Η Ολυμπιάδα δεξιοτήτων, η απουσία της Ελλάδας και οι επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στις δεξιότητες
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 6 Οκτωβρίου 2026 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-522)
Ολυμπιάδα δεξιοτήτων. Την εβδομάδα που ο Πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ επισκεπτόταν επίσημα τις ΗΠΑ, η ομάδα της Κίνας σάρωνε τα μετάλλια στους διαγωνισμούς της WorldSkills 2026, που έχει χαρακτηριστεί και ως η Ολυμπιάδα των δεξιοτήτων. Δεύτερη ήλθε η ομάδα της Νότιας Κορέας, τρίτη η Ταϊβάν και ακολούθησαν οι ομάδες της Ελβετίας και της Γαλλίας.
Ωστόσο, ιδιαίτερη σημασία εδώ έχουν και τα Μενταγιόν Αριστείας όπου τα περισσότερα κέρδισαν με τη σειρά η Αυστρία, η Ινδία, η Σιγκαπούρη και η Βρετανία. Τα Μενταγιόν Αριστείας απονέμονται σε διαγωνιζόμενους που επιτυγχάνουν πάνω από 700 βαθμούς στην κλίμακα της παγκόσμιας βαθμολογίας, ανεξάρτητα αν λάβουν χρυσό, αργυρό ή χάλκινο μετάλλιο.
Η Ελλάδα απουσίαζε για άλλη μια φορά από τον διαγωνισμό όπως όλες τις τελευταίες φορές (2024, 2022 και 2019). Η συμμετοχή μιας χώρας στηρίζεται στην διοργάνωση αντίστοιχων εθνικών διαγωνισμών από τους κατά τόπους εθνικούς οργανισμούς WorldSkills. Οι εν λόγω οργανισμοί διοικούνται από εκπροσώπους οργανώσεων εργοδοτών και εργαζομένων, οργανισμών επαγγελματικής κατάρτισης και απασχόλησης, αλλά και επαγγελματικών οργανώσεων συγκεκριμένων κλάδων (π.χ. κατασκευαστών, κομμωτών, κλπ.).
Προϋπόθεση σύστασης εθνικών οργανισμών WorldSkills αποτελεί η θέσπιση και εφαρμογή εθνικού σχεδίου επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης με βάση τις υπάρχουσες και (κυρίως) τις μελλοντικές ανάγκες σε συγκεκριμένες δεξιότητες επιπέδου αριστείας. Στους διεθνείς διαγωνισμούς WorldSkills μπορούν να συμμετέχουν άτομα μέχρι 23 ετών (μέχρι 26 ετών στους αντίστοιχους ευρωπαϊκούς Euroskills).
Όσοι συμμετείχαν στους αγώνες WorldSkills 2026 διαγωνίστηκαν σε 64 δεξιότητες χωρισμένες σε 6 μεγάλες κατηγορίες: 1) Τεχνολογία κατασκευών και οικοδομής, όπως Τοποθέτηση πλακιδίων, Υδραυλικά και θέρμανση, Ηλεκτρολογικά, Τοιχοποιία, Σοβάτισμα, Βάψιμο, Επιπλοποιία, Αρχιτεκτονική κήπων, Ψύξη και κλιματισμός και Κατασκευές με σκυρόδεμα. 2) Δημιουργικές τέχνες και μόδα, όπως: Κοσμηματοποιία, Ανθοδετική, Ραπτική, Γραφικές τέχνες και Οπτική προβολή προϊόντων. 3) Τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών, όπως: Σχεδιασμός και εγκατάσταση δικτύων, Εφαρμογές κινητής τηλεφωνίας, Ανάπτυξη λογισμικού, Δοκιμές λογισμικού, Τεχνολογίες διαδικτύου, Διαχείριση δικτύων, Υπολογιστική νέφους και Κυβερνοασφάλεια.
Ακόμη, 4) Τεχνολογίες βιομηχανικής παραγωγής και επιστημών μηχανικού, όπως: Μηχανολογία βιομηχανικών εγκαταστάσεων, Βιομηχανικοί αυτοματισμοί, Τόρνευση και φρεζάρισμα με υπολογιστή, Συγκολλήσεις, Σχεδιασμός με υπολογιστή, Βιομηχανικοί αυτοματισμοί, Τεχνολογία χημικού εργαστηρίου, Έλεγχος ποιότητας νερού, Οπτοηλεκτρονική, Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και Ενσωμάτωση ρομποτικών συστημάτων. 5) Κοινωνικές και προσωπικές υπηρεσίες, όπως: Κομμωτική, Αισθητική, Ζαχαροπλαστική, Μαγειρική, Υπηρεσίες εστίασης, Νοσηλευτική και κοινωνική υπηρεσία, Οδοντοτεχνίτης, Λιανικές πωλήσεις, Αρτοποιία και Υπηρεσίες υποδοχής. 6) Μεταφορές και εφοδιαστική, όπως: Φανοποιία, Συντήρηση αεροσκαφών, Επισκευή αυτοκινήτων, Βαφή αυτοκινήτων, Συντήρηση βαρέων οχημάτων, Εφοδιαστική και Διαμεταφορά εμπορευμάτων, Συντήρηση σιδηροδρομικών οχημάτων, Κατασκευή και χειρισμός δρόνων.
Το 2014 η Ελλάδα βρισκόταν, μαζί με τη Ρουμανία, την Ιταλία και την Ισπανία στις τελευταίες θέσεις του Ευρωπαϊκού Δείκτη Δεξιοτήτων ενός σύνθετου δείκτη που δημοσιεύει κάθε χρόνο το Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (CEDEFOP). Ο εν λόγω δείκτης απεικονίζει πόσο καλά τα πάει κάθε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε τρεις τομείς. Ανάπτυξη δεξιοτήτων, δηλαδή τις δραστηριότητες εκπαίδευσης και κατάρτισης για όλες τις ηλικιακές ομάδες. Ενεργοποίηση δεξιοτήτων, δηλαδή τη μετάβαση από τον χώρο της εκπαίδευσης στον χώρο της εργασίας. Και τέλος, Αντιστοίχιση δεξιοτήτων, δηλαδή πόσο καλά αξιοποιούνται οι δεξιότητες στο εργασιακό περιβάλλον και κατά πόσο τα άτομα χρησιμοποιούν ή όχι τις δεξιότητες τους.
Δεξιότητες και τεχνητή νοημοσύνη. Ο Πρόεδρος της διεθνούς οργάνωσης WorlsSkills, ο Βέλγος Φρανσίς Ουράντ, αναφέρθηκε στην πρόκληση που θέτει η Τεχνητή Νοημοσύνη για το μέλλον των δεξιοτήτων λέγοντας ότι «η ΤΝ ίσως να καλύψει κάποιες εργασίες σε επίπεδο αρχαρίου, όμως η πραγματική πρόκληση δεν είναι η πρόβλεψη των θέσεων εργασίας που θα εξαφανιστούν αλλά πως θα εξασφαλιστεί ότι οι εργαζόμενοι θα συνεχίσουν να μαθαίνουν για όλη τους τη ζωή. Οι ανθρώπινες δεξιότητες πρέπει να παραμείνουν στο επίκεντρο της επανάστασης της ΤΝ δεδομένου ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της ΤΝ καθιστά δύσκολες τις όποιες μελλοντικές προβλέψεις για τις θέσεις απασχόλησης».
«Δεν γνωρίζουμε», πρόσθεσε «τις ανάγκες της επόμενης διετίας, πενταετίας ή και δεκαετίας γι’ αυτό και η δια βίου μάθηση δεν αποτελεί επιλογή πλέον αλλά επιτακτική ανάγκη». Και συμβούλεψε τους νέους που εισέρχονται στο εργατικό δυναμικό «όταν συζητάτε τους όρους μιας νέας δουλειάς να μην περιορίζεστε μόνο στο μισθό και τις παροχές αλλά να ρωτάτε τον εργοδότη για τα σχέδια εκπαίδευσης και κατάρτισης».
Με άλλα λόγια «Επανεκπαιδευθείτε για να μην αχρειστευθείτε»! (βλ. παλαιότερο άρθρο μου Για δεξιότητες στο πλαίσιο μιας Ευρωπαϊκής Παιδείας).
Υστερόγραφο. Ανακάλυψα, επεξεργαζόμενος το άρθρο αυτό προκειμένου να το αναρτήσω στο ιστολόγιο, ότι υπάρχει και στην Ελλάδα δομή που ασχολείται με τη συμμετοχή της χώρας στους Ευρωπαϊκούς διαγωνσιμούς Euroskills. Ανήκει στην Γενική Γραμματεία Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης και Διά Βίου Μάθησης του Υπουργείου Παιδείας και υποστηρίζεται από το Ίδρυμα Μποδοσάκη. Πρόσφατα στις 10 Οκτωβρίου έγινε ο 3ος Εθνικός Διαγωνισμός Δεξιοτήτων στο 7ο Εργαστηριακό
Κέντρο Πειραιά (Πέραμα). Στόχος ήταν η επιλογή της ελληνικής αποστολής για τον επόμενο διαγωνισμό EuroSkills που θα γίνει στις 22 – 26 Σεπτεμβρίου 2027 στο Ντίσελντορφ, της Γερμανίας (βλ και σχετικό Ενημερωτικό Οδηγό).
