο εξωτερικό.
Και πως βοήθησε στην αντιμετώπιση της ανεργίας το Erasmus; Από την αξιολόγηση του προγράμματος που έγινε το 2014 προέκυψε ότι όσοι σπούδασαν στο εξωτερικό είχαν 50% λιγότερες πιθανότητες να αντιμετωπίσουν μακροχρόνια ανεργία σε σύγκριση με εκείνους που δεν έχουν σπουδάσει ή δεν έχουν παρακολουθήσει κατάρτιση στο εξωτερικό και, πέντε χρόνια μετά την αποφοίτησή τους, το ποσοστό ανεργίας τους είναι κατά 23% χαμηλότερο. Παράλληλα όσοι συμμετείχαν σε ανταλλαγές του προγράμματος μπορούσαν ευκολότερα να μετακομίσουν στο εξωτερικό προς εξεύρεση εργασίας.
Μια άλλη διάσταση της δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη νεολαία αφορά τις ανταλλαγές νέων εθελοντών. Η Ευρωπαϊκή Δικτυακή Πύλη της Νεολαίας περιλαμβάνει πλήθος ευκαιριών για τους νέους και τις νέες που θέλουν να συμμετάσχουν εθελοντικά σε δραστηριότητες στους τομείς της ανθρωπιστικής βοήθειας, της κοινωνικής ένταξης και της υποστήριξης τοπικών κοινοτήτων κατά τη διάρκεια των διακοπών. Και η συμμετοχή σε τέτοιες δράσεις εμπλουτίζει το βιογραφικό και συμβάλλει στην εξεύρεση εργασίας αφού οι σοβαροί εργοδότες προτιμούν σύμφωνα με την αξιολόγηση του προγράμματος Erasmus, υποψήφιους με εγκάρσιες δεξιότητες (φιλομάθεια, ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, ανεκτικότητα και αυτοπεποίθηση), αλλά και με διεθνή εμπειρία.
Άλλα εργαλεία καταπολέμησης της ανεργίας
Τι άλλο προφέρει η Ένωση στους νέους που ψάχνουν για δουλειά; Την υπηρεσία Europass για την σύνταξη τυποποιημένου βιογραφικού σημειώματος μαζί με το Ευρωπαϊκό Διαβατήριο Δεξιοτήτων. Την υπηρεσία EURES για την εύρεση εργασίας ανά την Ευρώπη. Και τέλος δρομολόγησε την πρωτοβουλία «Εγγύηση για τη Νεολαία» στο πλαίσιο της οποίας οι άνεργοι νέοι ηλικίας κάτω των 25 θα λαμβάνουν μια συγκεκριμένη, ποιοτική προσφορά εργασίας, μαθητείας, πρακτικής άσκησης ή συνέχισης της εκπαίδευσής τους μέσα σε 4 μήνες αφότου ολοκληρώσουν την επίσημη εκπαίδευσή τους ή καταστούν άνεργοι.
Η Ένωση διαθέτει επίσης ένα σημαντικότατο εργαλείο για την ενίσχυση της επαγγελματικής κατάρτισης και της εξάλειψης των αιτίων που δημιουργούν κοινωνικές ανισότητες: το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο. Το ΕΚΤ λειτουργεί επενδύοντας στο ανθρώπινο κεφάλαιο της Ευρώπης – τους εργαζόμενους, τους νέους και όλους όσους αναζητούν εργασία. Στόχος των δράσεων που συγχρηματοδοτεί είναι η βελτίωση των προοπτικών απασχόλησης, ιδιαίτερα αυτών που δυσκολεύονται στην εξεύρεση εργασίας. Έτσι συγχρηματοδοτούνται από έργα φιλανθρωπικών οργανώσεων μικρής κλίμακας που βοηθούν τα άτομα με αναπηρίες να βρουν κατάλληλες θέσεις εργασίας, έως εθνικά έργα που προωθούν την επαγγελματική κατάρτιση για ολόκληρο τον πληθυσμό. Υπάρχουν επίσης έργα που απευθύνονται στα εκπαιδευτικά συστήματα, τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές, έργα για νέους και άτομα μεγαλύτερης ηλικίας που αναζητούν εργασία, και έργα για δυνητικούς επιχειρηματίες από κάθε κοινωνικό υπόβαθρο.
Όμως, όπως είπαμε, η Ένωση κατοχυρώνει την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζόμενων και των υπηρεσιών. Και σε αυτό το πλαίσιο έχουν γίνει πολλά π.χ. στον τομέα της αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η σχετική οδηγία καλύπτει τα ιατρικά επαγγέλματα (ιατροί διαφόρων ειδικοτήτων, νοσοκόμοι, οδοντίατροι, κτηνίατροι, μαίες και μαιευτές, φαρμακοποιοί) και τους αρχιτέκτονες καθώς και πολλά άλλα επαγγέλματα με βάση κοινές αρχές και δοκιμασίες εκπαίδευσης (π.χ. λογιστές, οικονομολόγοι, μηχανικοί και τεχνίτες κάθε ειδικότητας και πολλοί άλλοι). Οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να εκδώσουν απόφαση αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων εντός το πολύ τεσσάρων μηνών από την κατάθεση του σχετικού φακέλου, υπό την προϋπόθεση βεβαίως ότι ο υποψήφιος έχει και τις απαραίτητες γλωσσικές γνώσεις.
Θα μπορούσε η Ένωση να κάνει περισσότερα για το μεγάλο πρόβλημα της ανεργίας; Θα πρέπει να υπενθυμίσουμε εδώ ότι ο τομέας της απασχόλησης δεν αποτελεί αντικείμενο αποκλειστικής ή συντρέχουσας αρμοδιότητας της Ένωσης αλλά υπόκειται απλώς σε συντονισμό σε διακυβερνητικό επίπεδο. Επίσης, στους τομείς της παιδείας και της επαγγελματικής κατάρτισης η Ένωση δεν έχει αποκλειστική αρμοδιότητα (όπως π.χ. στον ανταγωνισμό) ούτε και συντρέχουσα αρμοδιότητα (όπως π.χ. στο περιβάλλον) αλλά μπορεί μόνον να αναλαμβάνει δράσεις για να υποστηρίζει, να συντονίζει ή να συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών.
Όμως ήδη όσα αναφέρθηκαν είναι πάρα πολλά. Αν μάλιστα συνδυαστούν και με τις δράσεις τη Ένωσης στους τομείς της Έρευνας, της Καινοτομίας και της Κοινωνίας των Πληροφοριών μπορούν να αποφέρουν θεαματικά αποτελέσματα. Αλλά γι' αυτά θα μιλήσουμε σε επόμενο άρθρο …
23 Μαρτίου 2015
Όλα όσα προσφέρει η Ε.Ε. στους εργαζόμενους της και πρέπει να γνωρίζετε
Η Ευρωπαϊκή Ένωση κάνει πολλά και για τους εργαζόμενους - από την προστασία τους στους χώρους εργασίας μέχρι την κάρτα ασφάλισης ασθενείας και την ευρωπαϊκή υπηρεσία εύρεσης εργασίας EURES …
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 23 Μαρτίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-03)
Η Ευρωπαϊκή Ένωση λειτουργεί με βάση τις τέσσερις θεμελιώδεις ελευθερίες διακίνησης: προϊόντα, υπηρεσίες, εργαζόμενοι και κεφάλαια μπορούν να κυκλοφορήσουν ελεύθερα στα 28 κράτη μέλη. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όλοι οι ευρωπαίοι εργαζόμενοι μπορούν να μετακομίσουν και να εγκατασταθούν σε κάποιαν άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όμως, παράλληλα με τη διασφάλιση αυτής της ελεύθερης μετακίνησης, που ενδεχομένως την δυσκολεύει μόνο η άγνοια ξένων γλωσσών, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει και πολυάριθμες νομοθετικές πράξεις στον τομέα της υγιεινής και της ασφάλειας των εργαζόμενων. Και όχι μόνο …
Κάθε νέο ή ανακαινισμένο κτήριο που πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για να στεγάσει εργαζόμενους πρέπει να πληροί ορισμένες βασικές απαιτήσεις ασφαλείας. Καλύπτονται οι ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, οι οδοί και έξοδοι κινδύνου, τα συστήματα πυρανίχνευσης και κατάσβεσης πυρκαγιάς αλλά και τα συστήματα συναγερμού. Ο εξαερισμός, η θερμοκρασία, ο φωτισμός και τα δάπεδα, των χώρων εργασίας αλλά και των χώρων ανάπαυσης του προσωπικού. Οι πόρτες, οι αποβάθρες και οι εξέδρες φόρτωσης, οι εγκαταστάσεις υγιεινής, τα αποδυτήρια και οι χώροι πρώτων βοηθειών. Ειδικές προβλέψεις ισχύουν για τις έγκυες και τους ανάπηρους εργαζόμενους και για όσους εργάζονται στο ύπαιθρο.
Άλλη ενωσιακή οδηγία προβλέπει με λεπτομέρεια τα σήματα ασφαλείας που χρησιμοποιούνται στους χώρους εργασίας. Κι επειδή όλοι λίγο-πολύ οι δημόσιοι χώροι στους οποίους έχουν πρόσβαση οι πολίτες είναι χώροι εργασίας κάποιων άλλων, τα σήματα της σχετικής οδηγίας χρησιμοποιούνται σχεδόν παντού για να δείξουν τις εξόδους κινδύνου, τα σημεία ύπαρξης φορητών ή μόνιμων πυροσβεστήρων, αλλά και τους χώρους στους οποίους απαγορεύεται το κάπνισμα ή η είσοδος, ή από τους οποίους απαγορεύεται η διέλευση πεζών ή οχημάτων. Επίσης οι πινακίδες επισήμανσης εύφλεκτων, εκρηκτικών, τοξικών και κάθε είδους επικίνδυνων υλικών αλλά και οι μπλε πινακίδες που μας προειδοποιούν να φορέσουμε κράνος ασφαλείας, προστατευτικά γυαλιά, μπότες ή ωτοασπίδες όταν μπαίνουμε σε συγκεκριμένα εργοτάξια.
Ναι! Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται πανταχού παρούσα στους χώρους δουλειάς! Ρυθμίζοντας τις προδιαγραφές του προστατευτικού εξοπλισμού που χρησιμοποιούν οι εργαζόμενοι. Προβλέποντας τις συνθήκες εργασίας και τις προφυλάξεις πάνω σε αλιευτικά πλοία καθώς και το ιατρικό υλικό που πρέπει να έχουν τα πλοία γενικώς. Καθορίζοντας ελάχιστες απαιτήσεις ασφαλείας για όσους εργάζονται σε μεγάλα ύψη, όσους καλούνται να σηκώσουν βάρη, όσους εργάζονται μπροστά σε οθόνες υπολογιστών. Για τις έγκυες και θηλάζουσες μητέρες, για τους νέους και για όσους εργάζονται με σχέση εργασίας ορισμένου χρόνου ή ως προσωρινοί.
Ειδικές ρυθμίσεις ισχύουν για όσους εκτίθενται σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία, εκρηκτικές ατμόσφαιρες, μηχανικές δονήσεις, θόρυβο και ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Αλλά και για τους εργαζόμενους που χειρίζονται χημικές ουσίες με ιδιαίτερη νομοθεσία για τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους, μεταλλαξιογόνους ή βιολογικούς παράγοντες. Η αυστηρότερη νομοθεσία σε αυτόν τον τομέα αφορά τον αμίαντο του οποίου η χρήση υπόκειται σε ιδιαίτερους περιορισμούς με προβλέψεις για την προστασία και εκπαίδευση των εργαζόμενων που χειρίζονται το εξαιρετικά καρκινογόνο αυτό υλικό.
Παράλληλα, η Ένωση με στόχο την προαγωγή της ανάπτυξης νοοτροπίας πρόληψης κινδύνων για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας στην Ευρώπη, έχει δημιουργήσει τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία που εδρεύει στο Μπιλμπάο της Ισπανίας.
Όμως, οι παρεμβάσεις της Ένωσης για τους εργαζόμενους δεν εξαντλούνται στην εξασφάλιση της υγιεινής και της ασφάλειας στους χώρους εργασίας. Όσοι ταξιδεύουν στο εξωτερικό θα έχουν σίγουρα ενημερωθεί για την Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθένειας. Είναι μια κάρτα που σας χορηγεί ο ασφαλιστικός σας φορέας και η οποία σας προσφέρει πρόσβαση σε ιατρικά αναγκαία, κρατική περίθαλψη κατά την προσωρινή διαμονή σας σε μια από τις 28 χώρες της ΕΕ, την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, τη Νορβηγία και την Ελβετία, με τους ίδιους όρους και το ίδιο κόστος (σε ορισμένες χώρες, δωρεάν) με τους ασφαλισμένους της εν λόγω χώρας.
Η Ένωση έχει επίσης θεσπίσει κανόνες για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας. Αυτός ο συντονισμός είναι απαραίτητος για τους εργαζόμενους που δουλεύουν διαδοχικά σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη, ή που εργάζονται σε ένα κράτος μέλος και διαμένουν σε άλλο. Και αφορά θέματα όπως οι διάφορες παροχές και επιδόματα, η συνταξιοδότηση γήρατος και αναπηρίας και τα επιδόματα ανεργίας. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δημιουργήσει μια ειδική πανευρωπαϊκή υπηρεσία εύρεσης εργασίας, την EURES, μέσω της οποίας όσοι ψάχνουν εργασία μπορούν να ενημερωθούν για τις προσφορές εργασίας σε όλες τις χώρες της ΕΕ.
Όμορφα μας τα λες αγαπητέ, θα πουν μερικοί. Τι γίνεται όμως με την εφαρμογή όλων αυτών των ωραίων ευρωενωσιακών οδηγιών; Τι μπορώ να κάνω αν διαπιστώσω ότι ο εργοδότης μου δεν τηρεί τη νομοθεσία για την σωστή θερμοκρασία στους χώρους εργασίας, την οδηγία για το χρόνο εργασίας ή τη νομοθεσία περί ισότητας ανδρών και γυναικών; Κατ' αρχάς η εφαρμογή της νομοθεσίας της Ένωσης αποτελεί αρμοδιότητα των εθνικών και των περιφερειακών αρχών κάθε κράτους μέλους. Όποιος πολίτης διαπιστώσει ότι κάποια νομοθεσία της ΕΕ δεν εφαρμόζεται σωστά θα πρέπει κατ' αρχάς να απευθυνθεί στις αρμόδιες εθνικές αρχές. Αν δεν πάρει ικανοποιητική απάντηση, μπορεί να υποβάλλει τεκμηριωμένη καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η Επιτροπή θα διερευνήσει την υπόθεση και αν διαπιστώσει ότι το κράτος μέλος πράγματι δεν τηρεί τις υποχρεώσεις του, θα αποστείλει προειδοποιητική επιστολή και θα παραπέμψει το κράτος μέλος στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε περίπτωση καταδίκης και αν το κράτος δεν συμμορφωθεί, είναι δυνατόν να επιβληθεί ημερήσιο πρόστιμο μέχρι να υπάρξει συμμόρφωση. Σίγουρα πρόκειται για επίπονη και χρονοβόρα διαδικασία αλλά αξίζει τον κόπο. Η Βασιλική Νικολούδη, καθαρίστρια στον ΟΤΕ, το διαπίστωσε το 2005, όταν το Δικαστήριο της ΕΕ στο Λουξεμβούργο την δικαίωσε, αναγνωρίζοντας της το δικαίωμα στη μονιμοποίηση και την συναφή αρχαιότητα που της είχε αρνηθεί ο εργοδότης της ...
Πράγματι, η Ευρώπη κάνει πολλά στον τομέα της απασχόλησης και των κοινωνικών δικαιωμάτων. Θα μπορούσε να κάνει περισσότερα π.χ. στον τομέα της απασχόλησης αν ο εν λόγω τομέας αποτελούσε εξ ολοκλήρου αντικείμενο αποκλειστικής ή συντρέχουσας αρμοδιότητας της Ένωσης και όχι απλώς αντικείμενο συντονισμού σε διακυβερνητικό επίπεδο. Αλλά θα επανέλθουμε …
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 23 Μαρτίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-03)
Η Ευρωπαϊκή Ένωση λειτουργεί με βάση τις τέσσερις θεμελιώδεις ελευθερίες διακίνησης: προϊόντα, υπηρεσίες, εργαζόμενοι και κεφάλαια μπορούν να κυκλοφορήσουν ελεύθερα στα 28 κράτη μέλη. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όλοι οι ευρωπαίοι εργαζόμενοι μπορούν να μετακομίσουν και να εγκατασταθούν σε κάποιαν άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όμως, παράλληλα με τη διασφάλιση αυτής της ελεύθερης μετακίνησης, που ενδεχομένως την δυσκολεύει μόνο η άγνοια ξένων γλωσσών, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει και πολυάριθμες νομοθετικές πράξεις στον τομέα της υγιεινής και της ασφάλειας των εργαζόμενων. Και όχι μόνο …
Κάθε νέο ή ανακαινισμένο κτήριο που πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για να στεγάσει εργαζόμενους πρέπει να πληροί ορισμένες βασικές απαιτήσεις ασφαλείας. Καλύπτονται οι ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, οι οδοί και έξοδοι κινδύνου, τα συστήματα πυρανίχνευσης και κατάσβεσης πυρκαγιάς αλλά και τα συστήματα συναγερμού. Ο εξαερισμός, η θερμοκρασία, ο φωτισμός και τα δάπεδα, των χώρων εργασίας αλλά και των χώρων ανάπαυσης του προσωπικού. Οι πόρτες, οι αποβάθρες και οι εξέδρες φόρτωσης, οι εγκαταστάσεις υγιεινής, τα αποδυτήρια και οι χώροι πρώτων βοηθειών. Ειδικές προβλέψεις ισχύουν για τις έγκυες και τους ανάπηρους εργαζόμενους και για όσους εργάζονται στο ύπαιθρο.
Άλλη ενωσιακή οδηγία προβλέπει με λεπτομέρεια τα σήματα ασφαλείας που χρησιμοποιούνται στους χώρους εργασίας. Κι επειδή όλοι λίγο-πολύ οι δημόσιοι χώροι στους οποίους έχουν πρόσβαση οι πολίτες είναι χώροι εργασίας κάποιων άλλων, τα σήματα της σχετικής οδηγίας χρησιμοποιούνται σχεδόν παντού για να δείξουν τις εξόδους κινδύνου, τα σημεία ύπαρξης φορητών ή μόνιμων πυροσβεστήρων, αλλά και τους χώρους στους οποίους απαγορεύεται το κάπνισμα ή η είσοδος, ή από τους οποίους απαγορεύεται η διέλευση πεζών ή οχημάτων. Επίσης οι πινακίδες επισήμανσης εύφλεκτων, εκρηκτικών, τοξικών και κάθε είδους επικίνδυνων υλικών αλλά και οι μπλε πινακίδες που μας προειδοποιούν να φορέσουμε κράνος ασφαλείας, προστατευτικά γυαλιά, μπότες ή ωτοασπίδες όταν μπαίνουμε σε συγκεκριμένα εργοτάξια.
Ναι! Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται πανταχού παρούσα στους χώρους δουλειάς! Ρυθμίζοντας τις προδιαγραφές του προστατευτικού εξοπλισμού που χρησιμοποιούν οι εργαζόμενοι. Προβλέποντας τις συνθήκες εργασίας και τις προφυλάξεις πάνω σε αλιευτικά πλοία καθώς και το ιατρικό υλικό που πρέπει να έχουν τα πλοία γενικώς. Καθορίζοντας ελάχιστες απαιτήσεις ασφαλείας για όσους εργάζονται σε μεγάλα ύψη, όσους καλούνται να σηκώσουν βάρη, όσους εργάζονται μπροστά σε οθόνες υπολογιστών. Για τις έγκυες και θηλάζουσες μητέρες, για τους νέους και για όσους εργάζονται με σχέση εργασίας ορισμένου χρόνου ή ως προσωρινοί.
Ειδικές ρυθμίσεις ισχύουν για όσους εκτίθενται σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία, εκρηκτικές ατμόσφαιρες, μηχανικές δονήσεις, θόρυβο και ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Αλλά και για τους εργαζόμενους που χειρίζονται χημικές ουσίες με ιδιαίτερη νομοθεσία για τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους, μεταλλαξιογόνους ή βιολογικούς παράγοντες. Η αυστηρότερη νομοθεσία σε αυτόν τον τομέα αφορά τον αμίαντο του οποίου η χρήση υπόκειται σε ιδιαίτερους περιορισμούς με προβλέψεις για την προστασία και εκπαίδευση των εργαζόμενων που χειρίζονται το εξαιρετικά καρκινογόνο αυτό υλικό.
Παράλληλα, η Ένωση με στόχο την προαγωγή της ανάπτυξης νοοτροπίας πρόληψης κινδύνων για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας στην Ευρώπη, έχει δημιουργήσει τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία που εδρεύει στο Μπιλμπάο της Ισπανίας.
Όμως, οι παρεμβάσεις της Ένωσης για τους εργαζόμενους δεν εξαντλούνται στην εξασφάλιση της υγιεινής και της ασφάλειας στους χώρους εργασίας. Όσοι ταξιδεύουν στο εξωτερικό θα έχουν σίγουρα ενημερωθεί για την Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθένειας. Είναι μια κάρτα που σας χορηγεί ο ασφαλιστικός σας φορέας και η οποία σας προσφέρει πρόσβαση σε ιατρικά αναγκαία, κρατική περίθαλψη κατά την προσωρινή διαμονή σας σε μια από τις 28 χώρες της ΕΕ, την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, τη Νορβηγία και την Ελβετία, με τους ίδιους όρους και το ίδιο κόστος (σε ορισμένες χώρες, δωρεάν) με τους ασφαλισμένους της εν λόγω χώρας.
Η Ένωση έχει επίσης θεσπίσει κανόνες για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας. Αυτός ο συντονισμός είναι απαραίτητος για τους εργαζόμενους που δουλεύουν διαδοχικά σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη, ή που εργάζονται σε ένα κράτος μέλος και διαμένουν σε άλλο. Και αφορά θέματα όπως οι διάφορες παροχές και επιδόματα, η συνταξιοδότηση γήρατος και αναπηρίας και τα επιδόματα ανεργίας. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δημιουργήσει μια ειδική πανευρωπαϊκή υπηρεσία εύρεσης εργασίας, την EURES, μέσω της οποίας όσοι ψάχνουν εργασία μπορούν να ενημερωθούν για τις προσφορές εργασίας σε όλες τις χώρες της ΕΕ.
Όμορφα μας τα λες αγαπητέ, θα πουν μερικοί. Τι γίνεται όμως με την εφαρμογή όλων αυτών των ωραίων ευρωενωσιακών οδηγιών; Τι μπορώ να κάνω αν διαπιστώσω ότι ο εργοδότης μου δεν τηρεί τη νομοθεσία για την σωστή θερμοκρασία στους χώρους εργασίας, την οδηγία για το χρόνο εργασίας ή τη νομοθεσία περί ισότητας ανδρών και γυναικών; Κατ' αρχάς η εφαρμογή της νομοθεσίας της Ένωσης αποτελεί αρμοδιότητα των εθνικών και των περιφερειακών αρχών κάθε κράτους μέλους. Όποιος πολίτης διαπιστώσει ότι κάποια νομοθεσία της ΕΕ δεν εφαρμόζεται σωστά θα πρέπει κατ' αρχάς να απευθυνθεί στις αρμόδιες εθνικές αρχές. Αν δεν πάρει ικανοποιητική απάντηση, μπορεί να υποβάλλει τεκμηριωμένη καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η Επιτροπή θα διερευνήσει την υπόθεση και αν διαπιστώσει ότι το κράτος μέλος πράγματι δεν τηρεί τις υποχρεώσεις του, θα αποστείλει προειδοποιητική επιστολή και θα παραπέμψει το κράτος μέλος στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε περίπτωση καταδίκης και αν το κράτος δεν συμμορφωθεί, είναι δυνατόν να επιβληθεί ημερήσιο πρόστιμο μέχρι να υπάρξει συμμόρφωση. Σίγουρα πρόκειται για επίπονη και χρονοβόρα διαδικασία αλλά αξίζει τον κόπο. Η Βασιλική Νικολούδη, καθαρίστρια στον ΟΤΕ, το διαπίστωσε το 2005, όταν το Δικαστήριο της ΕΕ στο Λουξεμβούργο την δικαίωσε, αναγνωρίζοντας της το δικαίωμα στη μονιμοποίηση και την συναφή αρχαιότητα που της είχε αρνηθεί ο εργοδότης της ...
Πράγματι, η Ευρώπη κάνει πολλά στον τομέα της απασχόλησης και των κοινωνικών δικαιωμάτων. Θα μπορούσε να κάνει περισσότερα π.χ. στον τομέα της απασχόλησης αν ο εν λόγω τομέας αποτελούσε εξ ολοκλήρου αντικείμενο αποκλειστικής ή συντρέχουσας αρμοδιότητας της Ένωσης και όχι απλώς αντικείμενο συντονισμού σε διακυβερνητικό επίπεδο. Αλλά θα επανέλθουμε …
16 Μαρτίου 2015
Πώς η Ευρωπαϊκή Ένωση ρυθμίζει τα του οίκου μας
Από τα θεμέλια μέχρι την σκεπή, από την κουζίνα και το μπάνιο μέχρι το σαλόνι η Ευρωπαϊκή Ένωση ρυθμίζει την καθημερινότητά μας με μοναδικό τρόπο
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 16 Μαρτίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-02)
Ίσως να μην το ξέρουμε, αλλά ζούμε όλοι σε σπίτια και μας περιβάλλουν συσκευές και αντικείμενα που αποτελούν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο αντικείμενο νομοθετικών πράξεων ή προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μια σειρά ευρωπαϊκών προτύπων, οι Ευρωκώδικες καλύπτουν το σχεδιασμό των κατασκευών και παρέχουν κοινές μεθόδους υπολογισμού της μηχανικής αντοχής των κατασκευαστικών έργων και των στοιχείων τους. Έτσι, όταν σχεδιάζουν κατασκευές οι πολιτικοί μηχανικοί εφαρμόζουν εκτός από τον αντισεισμικό κανονισμό, που αποτελεί καθαρά εθνική αρμοδιότητα, και τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Παράλληλα, επειδή τα σπίτια μας αλλά και τα κτήρια γενικότερα, αποτελούν μεγάλους καταναλωτές ενέργειας, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ως στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας με την χρήση καλύτερης μόνωσης αλλά και αποδοτικότερων οικιακών συσκευών. Τα περίφημα ενεργειακά πιστοποιητικά που είναι υποχρεωτικά στο πλαίσιο της αγοράς ή και της ενοικίασης έχουν ως στόχο να ενημερώσουν τους καταναλωτές για την ενεργειακή κατανάλωση των ακινήτων που θα αγοράσουν ή θα νοικιάσουν. Υποχρεώνοντας τους κατασκευαστές να βελτιώνουν τις μονώσεις σε τοίχους και στέγες, να τοποθετούν διπλά τζάμια και να εκμεταλλεύονται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την ηλιακή ενέργεια.
Και όλες οι οικιακές συσκευές. Οι κουζίνες και οι φούρνοι. Τα ψυγεία, οι καταψύκτες, τα πλυντήρια πιάτων και ρούχων. Οι ηλιακοί ή ηλεκτρικοί θερμαντήρες νερού, οι καυστήρες και οι λέβητες. Τα κλιματιστικά, οι ηλεκτρικές σκούπες ακόμη και οι λαμπτήρες και τα πάσης φύσεως φωτιστικά, φέρουν τώρα την ειδική πολύχρωμη ετικέτα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δείχνει σε ποια ενεργειακή κλάση ανήκουν. Αυτό υποχρεώνει τους κατασκευαστές να βελτιώνουν συνεχώς τις επιδόσεις των συσκευών τους με αποτέλεσμα και οι ετικέτες να προσαρμόζονται ανάλογα. Η βέλτιστη ενεργειακή κλάση μετακινείται από το Α στο Α+ και μετά στο Α++ και στο Α+++.
Όμως δεν πρέπει να εξοικονομήσουμε μόνο ενέργεια αλλά και νερό! Γι' αυτό και οι ετικέτες στα πλυντήρια αναφέρουν και την κατανάλωση νερού που οι κατασκευαστές προσπαθούν να μειώσουν σε κάθε νέο μοντέλο. Πρέπει επίσης να μάθουμε να χρησιμοποιούμε με περίσκεψη τα προϊόντα που ρυπαίνουν το περιβάλλον. Τα απορρυπαντικά, τις χρησιμοποιημένες μπαταρίες, τις χαλασμένες ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, τους λαμπτήρες. Η ανακύκλωση όλων αυτών αποτελεί υποχρέωση της πολιτείας με βάση αποφάσεις που έχουν ληφθεί από κοινού σε επίπεδο Ένωσης για να προστατευθεί καλύτερα το περιβάλλον και να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικότερα οι φυσικοί μας πόροι. Σε πολλές μάλιστα περιπτώσεις η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει και αυστηρές προδιαγραφές για συσκευές, εγκαταστάσεις και διαδικασίες που επιθυμούν να λάβουν το ευρωπαϊκό οικολογικό σήμα.
Ένας άλλος τομέας που αποτελεί αντικείμενο αυστηρής νομοθετικής ρύθμισης σε επίπεδο Ένωσης είναι και οι χημικές ουσίες που χρησιμοποιούμε κατά κόρον στα σπίτια μας. Τα απορρυπαντικά, τα καθαριστικά για επιφάνειες, τουαλέτες, μπάνια και νεροχύτες. Τα υλικά χρωματισμού, oι βαφές, τα γυαλιστικά για έπιπλα, αυτοκίνητα και σκάφη. Όλα πρέπει να φέρουν στη συσκευασία τα ειδικά σήματα της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και τις ειδικές φράσεις για την τοξικότητα που ενδέχεται να προκαλούν στον άνθρωπο, στις εγκύους, στα οικοσυστήματα και στον υδροφόρο ορίζοντα. Όσοι πολίτες νοιάζονται και τα διαβάσουν καταλαβαίνουν αμέσως πόσο σημαντικό είναι να λάβουν και τα μέτρα προστασίας που επίσης υποχρεωτικά αναγράφονται στη συσκευασία στις γλώσσες της χώρας στην οποία κυκλοφορούν τα προϊόντα.
Αλλά ας ξαναγυρίσουμε στο νερό. Το οποίο αποτελεί αντικείμενο ειδικής νομοθετικής δέσμης που καλύπτει τις μέγιστες επιτρεπόμενες ποσότητες ορισμένων βλαβερών ουσιών (π.χ. νιτρικά και νιτρώδη άλατα από τα λιπάσματα), καθώς και την προστασία των θαλάσσιων και γλυκέων υδάτων και των συναφών οικοσυστημάτων. Καλύπτεται επίσης η προστασία από πλημμύρες ιδίως στις λεκάνες απορροής μεγάλων διασυνοριακών ποταμών. Ήδη και στη Ελλάδα καταρτίζονται χάρτες με τις ζώνες που εμφανίζουν κίνδυνο πλημμύρας προκειμένου να εκτελεστούν τα απαραίτητα αντιπλημμυρικά έργα και να ενημερωθούν οι πολίτες να μην κτίζουν εκεί γιατί κινδυνεύουν.
Αφού κάναμε το γύρο του σπιτιού ας καθίσουμε στο σαλόνι να απολαύσουμε και την αγαπημένη μας τηλεοπτική σειρά. Πριν ανοίξετε την τηλεόραση να σας υπενθυμίσω την περίφημη οδηγία για την Τηλεόραση Χωρίς Σύνορα. Με βάση την οποία, οι ευρωπαϊκοί τηλεοπτικοί σταθμοί είναι υποχρεωμένοι να αφιερώνουν ένα ορισμένο μέρος του χρόνου τους σε ευρωπαϊκές παραγωγές. Έτσι εξηγείται και το γεγονός ότι έχουμε δει άπειρες φορές τα έργα της Αλίκης Βουγιουκλάκη, κι άλλες τόσες τα έργα του Κωνσταντάρα και της Καρέζη. Αλλά και επαναλήψεις σειρών όπως «Κωνσταντίνου και Ελένης» και «Στο παρά 5'». Συμπληρώνεται έτσι η ποσόστωση προκειμένου να μπορούμε να δούμε τουρκικές και βραζιλιάνικες σειρές χωρίς να παραβιάζεται η ενωσιακή νομοθεσία.
Μα κάνει τόσο πολλά η Ευρωπαϊκή Ένωση θα απορήσετε! Αυτά κι ακόμη παραπάνω! Γι' αυτό θα επανέλθουμε …
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 16 Μαρτίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-02)
Ίσως να μην το ξέρουμε, αλλά ζούμε όλοι σε σπίτια και μας περιβάλλουν συσκευές και αντικείμενα που αποτελούν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο αντικείμενο νομοθετικών πράξεων ή προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μια σειρά ευρωπαϊκών προτύπων, οι Ευρωκώδικες καλύπτουν το σχεδιασμό των κατασκευών και παρέχουν κοινές μεθόδους υπολογισμού της μηχανικής αντοχής των κατασκευαστικών έργων και των στοιχείων τους. Έτσι, όταν σχεδιάζουν κατασκευές οι πολιτικοί μηχανικοί εφαρμόζουν εκτός από τον αντισεισμικό κανονισμό, που αποτελεί καθαρά εθνική αρμοδιότητα, και τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Παράλληλα, επειδή τα σπίτια μας αλλά και τα κτήρια γενικότερα, αποτελούν μεγάλους καταναλωτές ενέργειας, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ως στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας με την χρήση καλύτερης μόνωσης αλλά και αποδοτικότερων οικιακών συσκευών. Τα περίφημα ενεργειακά πιστοποιητικά που είναι υποχρεωτικά στο πλαίσιο της αγοράς ή και της ενοικίασης έχουν ως στόχο να ενημερώσουν τους καταναλωτές για την ενεργειακή κατανάλωση των ακινήτων που θα αγοράσουν ή θα νοικιάσουν. Υποχρεώνοντας τους κατασκευαστές να βελτιώνουν τις μονώσεις σε τοίχους και στέγες, να τοποθετούν διπλά τζάμια και να εκμεταλλεύονται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την ηλιακή ενέργεια.
Και όλες οι οικιακές συσκευές. Οι κουζίνες και οι φούρνοι. Τα ψυγεία, οι καταψύκτες, τα πλυντήρια πιάτων και ρούχων. Οι ηλιακοί ή ηλεκτρικοί θερμαντήρες νερού, οι καυστήρες και οι λέβητες. Τα κλιματιστικά, οι ηλεκτρικές σκούπες ακόμη και οι λαμπτήρες και τα πάσης φύσεως φωτιστικά, φέρουν τώρα την ειδική πολύχρωμη ετικέτα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δείχνει σε ποια ενεργειακή κλάση ανήκουν. Αυτό υποχρεώνει τους κατασκευαστές να βελτιώνουν συνεχώς τις επιδόσεις των συσκευών τους με αποτέλεσμα και οι ετικέτες να προσαρμόζονται ανάλογα. Η βέλτιστη ενεργειακή κλάση μετακινείται από το Α στο Α+ και μετά στο Α++ και στο Α+++.
Όμως δεν πρέπει να εξοικονομήσουμε μόνο ενέργεια αλλά και νερό! Γι' αυτό και οι ετικέτες στα πλυντήρια αναφέρουν και την κατανάλωση νερού που οι κατασκευαστές προσπαθούν να μειώσουν σε κάθε νέο μοντέλο. Πρέπει επίσης να μάθουμε να χρησιμοποιούμε με περίσκεψη τα προϊόντα που ρυπαίνουν το περιβάλλον. Τα απορρυπαντικά, τις χρησιμοποιημένες μπαταρίες, τις χαλασμένες ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, τους λαμπτήρες. Η ανακύκλωση όλων αυτών αποτελεί υποχρέωση της πολιτείας με βάση αποφάσεις που έχουν ληφθεί από κοινού σε επίπεδο Ένωσης για να προστατευθεί καλύτερα το περιβάλλον και να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικότερα οι φυσικοί μας πόροι. Σε πολλές μάλιστα περιπτώσεις η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει και αυστηρές προδιαγραφές για συσκευές, εγκαταστάσεις και διαδικασίες που επιθυμούν να λάβουν το ευρωπαϊκό οικολογικό σήμα.
Ένας άλλος τομέας που αποτελεί αντικείμενο αυστηρής νομοθετικής ρύθμισης σε επίπεδο Ένωσης είναι και οι χημικές ουσίες που χρησιμοποιούμε κατά κόρον στα σπίτια μας. Τα απορρυπαντικά, τα καθαριστικά για επιφάνειες, τουαλέτες, μπάνια και νεροχύτες. Τα υλικά χρωματισμού, oι βαφές, τα γυαλιστικά για έπιπλα, αυτοκίνητα και σκάφη. Όλα πρέπει να φέρουν στη συσκευασία τα ειδικά σήματα της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και τις ειδικές φράσεις για την τοξικότητα που ενδέχεται να προκαλούν στον άνθρωπο, στις εγκύους, στα οικοσυστήματα και στον υδροφόρο ορίζοντα. Όσοι πολίτες νοιάζονται και τα διαβάσουν καταλαβαίνουν αμέσως πόσο σημαντικό είναι να λάβουν και τα μέτρα προστασίας που επίσης υποχρεωτικά αναγράφονται στη συσκευασία στις γλώσσες της χώρας στην οποία κυκλοφορούν τα προϊόντα.
Αλλά ας ξαναγυρίσουμε στο νερό. Το οποίο αποτελεί αντικείμενο ειδικής νομοθετικής δέσμης που καλύπτει τις μέγιστες επιτρεπόμενες ποσότητες ορισμένων βλαβερών ουσιών (π.χ. νιτρικά και νιτρώδη άλατα από τα λιπάσματα), καθώς και την προστασία των θαλάσσιων και γλυκέων υδάτων και των συναφών οικοσυστημάτων. Καλύπτεται επίσης η προστασία από πλημμύρες ιδίως στις λεκάνες απορροής μεγάλων διασυνοριακών ποταμών. Ήδη και στη Ελλάδα καταρτίζονται χάρτες με τις ζώνες που εμφανίζουν κίνδυνο πλημμύρας προκειμένου να εκτελεστούν τα απαραίτητα αντιπλημμυρικά έργα και να ενημερωθούν οι πολίτες να μην κτίζουν εκεί γιατί κινδυνεύουν.
Αφού κάναμε το γύρο του σπιτιού ας καθίσουμε στο σαλόνι να απολαύσουμε και την αγαπημένη μας τηλεοπτική σειρά. Πριν ανοίξετε την τηλεόραση να σας υπενθυμίσω την περίφημη οδηγία για την Τηλεόραση Χωρίς Σύνορα. Με βάση την οποία, οι ευρωπαϊκοί τηλεοπτικοί σταθμοί είναι υποχρεωμένοι να αφιερώνουν ένα ορισμένο μέρος του χρόνου τους σε ευρωπαϊκές παραγωγές. Έτσι εξηγείται και το γεγονός ότι έχουμε δει άπειρες φορές τα έργα της Αλίκης Βουγιουκλάκη, κι άλλες τόσες τα έργα του Κωνσταντάρα και της Καρέζη. Αλλά και επαναλήψεις σειρών όπως «Κωνσταντίνου και Ελένης» και «Στο παρά 5'». Συμπληρώνεται έτσι η ποσόστωση προκειμένου να μπορούμε να δούμε τουρκικές και βραζιλιάνικες σειρές χωρίς να παραβιάζεται η ενωσιακή νομοθεσία.
Μα κάνει τόσο πολλά η Ευρωπαϊκή Ένωση θα απορήσετε! Αυτά κι ακόμη παραπάνω! Γι' αυτό θα επανέλθουμε …
09 Μαρτίου 2015
Η Ευρώπη και η καθημερινότητα της νοικοκυράς
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ρυθμίζει πολλές πτυχές της καθημερινότητάς μας - τα τρόφιμα, τα ρούχα, τα καλλυντικά, τα τηλέφωνα …
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 9 Μαρτίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-01)
Κάθε πρωί οι περισσότερες νοικοκυρές αντιμετωπίζουν το αιώνιο ερώτημα. Τι θα φάμε σήμερα; Μερικές θα ψήσουν κρέας, ψάρι ή και λαχανικά. Μερικές θα ανοίξουν ένα συσκευασμένο τρόφιμο. Κάποιες θα παραγγείλουν στο εστιατόριο, στο σουβλατζίδικο ή στην πιτσαρία της γειτονιάς. Πόσες όμως από αυτές γνωρίζουν ότι η νομοθεσία που διέπει τα τρόφιμα, από το χωράφι μέχρι το πιάτο, πηγάζει στην ουσία από την Ευρωπαϊκή Ένωση;
Η Κοινή Γεωργική Πολιτική είναι μια από τις παλαιότερες και σημαντικότερες πολιτικές της Ένωσης. Αρχικά είχε στόχο να εξασφαλίσει την επάρκεια σε τρόφιμα στη μεταπολεμική Ευρώπη που ζούσε ακόμη με τις μνήμες της ανέχειας από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Άρχισε μοιράζοντας επιδοτήσεις και δημιουργώντας λίμνες από γάλα και βουνά από βούτυρο. Σήμερα, οι ενωσιακές επιδοτήσεις έχουν στόχο τη στήριξη του αγρότη για να παράγει ασφαλή τρόφιμα, να προστατεύει το περιβάλλον και να καλομεταχειρίζεται τα ζώα του.
Όμως τη νοικοκυρά δεν την ενδιαφέρουν τόσο οι αγροτικές επιδοτήσεις όσο αν τα προϊόντα που θα βάλει στην κατσαρόλα της θα είναι ασφαλή. Ευτυχώς, αυτό αποτελεί σημαντική προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για παράδειγμα, από τον περασμένο Δεκέμβριο εφαρμόζεται βελτιωμένη νομοθεσία για τις πληροφορίες που αναγράφονται στα τρόφιμα. Πρέπει να είναι ευανάγνωστες, να καλύπτουν με σαφήνεια τα αλλεργιογόνα (γλουτένη, λακτόζη, σουσάμι κλπ.) ακόμη και στα εστιατόρια, να περιλαμβάνουν ορισμένες διαιτητικές πληροφορίες, καθώς και στοιχεία για την προέλευση των κατεργασμένων ελαίων και λιπών που περιέχουν. Στα κρέατα (χοιρινό, αιγοπρόβειο, κοτόπουλα) πρέπει αναγράφεται υποχρεωτικά η προέλευση, αν πρόκειται για κατεψυγμένα που έχουν αποψυχθεί καθώς και τι περιλαμβάνουν τα τρόφιμα «απομιμήσεις».
Παράλληλα, άλλες νομοθετικές πράξεις ρυθμίζουν την παραγωγή και την επισήμανση των βιολογικών προϊόντων, τα επιτρεπόμενα φυτοφάρμακα και τις προφυλάξεις που πρέπει να λαμβάνονται, καθώς και την αδειοδότηση της καλλιέργειας των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ). Για το τελευταίο αυτό θέμα, για το οποίο έχει χυθεί πολύ μελάνι, οι νοικοκυρές μας μπορούν να κοιμούνται ήσυχες. Σήμερα, στην Ένωση καλλιεργείται μόνο ένας ΓΤΟ, το καλαμπόκι MON 810 που είναι ανθεκτικό στην πυραλίδα του αραβοσίτου. Καλλιεργείται σε 5 κράτη μέλη (Ισπανία, Πορτογαλία, Τσεχία, Ρουμανία και Σλοβακία) σε έκταση που αντιπροσωπεύει μόλις το 1,56% της συνολικά καλλιεργούμενης έκτασης με καλαμπόκι.
Την ασφάλεια των τροφίμων στην Ένωση εγγυώνται και μια σειρά από εξειδικευμένα δίκτυα αλληλοενημέρωσης και έγκαιρης προειδοποίησης των αρμόδιων εθνικών υπηρεσιών σε περίπτωση προβλημάτων. Με το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για τρόφιμα και ζωοτροφές (RASFF) ενημερώνονται άμεσα οι αρχές σε περιπτώσεις που απειλείται η δημόσια υγεία από προβλήματα στην τροφική αλυσίδα με διασυνοριακή διάσταση. Άλλα συστήματα εξασφαλίζουν έγκαιρη προειδοποίηση όταν εντοπιστούν προβλήματα σε ζώα (TRACES) ή σε φυτά (EUROPHYT). Και η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων παρέχει εξειδικευμένες συμβουλές για την ανάλυση, την πρόληψη και την έγκαιρη αντιμετώπιση των ενδεχόμενων κινδύνων στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές.
Όμως τη νοικοκυρά μας δεν την απασχολεί μόνο το φαγητό. Επόμενο μεγάλο καθημερινό ερώτημα. Τι θα βάλω σήμερα; Βαμβακερό, μάλλινο ή συνθετικό; Οι ετικέτες που κρύβονται στο εσωτερικό κάθε ενδύματος αλλά και κάθε παπουτσιού είναι κι αυτές αντικείμενο σχετικής λεπτομερούς ενωσιακής νομοθεσίας. Επιπλέον, η Ένωση έχει αποκλειστική αρμοδιότητα σε θέματα εξωτερικού εμπορίου και στο πλαίσιο της απελευθέρωσης του διεθνούς εμπορίου έχει καταργήσει τις ποσοστώσεις στις εισαγωγές κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων. Έτσι, η νοικοκυρά μας μπορεί να αγοράσει φτηνά ρούχα που εισάγονται από την Κίνα, την Τουρκία ή την Ινδονησία ενώ αν θέλει ρούχα ποιότητας από την Ευρώπη θα πρέπει να τα πληρώσει κάπως ακριβότερα …
Και ο καλλωπισμός; Η νοικοκυρά μας πριν πάει στη δουλειά της ή πριν βγει με τις φίλες της για καφέ θα χρησιμοποιήσει μια σειρά από καλλυντικά για να γίνει ομορφότερη. Καλλυντικά που η ασφάλειά τους ρυθμίζεται στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης από συγκεκριμένη νομοθεσία. Η οποία προβλέπει την υποβολή λεπτομερούς έκθεσης ασφάλειας πριν την διάθεση του καλλυντικού προϊόντος στην αγορά και άμεση αναφορά των σημαντικών ανεπιθύμητων επιπτώσεων των προϊόντων που θα εκδηλωθούν ενδεχομένως μετά την κυκλοφορία του. Όπως και για τα τρόφιμα αλλά και για όλα τα άλλα προϊόντα που κυκλοφορούν στην ευρωπαϊκή αγορά, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών αλληλοενημερώνονται άμεσα για τα προβλήματα και τις αποφάσεις ανάκλησης προϊόντων.
Τέλος, η νοικοκυρά μας θα κανονίσει να συναντήσει τις φίλες της, θα επικοινωνήσει με τον σύζυγο, τους γονείς ή και τα παιδιά της μιλώντας στο τηλέφωνο. Με την απελευθέρωση των τηλεπικοινωνιών που προωθείται εδώ και χρόνια από την Ευρωπαϊκή Ένωση η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών έχει βελτιωθεί με παράλληλη δραματική πτώση των τιμών. Ακόμη, η προώθηση της ευρυζωνικότητας έχει κάνει δυνατή την επικοινωνία με καινοτόμες υπηρεσίες που λειτουργούν μέσω διαδικτύου (π.χ. Skype) και καθιστούν την επικοινωνία ευκολότερη και σχεδόν δωρεάν …
Και δεν μιλήσαμε για τις ηλεκτρικές συσκευές που έχει στο σπίτι της η φίλη μας, για τα απορρυπαντικά και άλλα χημικά προϊόντα που θα χρησιμοποιήσει αλλά και για τις τηλεοπτικές σειρές που θα δει το βράδυ όταν θα έχει ολοκληρώσει τις δουλειές της … Σε όλα αυτά η ενωσιακή διάσταση είναι μοναδική … Όμως, θα επανέλθουμε!
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 9 Μαρτίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-01)
Κάθε πρωί οι περισσότερες νοικοκυρές αντιμετωπίζουν το αιώνιο ερώτημα. Τι θα φάμε σήμερα; Μερικές θα ψήσουν κρέας, ψάρι ή και λαχανικά. Μερικές θα ανοίξουν ένα συσκευασμένο τρόφιμο. Κάποιες θα παραγγείλουν στο εστιατόριο, στο σουβλατζίδικο ή στην πιτσαρία της γειτονιάς. Πόσες όμως από αυτές γνωρίζουν ότι η νομοθεσία που διέπει τα τρόφιμα, από το χωράφι μέχρι το πιάτο, πηγάζει στην ουσία από την Ευρωπαϊκή Ένωση;
Η Κοινή Γεωργική Πολιτική είναι μια από τις παλαιότερες και σημαντικότερες πολιτικές της Ένωσης. Αρχικά είχε στόχο να εξασφαλίσει την επάρκεια σε τρόφιμα στη μεταπολεμική Ευρώπη που ζούσε ακόμη με τις μνήμες της ανέχειας από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Άρχισε μοιράζοντας επιδοτήσεις και δημιουργώντας λίμνες από γάλα και βουνά από βούτυρο. Σήμερα, οι ενωσιακές επιδοτήσεις έχουν στόχο τη στήριξη του αγρότη για να παράγει ασφαλή τρόφιμα, να προστατεύει το περιβάλλον και να καλομεταχειρίζεται τα ζώα του.
Όμως τη νοικοκυρά δεν την ενδιαφέρουν τόσο οι αγροτικές επιδοτήσεις όσο αν τα προϊόντα που θα βάλει στην κατσαρόλα της θα είναι ασφαλή. Ευτυχώς, αυτό αποτελεί σημαντική προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για παράδειγμα, από τον περασμένο Δεκέμβριο εφαρμόζεται βελτιωμένη νομοθεσία για τις πληροφορίες που αναγράφονται στα τρόφιμα. Πρέπει να είναι ευανάγνωστες, να καλύπτουν με σαφήνεια τα αλλεργιογόνα (γλουτένη, λακτόζη, σουσάμι κλπ.) ακόμη και στα εστιατόρια, να περιλαμβάνουν ορισμένες διαιτητικές πληροφορίες, καθώς και στοιχεία για την προέλευση των κατεργασμένων ελαίων και λιπών που περιέχουν. Στα κρέατα (χοιρινό, αιγοπρόβειο, κοτόπουλα) πρέπει αναγράφεται υποχρεωτικά η προέλευση, αν πρόκειται για κατεψυγμένα που έχουν αποψυχθεί καθώς και τι περιλαμβάνουν τα τρόφιμα «απομιμήσεις».
Παράλληλα, άλλες νομοθετικές πράξεις ρυθμίζουν την παραγωγή και την επισήμανση των βιολογικών προϊόντων, τα επιτρεπόμενα φυτοφάρμακα και τις προφυλάξεις που πρέπει να λαμβάνονται, καθώς και την αδειοδότηση της καλλιέργειας των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ). Για το τελευταίο αυτό θέμα, για το οποίο έχει χυθεί πολύ μελάνι, οι νοικοκυρές μας μπορούν να κοιμούνται ήσυχες. Σήμερα, στην Ένωση καλλιεργείται μόνο ένας ΓΤΟ, το καλαμπόκι MON 810 που είναι ανθεκτικό στην πυραλίδα του αραβοσίτου. Καλλιεργείται σε 5 κράτη μέλη (Ισπανία, Πορτογαλία, Τσεχία, Ρουμανία και Σλοβακία) σε έκταση που αντιπροσωπεύει μόλις το 1,56% της συνολικά καλλιεργούμενης έκτασης με καλαμπόκι.
Την ασφάλεια των τροφίμων στην Ένωση εγγυώνται και μια σειρά από εξειδικευμένα δίκτυα αλληλοενημέρωσης και έγκαιρης προειδοποίησης των αρμόδιων εθνικών υπηρεσιών σε περίπτωση προβλημάτων. Με το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για τρόφιμα και ζωοτροφές (RASFF) ενημερώνονται άμεσα οι αρχές σε περιπτώσεις που απειλείται η δημόσια υγεία από προβλήματα στην τροφική αλυσίδα με διασυνοριακή διάσταση. Άλλα συστήματα εξασφαλίζουν έγκαιρη προειδοποίηση όταν εντοπιστούν προβλήματα σε ζώα (TRACES) ή σε φυτά (EUROPHYT). Και η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων παρέχει εξειδικευμένες συμβουλές για την ανάλυση, την πρόληψη και την έγκαιρη αντιμετώπιση των ενδεχόμενων κινδύνων στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές.
Όμως τη νοικοκυρά μας δεν την απασχολεί μόνο το φαγητό. Επόμενο μεγάλο καθημερινό ερώτημα. Τι θα βάλω σήμερα; Βαμβακερό, μάλλινο ή συνθετικό; Οι ετικέτες που κρύβονται στο εσωτερικό κάθε ενδύματος αλλά και κάθε παπουτσιού είναι κι αυτές αντικείμενο σχετικής λεπτομερούς ενωσιακής νομοθεσίας. Επιπλέον, η Ένωση έχει αποκλειστική αρμοδιότητα σε θέματα εξωτερικού εμπορίου και στο πλαίσιο της απελευθέρωσης του διεθνούς εμπορίου έχει καταργήσει τις ποσοστώσεις στις εισαγωγές κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων. Έτσι, η νοικοκυρά μας μπορεί να αγοράσει φτηνά ρούχα που εισάγονται από την Κίνα, την Τουρκία ή την Ινδονησία ενώ αν θέλει ρούχα ποιότητας από την Ευρώπη θα πρέπει να τα πληρώσει κάπως ακριβότερα …
Και ο καλλωπισμός; Η νοικοκυρά μας πριν πάει στη δουλειά της ή πριν βγει με τις φίλες της για καφέ θα χρησιμοποιήσει μια σειρά από καλλυντικά για να γίνει ομορφότερη. Καλλυντικά που η ασφάλειά τους ρυθμίζεται στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης από συγκεκριμένη νομοθεσία. Η οποία προβλέπει την υποβολή λεπτομερούς έκθεσης ασφάλειας πριν την διάθεση του καλλυντικού προϊόντος στην αγορά και άμεση αναφορά των σημαντικών ανεπιθύμητων επιπτώσεων των προϊόντων που θα εκδηλωθούν ενδεχομένως μετά την κυκλοφορία του. Όπως και για τα τρόφιμα αλλά και για όλα τα άλλα προϊόντα που κυκλοφορούν στην ευρωπαϊκή αγορά, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών αλληλοενημερώνονται άμεσα για τα προβλήματα και τις αποφάσεις ανάκλησης προϊόντων.
Τέλος, η νοικοκυρά μας θα κανονίσει να συναντήσει τις φίλες της, θα επικοινωνήσει με τον σύζυγο, τους γονείς ή και τα παιδιά της μιλώντας στο τηλέφωνο. Με την απελευθέρωση των τηλεπικοινωνιών που προωθείται εδώ και χρόνια από την Ευρωπαϊκή Ένωση η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών έχει βελτιωθεί με παράλληλη δραματική πτώση των τιμών. Ακόμη, η προώθηση της ευρυζωνικότητας έχει κάνει δυνατή την επικοινωνία με καινοτόμες υπηρεσίες που λειτουργούν μέσω διαδικτύου (π.χ. Skype) και καθιστούν την επικοινωνία ευκολότερη και σχεδόν δωρεάν …
Και δεν μιλήσαμε για τις ηλεκτρικές συσκευές που έχει στο σπίτι της η φίλη μας, για τα απορρυπαντικά και άλλα χημικά προϊόντα που θα χρησιμοποιήσει αλλά και για τις τηλεοπτικές σειρές που θα δει το βράδυ όταν θα έχει ολοκληρώσει τις δουλειές της … Σε όλα αυτά η ενωσιακή διάσταση είναι μοναδική … Όμως, θα επανέλθουμε!
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
