Ο τοίχος της άγνοιας, της αυθαιρεσίας και της καθημερινής παρανομίας θα πέσει με το καλό παράδειγμα, το πείσμα για γνώση και νομιμότητα και με πολύ υπομονή …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα την 1η Νοεμβρίου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-266)
Μια νέα δημοσιογράφος μετατέθηκε στο γραφείο μιας μεγάλης αμερικανικής εφημερίδας στην Ιερουσαλήμ και νοίκιασε ένα δωμάτιο με θέα στο Τείχος των Δακρύων. Πρόκειται για τον ιερότερο τόπο προσκυνήματος των Εβραίων, που πιστεύουν ότι αποτελεί τμήμα του ναού του Σολομώντα, και στο οποίο έρχονται να θρηνήσουν την απώλεια του αρχαίου αυτού ναού.
Η δημοσιογράφος παρατηρούσε από το παράθυρό της έναν γέροντα Εβραίο που αφιέρωνε πολλές ώρες καθημερινά προσευχόμενος θερμά μπροστά στο Τείχος. Της έκανε τόσο μεγάλη εντύπωση που αποφάσισε να του πάρει συνέντευξη. Ένα απόγευμα λοιπόν κατέβηκε από το δωμάτιό της, πλησίασε τον γέροντα, του συστήθηκε και του έκανε την πρώτη ερώτηση. «Παρατηρώ ότι έρχεστε στο Τείχος καθημερινά και προσεύχεστε επί πολλές ώρες. Αλήθεια, πόσο καιρό το κάνετε αυτό και τι ζητάτε στις προσευχές σας;».
«Έρχομαι εδώ καθημερινά επί 25 συναπτά έτη», απάντησε ο γέροντας. «Το πρωί προσεύχομαι για την παγκόσμια ειρήνη και την αδελφοσύνη των ανθρώπων. Μετά γυρίζω σπίτι, πίνω ένα τσάι, επιστρέφω και προσεύχομαι για να εξαλειφθούν οι αρρώστιες και ο ανθρώπινος πόνος από τη γη». Η δημοσιογράφος τον κοίταξε με θαυμασμό. «Και πως νοιώθετε που προσεύχεστε για όλα αυτά επί 25 χρόνια;» ξαναρώτησε. «Πώς να νοιώθω παιδί μου», είπε ο γέροντας. «Σαν να μιλάω σε έναν τοίχο!»
Αυτό το παλιό ανέκδοτο έρχεται μερικές φορές στο νου μου όταν ξαναδιαβάζω τα άρθρα μου στα Χανιώτικα Νέα. Αντί να προσεύχομαι σαν τον γέροντα Εβραίο, εγώ προσπαθώ να ενημερώσω και να αφυπνίσω τους αναγνώστες. Να τους βοηθήσω να αλλάξουν μερικές συμπεριφορές που τους οδηγούν στο θάνατο ή σε μόνιμες αναπηρίες. Να τους κάνω να προβληματιστούν για το περιβάλλον, για την παιδεία, για την θέση τους στην κοινωνία.
Κι ενώ γράφω έχοντας υπόψη μου την πρόληψη και το μετριασμό των επιπτώσεων ατυχημάτων και καταστροφών, διαβάζω καθημερινά για δυστυχήματα στα Χανιά. Διασταυρώνομαι, όπως όλοι, με την καθημερινή αυθαιρεσία πολλών συμπολιτών στο δρόμο, στα μαγαζιά, στις υπηρεσίες. Με το άναρχο παρκάρισμα σε πεζοδρόμια. Με τα σκουπίδια σε δρόμους, πάρκα, παραλίες και κοινόχρηστους χώρους. Με τους καπνιστές στα καφενεία και τα εστιατόρια που δεν σέβονται το νόμο και δεν φοβούνται για τις συνέπειες που έχει το κάπνισμα στην υγεία τους.
Ακόμη χειρότερα, ακούω ότι πολλοί συμπολίτες αποφεύγουν να εμβολιάσουν τα παιδιά τους πιστεύοντας στις αντιεπιστημονικές διαδόσεις περί δήθεν προβλημάτων από τους εμβολιασμούς. Για να μη μιλήσω για τις συζητήσεις και τις αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που προωθούν θεωρίες συνωμοσίας κατά της Ελλάδας και των Ελλήνων. Αλλά και κηρύγματα μίσους κατά προσφύγων και μεταναστών, κατά άλλων ευρωπαϊκών λαών καθώς και κατά των οπαδών άλλων ιδεολογιών ή θρησκειών.
Καταγράφω επίσης την ευκολία με την οποία ο περισσότερος κόσμος πιστεύει διάφορους μύθους για το χρέος, την πορεία της χώρας, τους υπαίτιους της κρίσης. Απογοητεύομαι όταν οι περισσότεροι μιλούν με πεποίθηση για πράγματα τα οποία αγνοούν, τα οποία δεν έχουν διερευνήσει και για τα οποία είναι γνωστό ότι η αλήθεια είναι τελείως διαφορετική. Και αυτή η απογοήτευση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη όταν διαπιστώνω ότι ακόμη και νέοι επιστήμονες πιστεύουν σε μύθους, φήμες και διαδόσεις. Χωρίς να μπαίνουν στον κόπο να επαληθεύσουν αυτά που άκριτα υποστηρίζουν, χρησιμοποιώντας την επιστημονική μέθοδο και πραγματοποιώντας έρευνα στις πηγές, σε επιστημονικές ανακοινώσεις και στη διεθνή βιβλιογραφία.
Παράλληλα, απογοητεύομαι διπλά όταν διαπιστώνω ότι όσοι εξετάζουν σοβαρά τα πράγματα, χλευάζονται από την πλειοψηφία, απομονώνονται από τους πολλούς, θεωρούνται αιθεροβάμονες και αυτοκαταστροφικοί. Έτσι που τελικά εξαναγκάζονται να αποσυρθούν από τα κοινά ή να αναζητήσουν την τύχη τους εκτός Ελλάδος.
Τέλος, λυπάμαι ιδιαίτερα όταν βλέπω την βραδύτητα με την οποία υλοποιούνται ακόμη και στοιχειώδεις μεταρρυθμίσεις. Όταν βλέπω να κλείνουν επιχειρήσεις ενώ παράλληλα πολλοί επιχειρηματίες εξακολουθούν να φοροδιαφεύγουν προκαλώντας έναν ενισχυόμενο κύκλο οικονομικής ύφεσης, αποεπένδυσης και ανεργίας. Όταν οι νέοι άνθρωποι που θα έπρεπε να αποτελούν την πρωτοπορία της ανάπτυξης και της αναγέννησης της χώρας μαραζώνουν χωρίς ελπίδα ή παίρνουν των ομματιών τους και βοηθούν την ανάπτυξη σε άλλες χώρες, φιλικότερες προς τους επιστήμονες και επιχειρηματίες.
Δεν πιστεύω ότι τα όσα γράφω σε αυτήν εδώ τη στήλη πέφτουν σε κλειστά αυτιά και σε ακόμη πιο κλειστά μυαλά. Όμως νοιώθω όπως άλλοι σοφότεροι πριν από μένα που προσπάθησαν να αφυπνίσουν και να συναρπάσουν τους Έλληνες χωρίς όμως μεγάλη επιτυχία μέχρι σήμερα. Ο Κώστας Καβαθάς με τους 4Τροχούς, την Πτήση και τα άλλα περιοδικά των Τεχνικών Εκδόσεων. Ο Νίκος Δήμου με τα βιβλία του, την αρθρογραφία του, τα ιστολόγια και τις εκπομπές του.
Ο Ιαβέρης και ο Γιάννης Λιονάκης και πολλοί άλλοι που αγωνίζονται κατά των τροχαίων. Αλλά και φιλόσοφοι όπως ο Καστοριάδης, πανεπιστημιακοί όπως η Αρβελέρ, ο Δημαράς και ο Κακριδής, ποιητές όπως ο Σεφέρης κι ο Ελύτης. Και τόσοι άλλοι …
Τους επισκιάζουν αμόρφωτοι δημαγωγοί, ημιμαθείς τηλεοπτικοί αστέρες και άβουλοι πολιτικοί. Που συμπαρασύρουν τον κόσμο να πιστεύει σε ανύπαρκτους σωτήρες, σε μύθους για αμύθητους θησαυρούς και στην ιδέα ότι οι πλούσιοι θα συναινέσουν στην κάλυψη των χρεών του δημοσίου. Ιδίως όταν τα χρέη έχουν δημιουργηθεί λόγω κακοδιοίκησης και σπατάλης για ψηφοθηρικούς και ιδιοτελείς σκοπούς.
«Η στερνή, η πιο ιερή μορφή θεωρίας είναι η πράξη» λέει ο Καζαντζάκης στην «Ασκητική». Αλλά για να φτιάξουν τα πράγματα δεν αρκεί να επικαλούμαστε κάποιον ουράνιο ή επίγειο σωτήρα. «Αν δε δει ο Θεός χέρι ανθρώπου, δε βάζει μήτε κι αυτός το δικό του» λέει ο ίδιος στον «Καπετάν Μιχάλη». Θέλει δουλειά πρώτα σε ατομικό επίπεδο. Χωρίς φωνές, διαδηλώσεις, πορείες. Θέλει παράδειγμα, πείσμα αλλά και υπομονή … Και κάποτε ο τοίχος θα υποχωρήσει!
01 Νοεμβρίου 2016
25 Οκτωβρίου 2016
Περί άγνοιας
Η γενίκευση της άγνοιας στην οποία μας οδηγούν συγκεκριμένα συμφέροντα εγκυμονεί κινδύνους για την υγεία μας αλλά και για την γενικότερη αντιμετώπιση της ζωής και της καθημερινότητας
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 25 Οκτωβρίου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-265)
Γράφαμε την περασμένη εβδομάδα για τις απάτες στο διαδίκτυο. Πώς είναι δυνατόν να γίνονται πιστευτοί απίθανοι ισχυρισμοί που να θέτουν σε αμφισβήτηση επιστημονικά δεδομένα που έχουν αποδειχτεί μετά από εξαντλητικές έρευνες πολυάριθμων σοβαρών επιστημόνων; Κι όμως είναι δυνατόν όταν η αμφισβήτηση εξυπηρετεί συγκεκριμένα συμφέροντα.
Πάρτε για παράδειγμα τον καρκίνο του πνεύμονα. Η ασθένεια ήταν άγνωστη μέχρι τον 18ο αιώνα ίσως επειδή πολλές περιπτώσεις να εθεωρούντο εσφαλμένα ως φυματίωση. Όμως από λεπτομερείς αυτοψίες σε γερμανικές ερευνητικές κλινικές διαπιστώθηκε δραματική αύξηση των πρωτογενών καρκινικών όγκων των πνευμόνων τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα. Αύξηση που έγινε εντονότερη την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα. Ήδη από το 1912 η ασθένεια είχε συνδεθεί δυνητικά με το κάπνισμα, υπόθεση που επαληθεύτηκε επιστημονικά στο τέλος της δεκαετίας του 1950.
Αυτό όμως δυσαρέστησε ιδιαίτερα την καπνοβιομηχανία. Η οποία εφηύρε ένα νέο προϊόν κατά των δυνάμεων που αντιστρατεύονταν το κάπνισμα. Σε ένα μυστικό υπόμνημα του 1969 που αποκαλύφθηκε δέκα χρόνια αργότερα αναφέρεται «Το προϊόν μας είναι η αμφιβολία, αφού αποτελεί τον καλύτερο τρόπο να αντιστρατευθούμε το 'σύνολο των γεγονότων' που έχει στο μυαλό του το κοινό. Αποτελεί επίσης μέσο δημιουργίας διένεξης».
Η παραπάνω αποκάλυψη ώθησε τον Ρόμπερτ Πρόκτορ, έναν ιστορικό της επιστήμης από το Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, να εξετάσει σε βάθος τη μεθοδολογία της προμελετημένης διάδοσης συγκεχυμένων και παραπλανητικών πληροφοριών με στόχο την απόκρυψη των γεγονότων που συνέδεαν το κάπνισμα με τον καρκίνο και την υποβάθμιση της υγείας γενικότερα. Μάλιστα ονόμασε «αγνωσιολογία» (agnotology) τη μελέτη της σκόπιμης διάδοσης της άγνοιας από εταιρείες ή άλλους οργανισμούς με στόχο την πώληση προϊόντων ή τον επηρεασμό της κοινής γνώμης.
Όπως αναφέρει ο ίδιος ο Πρόκτορ, η άγνοια είναι εξουσία. Η αγνωσιολογία δεν εξετάζει ό,τι δεν γνωρίζουμε ακόμη, δηλαδή τα μεγάλα ερωτήματα που θέτει η επιστημονική έρευνα. Αλλά την σκόπιμη δημιουργία άγνοιας από ισχυρούς φορείς που δεν θέλουν ο κόσμος να γνωρίζει! Το αποτέλεσμα είναι να ζούμε σε ένα κόσμο ριζικής άγνοιας. Παρόλο που η γνώση είναι προσπελάσιμη, αυτό δεν σημαίνει ότι ο κόσμος έρχεται σε επαφή μαζί της. Επιπλέον, η γνώση που έχει ο κόσμος στηρίζεται συχνά στην πίστη ή στην παράδοση ή είναι το αποτέλεσμα καθαρής προπαγάνδας.
Ο Πρόκτορ διαπίστωσε ότι η άγνοια διαδίδεται κατ' αρχάς όταν ο επιστημονικά αγράμματος κόσμος δεν κατανοεί έννοιες ή γεγονότα και στη συνέχεια όταν κάποιες ομάδες συμφερόντων - εταιρείες ή πολιτικοί οργανισμοί - προσπαθούν να δημιουργήσουν σύγχυση σχετικά με ένα θέμα. Κλασικό παράδειγμα η κλιματική αλλαγή, όπου συχνά η διαμάχη δεν αφορά την ύπαρξη ή όχι του φαινομένου αλλά αν ο Θεός έφτιαξε τη γη για να την κατακυριεύσει ο άνθρωπος, αν η κυβέρνηση μπορεί να νομοθετεί για την βιομηχανία ή αν οι οικολόγοι θα πρέπει να έχουν εξουσία …
Αν σε όλα τα παραπάνω προσθέσουμε και το διαδίκτυο, όπου ο καθένας είναι «ειδικός» του εαυτού του, τότε η διάδοση της άγνοιας είναι ευκολότερη, αφού ο κάθε άσχετος αναμεταδίδει ως καθολικές αλήθειες τα αμφισβητήσιμα «γεγονότα» ή τις απάτες που του πουλάνε κάποια ισχυρά συμφέροντα. Μάλιστα, η άγνοια συχνά χρησιμοποιεί και τον μανδύα της ισορροπημένης διαλεκτικής προσέγγισης. «Αν δεν συμφωνείς με την άποψη μου ας το συζητήσουμε …» είναι η προσέγγιση του άσχετου που έχει επηρεαστεί και προσπαθεί να διαδώσει κάποια αντιεπιστημονική ή προπαγανδιστική άποψη …
Τι μπορεί όμως να συζητήσει κάποιος με έναν αδαή που μιλάει π.χ. για τους υποθετικούς «κινδύνους» των εμβολιασμών, όταν η επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει το αντίθετο; Όταν είναι γνωστό ότι οι σχετικές διαδόσεις ξεκίνησαν από εξ ολοκλήρου κατασκευασμένες έρευνες!
Τι μπορεί να αντιτάξει κανείς σε όσους μιλούν για «ευρωπαίους τοκογλύφους» όταν, σύμφωνα με στοιχεία που έχουν κατατεθεί στη Βουλή, το επιτόκιο που πληρώνει σήμερα η Ελλάδα για το μεγαλύτερο μέρος του χρέους των 321,6 δισ. ευρώ είναι κάτω του 1% (συγκεκριμένα το 47,4 % εξυπηρετείται με επιτόκιο 0,39% και το 16,4% με επιτόκιο 0,52%);
Μπορεί να συζητήσει κανείς σοβαρά για την ιστορία της Ελλάδας με τους τόσους μύθους που έχουμε διδαχτεί επί σειρά ετών στα σχολεία, μύθους που εν πολλοίς δημιούργησαν και υποστηρίζουν η ορθόδοξη εκκλησία και οι διάφορες πολιτικές παρατάξεις; Μύθους όπως το «κρυφό σχολειό» ή το «ξανθό γένος» που θα μας σώσει;
Τι συζήτηση να γίνει με όσους υποστηρίζουν μυθεύματα για συνωμοσίες εναντίον των Ελλήνων και της Ελλάδος από διάφορους κύκλους που μας μισούν και θέλουν να μας εξαφανίσουν (σιωνιστές, μασόνοι, κομμουνιστές, ισλαμιστές, παπιστές, αμερικάνοι, δυτικοευρωπαίοι); Όταν η σύγχρονη Ελλάδα δημιουργήθηκε το 1827 χάρις στην υποστήριξη των ευρωπαϊκών δυνάμεων και τη νίκη τους στη ναυμαχία του Ναυαρίνου; Κι όταν η ιστορική έρευνα έχει αποκαλύψει τα σφάλματα των ελλήνων πολιτικών που μας έχουν οδηγήσει κατ' επανάληψη σε πτωχεύσεις και εμφυλίους από το 1821 μέχρι σήμερα;
Πώς να γίνει συζήτηση για τα τόσα και τόσα τρελά και ανυπόστατα που αναφέρονται σε «επιστημονικά» βιβλία επιτήδειων, τα οποία στη συνέχεια κυκλοφορούν στο διαδίκτυο από ιστοσελίδες «ιατρικού», «επιστημονικού», «πατριωτικού», «ιστορικού» περιεχομένου; Τα οποία στη συνέχεια διαδίδονται άκριτα, χωρίς επαλήθευση ή διασταύρωση, από αμόρφωτους και αδαείς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με αποτέλεσμα να εξαπλώνεται περισσότερο η άγνοια …
Πρόκειται για ένα φαινόμενο το οποίο θα ενισχύεται συνεχώς με την πάροδο του χρόνου, αφού όλοι ομολογούν πως η παιδεία μας βαίνει συνεχώς υποβαθμιζόμενη. Μια άποψη που κι αυτή ίσως να έχει ξεκινήσει εν μέρει ως σκόπιμη παραπληροφόρηση για να μην επιτευχθούν κάποιες αναγκαίες αλλαγές ...
Ευτυχώς, μερικοί άνθρωποι πάνε αντίθετα στο ρεύμα. Οι βραδιές του ερευνητή στα ερευνητικά μας κέντρα. Η αξιέπαινη «Ημέρα Επιστήμης και Τεχνολογίας για Παιδιά Δημοτικού» που οργάνωσε πρόσφατα το Πολυτεχνείο Κρήτης. Οι προσπάθειες πολλών αξιόλογων δασκάλων και καθηγητών να εμφυσήσουν κριτικό πνεύμα και επιστημονική κουλτούρα στους μαθητές και σπουδαστές τους.
Η άγνοια δεν πρέπει να επικρατήσει. Θέτει σε κίνδυνο ζωές, περιουσίες ακόμη και την υπόστασή μας ως έθνους. Λιγότερα ψέματα, περισσότερη επιστημονική γνώση, λιγότερες θεωρίες συνομωσίας!
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 25 Οκτωβρίου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-265)
Γράφαμε την περασμένη εβδομάδα για τις απάτες στο διαδίκτυο. Πώς είναι δυνατόν να γίνονται πιστευτοί απίθανοι ισχυρισμοί που να θέτουν σε αμφισβήτηση επιστημονικά δεδομένα που έχουν αποδειχτεί μετά από εξαντλητικές έρευνες πολυάριθμων σοβαρών επιστημόνων; Κι όμως είναι δυνατόν όταν η αμφισβήτηση εξυπηρετεί συγκεκριμένα συμφέροντα.
Πάρτε για παράδειγμα τον καρκίνο του πνεύμονα. Η ασθένεια ήταν άγνωστη μέχρι τον 18ο αιώνα ίσως επειδή πολλές περιπτώσεις να εθεωρούντο εσφαλμένα ως φυματίωση. Όμως από λεπτομερείς αυτοψίες σε γερμανικές ερευνητικές κλινικές διαπιστώθηκε δραματική αύξηση των πρωτογενών καρκινικών όγκων των πνευμόνων τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα. Αύξηση που έγινε εντονότερη την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα. Ήδη από το 1912 η ασθένεια είχε συνδεθεί δυνητικά με το κάπνισμα, υπόθεση που επαληθεύτηκε επιστημονικά στο τέλος της δεκαετίας του 1950.
Αυτό όμως δυσαρέστησε ιδιαίτερα την καπνοβιομηχανία. Η οποία εφηύρε ένα νέο προϊόν κατά των δυνάμεων που αντιστρατεύονταν το κάπνισμα. Σε ένα μυστικό υπόμνημα του 1969 που αποκαλύφθηκε δέκα χρόνια αργότερα αναφέρεται «Το προϊόν μας είναι η αμφιβολία, αφού αποτελεί τον καλύτερο τρόπο να αντιστρατευθούμε το 'σύνολο των γεγονότων' που έχει στο μυαλό του το κοινό. Αποτελεί επίσης μέσο δημιουργίας διένεξης».
Η παραπάνω αποκάλυψη ώθησε τον Ρόμπερτ Πρόκτορ, έναν ιστορικό της επιστήμης από το Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, να εξετάσει σε βάθος τη μεθοδολογία της προμελετημένης διάδοσης συγκεχυμένων και παραπλανητικών πληροφοριών με στόχο την απόκρυψη των γεγονότων που συνέδεαν το κάπνισμα με τον καρκίνο και την υποβάθμιση της υγείας γενικότερα. Μάλιστα ονόμασε «αγνωσιολογία» (agnotology) τη μελέτη της σκόπιμης διάδοσης της άγνοιας από εταιρείες ή άλλους οργανισμούς με στόχο την πώληση προϊόντων ή τον επηρεασμό της κοινής γνώμης.
Όπως αναφέρει ο ίδιος ο Πρόκτορ, η άγνοια είναι εξουσία. Η αγνωσιολογία δεν εξετάζει ό,τι δεν γνωρίζουμε ακόμη, δηλαδή τα μεγάλα ερωτήματα που θέτει η επιστημονική έρευνα. Αλλά την σκόπιμη δημιουργία άγνοιας από ισχυρούς φορείς που δεν θέλουν ο κόσμος να γνωρίζει! Το αποτέλεσμα είναι να ζούμε σε ένα κόσμο ριζικής άγνοιας. Παρόλο που η γνώση είναι προσπελάσιμη, αυτό δεν σημαίνει ότι ο κόσμος έρχεται σε επαφή μαζί της. Επιπλέον, η γνώση που έχει ο κόσμος στηρίζεται συχνά στην πίστη ή στην παράδοση ή είναι το αποτέλεσμα καθαρής προπαγάνδας.
Ο Πρόκτορ διαπίστωσε ότι η άγνοια διαδίδεται κατ' αρχάς όταν ο επιστημονικά αγράμματος κόσμος δεν κατανοεί έννοιες ή γεγονότα και στη συνέχεια όταν κάποιες ομάδες συμφερόντων - εταιρείες ή πολιτικοί οργανισμοί - προσπαθούν να δημιουργήσουν σύγχυση σχετικά με ένα θέμα. Κλασικό παράδειγμα η κλιματική αλλαγή, όπου συχνά η διαμάχη δεν αφορά την ύπαρξη ή όχι του φαινομένου αλλά αν ο Θεός έφτιαξε τη γη για να την κατακυριεύσει ο άνθρωπος, αν η κυβέρνηση μπορεί να νομοθετεί για την βιομηχανία ή αν οι οικολόγοι θα πρέπει να έχουν εξουσία …
Αν σε όλα τα παραπάνω προσθέσουμε και το διαδίκτυο, όπου ο καθένας είναι «ειδικός» του εαυτού του, τότε η διάδοση της άγνοιας είναι ευκολότερη, αφού ο κάθε άσχετος αναμεταδίδει ως καθολικές αλήθειες τα αμφισβητήσιμα «γεγονότα» ή τις απάτες που του πουλάνε κάποια ισχυρά συμφέροντα. Μάλιστα, η άγνοια συχνά χρησιμοποιεί και τον μανδύα της ισορροπημένης διαλεκτικής προσέγγισης. «Αν δεν συμφωνείς με την άποψη μου ας το συζητήσουμε …» είναι η προσέγγιση του άσχετου που έχει επηρεαστεί και προσπαθεί να διαδώσει κάποια αντιεπιστημονική ή προπαγανδιστική άποψη …
Τι μπορεί όμως να συζητήσει κάποιος με έναν αδαή που μιλάει π.χ. για τους υποθετικούς «κινδύνους» των εμβολιασμών, όταν η επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει το αντίθετο; Όταν είναι γνωστό ότι οι σχετικές διαδόσεις ξεκίνησαν από εξ ολοκλήρου κατασκευασμένες έρευνες!
Τι μπορεί να αντιτάξει κανείς σε όσους μιλούν για «ευρωπαίους τοκογλύφους» όταν, σύμφωνα με στοιχεία που έχουν κατατεθεί στη Βουλή, το επιτόκιο που πληρώνει σήμερα η Ελλάδα για το μεγαλύτερο μέρος του χρέους των 321,6 δισ. ευρώ είναι κάτω του 1% (συγκεκριμένα το 47,4 % εξυπηρετείται με επιτόκιο 0,39% και το 16,4% με επιτόκιο 0,52%);
Μπορεί να συζητήσει κανείς σοβαρά για την ιστορία της Ελλάδας με τους τόσους μύθους που έχουμε διδαχτεί επί σειρά ετών στα σχολεία, μύθους που εν πολλοίς δημιούργησαν και υποστηρίζουν η ορθόδοξη εκκλησία και οι διάφορες πολιτικές παρατάξεις; Μύθους όπως το «κρυφό σχολειό» ή το «ξανθό γένος» που θα μας σώσει;
Τι συζήτηση να γίνει με όσους υποστηρίζουν μυθεύματα για συνωμοσίες εναντίον των Ελλήνων και της Ελλάδος από διάφορους κύκλους που μας μισούν και θέλουν να μας εξαφανίσουν (σιωνιστές, μασόνοι, κομμουνιστές, ισλαμιστές, παπιστές, αμερικάνοι, δυτικοευρωπαίοι); Όταν η σύγχρονη Ελλάδα δημιουργήθηκε το 1827 χάρις στην υποστήριξη των ευρωπαϊκών δυνάμεων και τη νίκη τους στη ναυμαχία του Ναυαρίνου; Κι όταν η ιστορική έρευνα έχει αποκαλύψει τα σφάλματα των ελλήνων πολιτικών που μας έχουν οδηγήσει κατ' επανάληψη σε πτωχεύσεις και εμφυλίους από το 1821 μέχρι σήμερα;
Πώς να γίνει συζήτηση για τα τόσα και τόσα τρελά και ανυπόστατα που αναφέρονται σε «επιστημονικά» βιβλία επιτήδειων, τα οποία στη συνέχεια κυκλοφορούν στο διαδίκτυο από ιστοσελίδες «ιατρικού», «επιστημονικού», «πατριωτικού», «ιστορικού» περιεχομένου; Τα οποία στη συνέχεια διαδίδονται άκριτα, χωρίς επαλήθευση ή διασταύρωση, από αμόρφωτους και αδαείς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με αποτέλεσμα να εξαπλώνεται περισσότερο η άγνοια …
Πρόκειται για ένα φαινόμενο το οποίο θα ενισχύεται συνεχώς με την πάροδο του χρόνου, αφού όλοι ομολογούν πως η παιδεία μας βαίνει συνεχώς υποβαθμιζόμενη. Μια άποψη που κι αυτή ίσως να έχει ξεκινήσει εν μέρει ως σκόπιμη παραπληροφόρηση για να μην επιτευχθούν κάποιες αναγκαίες αλλαγές ...
Ευτυχώς, μερικοί άνθρωποι πάνε αντίθετα στο ρεύμα. Οι βραδιές του ερευνητή στα ερευνητικά μας κέντρα. Η αξιέπαινη «Ημέρα Επιστήμης και Τεχνολογίας για Παιδιά Δημοτικού» που οργάνωσε πρόσφατα το Πολυτεχνείο Κρήτης. Οι προσπάθειες πολλών αξιόλογων δασκάλων και καθηγητών να εμφυσήσουν κριτικό πνεύμα και επιστημονική κουλτούρα στους μαθητές και σπουδαστές τους.
Η άγνοια δεν πρέπει να επικρατήσει. Θέτει σε κίνδυνο ζωές, περιουσίες ακόμη και την υπόστασή μας ως έθνους. Λιγότερα ψέματα, περισσότερη επιστημονική γνώση, λιγότερες θεωρίες συνομωσίας!
18 Οκτωβρίου 2016
Προφύλαξη από διαδικτυακές απάτες
Μερικές είναι αστείες αλλά άλλες, όταν γίνουν πιστευτές, μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο τη ζωή, την υγεία ή και την περιουσία μας …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 18 Οκτωβρίου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-264)
Έχουμε γράψει και στο παρελθόν ότι ο εικονικός κόσμος του διαδικτύου αποτελεί απεικόνιση του πραγματικού μας κόσμου. Στον πραγματικό κόσμο υπάρχουν μέρη που τα επισκέπτεσαι για την ομορφιά ή τη χρησιμότητά τους. Ένα πάρκο, ένα νοσοκομείο, ένα θέατρο. Αλλά υπάρχουν και μέρη που τα αποφεύγεις επειδή είναι επικίνδυνα. Όπως τις παράνομες χαρτοπαικτικές λέσχες. Τα μέρη που συχνάζουν άγρια ζώα. Τις περιοχές όπου κυκλοφορούν επικίνδυνα μικρόβια.
Αντίστοιχα, το διαδίκτυο περιλαμβάνει πολυάριθμες χρήσιμες τοποθεσίες. Ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες, βιντεοσκοπημένες ομιλίες, φωτογραφίες από εξωτικά μέρη, τραγούδια και κινηματογραφικές ταινίες, εφημερίδες, ιστολόγια και χώρους συζητήσεων. Όμως περιλαμβάνει και ύποπτες γειτονιές, όπως τοποθεσίες με κακόβουλα λογισμικά που ενδέχεται να καταστρέψουν υπολογιστές ή έξυπνα κινητά. Ή ακόμη να υποκλέψουν στοιχεία τραπεζικών λογαριασμών, ή και διαδικτυακές ταυτότητες χρηστών με στόχο να αποσπάσουν χρήματα ή να εξαπατήσουν διαδικτυακούς φίλους.
Οι προσεκτικοί χρήστες του διαδικτύου φροντίζουν να αποφεύγουν τις επικίνδυνες αυτές τοποθεσίες και να έχουν πάντα επικαιροποιημένα τα λογισμικά προστασίας του υπολογιστή τους από τα κακόβουλα λογισμικά. Φροντίζουν να μην ανοίγουν ύποπτα μηνύματα, ακόμη κι αν προέρχονται από καλούς φίλους. Τέλος, φροντίζουν να κάνουν περιοδικά αντίγραφα ασφαλείας των δεδομένων τους ώστε να μην τα χάσουν σε περίπτωση βλάβης του συστήματός τους.
Υπάρχουν όμως στο διαδίκτυο και κάποιου άλλου είδους κίνδυνοι που έχουν να κάνουν με την διάδοση ψευδών και κακόβουλων ειδήσεων. Υπάρχουν μάλιστα διαδικτυακοί τόποι και ιστολόγια που ειδικεύονται σε τέτοιου είδους απάτες, τις οποίες αξιόπιστοι αλλά ανυποψίαστοι και ευκολόπιστοι χρήστες διαδίδουν περαιτέρω, πολλαπλασιάζοντας τα θύματα. Μερικές μάλιστα από αυτές τις ανυπόστατες ιστορίες προϋπήρχαν, αλλά με το διαδίκτυο η διάδοσή τους έγινε ευκολότερη, περιβάλλοντας τες με έναν μανδύα «αξιοπιστίας».
Στο παρελθόν έχουμε αναφερθεί κατ' επανάληψη σε διάφορες τέτοιες απάτες, μερικές από τις οποίες μάλιστα έχουν αποκτήσει ένθερμους οπαδούς. Εκτός από τις ιστορίες με τους εξωγήινους, το διαδίκτυο κατακλύζεται από τους «αεροψεκασμούς», τις μυστικές εγκαταστάσεις που προκαλούν σεισμούς, τον Μπιλ Γκέιτς που μοιράζει λεφτά και χιλιάδες άλλες ανοησίες. Οι περισσότερες είναι ακίνδυνες και στους περισσότερους προκαλούν γέλιο. Μερικές, όπως η ιστορία του αεροπλανοφόρου που απαιτούσε την αλλαγή πορείας ενός φάρου, έχουν γίνει ανέκδοτα.
Μερικές ανυπόστατες ιστορίες όμως, μπορούν, αν γίνουν πιστευτές, να θέσουν σε κίνδυνο ζωές και περιουσίες. εξάπτοντας ξενοφοβικά και ρατσιστικά μίση και πάθη. Οι αντισημιτικές ιστορίες που διακινούνται από φασιστικές ομάδες συντηρούν σε ορισμένους αδικαιολόγητα αισθήματα μίσους κατά των Εβραίων που συχνά εκδηλώνονται με επιθέσεις σε συναγωγές και βεβηλώσεις νεκροταφείων. Παράλληλα, οι ψευδείς ειδήσεις για βιαιοπραγίες κατά μουσουλμάνων στις χώρες της Δύσης προκαλούν συχνά αντιδράσεις στις μουσουλμανικές χώρες και ωθούν παραπλανημένους πιστούς στους κόλπους ακραίων τρομοκρατικών οργανώσεων.
Μια άλλη κατηγορία ψευδών ειδήσεων που στις μέρες μας γνωρίζει ιδιαίτερη άνθηση στο διαδίκτυο αφορά θέματα υγείας. «Καταπληκτικές» δίαιτες, που όμως συχνά καταστρέφουν ζωτικά όργανα, όπως νεφρά και συκώτι. «Θαυματουργές» θεραπείες ακόμη και ανίατων ασθενειών με μαντζούνια, φυλακτά και θεϊκές παρεμβάσεις αγίων. Και τέλος, ιστορίες για ανίατες ασθένειες όπως αυτισμό ή καρκίνο που προκαλούν τα εμβόλια. Με αποτέλεσμα πολλοί γονείς να μην εμβολιάζουν τα παιδιά τους, θέτοντας έτσι σε κίνδυνο τα ίδια αλλά και τον υπόλοιπο πληθυσμό.
Χρειάζονται άραγε τα εμβόλια; Οπωσδήποτε, αφού με αυτά εξαλείφθηκε μια θανατηφόρα ασθένεια, η ευλογιά. Και περιορίστηκαν άλλες επικίνδυνες ασθένειες όπως η ερυθρά, η πολιομυελίτιδα, η ιλαρά, οι μαγουλάδες, η ανεμοβλογιά και ο τύφος, ασθένειες που ήταν πολύ συνηθισμένες μόλις πριν από 100 χρόνια.
Το ετήσιο εμβόλιο κατά της γρίπης αποτελεί την πρώτη και κυριότερη γραμμή άμυνας κατά του μικροβίου που συχνά προκαλεί επιδημίες. Συνιστάται για διαβητικούς και όσους πάσχουν από πνευμονοπάθειες, καρδιοπάθειες και χρόνιες νεφροπάθειες. Επίσης σε έγκυες και σε άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με παιδιά ηλικίας κάτω των 6 μηνών. Τέλος σε κλειστούς πληθυσμούς (εσωτερικοί σπουδαστές, τρόφιμοι ιδρυμάτων κλπ.) και οπωσδήποτε στο ιατρονοσηλευτικό προσωπικό και τους λοιπούς εργαζόμενους σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας.
Όταν ο εμβολιασμός καλύπτει τα περισσότερα μέλη ενός πληθυσμού, εξασφαλίζει συλλογική ανοσία και καθιστά πολύ πιο δύσκολη την εξάπλωση μιας επιδημίας. Σήμερα, στο στόχαστρο της εξάλειψης μέσω συστηματικού εμβολιασμού βρίσκεται η πολιομυελίτιδα, η εμφάνιση της οποίας έχει περιοριστεί μόνο σε τρεις χώρες (Αφγανιστάν, Νιγηρία και Πακιστάν).
Σε όσες περιπτώσεις κάποιες κοινωνίες διέκοψαν τους εμβολιασμούς, παρατηρήθηκε άμεση αύξηση των κρουσμάτων και των θανάτων. Αυτό συνέβη με μια επιδημία ευλογιάς στη Στοκχόλμη το 1873. Και με την αύξηση, το 1999 των κρουσμάτων ιλαράς στην Ολλανδία, την Βρετανία και την Ιρλανδία. Αλλά και φέτος στη Ρουμανία όπου σημειώθηκαν 675 κρούσματα και τρία νεκρά παιδιά!
Η μείωση των εμβολιασμών κατά της ιλαράς στις παραπάνω χώρες, οφειλόταν σε μια απάτη για την υποτιθέμενη εμφάνιση αυτισμού σε παιδιά που είχαν εμβολιαστεί με το εμβόλιο MMR (ιλαράς-μαγουλάδων-ερυθράς). Η ιστορία ξεκίνησε το 1998 από έρευνα με φαλκιδευμένα επιστημονικά στοιχεία, η οποία τελικά αποσύρθηκε μερικώς το 2004 και πλήρως το 2010. Από τον συντάκτη της αφαιρέθηκε η άδεια άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος. Η απάτη αποκαλύφθηκε μετά από εκτεταμένες επιδημιολογικές μελέτες σε Βρετανία και ΗΠΑ αλλά και ενδελεχείς δημοσιογραφικές έρευνες.
Φυσικά, τα εμβόλια, όπως όλα τα φάρμακα, είναι δυνατόν να προκαλέσουν παρενέργειες, ιδίως σε άτομα που εμφανίζουν κάποια συγκεκριμένα συμπτώματα ή πάσχουν από αλλεργίες ή κάποιες γενετικές προδιαθέσεις. Γι' αυτό ο εμβολιασμός πρέπει να γίνεται από γιατρό και να υπάρχει πάντα ιατρική παρακολούθηση σε περίπτωση ύποπτων συμπτωμάτων.
Όποιος δεν θέλει να πέφτει θύμα και να αναμεταδίδει απάτες κάθε είδους, μπορεί να ελέγχει τις παράξενες ειδήσεις στην ιστοσελίδα http://ellinikahoaxes.gr. Γιατί η καλύτερη άμυνα είναι πάντα η τεκμηριωμένη γνώση …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 18 Οκτωβρίου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-264)
Έχουμε γράψει και στο παρελθόν ότι ο εικονικός κόσμος του διαδικτύου αποτελεί απεικόνιση του πραγματικού μας κόσμου. Στον πραγματικό κόσμο υπάρχουν μέρη που τα επισκέπτεσαι για την ομορφιά ή τη χρησιμότητά τους. Ένα πάρκο, ένα νοσοκομείο, ένα θέατρο. Αλλά υπάρχουν και μέρη που τα αποφεύγεις επειδή είναι επικίνδυνα. Όπως τις παράνομες χαρτοπαικτικές λέσχες. Τα μέρη που συχνάζουν άγρια ζώα. Τις περιοχές όπου κυκλοφορούν επικίνδυνα μικρόβια.
Αντίστοιχα, το διαδίκτυο περιλαμβάνει πολυάριθμες χρήσιμες τοποθεσίες. Ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες, βιντεοσκοπημένες ομιλίες, φωτογραφίες από εξωτικά μέρη, τραγούδια και κινηματογραφικές ταινίες, εφημερίδες, ιστολόγια και χώρους συζητήσεων. Όμως περιλαμβάνει και ύποπτες γειτονιές, όπως τοποθεσίες με κακόβουλα λογισμικά που ενδέχεται να καταστρέψουν υπολογιστές ή έξυπνα κινητά. Ή ακόμη να υποκλέψουν στοιχεία τραπεζικών λογαριασμών, ή και διαδικτυακές ταυτότητες χρηστών με στόχο να αποσπάσουν χρήματα ή να εξαπατήσουν διαδικτυακούς φίλους.
Οι προσεκτικοί χρήστες του διαδικτύου φροντίζουν να αποφεύγουν τις επικίνδυνες αυτές τοποθεσίες και να έχουν πάντα επικαιροποιημένα τα λογισμικά προστασίας του υπολογιστή τους από τα κακόβουλα λογισμικά. Φροντίζουν να μην ανοίγουν ύποπτα μηνύματα, ακόμη κι αν προέρχονται από καλούς φίλους. Τέλος, φροντίζουν να κάνουν περιοδικά αντίγραφα ασφαλείας των δεδομένων τους ώστε να μην τα χάσουν σε περίπτωση βλάβης του συστήματός τους.
Υπάρχουν όμως στο διαδίκτυο και κάποιου άλλου είδους κίνδυνοι που έχουν να κάνουν με την διάδοση ψευδών και κακόβουλων ειδήσεων. Υπάρχουν μάλιστα διαδικτυακοί τόποι και ιστολόγια που ειδικεύονται σε τέτοιου είδους απάτες, τις οποίες αξιόπιστοι αλλά ανυποψίαστοι και ευκολόπιστοι χρήστες διαδίδουν περαιτέρω, πολλαπλασιάζοντας τα θύματα. Μερικές μάλιστα από αυτές τις ανυπόστατες ιστορίες προϋπήρχαν, αλλά με το διαδίκτυο η διάδοσή τους έγινε ευκολότερη, περιβάλλοντας τες με έναν μανδύα «αξιοπιστίας».
Στο παρελθόν έχουμε αναφερθεί κατ' επανάληψη σε διάφορες τέτοιες απάτες, μερικές από τις οποίες μάλιστα έχουν αποκτήσει ένθερμους οπαδούς. Εκτός από τις ιστορίες με τους εξωγήινους, το διαδίκτυο κατακλύζεται από τους «αεροψεκασμούς», τις μυστικές εγκαταστάσεις που προκαλούν σεισμούς, τον Μπιλ Γκέιτς που μοιράζει λεφτά και χιλιάδες άλλες ανοησίες. Οι περισσότερες είναι ακίνδυνες και στους περισσότερους προκαλούν γέλιο. Μερικές, όπως η ιστορία του αεροπλανοφόρου που απαιτούσε την αλλαγή πορείας ενός φάρου, έχουν γίνει ανέκδοτα.
Μερικές ανυπόστατες ιστορίες όμως, μπορούν, αν γίνουν πιστευτές, να θέσουν σε κίνδυνο ζωές και περιουσίες. εξάπτοντας ξενοφοβικά και ρατσιστικά μίση και πάθη. Οι αντισημιτικές ιστορίες που διακινούνται από φασιστικές ομάδες συντηρούν σε ορισμένους αδικαιολόγητα αισθήματα μίσους κατά των Εβραίων που συχνά εκδηλώνονται με επιθέσεις σε συναγωγές και βεβηλώσεις νεκροταφείων. Παράλληλα, οι ψευδείς ειδήσεις για βιαιοπραγίες κατά μουσουλμάνων στις χώρες της Δύσης προκαλούν συχνά αντιδράσεις στις μουσουλμανικές χώρες και ωθούν παραπλανημένους πιστούς στους κόλπους ακραίων τρομοκρατικών οργανώσεων.
Μια άλλη κατηγορία ψευδών ειδήσεων που στις μέρες μας γνωρίζει ιδιαίτερη άνθηση στο διαδίκτυο αφορά θέματα υγείας. «Καταπληκτικές» δίαιτες, που όμως συχνά καταστρέφουν ζωτικά όργανα, όπως νεφρά και συκώτι. «Θαυματουργές» θεραπείες ακόμη και ανίατων ασθενειών με μαντζούνια, φυλακτά και θεϊκές παρεμβάσεις αγίων. Και τέλος, ιστορίες για ανίατες ασθένειες όπως αυτισμό ή καρκίνο που προκαλούν τα εμβόλια. Με αποτέλεσμα πολλοί γονείς να μην εμβολιάζουν τα παιδιά τους, θέτοντας έτσι σε κίνδυνο τα ίδια αλλά και τον υπόλοιπο πληθυσμό.
Χρειάζονται άραγε τα εμβόλια; Οπωσδήποτε, αφού με αυτά εξαλείφθηκε μια θανατηφόρα ασθένεια, η ευλογιά. Και περιορίστηκαν άλλες επικίνδυνες ασθένειες όπως η ερυθρά, η πολιομυελίτιδα, η ιλαρά, οι μαγουλάδες, η ανεμοβλογιά και ο τύφος, ασθένειες που ήταν πολύ συνηθισμένες μόλις πριν από 100 χρόνια.
Το ετήσιο εμβόλιο κατά της γρίπης αποτελεί την πρώτη και κυριότερη γραμμή άμυνας κατά του μικροβίου που συχνά προκαλεί επιδημίες. Συνιστάται για διαβητικούς και όσους πάσχουν από πνευμονοπάθειες, καρδιοπάθειες και χρόνιες νεφροπάθειες. Επίσης σε έγκυες και σε άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με παιδιά ηλικίας κάτω των 6 μηνών. Τέλος σε κλειστούς πληθυσμούς (εσωτερικοί σπουδαστές, τρόφιμοι ιδρυμάτων κλπ.) και οπωσδήποτε στο ιατρονοσηλευτικό προσωπικό και τους λοιπούς εργαζόμενους σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας.
Όταν ο εμβολιασμός καλύπτει τα περισσότερα μέλη ενός πληθυσμού, εξασφαλίζει συλλογική ανοσία και καθιστά πολύ πιο δύσκολη την εξάπλωση μιας επιδημίας. Σήμερα, στο στόχαστρο της εξάλειψης μέσω συστηματικού εμβολιασμού βρίσκεται η πολιομυελίτιδα, η εμφάνιση της οποίας έχει περιοριστεί μόνο σε τρεις χώρες (Αφγανιστάν, Νιγηρία και Πακιστάν).
Σε όσες περιπτώσεις κάποιες κοινωνίες διέκοψαν τους εμβολιασμούς, παρατηρήθηκε άμεση αύξηση των κρουσμάτων και των θανάτων. Αυτό συνέβη με μια επιδημία ευλογιάς στη Στοκχόλμη το 1873. Και με την αύξηση, το 1999 των κρουσμάτων ιλαράς στην Ολλανδία, την Βρετανία και την Ιρλανδία. Αλλά και φέτος στη Ρουμανία όπου σημειώθηκαν 675 κρούσματα και τρία νεκρά παιδιά!
Η μείωση των εμβολιασμών κατά της ιλαράς στις παραπάνω χώρες, οφειλόταν σε μια απάτη για την υποτιθέμενη εμφάνιση αυτισμού σε παιδιά που είχαν εμβολιαστεί με το εμβόλιο MMR (ιλαράς-μαγουλάδων-ερυθράς). Η ιστορία ξεκίνησε το 1998 από έρευνα με φαλκιδευμένα επιστημονικά στοιχεία, η οποία τελικά αποσύρθηκε μερικώς το 2004 και πλήρως το 2010. Από τον συντάκτη της αφαιρέθηκε η άδεια άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος. Η απάτη αποκαλύφθηκε μετά από εκτεταμένες επιδημιολογικές μελέτες σε Βρετανία και ΗΠΑ αλλά και ενδελεχείς δημοσιογραφικές έρευνες.
Φυσικά, τα εμβόλια, όπως όλα τα φάρμακα, είναι δυνατόν να προκαλέσουν παρενέργειες, ιδίως σε άτομα που εμφανίζουν κάποια συγκεκριμένα συμπτώματα ή πάσχουν από αλλεργίες ή κάποιες γενετικές προδιαθέσεις. Γι' αυτό ο εμβολιασμός πρέπει να γίνεται από γιατρό και να υπάρχει πάντα ιατρική παρακολούθηση σε περίπτωση ύποπτων συμπτωμάτων.
Όποιος δεν θέλει να πέφτει θύμα και να αναμεταδίδει απάτες κάθε είδους, μπορεί να ελέγχει τις παράξενες ειδήσεις στην ιστοσελίδα http://ellinikahoaxes.gr. Γιατί η καλύτερη άμυνα είναι πάντα η τεκμηριωμένη γνώση …
04 Οκτωβρίου 2016
Εγκάρσιες δεξιότητες και ανεργία
Η σημερινή αγορά εργασίας δεν απαιτεί μόνο πτυχία αλλά και συγκεκριμένες δεξιότητες …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 4 Οκτωβρίου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-263)
Μια από τις σοβαρότερες δυσμενείς επιπτώσεις της κρίσης είναι βέβαια η ανεργία. Μάλιστα η ανεργία των νέων βρίσκεται σταθερά στο 50%., με αποτέλεσμα οι νέοι και οι νέες μας που σπουδάζουν, να γνωρίζουν ότι είναι πολύ πιθανό να δυσκολευτούν ιδιαίτερα να βρουν δουλειά. Ταυτόχρονα όμως, με βάση τις έρευνες που διεξάγουν κάθε χρόνο οι εταιρείες ανθρώπινου δυναμικού, παρατηρείται και το φαινόμενο μία στις δύο επιχειρήσεις να μην μπορεί να βρει προσωπικό με τις κατάλληλες δεξιότητες …
Και ποιες είναι άραγε αυτές οι δεξιότητες; Μια πρώτη ανάλυση έχει γίνει από τη Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο της υλοποίησης της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Στόχος αυτής της στρατηγικής που συμφωνήθηκε από 2010 είναι να μετατρέψει την Ευρώπη σε μια έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς οικονομία. «Έξυπνη», σημαίνει να στηρίζεται στη γνώση και την καινοτομία. «Διατηρήσιμη», σημαίνει να μην κατασπαταλά τους φυσικούς πόρους, να εξοικονομεί ενέργεια και να προωθεί ανταγωνιστικές οικολογικές λύσεις. Και τέλος «Χωρίς αποκλεισμούς», σημαίνει να ενισχύει την απασχόληση, την κοινωνική και εδαφική συνοχή και την ένταξη των ατόμων με ειδικές ανάγκες.
Στο πλαίσιο της παραπάνω στρατηγικής, προτάθηκαν το 2012 κάποιοι στόχοι για τον «Ανασχεδιασμό της Εκπαίδευσης». Οι στόχοι αυτοί καλύπτουν αρκετές δεξιότητες όπως γλωσσικές, ψηφιακές, επιχειρηματικές, μαθησιακές. Δεξιότητες που θα πρέπει να αποκτηθούν με ευθύνη των κρατών μελών, επειδή η παιδεία και η επαγγελματική κατάρτιση αποτελούν τομείς αποκλειστικής εθνικής αρμοδιότητας, για τους οποίους η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να οργανώνει μόνο δράσεις υποστήριξης, ενίσχυσης και συμπλήρωσης.
Γλωσσικές δεξιότητες. Ο στόχος που έχει τεθεί είναι πολλαπλός. Κατ' αρχάς, οι απόφοιτοι θα πρέπει να γνωρίζουν καλά τη μητρική τους γλώσσα και να μπορούν να επικοινωνήσουν άνετα σε αυτήν. Όσον αφορά τις ξένες γλώσσες, οι μισοί από τους 15χρονους μαθητές (απόφοιτοι Γυμνασίου) θα πρέπει να γνωρίζουν μια ξένη γλώσσα σε επίπεδο Β2 δηλαδή να είναι Ανεξάρτητοι Χρήστες. Αυτό σημαίνει ότι κατανοούν τις κύριες ιδέες ενός σύνθετου κειμένου για συγκεκριμένα και για αφηρημένα θέματα, συμπεριλαμβανομένων συζητήσεων πάνω σε τεχνικά ζητήματα της ειδικότητάς τους.
Ότι μπορούν να επικοινωνήσουν με άνεση και αυθορμητισμό με φυσικούς ομιλητές της γλώσσας, ότι μπορούν να παραγάγουν σαφές, λεπτομερές κείμενο για ένα ευρύ φάσμα θεμάτων και να εξηγήσουν μια άποψη πάνω σε ένα κεντρικό ζήτημα, αναφέροντας τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των διαφόρων επιλογών. Ο δεύτερος στόχος είναι το 75% των μαθητών αυτών να έχει αρχίσει να μαθαίνει και μια δεύτερη ξένη γλώσσα.
Προσοχή, τα παραπάνω δεν συνδέονται απαραίτητα με την κατοχή κάποιου πτυχίου! Χαρακτηριστική η ιστορία που μου αφηγήθηκε φίλος που διατηρεί μια μικρή εταιρεία. Όταν ζήτησε να προσλάβει μια γραμματέα εμφανίστηκαν πολλές κοπέλες με Proficiency, οι οποίες όμως δεν μπορούσαν να συντάξουν μια απλή απαντητική επιστολή με βάση κάποιες οδηγίες. Είναι κρίμα, η επένδυση που κάνουν τόσοι νέοι και νέες να εξαντλείται στην κατάκτηση ενός πτυχίου χωρίς να συνοδεύεται από τις αντίστοιχες δεξιότητες …
Ψηφιακές δεξιότητες. Οι εν λόγω δεξιότητες περιλαμβάνουν την ικανότητα εύρεσης, αξιολόγησης, αξιοποίησης, κοινοποίησης και δημιουργίας περιεχομένου χρησιμοποιώντας τη πληροφορική και το διαδίκτυο. Περιλαμβάνουν επίσης σε δεύτερο επίπεδο την ικανότητα προγραμματισμού όπως προσωπικούς υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα, ταμπλέτες ακόμη και μεγάλα συστήματα.
Και σε αυτόν το τομέα δεν αρκεί να ξέρει κάποιος να γκουγκλάρει μια λέξη ή ένα προϊόν, να γράψει ένα κείμενο στον επεξεργαστή κειμένου ή τέλος να κάνει κάποιους υπολογισμούς. Θα πρέπει να μπορεί να αξιολογήσει τα ευρήματα της έρευνας. Θα πρέπει να μπορεί να παρουσιάσει ένα καλαίσθητο, δομημένο και πλήρες κείμενο. Τέλος, θα πρέπει να μπορεί να παρουσιάσει έναν ολοκληρωμένο υπολογισμό συνδυάζοντας πολλά στοιχεία και χρησιμοποιώντας μαθηματικούς τύπους. Κάτι που προϋποθέτει και καλές γνώσεις μαθηματικών από το σχολείο.
Επιχειρηματικές δεξιότητες. Περιλαμβάνουν την ικανότητα ατομικής και ομαδικής εργασίας, την αποτελεσματική επικοινωνία επιχειρηματικών ιδεών στους άλλους καθώς και την δημιουργική και καινοτόμο σκέψη. Τον σχεδιασμό, τον προγραμματισμό και την κατανομή εργασιών, την ηγεσία στο πλαίσιο ομαδικής εργασίας καθώς και την ικανότητα οργάνωσης συναντήσεων κατιδεασμού. Την ικανότητα ομαδικής επίλυσης προβλημάτων, λήψης κοινών αποφάσεων και εντοπισμού και εκτίμησης κινδύνων. Την εκτίμηση των διαθέσιμων πόρων και δεξιοτήτων αλλά και των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τις αποφάσεις. Και τέλος την αξιολόγηση αποτελεσμάτων και διαδικασιών.
Αλλά και κατά πόσο αναλαμβάνει κάποιος τις ευθύνες για την ολοκλήρωση των εργασιών και την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων. Τους τρόπους που δικτυώνεται με άτομα και ομάδες. Την επίδειξη αλληλοσεβασμού, αποδοχής της καινοτομίας και της αλλαγής, και τέλος την υπεύθυνη αντιμετώπιση και χρήση των δημόσιων αγαθών.
Άλλες δεξιότητες. Μια βασική δεξιότητα για όλες τις εποχές είναι να μάθουμε πώς να μαθαίνουμε. Αυτό εξασφαλίζει τον εμπλουτισμό των γνώσεων και την δια βίου μάθηση ακόμη και μετά την ολοκλήρωση του υποχρεωτικού κύκλου σπουδών.
Μια άλλη δεξιότητα αφορά την πολιτιστική εγρήγορση και έκφραση. Περιλαμβάνει την αξιολόγηση της σχέσης μεταξύ της πολιτιστικής κληρονομιάς, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (συμπεριλαμβανομένων και των δικαιωμάτων των μειονοτήτων) και των απαιτήσεων για αλληλοσεβασμό. Επίσης, τον εντοπισμό και διόρθωση διάφορων διαπολιτισμικών παρεξηγήσεων που ενδέχεται να προκαλούν συγκρούσεις στους χώρους εργασίας.
Πόσες από τις παραπάνω δεξιότητες διδάσκονται σήμερα στα σχολεία; Για πόσες από αυτές διατίθεται επαρκής αριθμός καταρτισμένων εκπαιδευτικών; Σε πόσα σχολεία υπάρχουν οι συνθήκες εκείνες που θα επιτρέψουν να ανθίσουν η δημιουργικότητα και η καινοτομία σε όλους τους παραπάνω τομείς; Πόσες αποτελούν αντικείμενο συζήτησης στο Κοινοβούλιο; Δυστυχώς, οι αρνητικές απαντήσεις προδικάζουν με βεβαιότητα και την διαιώνιση του προβλήματος της ανεργίας …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 4 Οκτωβρίου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-263)
Μια από τις σοβαρότερες δυσμενείς επιπτώσεις της κρίσης είναι βέβαια η ανεργία. Μάλιστα η ανεργία των νέων βρίσκεται σταθερά στο 50%., με αποτέλεσμα οι νέοι και οι νέες μας που σπουδάζουν, να γνωρίζουν ότι είναι πολύ πιθανό να δυσκολευτούν ιδιαίτερα να βρουν δουλειά. Ταυτόχρονα όμως, με βάση τις έρευνες που διεξάγουν κάθε χρόνο οι εταιρείες ανθρώπινου δυναμικού, παρατηρείται και το φαινόμενο μία στις δύο επιχειρήσεις να μην μπορεί να βρει προσωπικό με τις κατάλληλες δεξιότητες …
Και ποιες είναι άραγε αυτές οι δεξιότητες; Μια πρώτη ανάλυση έχει γίνει από τη Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο της υλοποίησης της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Στόχος αυτής της στρατηγικής που συμφωνήθηκε από 2010 είναι να μετατρέψει την Ευρώπη σε μια έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς οικονομία. «Έξυπνη», σημαίνει να στηρίζεται στη γνώση και την καινοτομία. «Διατηρήσιμη», σημαίνει να μην κατασπαταλά τους φυσικούς πόρους, να εξοικονομεί ενέργεια και να προωθεί ανταγωνιστικές οικολογικές λύσεις. Και τέλος «Χωρίς αποκλεισμούς», σημαίνει να ενισχύει την απασχόληση, την κοινωνική και εδαφική συνοχή και την ένταξη των ατόμων με ειδικές ανάγκες.
Στο πλαίσιο της παραπάνω στρατηγικής, προτάθηκαν το 2012 κάποιοι στόχοι για τον «Ανασχεδιασμό της Εκπαίδευσης». Οι στόχοι αυτοί καλύπτουν αρκετές δεξιότητες όπως γλωσσικές, ψηφιακές, επιχειρηματικές, μαθησιακές. Δεξιότητες που θα πρέπει να αποκτηθούν με ευθύνη των κρατών μελών, επειδή η παιδεία και η επαγγελματική κατάρτιση αποτελούν τομείς αποκλειστικής εθνικής αρμοδιότητας, για τους οποίους η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να οργανώνει μόνο δράσεις υποστήριξης, ενίσχυσης και συμπλήρωσης.
Γλωσσικές δεξιότητες. Ο στόχος που έχει τεθεί είναι πολλαπλός. Κατ' αρχάς, οι απόφοιτοι θα πρέπει να γνωρίζουν καλά τη μητρική τους γλώσσα και να μπορούν να επικοινωνήσουν άνετα σε αυτήν. Όσον αφορά τις ξένες γλώσσες, οι μισοί από τους 15χρονους μαθητές (απόφοιτοι Γυμνασίου) θα πρέπει να γνωρίζουν μια ξένη γλώσσα σε επίπεδο Β2 δηλαδή να είναι Ανεξάρτητοι Χρήστες. Αυτό σημαίνει ότι κατανοούν τις κύριες ιδέες ενός σύνθετου κειμένου για συγκεκριμένα και για αφηρημένα θέματα, συμπεριλαμβανομένων συζητήσεων πάνω σε τεχνικά ζητήματα της ειδικότητάς τους.
Ότι μπορούν να επικοινωνήσουν με άνεση και αυθορμητισμό με φυσικούς ομιλητές της γλώσσας, ότι μπορούν να παραγάγουν σαφές, λεπτομερές κείμενο για ένα ευρύ φάσμα θεμάτων και να εξηγήσουν μια άποψη πάνω σε ένα κεντρικό ζήτημα, αναφέροντας τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των διαφόρων επιλογών. Ο δεύτερος στόχος είναι το 75% των μαθητών αυτών να έχει αρχίσει να μαθαίνει και μια δεύτερη ξένη γλώσσα.
Προσοχή, τα παραπάνω δεν συνδέονται απαραίτητα με την κατοχή κάποιου πτυχίου! Χαρακτηριστική η ιστορία που μου αφηγήθηκε φίλος που διατηρεί μια μικρή εταιρεία. Όταν ζήτησε να προσλάβει μια γραμματέα εμφανίστηκαν πολλές κοπέλες με Proficiency, οι οποίες όμως δεν μπορούσαν να συντάξουν μια απλή απαντητική επιστολή με βάση κάποιες οδηγίες. Είναι κρίμα, η επένδυση που κάνουν τόσοι νέοι και νέες να εξαντλείται στην κατάκτηση ενός πτυχίου χωρίς να συνοδεύεται από τις αντίστοιχες δεξιότητες …
Ψηφιακές δεξιότητες. Οι εν λόγω δεξιότητες περιλαμβάνουν την ικανότητα εύρεσης, αξιολόγησης, αξιοποίησης, κοινοποίησης και δημιουργίας περιεχομένου χρησιμοποιώντας τη πληροφορική και το διαδίκτυο. Περιλαμβάνουν επίσης σε δεύτερο επίπεδο την ικανότητα προγραμματισμού όπως προσωπικούς υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα, ταμπλέτες ακόμη και μεγάλα συστήματα.
Και σε αυτόν το τομέα δεν αρκεί να ξέρει κάποιος να γκουγκλάρει μια λέξη ή ένα προϊόν, να γράψει ένα κείμενο στον επεξεργαστή κειμένου ή τέλος να κάνει κάποιους υπολογισμούς. Θα πρέπει να μπορεί να αξιολογήσει τα ευρήματα της έρευνας. Θα πρέπει να μπορεί να παρουσιάσει ένα καλαίσθητο, δομημένο και πλήρες κείμενο. Τέλος, θα πρέπει να μπορεί να παρουσιάσει έναν ολοκληρωμένο υπολογισμό συνδυάζοντας πολλά στοιχεία και χρησιμοποιώντας μαθηματικούς τύπους. Κάτι που προϋποθέτει και καλές γνώσεις μαθηματικών από το σχολείο.
Επιχειρηματικές δεξιότητες. Περιλαμβάνουν την ικανότητα ατομικής και ομαδικής εργασίας, την αποτελεσματική επικοινωνία επιχειρηματικών ιδεών στους άλλους καθώς και την δημιουργική και καινοτόμο σκέψη. Τον σχεδιασμό, τον προγραμματισμό και την κατανομή εργασιών, την ηγεσία στο πλαίσιο ομαδικής εργασίας καθώς και την ικανότητα οργάνωσης συναντήσεων κατιδεασμού. Την ικανότητα ομαδικής επίλυσης προβλημάτων, λήψης κοινών αποφάσεων και εντοπισμού και εκτίμησης κινδύνων. Την εκτίμηση των διαθέσιμων πόρων και δεξιοτήτων αλλά και των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τις αποφάσεις. Και τέλος την αξιολόγηση αποτελεσμάτων και διαδικασιών.
Αλλά και κατά πόσο αναλαμβάνει κάποιος τις ευθύνες για την ολοκλήρωση των εργασιών και την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων. Τους τρόπους που δικτυώνεται με άτομα και ομάδες. Την επίδειξη αλληλοσεβασμού, αποδοχής της καινοτομίας και της αλλαγής, και τέλος την υπεύθυνη αντιμετώπιση και χρήση των δημόσιων αγαθών.
Άλλες δεξιότητες. Μια βασική δεξιότητα για όλες τις εποχές είναι να μάθουμε πώς να μαθαίνουμε. Αυτό εξασφαλίζει τον εμπλουτισμό των γνώσεων και την δια βίου μάθηση ακόμη και μετά την ολοκλήρωση του υποχρεωτικού κύκλου σπουδών.
Μια άλλη δεξιότητα αφορά την πολιτιστική εγρήγορση και έκφραση. Περιλαμβάνει την αξιολόγηση της σχέσης μεταξύ της πολιτιστικής κληρονομιάς, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (συμπεριλαμβανομένων και των δικαιωμάτων των μειονοτήτων) και των απαιτήσεων για αλληλοσεβασμό. Επίσης, τον εντοπισμό και διόρθωση διάφορων διαπολιτισμικών παρεξηγήσεων που ενδέχεται να προκαλούν συγκρούσεις στους χώρους εργασίας.
Πόσες από τις παραπάνω δεξιότητες διδάσκονται σήμερα στα σχολεία; Για πόσες από αυτές διατίθεται επαρκής αριθμός καταρτισμένων εκπαιδευτικών; Σε πόσα σχολεία υπάρχουν οι συνθήκες εκείνες που θα επιτρέψουν να ανθίσουν η δημιουργικότητα και η καινοτομία σε όλους τους παραπάνω τομείς; Πόσες αποτελούν αντικείμενο συζήτησης στο Κοινοβούλιο; Δυστυχώς, οι αρνητικές απαντήσεις προδικάζουν με βεβαιότητα και την διαιώνιση του προβλήματος της ανεργίας …
27 Σεπτεμβρίου 2016
Περί κλιματικής αλλαγής
Μερικά επικίνδυνα αποτελέσματα της κλιματικής αλλαγής που θα πρέπει να μας κινητοποιήσουν …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 27 Σεπτεμβρίου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-262)
Η Μονάδα Πολιτικής Προστασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπαγόταν στην Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος όταν υπηρέτησα εκεί στο γύρισμα της χιλιετίας. Θυμάμαι σε μια ενημερωτική συνάντηση της Γενικής Διεύθυνσης όταν τέθηκε το ερώτημα «πόσοι πιστεύετε στα σενάρια περί κλιματικής αλλαγής;» να σηκώνουμε το χέρι μας μόνο 2-3 συνάδελφοι. Ήταν η εποχή που πολλοί αμφισβητούσαν τις επιστημονικές μελέτες περί κλιματικής αλλαγής, συχνά με την παρακίνηση του λόμπυ του άνθρακα - στο οποίο συμμετείχαν εταιρείες πετρελαίου και εξόρυξης γαιάνθρακα, και οι μεγάλοι ενεργοβόροι κλάδοι (μεταφορές, βιομηχανία κλπ.)
Σήμερα, μετά και την συμφωνία του Παρισιού του περασμένου Δεκεμβρίου για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, όσοι αμφισβητούν την κλιματική αλλαγή αποτελούν πλέον μια μικρή μειονότητα. Και οι επιπτώσεις που είχαν προβλέψει εδώ και αρκετές δεκαετίες διάφοροι συνετοί επιστήμονες αρχίζουν σιγά-σιγά να γίνονται πραγματικότητα.
Μια καλή φίλη που πήγε για τουρισμό στη Σιβηρία μας περιέγραφε την κατάσταση. «Στις περιοχές που ήταν μόνιμα παγωμένες, τους νεκρούς τους έθαβαν στον πάγο. Όμως τώρα που οι πάγοι λιώνουν, τα πτώματα έρχονται στην επιφάνεια και υπάρχουν φόβοι για επιδημίες, ιδίως σε περιοχές που είχαν πληγεί ιδιαίτερα από ευλογιά, άνθρακα ή πανώλη». Παράλληλα, ελευθερώνεται μεθάνιο ενώ προβλέπεται και η αποκάλυψη χώρων ταφής τοξικών και πυρηνικών αποβλήτων.
Και οι δημοσιογραφικές πληροφορίες επιβεβαιώνουν πολλά από τα παραπάνω, αφού το περασμένο καλοκαίρι ήταν το θερμότερο που γνώρισε η Σιβηρία και ο Αρκτικός κύκλος γενικότερα από τότε που υπάρχουν ιστορικές καταγραφές.
Άνθρακας. Ο άνθρακας είναι μία απειλητική για τη ζωή μολυσματική ασθένεια που προσβάλλει συνήθως τα ζώα (αιγοπρόβατα, βοοειδή και άλογα) από τα οποία μπορεί να μεταδοθεί και στον άνθρωπο. Προκαλείται από ένα βακτηρίδιο και χρησιμοποιείται ως βιολογικό όπλο. Γι' αυτό έχει έλθει στο προσκήνιο τα τελευταία χρόνια, αφού υπάρχουν φόβοι ότι μπορεί αξιοποιηθεί σε κάποια τρομοκρατική επίθεση.
Φέτος λοιπόν σημειώθηκε μια επιδημία άνθρακα στη Σιβηρία! Ξεκίνησε από το χώρο ταφής ταράνδων που είχαν πεθάνει σε μια επιδημία άνθρακα που έπληξε την περιοχή από το 1897 ως το 1925. Στα τέλη Αυγούστου το μικρόβιο είχε προσβάλει πάνω από 2.300 ταράνδους και επενέβη ο στρατός που καίει τα κουφάρια από τα μολυσμένα ζώα για να σταματήσει την επιδημία. Η οποία πέρασε και στον άνθρωπο σκοτώνοντας ένα 12χρονο αγόρι και επιμολύνοντας άλλα 24 άτομα από τα οποία τα 10 ήταν παιδιά.
Οι επιστήμονες φοβούνται ότι η θερινή επιδημία θα εξαπλωθεί. Παρόμοιοι χώροι ταφής ζώων υπάρχουν σε όλη τη Ρωσία, μερικοί και εντός του αρκτικού κύκλου. Επισημαίνονται συνήθως με ξύλινους φράκτες οι οποίοι όμως καταστρέφονται με τα χρόνια ενώ εξασθενεί και η συλλογική μνήμη για την απαγόρευση βόσκησης στις συγκεκριμένες περιοχές. Μάλιστα, ο κυβερνήτης της περιοχής Γιαμάλ όπου σημειώθηκε η επιδημία απαγόρευσε το κυνήγι σε όλη την περιφέρεια.
Ευλογιά. Ο ίδιος μηχανισμός ενδέχεται να προκαλέσει και επιδημία ευλογιάς, μιας ιογενούς μολυσματικής ασθένειας που προσβάλλει αποκλειστικά τον άνθρωπο. Τη δεκαετία του 1890 μια μεγάλη επιδημία ευλογιάς είχε αποδεκατίσει το 40% του πληθυσμού μιας πόλης στην ανατολική Σιβηρία στις όχθες του ποταμού Κολύμα.
Ο πάγος που σκέπαζε τους τάφους έχει σήμερα λιώσει και ο πλημμυρισμένος ποταμός αρχίζει να διαβρώνει το έδαφος με κίνδυνο να συμπαρασύρει και τους ενταφιασμένους. Και οι επιστήμονες που μελετούν τους τάφους αυτούς ανέφεραν ότι εντόπισαν κομμάτια από το DNA των ιών που προκαλούν την ευλογιά. Το 1979, η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας είχε αναφέρει την εξάλειψη της ευλογιάς μετά από επιτυχημένες παγκόσμιες εκστρατείες εμβολιασμού. Σήμερα, η κλιματική αλλαγή ενδέχεται να ανατρέψει αυτό το δεδομένο …
Μεθάνιο. Το λιώσιμο των πάγων του Αρκτικού κύκλου απελευθερώνει και τεράστιες ποσότητες παγιδευμένου αερίου μεθανίου. Πρόκειται για ένα αέριο που είναι 25 φορές ισχυρότερο ως αέριο του θερμοκηπίου από το διοξείδιο του άνθρακα. Δυστυχώς, τα σημερινά ανησυχητικά μοντέλα προσομοίωσης της κλιματικής αλλαγής δεν λαμβάνουν πλήρως υπόψη την πρόσθετη θέρμανση του πλανήτη λόγω της απελευθέρωσης του μεθανίου του Αρκτικού κύκλου. Έτσι, η υπερθέρμανση και η συνεπακόλουθη κλιματική αλλαγή ενδέχεται να είναι πολύ χειρότερη και καταστροφική.
Τοξικά και πυρηνικά απόβλητα. Σε πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε σε επιστημονικό περιοδικό γεωφυσικής αναφέρεται ότι το λιώσιμο των πάγων στην Γροιλανδία ενδέχεται να αποκαλύψει μια εγκαταλειμμένη στρατιωτική βάση των ΗΠΑ που είχε κατασκευαστεί το 1959 σε βάθος 8 μέτρων κάτω από τον πάγο. Η βάση πυρηνικών δοκιμών Καμπ Σέντσουρι εγκαταλείφθηκε το 1967 χωρίς να ληφθεί καμία μέριμνα για απομάκρυνση των επικίνδυνων υλικών που είχαν αποθηκευτεί εκεί.
Πριν από το τέλος του αιώνα, αν οι ρυθμοί με τους οποίους λιώνουν οι πάγοι συνεχιστούν, τα πυρηνικά και χημικά απόβλητα που έχουν εγκαταλειφθεί στη βάση θα αρχίσουν να διαρρέουν στη θάλασσα. Πρόκειται για 200 κυβικά μέτρα πετρέλαιο ντίζελ, απόβλητα από έναν φορητό πυρηνικό αντιδραστήρα, λύματα και ποσότητες των καρκινογόνων ουσιών πολυχλωριωμένα διφαινύλια (PCBs). Τα τελευταία είναι έμμονοι οργανικοί ρύποι που ήδη απαντώνται σε αυξημένες συγκεντρώσεις στο περιβάλλον του Αρκτικού κύκλου.
Συμπέρασμα. Η φετινή καταστροφή της ελαιοπαραγωγής από τους καύσωνες της άνοιξης δεν είναι η μόνη δυσμενής επίπτωση της καλπάζουσας κλιματικής αλλαγής. Η επιμονή μας να χρησιμοποιούμε αλόγιστα τα υγρά και στερεά καύσιμα, αυξάνοντας τα αέρια του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα επιφυλάσσει σε εμάς, στα παιδιά μας και στα εγγόνια μας πολύ δυσάρεστες εκπλήξεις στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον.
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 27 Σεπτεμβρίου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-262)
Η Μονάδα Πολιτικής Προστασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπαγόταν στην Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος όταν υπηρέτησα εκεί στο γύρισμα της χιλιετίας. Θυμάμαι σε μια ενημερωτική συνάντηση της Γενικής Διεύθυνσης όταν τέθηκε το ερώτημα «πόσοι πιστεύετε στα σενάρια περί κλιματικής αλλαγής;» να σηκώνουμε το χέρι μας μόνο 2-3 συνάδελφοι. Ήταν η εποχή που πολλοί αμφισβητούσαν τις επιστημονικές μελέτες περί κλιματικής αλλαγής, συχνά με την παρακίνηση του λόμπυ του άνθρακα - στο οποίο συμμετείχαν εταιρείες πετρελαίου και εξόρυξης γαιάνθρακα, και οι μεγάλοι ενεργοβόροι κλάδοι (μεταφορές, βιομηχανία κλπ.)
Σήμερα, μετά και την συμφωνία του Παρισιού του περασμένου Δεκεμβρίου για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, όσοι αμφισβητούν την κλιματική αλλαγή αποτελούν πλέον μια μικρή μειονότητα. Και οι επιπτώσεις που είχαν προβλέψει εδώ και αρκετές δεκαετίες διάφοροι συνετοί επιστήμονες αρχίζουν σιγά-σιγά να γίνονται πραγματικότητα.
Μια καλή φίλη που πήγε για τουρισμό στη Σιβηρία μας περιέγραφε την κατάσταση. «Στις περιοχές που ήταν μόνιμα παγωμένες, τους νεκρούς τους έθαβαν στον πάγο. Όμως τώρα που οι πάγοι λιώνουν, τα πτώματα έρχονται στην επιφάνεια και υπάρχουν φόβοι για επιδημίες, ιδίως σε περιοχές που είχαν πληγεί ιδιαίτερα από ευλογιά, άνθρακα ή πανώλη». Παράλληλα, ελευθερώνεται μεθάνιο ενώ προβλέπεται και η αποκάλυψη χώρων ταφής τοξικών και πυρηνικών αποβλήτων.
Και οι δημοσιογραφικές πληροφορίες επιβεβαιώνουν πολλά από τα παραπάνω, αφού το περασμένο καλοκαίρι ήταν το θερμότερο που γνώρισε η Σιβηρία και ο Αρκτικός κύκλος γενικότερα από τότε που υπάρχουν ιστορικές καταγραφές.
Άνθρακας. Ο άνθρακας είναι μία απειλητική για τη ζωή μολυσματική ασθένεια που προσβάλλει συνήθως τα ζώα (αιγοπρόβατα, βοοειδή και άλογα) από τα οποία μπορεί να μεταδοθεί και στον άνθρωπο. Προκαλείται από ένα βακτηρίδιο και χρησιμοποιείται ως βιολογικό όπλο. Γι' αυτό έχει έλθει στο προσκήνιο τα τελευταία χρόνια, αφού υπάρχουν φόβοι ότι μπορεί αξιοποιηθεί σε κάποια τρομοκρατική επίθεση.
Φέτος λοιπόν σημειώθηκε μια επιδημία άνθρακα στη Σιβηρία! Ξεκίνησε από το χώρο ταφής ταράνδων που είχαν πεθάνει σε μια επιδημία άνθρακα που έπληξε την περιοχή από το 1897 ως το 1925. Στα τέλη Αυγούστου το μικρόβιο είχε προσβάλει πάνω από 2.300 ταράνδους και επενέβη ο στρατός που καίει τα κουφάρια από τα μολυσμένα ζώα για να σταματήσει την επιδημία. Η οποία πέρασε και στον άνθρωπο σκοτώνοντας ένα 12χρονο αγόρι και επιμολύνοντας άλλα 24 άτομα από τα οποία τα 10 ήταν παιδιά.
Οι επιστήμονες φοβούνται ότι η θερινή επιδημία θα εξαπλωθεί. Παρόμοιοι χώροι ταφής ζώων υπάρχουν σε όλη τη Ρωσία, μερικοί και εντός του αρκτικού κύκλου. Επισημαίνονται συνήθως με ξύλινους φράκτες οι οποίοι όμως καταστρέφονται με τα χρόνια ενώ εξασθενεί και η συλλογική μνήμη για την απαγόρευση βόσκησης στις συγκεκριμένες περιοχές. Μάλιστα, ο κυβερνήτης της περιοχής Γιαμάλ όπου σημειώθηκε η επιδημία απαγόρευσε το κυνήγι σε όλη την περιφέρεια.
Ευλογιά. Ο ίδιος μηχανισμός ενδέχεται να προκαλέσει και επιδημία ευλογιάς, μιας ιογενούς μολυσματικής ασθένειας που προσβάλλει αποκλειστικά τον άνθρωπο. Τη δεκαετία του 1890 μια μεγάλη επιδημία ευλογιάς είχε αποδεκατίσει το 40% του πληθυσμού μιας πόλης στην ανατολική Σιβηρία στις όχθες του ποταμού Κολύμα.
Ο πάγος που σκέπαζε τους τάφους έχει σήμερα λιώσει και ο πλημμυρισμένος ποταμός αρχίζει να διαβρώνει το έδαφος με κίνδυνο να συμπαρασύρει και τους ενταφιασμένους. Και οι επιστήμονες που μελετούν τους τάφους αυτούς ανέφεραν ότι εντόπισαν κομμάτια από το DNA των ιών που προκαλούν την ευλογιά. Το 1979, η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας είχε αναφέρει την εξάλειψη της ευλογιάς μετά από επιτυχημένες παγκόσμιες εκστρατείες εμβολιασμού. Σήμερα, η κλιματική αλλαγή ενδέχεται να ανατρέψει αυτό το δεδομένο …
Μεθάνιο. Το λιώσιμο των πάγων του Αρκτικού κύκλου απελευθερώνει και τεράστιες ποσότητες παγιδευμένου αερίου μεθανίου. Πρόκειται για ένα αέριο που είναι 25 φορές ισχυρότερο ως αέριο του θερμοκηπίου από το διοξείδιο του άνθρακα. Δυστυχώς, τα σημερινά ανησυχητικά μοντέλα προσομοίωσης της κλιματικής αλλαγής δεν λαμβάνουν πλήρως υπόψη την πρόσθετη θέρμανση του πλανήτη λόγω της απελευθέρωσης του μεθανίου του Αρκτικού κύκλου. Έτσι, η υπερθέρμανση και η συνεπακόλουθη κλιματική αλλαγή ενδέχεται να είναι πολύ χειρότερη και καταστροφική.
Τοξικά και πυρηνικά απόβλητα. Σε πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε σε επιστημονικό περιοδικό γεωφυσικής αναφέρεται ότι το λιώσιμο των πάγων στην Γροιλανδία ενδέχεται να αποκαλύψει μια εγκαταλειμμένη στρατιωτική βάση των ΗΠΑ που είχε κατασκευαστεί το 1959 σε βάθος 8 μέτρων κάτω από τον πάγο. Η βάση πυρηνικών δοκιμών Καμπ Σέντσουρι εγκαταλείφθηκε το 1967 χωρίς να ληφθεί καμία μέριμνα για απομάκρυνση των επικίνδυνων υλικών που είχαν αποθηκευτεί εκεί.
Πριν από το τέλος του αιώνα, αν οι ρυθμοί με τους οποίους λιώνουν οι πάγοι συνεχιστούν, τα πυρηνικά και χημικά απόβλητα που έχουν εγκαταλειφθεί στη βάση θα αρχίσουν να διαρρέουν στη θάλασσα. Πρόκειται για 200 κυβικά μέτρα πετρέλαιο ντίζελ, απόβλητα από έναν φορητό πυρηνικό αντιδραστήρα, λύματα και ποσότητες των καρκινογόνων ουσιών πολυχλωριωμένα διφαινύλια (PCBs). Τα τελευταία είναι έμμονοι οργανικοί ρύποι που ήδη απαντώνται σε αυξημένες συγκεντρώσεις στο περιβάλλον του Αρκτικού κύκλου.
Συμπέρασμα. Η φετινή καταστροφή της ελαιοπαραγωγής από τους καύσωνες της άνοιξης δεν είναι η μόνη δυσμενής επίπτωση της καλπάζουσας κλιματικής αλλαγής. Η επιμονή μας να χρησιμοποιούμε αλόγιστα τα υγρά και στερεά καύσιμα, αυξάνοντας τα αέρια του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα επιφυλάσσει σε εμάς, στα παιδιά μας και στα εγγόνια μας πολύ δυσάρεστες εκπλήξεις στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον.
20 Σεπτεμβρίου 2016
Περί μετανάστευσης
Ως Έλληνες γνωρίσαμε την προσφυγιά σχεδόν σε κάθε γενιά. Ας υποδεχτούμε λοιπόν τους πρόσφυγες έτσι ώστε να μην βρουν έδαφος τα κηρύγματα μίσους των ακραίων κάθε είδους
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 20 Σεπτεμβρίου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-261)
Η μετανάστευση είναι φαινόμενο που συνδέεται με τον Ελλαδικό χώρο από τα βάθη των αιώνων. Στους αρχαίους χρόνους, οι Αχαιοί, οι Ίωνες, οι Αιολείς, οι Δωριείς μετακινήθηκαν σταδιακά ως μετανάστες, ρίζωσαν και δημιούργησαν τον ελληνικό πολιτισμό. Στη συνέχεια, μετανάστευσαν σε όλη την Μεσόγειο ιδρύοντας αποικίες. Από την Ισπανία, τη Νότια Γαλλία, τη Σικελία και τη Νότια Ιταλία μέχρι το Βυζάντιο και τον Εύξεινο Πόντο – τη Μεγάλη Ελλάδα.
Και οι μετακινήσεις πληθυσμών στην Ελλαδικό χώρο δεν σταμάτησαν σε όλη τη διάρκεια της καταγεγραμμένης ιστορίας. Οι Ρωμαίοι και οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες επέβαλαν υποχρεωτικές μετακινήσεις (π.χ. στη Μακεδονία). Οι πόλεμοι και οι εισβολές προκάλεσαν άλλες μετακινήσεις (π.χ. κατά τους Βενετοτουρκικούς πολέμους). Μαζικές μεταναστεύσεις προκάλεσε η ανταλλαγή των πληθυσμών του 1923. Και πολλοί μετακινήθηκαν για οικονομικούς λόγους μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο προς την Αμερική και την Αυστραλία.
Κάθε οικογένεια και μια ιστορία. Η προγιαγιά μου γεννήθηκε στην Βάρνα της Βουλγαρίας, μεγάλωσε στη Χίο και παντρεύτηκε στην Κωνσταντινούπολη. Ο προπάππους καταγόταν από τα Μάλγαρα της Θράκης. Η γιαγιά μου παντρεύτηκε στην Πόλη τον παππού, ο οποίος καταγόταν από το Λεωνίδιο Κυνουρίας. Και τα παιδιά της αναγκάστηκαν ως απελαθέντες το 1963 να έλθουν πρόσφυγες στην Ελλάδα όπου ξαναέφτιαξαν με κόπο τη ζωή τους.
Αλλά και από την πλευρά του πατέρα μου οι ιστορίες δεν λείπουν. Υπήρχαν θείοι που μετανάστευσαν στην Αμερική. Ο πατέρας μου αναγκάστηκε, τη δεκαετία του 1920, να μεταναστεύσει σε ηλικία 10 ετών, από το πάμφτωχο χωριό του, τον Τυρό Κυνουρίας στην Αθήνα. Τρεις αδελφές της γυναίκας μου μετανάστευσαν από την Κρήτη στην Αυστραλία. Κι εγώ, έζησα 30 χρόνια στο Βέλγιο, όταν, στις αρχές της δεκαετίας του 1980, διαπίστωσα ότι, χωρίς κομματική ταυτότητα, δεν μπορούσα να σταδιοδρομήσω στην δημοσιογραφία.
Όλη αυτή η οικογενειακή ιστορία με κάνει να βλέπω με πολύ συμπάθεια τους μετανάστες από τη Μέση Ανατολή που διακινδυνεύουν τη ζωή τους για να ξεφύγουν από το δράμα του πολέμου και της εξόντωσης. Από τους βομβαρδισμούς, τις σφαγές, τους εξανδραποδισμούς. Είναι ένα δράμα που το έχω παρακολουθήσει από κοντά χάρις σε έναν πολύ καλό φίλο.
Γνώρισα τον καλό και ευγενικό Αμπντουλάχ λίγο καιρό μετά την άφιξη μου στο Βέλγιο. Ήταν γιατρός και έκανε ειδικότητα χειρουργικής. Ήταν Χριστιανός Ορθόδοξος, μέλος της σημαντικής χριστιανικής μειονότητας της Συρίας. Από το Ιντλίμπ, όπου θα γύριζε να αναλάβει τη διεύθυνση της οικογενειακής κλινικής. Όμως, ερωτεύτηκε, παντρεύτηκε και εγκαταστάθηκε μόνιμα στο Βέλγιο. Και αποφάσισε να χρησιμοποιήσει επίσημα το χριστιανικό του όνομα που ήταν Γεώργιος - στα γαλλικά Ζώρζ. «Για να μην έχουμε προβλήματα», μας εξήγησε, «έχουμε όλοι δύο ονόματα. Ένα χριστιανικό και ένα αραβικό». Πράγματι, έτσι έγραφε και το διαβατήριό του.
Ο Ζώρζ δεν θεωρούσε τον εαυτό του Άραβα αλλά απόγονο των Βυζαντινών. Μας έλεγε μάλιστα ότι ο πατέρας του, που ήξερε μόνο το «Χριστός Ανέστη» στα ελληνικά, άνοιγε κάθε Κυριακή πρωί την τηλεόραση, έπιανε το δορυφορικό πρόγραμμα της ΕΡΤ και άκουγε με ευλάβεια την θεία λειτουργία από τη Μητρόπολη Αθηνών. «Αυτή είναι η πραγματική λειτουργία!» έλεγε. «Όχι αυτή που ακούμε στις δικές μας εκκλησίες, στα αραβικά …». Γλώσσα που από το τέλος του 19ου αιώνα έχει υιοθετήσει για τη θεία λειτουργία το Πατριαρχείο Αντιοχείας.
Δεν ξέρω πόσοι από τους Σύριους πρόσφυγες που θα υποδεχτούμε στην Κρήτη, μπορούν να ταυτιστούν με τον φίλο μου τον Ζώρζ. Του οποίου, δυστυχώς, η οικογένεια έχει διαμοιραστεί στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα αφού το Ιντλίμπ, ως επίκεντρο σκληρών μαχών, έχει καταστραφεί σχεδόν ολοκληρωτικά ... Ένας φαρμακοποιός στην Αυστρία, ένας γεωπόνος κι ένας οικονομολόγος στο Βέλγιο, ένας γιατρός στην Αμερική και πάει λέγοντας.
Μετά την πρόσφατη απόφαση της Περιφέρειας και ορισμένων δημάρχων η Κρήτη θα υποδεχτεί πολλούς, μουσουλμάνους κυρίως, από τη Συρία και από άλλες μπαρουτοκαπνισμένες χώρες της Μέσης Ανατολής. Μερικοί αντιτίθενται σε αυτή την απόφαση, προβάλλοντας γνωστά και αβάσιμα ξενοφοβικά και ρατσιστικά επιχειρήματα. Κατά τη γνώμη μου και η Κρήτη θα πρέπει να βάλει πλάτη για την αντιμετώπιση αυτού του τόσο σοβαρού προβλήματος που ταλανίζει τους συμπατριώτες μας στη βόρεια Ελλάδα και στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου.
Κινδυνεύουμε άραγε από αυτούς τους πρόσφυγες στην Κρήτη; Μερικοί θα ισχυριστούν ότι υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο να διεισδύσουν μαζί με την συντριπτική πλειοψηφία κατατρεγμένων και ειρηνόφιλων προσφύγων και κάποια επικίνδυνα στοιχεία.
Το σενάριο αυτό ίσως έχει κάποια βάση. Μερικοί τρομοκράτες φαίνεται πως πέρασαν πέρσι ως πρόσφυγες από τα ελληνικά νησιά με κατεύθυνση τη Γαλλία. Στην Ιταλία συνελήφθη ένα Τυνήσιος που πιθανολογείται ότι ήθελε να ανατινάξει τον κεκλιμένο πύργο της Πίζας. Και οι αρχές της Λιβύης εντόπισαν σε κρησφύγετο ισλαμιστών στη Σύρτη της Λιβύης έγγραφα που αποδείκνυαν την ύπαρξη τρομοκρατικού πυρήνα στο Μιλάνο. Ο οποίος είχε στόχο να διευκολύνει την εκ νέου διείσδυση στην Ιταλία μαζί με πρόσφυγες, διακεκριμένων στελεχών του Ισλαμικού Κράτους που είχαν απελαθεί από την Ιταλία στο παρελθόν.
Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε ότι όσοι συμμετείχαν στις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Γαλλία, στο Βέλγιο και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες ήταν όλοι γεννημένοι και μεγαλωμένοι στην Ευρώπη. Θα μπορούσε μάλιστα να ισχυριστεί κάποιος ότι μέχρι σήμερα εξαγωγή τρομοκρατών και μαχητών στη Μέση Ανατολή έκανε η Ευρώπη και όχι το αντίθετο. Κι αυτό γιατί οι νέοι μουσουλμάνοι που ζουν στις φτωχογειτονιές του Παρισιού, των Βρυξελλών και άλλων μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων έχουν περιθωριοποιηθεί λόγω της ανεργίας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Με αποτέλεσμα το κήρυγμα των ακραίων ισλαμιστών να βρίσκει πρόσφορο έδαφος και να στρατολογεί «μαχητές» έτοιμους να θυσιαστούν για έναν μυθικό «παράδεισο».
Αντί λοιπόν να περιθωριοποιούμε τους πρόσφυγες και να τους αντιμετωπίζουμε ως απόκληρους και επικίνδυνους, θα πρέπει να φροντίσουμε για την όσο το δυνατόν καλύτερη φιλοξενία τους, την περίθαλψη τους και την εκπαίδευσή των ιδίων και των παιδιών τους. Μακροπρόθεσμα, η αρνητική στάση, η απόρριψη και ο κοινωνικός αποκλεισμός θα δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν θα πρέπει οι αρχές να επαγρυπνούν όπως κάνουν στην Ιταλία. Εκεί εφαρμόζουν πολιτική μηδενικής ανοχής σε όσους κηρύττουν τον θρησκευτικό ιερό πόλεμο – με αποτέλεσμα, από τις αρχές του 2015 μέχρι τον Αύγουστο του 2016 να έχουν απελάσει 109 άτομα, από τα οποία τα 49 εντός του τρέχοντος έτους.
Η Κρήτη θα πρέπει οπωσδήποτε να υποδεχτεί πρόσφυγες στο πλαίσιο της αλληλεγγύης προς τους δυστυχισμένους που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους για να σωθούν από βέβαιο θάνατο. Αλλά και στο πλαίσιο της αλληλεγγύης προς την υπόλοιπη Ελλάδα, ιδίως προς τα νησιά του Αιγαίου, που στενάζουν υπό το βάρος των προσφυγικών ροών. Φροντίζοντας παράλληλα και για την ασφάλεια των πολιτών και των επισκεπτών του νησιού.
Ο έντυπος και ηλεκτρονικός ελληνικός τύπος αναφέρει συχνά ότι μερικοί πρόσφυγες δηλώνουν ότι είναι Κρητικής καταγωγής. Πράγματι, όταν η Κρήτη αποσχίστηκε από την Οθωμανική αυτοκρατορία στο τέλος του 19ου αιώνα, πολλοί Τουρκοκρητικοί την εγκατέλειψαν και εγκαταστάθηκαν στη Συρία όπου ο σουλτάνος ίδρυσε γι' αυτούς το χωριό Χαμιντιέ. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1923, όσοι μουσουλμάνοι είχαν απομείνει στο νησί αποχώρησαν κι αυτοί με την ανταλλαγή των πληθυσμών και εγκαταστάθηκαν στα παράλια της Μικράς Ασίας.
Τα παιδιά και τα εγγόνια αυτών των προσφύγων διατήρησαν στη Συρία και στη Μικρά Ασία την γλώσσα και πολλά από τα έθιμα της Κρήτης και θεωρούν τους εαυτούς τους Κρητικούς. Μεταξύ τους όμως, υπάρχει μια θεμελιώδης διαφορά. Οι Τουρκοκρητικοί που ανταλλάχτηκαν το 1923, έλαβαν στη Μικρά Ασία τις περιουσίες των Ελλήνων προσφύγων που είχαν εκδιωχθεί από εκεί. Αντίστοιχα, οι Έλληνες μικρασιάτες πρόσφυγες έλαβαν τις περιουσίες που εγκατέλειψαν τότε οι Τούρκοι στην Κρήτη και την υπόλοιπη Ελλάδα.
Αντίθετα, οι Τουρκοκρητικοί της Συρίας δεν αντάλλαξαν τις περιουσίες τους. Απλώς τις εγκατέλειψαν. Θεωρητικά λοιπόν, οι απόγονοι και κληρονόμοι τους θα μπορούσαν ενδεχομένως να τις διεκδικήσουν, αν φυσικά έχουν ισχυρούς τίτλους ιδιοκτησίας. Σε αυτές τις περιουσίες όμως εγκαταστάθηκαν πριν από εκατό και περισσότερα χρόνια οι Έλληνες Κρητικοί που πολέμησαν για την απελευθέρωση της Κρήτης και την Ένωσή της με την Ελλάδα.
Υπάρχει άραγε κίνδυνος για όσους Κρητικούς έχουν κληρονομήσει, αξιοποιήσει και κατέχουν σήμερα τέτοιες περιουσίες; Αν και υπαρκτός, ο κίνδυνος θα πρέπει να θεωρείται μηδαμινός. Λόγω της χρονικής απόστασης και της δυσκολίας να θεμελιωθεί νομικά η όποια απαίτηση. Λόγω της ελληνικής νομοθεσίας περί χρησικτησίας. Και λόγω της βραδύτητας με την οποία κινείται η ελληνική δικαιοσύνη ...
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 20 Σεπτεμβρίου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-261)
Η μετανάστευση είναι φαινόμενο που συνδέεται με τον Ελλαδικό χώρο από τα βάθη των αιώνων. Στους αρχαίους χρόνους, οι Αχαιοί, οι Ίωνες, οι Αιολείς, οι Δωριείς μετακινήθηκαν σταδιακά ως μετανάστες, ρίζωσαν και δημιούργησαν τον ελληνικό πολιτισμό. Στη συνέχεια, μετανάστευσαν σε όλη την Μεσόγειο ιδρύοντας αποικίες. Από την Ισπανία, τη Νότια Γαλλία, τη Σικελία και τη Νότια Ιταλία μέχρι το Βυζάντιο και τον Εύξεινο Πόντο – τη Μεγάλη Ελλάδα.
Και οι μετακινήσεις πληθυσμών στην Ελλαδικό χώρο δεν σταμάτησαν σε όλη τη διάρκεια της καταγεγραμμένης ιστορίας. Οι Ρωμαίοι και οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες επέβαλαν υποχρεωτικές μετακινήσεις (π.χ. στη Μακεδονία). Οι πόλεμοι και οι εισβολές προκάλεσαν άλλες μετακινήσεις (π.χ. κατά τους Βενετοτουρκικούς πολέμους). Μαζικές μεταναστεύσεις προκάλεσε η ανταλλαγή των πληθυσμών του 1923. Και πολλοί μετακινήθηκαν για οικονομικούς λόγους μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο προς την Αμερική και την Αυστραλία.
Κάθε οικογένεια και μια ιστορία. Η προγιαγιά μου γεννήθηκε στην Βάρνα της Βουλγαρίας, μεγάλωσε στη Χίο και παντρεύτηκε στην Κωνσταντινούπολη. Ο προπάππους καταγόταν από τα Μάλγαρα της Θράκης. Η γιαγιά μου παντρεύτηκε στην Πόλη τον παππού, ο οποίος καταγόταν από το Λεωνίδιο Κυνουρίας. Και τα παιδιά της αναγκάστηκαν ως απελαθέντες το 1963 να έλθουν πρόσφυγες στην Ελλάδα όπου ξαναέφτιαξαν με κόπο τη ζωή τους.
Αλλά και από την πλευρά του πατέρα μου οι ιστορίες δεν λείπουν. Υπήρχαν θείοι που μετανάστευσαν στην Αμερική. Ο πατέρας μου αναγκάστηκε, τη δεκαετία του 1920, να μεταναστεύσει σε ηλικία 10 ετών, από το πάμφτωχο χωριό του, τον Τυρό Κυνουρίας στην Αθήνα. Τρεις αδελφές της γυναίκας μου μετανάστευσαν από την Κρήτη στην Αυστραλία. Κι εγώ, έζησα 30 χρόνια στο Βέλγιο, όταν, στις αρχές της δεκαετίας του 1980, διαπίστωσα ότι, χωρίς κομματική ταυτότητα, δεν μπορούσα να σταδιοδρομήσω στην δημοσιογραφία.
Όλη αυτή η οικογενειακή ιστορία με κάνει να βλέπω με πολύ συμπάθεια τους μετανάστες από τη Μέση Ανατολή που διακινδυνεύουν τη ζωή τους για να ξεφύγουν από το δράμα του πολέμου και της εξόντωσης. Από τους βομβαρδισμούς, τις σφαγές, τους εξανδραποδισμούς. Είναι ένα δράμα που το έχω παρακολουθήσει από κοντά χάρις σε έναν πολύ καλό φίλο.
Γνώρισα τον καλό και ευγενικό Αμπντουλάχ λίγο καιρό μετά την άφιξη μου στο Βέλγιο. Ήταν γιατρός και έκανε ειδικότητα χειρουργικής. Ήταν Χριστιανός Ορθόδοξος, μέλος της σημαντικής χριστιανικής μειονότητας της Συρίας. Από το Ιντλίμπ, όπου θα γύριζε να αναλάβει τη διεύθυνση της οικογενειακής κλινικής. Όμως, ερωτεύτηκε, παντρεύτηκε και εγκαταστάθηκε μόνιμα στο Βέλγιο. Και αποφάσισε να χρησιμοποιήσει επίσημα το χριστιανικό του όνομα που ήταν Γεώργιος - στα γαλλικά Ζώρζ. «Για να μην έχουμε προβλήματα», μας εξήγησε, «έχουμε όλοι δύο ονόματα. Ένα χριστιανικό και ένα αραβικό». Πράγματι, έτσι έγραφε και το διαβατήριό του.
Ο Ζώρζ δεν θεωρούσε τον εαυτό του Άραβα αλλά απόγονο των Βυζαντινών. Μας έλεγε μάλιστα ότι ο πατέρας του, που ήξερε μόνο το «Χριστός Ανέστη» στα ελληνικά, άνοιγε κάθε Κυριακή πρωί την τηλεόραση, έπιανε το δορυφορικό πρόγραμμα της ΕΡΤ και άκουγε με ευλάβεια την θεία λειτουργία από τη Μητρόπολη Αθηνών. «Αυτή είναι η πραγματική λειτουργία!» έλεγε. «Όχι αυτή που ακούμε στις δικές μας εκκλησίες, στα αραβικά …». Γλώσσα που από το τέλος του 19ου αιώνα έχει υιοθετήσει για τη θεία λειτουργία το Πατριαρχείο Αντιοχείας.
Δεν ξέρω πόσοι από τους Σύριους πρόσφυγες που θα υποδεχτούμε στην Κρήτη, μπορούν να ταυτιστούν με τον φίλο μου τον Ζώρζ. Του οποίου, δυστυχώς, η οικογένεια έχει διαμοιραστεί στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα αφού το Ιντλίμπ, ως επίκεντρο σκληρών μαχών, έχει καταστραφεί σχεδόν ολοκληρωτικά ... Ένας φαρμακοποιός στην Αυστρία, ένας γεωπόνος κι ένας οικονομολόγος στο Βέλγιο, ένας γιατρός στην Αμερική και πάει λέγοντας.
Μετά την πρόσφατη απόφαση της Περιφέρειας και ορισμένων δημάρχων η Κρήτη θα υποδεχτεί πολλούς, μουσουλμάνους κυρίως, από τη Συρία και από άλλες μπαρουτοκαπνισμένες χώρες της Μέσης Ανατολής. Μερικοί αντιτίθενται σε αυτή την απόφαση, προβάλλοντας γνωστά και αβάσιμα ξενοφοβικά και ρατσιστικά επιχειρήματα. Κατά τη γνώμη μου και η Κρήτη θα πρέπει να βάλει πλάτη για την αντιμετώπιση αυτού του τόσο σοβαρού προβλήματος που ταλανίζει τους συμπατριώτες μας στη βόρεια Ελλάδα και στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου.
Κινδυνεύουμε άραγε από αυτούς τους πρόσφυγες στην Κρήτη; Μερικοί θα ισχυριστούν ότι υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο να διεισδύσουν μαζί με την συντριπτική πλειοψηφία κατατρεγμένων και ειρηνόφιλων προσφύγων και κάποια επικίνδυνα στοιχεία.
Το σενάριο αυτό ίσως έχει κάποια βάση. Μερικοί τρομοκράτες φαίνεται πως πέρασαν πέρσι ως πρόσφυγες από τα ελληνικά νησιά με κατεύθυνση τη Γαλλία. Στην Ιταλία συνελήφθη ένα Τυνήσιος που πιθανολογείται ότι ήθελε να ανατινάξει τον κεκλιμένο πύργο της Πίζας. Και οι αρχές της Λιβύης εντόπισαν σε κρησφύγετο ισλαμιστών στη Σύρτη της Λιβύης έγγραφα που αποδείκνυαν την ύπαρξη τρομοκρατικού πυρήνα στο Μιλάνο. Ο οποίος είχε στόχο να διευκολύνει την εκ νέου διείσδυση στην Ιταλία μαζί με πρόσφυγες, διακεκριμένων στελεχών του Ισλαμικού Κράτους που είχαν απελαθεί από την Ιταλία στο παρελθόν.
Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε ότι όσοι συμμετείχαν στις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Γαλλία, στο Βέλγιο και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες ήταν όλοι γεννημένοι και μεγαλωμένοι στην Ευρώπη. Θα μπορούσε μάλιστα να ισχυριστεί κάποιος ότι μέχρι σήμερα εξαγωγή τρομοκρατών και μαχητών στη Μέση Ανατολή έκανε η Ευρώπη και όχι το αντίθετο. Κι αυτό γιατί οι νέοι μουσουλμάνοι που ζουν στις φτωχογειτονιές του Παρισιού, των Βρυξελλών και άλλων μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων έχουν περιθωριοποιηθεί λόγω της ανεργίας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Με αποτέλεσμα το κήρυγμα των ακραίων ισλαμιστών να βρίσκει πρόσφορο έδαφος και να στρατολογεί «μαχητές» έτοιμους να θυσιαστούν για έναν μυθικό «παράδεισο».
Αντί λοιπόν να περιθωριοποιούμε τους πρόσφυγες και να τους αντιμετωπίζουμε ως απόκληρους και επικίνδυνους, θα πρέπει να φροντίσουμε για την όσο το δυνατόν καλύτερη φιλοξενία τους, την περίθαλψη τους και την εκπαίδευσή των ιδίων και των παιδιών τους. Μακροπρόθεσμα, η αρνητική στάση, η απόρριψη και ο κοινωνικός αποκλεισμός θα δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν θα πρέπει οι αρχές να επαγρυπνούν όπως κάνουν στην Ιταλία. Εκεί εφαρμόζουν πολιτική μηδενικής ανοχής σε όσους κηρύττουν τον θρησκευτικό ιερό πόλεμο – με αποτέλεσμα, από τις αρχές του 2015 μέχρι τον Αύγουστο του 2016 να έχουν απελάσει 109 άτομα, από τα οποία τα 49 εντός του τρέχοντος έτους.
Η Κρήτη θα πρέπει οπωσδήποτε να υποδεχτεί πρόσφυγες στο πλαίσιο της αλληλεγγύης προς τους δυστυχισμένους που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους για να σωθούν από βέβαιο θάνατο. Αλλά και στο πλαίσιο της αλληλεγγύης προς την υπόλοιπη Ελλάδα, ιδίως προς τα νησιά του Αιγαίου, που στενάζουν υπό το βάρος των προσφυγικών ροών. Φροντίζοντας παράλληλα και για την ασφάλεια των πολιτών και των επισκεπτών του νησιού.
Κι εσείς Κρητικός κύριε Μεχμέτ;
Ο έντυπος και ηλεκτρονικός ελληνικός τύπος αναφέρει συχνά ότι μερικοί πρόσφυγες δηλώνουν ότι είναι Κρητικής καταγωγής. Πράγματι, όταν η Κρήτη αποσχίστηκε από την Οθωμανική αυτοκρατορία στο τέλος του 19ου αιώνα, πολλοί Τουρκοκρητικοί την εγκατέλειψαν και εγκαταστάθηκαν στη Συρία όπου ο σουλτάνος ίδρυσε γι' αυτούς το χωριό Χαμιντιέ. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1923, όσοι μουσουλμάνοι είχαν απομείνει στο νησί αποχώρησαν κι αυτοί με την ανταλλαγή των πληθυσμών και εγκαταστάθηκαν στα παράλια της Μικράς Ασίας.
Τα παιδιά και τα εγγόνια αυτών των προσφύγων διατήρησαν στη Συρία και στη Μικρά Ασία την γλώσσα και πολλά από τα έθιμα της Κρήτης και θεωρούν τους εαυτούς τους Κρητικούς. Μεταξύ τους όμως, υπάρχει μια θεμελιώδης διαφορά. Οι Τουρκοκρητικοί που ανταλλάχτηκαν το 1923, έλαβαν στη Μικρά Ασία τις περιουσίες των Ελλήνων προσφύγων που είχαν εκδιωχθεί από εκεί. Αντίστοιχα, οι Έλληνες μικρασιάτες πρόσφυγες έλαβαν τις περιουσίες που εγκατέλειψαν τότε οι Τούρκοι στην Κρήτη και την υπόλοιπη Ελλάδα.
Αντίθετα, οι Τουρκοκρητικοί της Συρίας δεν αντάλλαξαν τις περιουσίες τους. Απλώς τις εγκατέλειψαν. Θεωρητικά λοιπόν, οι απόγονοι και κληρονόμοι τους θα μπορούσαν ενδεχομένως να τις διεκδικήσουν, αν φυσικά έχουν ισχυρούς τίτλους ιδιοκτησίας. Σε αυτές τις περιουσίες όμως εγκαταστάθηκαν πριν από εκατό και περισσότερα χρόνια οι Έλληνες Κρητικοί που πολέμησαν για την απελευθέρωση της Κρήτης και την Ένωσή της με την Ελλάδα.
Υπάρχει άραγε κίνδυνος για όσους Κρητικούς έχουν κληρονομήσει, αξιοποιήσει και κατέχουν σήμερα τέτοιες περιουσίες; Αν και υπαρκτός, ο κίνδυνος θα πρέπει να θεωρείται μηδαμινός. Λόγω της χρονικής απόστασης και της δυσκολίας να θεμελιωθεί νομικά η όποια απαίτηση. Λόγω της ελληνικής νομοθεσίας περί χρησικτησίας. Και λόγω της βραδύτητας με την οποία κινείται η ελληνική δικαιοσύνη ...
13 Σεπτεμβρίου 2016
Προτάσεις πολιτισμού και προστασίας
Τρεις πρακτικές προτάσεις για τον καθημερινό μας πολιτισμό, που μπορούν να υλοποιηθούν από ευαισθητοποιημένους πολίτες, δασκάλους, γονείς και τα όργανα της τάξης
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 13 Σεπτεμβρίου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-260)
Με τον τίτλο «Προτάσεις πολιτισμού» δημοσιεύονται συχνά στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο προτάσεις για βιβλία, θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες και άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Όμως, εκτός από αυτές τις εκδηλώσεις υπάρχουν και μερικές άλλες καθημερινές «εκδηλώσεις» που δείχνουν τον πολιτισμό μας και που αξίζει να τις περιγράψουμε.
Μπαλωθιές. Πόσοι συμπολίτες μας έχουν τραυματιστεί ή ακόμη και πεθάνει επειδή κάποιοι σε κάποια γιορτή, σε κάποιο γάμο ή σε κάποιο πανηγύρι αποφάσισαν να αποδείξουν τον κρητικό τους ανδρισμό; Αλλά και πόσοι από τους παρευρισκόμενους αποφάσισαν να αντιδράσουν; Την περασμένη εβδομάδα διαβάσαμε την είδηση για την αποχώρηση ενός λυράρη από την 1η Γιορτή Κρεμμυδιού στο χωριό Κασσάνοι του Δήμου Μινώα Πεδιάδος Ηρακλείου, όταν κάποιοι άρχισαν να ρίχνουν μπαλωθιές μέσα στο πλήθος. Ο γνωστός λυράρης Μανώλης Αλεξάκης σηκώθηκε και αποχώρησε όταν - παρά τις προειδοποιήσεις - κάποιοι ασυνείδητοι συνέχισαν να πυροβολούν ασκόπως μέσα στο πλήθος!
Με αυτή την αφορμή αναδημοσιεύτηκε και η ιστορία του πολύ γνωστού καλλιτέχνη Βασίλη Σκουλά. Ο οποίος πριν από λίγα χρόνια είχε τραυματιστεί σοβαρά στο πόδι από τη σφαίρα κάποιου απρόσεκτου σε ένα πανηγύρι. Ο καλλιτέχνης, που ταλαιπωρήθηκε μέχρι να αποθεραπευτεί, έχει δηλώσει ότι θα αποχωρεί από κάθε γλέντι ή εκδήλωση μόλις αρχίσουν να πέφτουν μπαλωθιές. Και σύμφωνα με το ρεπορτάζ αυτό τηρείται ευλαβικά από όσους τον καλούν να παίξει τη λύρα του και να τραγουδήσει.
Να λοιπόν πως ο πολιτισμός μπορεί να νικήσει το βάρβαρο έθιμο των άσκοπων πυροβολισμών σε γλέντια, πανηγύρια, γάμους και βαφτίσια. Οι καλλιτέχνες αλλά και οι συνδαιτυμόνες να δηλώνουν στους οργανωτές ότι θα αποχωρούν μόλις πέσει η πρώτη μπαλωθιά. Το ίδιο να κάνουν και οι παπάδες - σε γάμους, σε κηδείες, σε μνημόσυνα. Και φυσικά να είναι έτοιμοι να το κάνουν όπως ο Μανώλης Αλεξάκης, ο Βασίλης Σκουλάς και ίσως κι άλλοι που δεν γνωρίζουμε.
Σκουπίδια. Αντιγράφω από τον διαδικτυακό τοίχο του Άρη Κωνσταντινίδη (κοινός φίλος με αρκετούς από τους διαδικτυακούς μου φίλους). «Νωρίς το πρωί - πριν τις 7:30 - οδηγώ αργά στον βοηθητικό παράδρομο της Λ. Μεσογείων (στην Αθήνα). Μπροστά μου ένα Hilux Toyota με καρότσα … ολοκαίνουργιο, αγρατζούνιστο, πολυτελές, γυαλισμένο, μαύρο με μαύρα φυμέ τζάμια. Μέσα ένα ζεύγος μικρής σχετικά ηλικίας, μέχρι 35 ετών και οι δυο.
Κάποια στιγμή το όχημα μετακινείται στο τελείως δεξί μέρος του δρόμου προσεγγίζοντας δυο κάδους απορριμμάτων. Έναν κανονικό, έναν μπλε ανακύκλωσης. Η κοπέλα κρατεί στο χέρι της ένα παλιό πακέτο από τσιγάρα και προσπαθεί μέσα από το τζάμι να το βάλει "καλάθι" στον μπλε κάδο. Αστοχεί. Με έκπληξη παρατηρώ ότι μέσα από το πακέτο ξεχύνονται δεκάδες αποτσίγαρα και γεμίζουν το οδόστρωμα - προφανώς το χρησιμοποιούσαν σαν αυτοσχέδιο τασάκι. Η κοπέλα, ως φαίνεται, "χαλάστηκε" με την αστοχία, αλλά δεν θα τα 'βαψε και μαύρα: Απλώνει το χέρι έξω από το αμάξι και μουντζώνει εκδικητικά τον κάδο!
Στο φανάρι τους πρόλαβα και φρόντισα να βρεθώ ακριβώς δίπλα τους. Λέω στον οδηγό: "Αφού το κορίτσι μούντζωσε τον κάδο όλα ΟΚ, λύθηκε το πρόβλημα, έτσι;" Εκείνος ξαφνιάστηκε, γύρισε προς τη συνοδηγό του, αντάλλαξαν μια ματιά. Στο μεταξύ το φανάρι άναψε πράσινο. Βάζει πρώτη και υψώνει το αριστερό του χέρι με την παλάμη ανοιχτή! Γκαζώνει και το όχημα εξαφανίζεται στην μισοάδεια Μεσογείων ...
Αρχικά θύμωσα και αμέσως μετά ένοιωσα θλίψη. Σ' αυτή τη χώρα πρέπει διαρκώς να τσακώνεσαι. Συχνά δε μιλώ για να μη χαλαστώ πάλι. Από την άλλη δεν μπορώ να σιωπώ πάντα γιατί θα σκάσω! Σίγουρο είναι πως η καφρίλα μας χτύπησε κόκκινο! Εγώ θα τους την λέω. Αν μάθουν έμαθαν. Αν όχι, τουλάχιστον να νοιώθω καλύτερα με τον εαυτό μου!».
Πράγματι, δεν χρειάζεται να εκνευριζόμαστε με κάθε απολίτιστο που ρυπαίνει χωρίς περίσκεψη ούτε αιδώ. Διαβάζω συχνά για τις αξιέπαινες εξορμήσεις σχολείων, προσκόπων, εθελοντών για τον καθαρισμό δασών, παραλιών και άλλων χώρων από τα σκουπίδια. Προσωπικά νομίζω πως αυτό που χρειάζεται πρώτιστα είναι να μάθουμε όλοι μας, παιδιά και μεγάλοι, να πετάμε τα σκουπίδια ΜΕΣΑ στους κάδους! Ξέρω, είναι λίγο πιο δύσκολο από τις εξορμήσεις καθαρισμού. Απαιτεί αλλαγή νοοτροπίας και καθημερινών συνηθειών. Και αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με δραστηριοποίηση της οικογένειας και του σχολείου. Πόσοι Έλληνες το επιθυμούν πραγματικά;
Γαϊδουρίστας. Μιλήσαμε πριν από τρείς εβδομάδες (Χ.Ν. 23/8/2016) για τους αδιάφορους και ασυνειδήτους οδηγούς που παρκάρουν όπου τους βολεύει, ακόμη κι αν ξεβολεύουν ή παρεμποδίζουν όλους τους άλλους. Κλείνουν διαβάσεις πεζών, αναπήρων και μανάδων με παιδικά καροτσάκια. Σταθμεύουν σε διπλή γραμμή παρεμποδίζοντας την κυκλοφορία ή κλείνουν νομίμως παρκαρισμένα αυτοκίνητα. Μερικοί αγανακτισμένοι συμπολίτες μας έχουν βρει έναν τρόπο να καταγγέλλουν αυτές τις παρανομίες, τοποθετώντας ένα αυτοκόλλητο στο παράνομα σταθμευμένο όχημα: «Είμαι γάιδαρος – Παρκάρω όπου γουστάρω». (βλ. www.streetpanthers.gr).
Μερικά ενημερωτικά ιστολόγια και ιστοσελίδες δημοσιεύουν συστηματικά φωτογραφίες από τέτοια αυτοκίνητα, φροντίζοντας όμως να μην φαίνονται οι αριθμοί κυκλοφορίας. Αυτό δεν νομίζω ότι είναι αρκετό. Βέβαια, μπορεί να υποστηριχτεί δικολαβίστικα ότι η νομοθεσία για τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα απαγορεύει την ευρεία δημοσιοποίηση των φωτογραφιών αυτών. Όμως νομίζω ότι θα πρέπει η ίδια η Τροχαία να δηλώσει ότι θα δέχεται τις πρωτότυπες φωτογραφίες και θα επιβάλλει τα σχετικά πρόστιμα στους ασυνείδητους οδηγούς.
Οι παραβατικές συμπεριφορές μπορούν να περιοριστούν μόνο όταν η κοινωνία δείξει μαζικά και ειρηνικά ότι δεν τις ανέχεται. Και όταν οι αρμόδιοι για την επιβολή του νόμου αποφασίσουν να επιβάλουν τις προβλεπόμενες κυρώσεις. Κάποτε οι έλληνες πολίτες θα πρέπει να πάψουν να υπερηφανεύονται μόνο για τα πολιτιστικά κλέη του παρελθόντος. Θα πρέπει να δείξουν μαζικά ότι είναι κι αυτοί πολίτες μιας χώρας με πολιτισμό που σέβεται τον άνθρωπο και το περιβάλλον.
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 13 Σεπτεμβρίου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-260)
Με τον τίτλο «Προτάσεις πολιτισμού» δημοσιεύονται συχνά στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο προτάσεις για βιβλία, θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες και άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Όμως, εκτός από αυτές τις εκδηλώσεις υπάρχουν και μερικές άλλες καθημερινές «εκδηλώσεις» που δείχνουν τον πολιτισμό μας και που αξίζει να τις περιγράψουμε.
Μπαλωθιές. Πόσοι συμπολίτες μας έχουν τραυματιστεί ή ακόμη και πεθάνει επειδή κάποιοι σε κάποια γιορτή, σε κάποιο γάμο ή σε κάποιο πανηγύρι αποφάσισαν να αποδείξουν τον κρητικό τους ανδρισμό; Αλλά και πόσοι από τους παρευρισκόμενους αποφάσισαν να αντιδράσουν; Την περασμένη εβδομάδα διαβάσαμε την είδηση για την αποχώρηση ενός λυράρη από την 1η Γιορτή Κρεμμυδιού στο χωριό Κασσάνοι του Δήμου Μινώα Πεδιάδος Ηρακλείου, όταν κάποιοι άρχισαν να ρίχνουν μπαλωθιές μέσα στο πλήθος. Ο γνωστός λυράρης Μανώλης Αλεξάκης σηκώθηκε και αποχώρησε όταν - παρά τις προειδοποιήσεις - κάποιοι ασυνείδητοι συνέχισαν να πυροβολούν ασκόπως μέσα στο πλήθος!
Με αυτή την αφορμή αναδημοσιεύτηκε και η ιστορία του πολύ γνωστού καλλιτέχνη Βασίλη Σκουλά. Ο οποίος πριν από λίγα χρόνια είχε τραυματιστεί σοβαρά στο πόδι από τη σφαίρα κάποιου απρόσεκτου σε ένα πανηγύρι. Ο καλλιτέχνης, που ταλαιπωρήθηκε μέχρι να αποθεραπευτεί, έχει δηλώσει ότι θα αποχωρεί από κάθε γλέντι ή εκδήλωση μόλις αρχίσουν να πέφτουν μπαλωθιές. Και σύμφωνα με το ρεπορτάζ αυτό τηρείται ευλαβικά από όσους τον καλούν να παίξει τη λύρα του και να τραγουδήσει.
Να λοιπόν πως ο πολιτισμός μπορεί να νικήσει το βάρβαρο έθιμο των άσκοπων πυροβολισμών σε γλέντια, πανηγύρια, γάμους και βαφτίσια. Οι καλλιτέχνες αλλά και οι συνδαιτυμόνες να δηλώνουν στους οργανωτές ότι θα αποχωρούν μόλις πέσει η πρώτη μπαλωθιά. Το ίδιο να κάνουν και οι παπάδες - σε γάμους, σε κηδείες, σε μνημόσυνα. Και φυσικά να είναι έτοιμοι να το κάνουν όπως ο Μανώλης Αλεξάκης, ο Βασίλης Σκουλάς και ίσως κι άλλοι που δεν γνωρίζουμε.
Σκουπίδια. Αντιγράφω από τον διαδικτυακό τοίχο του Άρη Κωνσταντινίδη (κοινός φίλος με αρκετούς από τους διαδικτυακούς μου φίλους). «Νωρίς το πρωί - πριν τις 7:30 - οδηγώ αργά στον βοηθητικό παράδρομο της Λ. Μεσογείων (στην Αθήνα). Μπροστά μου ένα Hilux Toyota με καρότσα … ολοκαίνουργιο, αγρατζούνιστο, πολυτελές, γυαλισμένο, μαύρο με μαύρα φυμέ τζάμια. Μέσα ένα ζεύγος μικρής σχετικά ηλικίας, μέχρι 35 ετών και οι δυο.
Κάποια στιγμή το όχημα μετακινείται στο τελείως δεξί μέρος του δρόμου προσεγγίζοντας δυο κάδους απορριμμάτων. Έναν κανονικό, έναν μπλε ανακύκλωσης. Η κοπέλα κρατεί στο χέρι της ένα παλιό πακέτο από τσιγάρα και προσπαθεί μέσα από το τζάμι να το βάλει "καλάθι" στον μπλε κάδο. Αστοχεί. Με έκπληξη παρατηρώ ότι μέσα από το πακέτο ξεχύνονται δεκάδες αποτσίγαρα και γεμίζουν το οδόστρωμα - προφανώς το χρησιμοποιούσαν σαν αυτοσχέδιο τασάκι. Η κοπέλα, ως φαίνεται, "χαλάστηκε" με την αστοχία, αλλά δεν θα τα 'βαψε και μαύρα: Απλώνει το χέρι έξω από το αμάξι και μουντζώνει εκδικητικά τον κάδο!
Στο φανάρι τους πρόλαβα και φρόντισα να βρεθώ ακριβώς δίπλα τους. Λέω στον οδηγό: "Αφού το κορίτσι μούντζωσε τον κάδο όλα ΟΚ, λύθηκε το πρόβλημα, έτσι;" Εκείνος ξαφνιάστηκε, γύρισε προς τη συνοδηγό του, αντάλλαξαν μια ματιά. Στο μεταξύ το φανάρι άναψε πράσινο. Βάζει πρώτη και υψώνει το αριστερό του χέρι με την παλάμη ανοιχτή! Γκαζώνει και το όχημα εξαφανίζεται στην μισοάδεια Μεσογείων ...
Αρχικά θύμωσα και αμέσως μετά ένοιωσα θλίψη. Σ' αυτή τη χώρα πρέπει διαρκώς να τσακώνεσαι. Συχνά δε μιλώ για να μη χαλαστώ πάλι. Από την άλλη δεν μπορώ να σιωπώ πάντα γιατί θα σκάσω! Σίγουρο είναι πως η καφρίλα μας χτύπησε κόκκινο! Εγώ θα τους την λέω. Αν μάθουν έμαθαν. Αν όχι, τουλάχιστον να νοιώθω καλύτερα με τον εαυτό μου!».
Πράγματι, δεν χρειάζεται να εκνευριζόμαστε με κάθε απολίτιστο που ρυπαίνει χωρίς περίσκεψη ούτε αιδώ. Διαβάζω συχνά για τις αξιέπαινες εξορμήσεις σχολείων, προσκόπων, εθελοντών για τον καθαρισμό δασών, παραλιών και άλλων χώρων από τα σκουπίδια. Προσωπικά νομίζω πως αυτό που χρειάζεται πρώτιστα είναι να μάθουμε όλοι μας, παιδιά και μεγάλοι, να πετάμε τα σκουπίδια ΜΕΣΑ στους κάδους! Ξέρω, είναι λίγο πιο δύσκολο από τις εξορμήσεις καθαρισμού. Απαιτεί αλλαγή νοοτροπίας και καθημερινών συνηθειών. Και αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με δραστηριοποίηση της οικογένειας και του σχολείου. Πόσοι Έλληνες το επιθυμούν πραγματικά;
Γαϊδουρίστας. Μιλήσαμε πριν από τρείς εβδομάδες (Χ.Ν. 23/8/2016) για τους αδιάφορους και ασυνειδήτους οδηγούς που παρκάρουν όπου τους βολεύει, ακόμη κι αν ξεβολεύουν ή παρεμποδίζουν όλους τους άλλους. Κλείνουν διαβάσεις πεζών, αναπήρων και μανάδων με παιδικά καροτσάκια. Σταθμεύουν σε διπλή γραμμή παρεμποδίζοντας την κυκλοφορία ή κλείνουν νομίμως παρκαρισμένα αυτοκίνητα. Μερικοί αγανακτισμένοι συμπολίτες μας έχουν βρει έναν τρόπο να καταγγέλλουν αυτές τις παρανομίες, τοποθετώντας ένα αυτοκόλλητο στο παράνομα σταθμευμένο όχημα: «Είμαι γάιδαρος – Παρκάρω όπου γουστάρω». (βλ. www.streetpanthers.gr).
Μερικά ενημερωτικά ιστολόγια και ιστοσελίδες δημοσιεύουν συστηματικά φωτογραφίες από τέτοια αυτοκίνητα, φροντίζοντας όμως να μην φαίνονται οι αριθμοί κυκλοφορίας. Αυτό δεν νομίζω ότι είναι αρκετό. Βέβαια, μπορεί να υποστηριχτεί δικολαβίστικα ότι η νομοθεσία για τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα απαγορεύει την ευρεία δημοσιοποίηση των φωτογραφιών αυτών. Όμως νομίζω ότι θα πρέπει η ίδια η Τροχαία να δηλώσει ότι θα δέχεται τις πρωτότυπες φωτογραφίες και θα επιβάλλει τα σχετικά πρόστιμα στους ασυνείδητους οδηγούς.
Οι παραβατικές συμπεριφορές μπορούν να περιοριστούν μόνο όταν η κοινωνία δείξει μαζικά και ειρηνικά ότι δεν τις ανέχεται. Και όταν οι αρμόδιοι για την επιβολή του νόμου αποφασίσουν να επιβάλουν τις προβλεπόμενες κυρώσεις. Κάποτε οι έλληνες πολίτες θα πρέπει να πάψουν να υπερηφανεύονται μόνο για τα πολιτιστικά κλέη του παρελθόντος. Θα πρέπει να δείξουν μαζικά ότι είναι κι αυτοί πολίτες μιας χώρας με πολιτισμό που σέβεται τον άνθρωπο και το περιβάλλον.
06 Σεπτεμβρίου 2016
Περί ψυχικής υγείας
Μερικά λόγια για την αμφισβήτηση των κλασσικών μεθόδων αντιμετώπισης των ψυχικών διαταραχών και των νέων προτάσεων που επαναφέρουν τις ολιστικές μεθόδους των αρχαίων
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 6 Σεπτεμβρίου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-259)
Κάθεται σε μια γωνιά αμίλητος. Είναι νευρικιά, αεικίνητη και ξεσπά σε όποιον κι ό,τι βρεθεί μπροστά της. Βλέπει εφιάλτες, έχει αϋπνίες και τρομερούς πονοκεφάλους. Πάσχει από μανία καταδιώξεως και βλέπει παντού συνωμοσίες. Ακούει φωνές ή βλέπει οράματα που τον προτρέπουν σε βίαιες πράξεις. Αγωνιά για το παραμικρό και δεν μπορεί να χαρεί με τίποτα. Έχει τάσεις φυγής ή ακόμη και αυτοκτονίας …
Πρέπει να τον δει ψυχίατρος; Έχει ανάγκη ψυχολόγου; Πρέπει να πάρει ψυχοφάρμακα; Και τι γίνεται με όσους έχασαν αγαπημένους σε δυστύχημα ή τους έχει πλήξει η κρίση; Τα τελευταία χρόνια παρά την ανάπτυξη της ψυχιατρικής και της ψυχολογίας, οι «ψυχικά ασθενείς» πολλαπλασιάζονται και οι «ψυχικές διαταραχές» γίνονται όλο και πιο πολύπλοκες. Ποια είναι η καλύτερη αντιμετώπιση;
Συζητώ τα θέματα αυτά με την κόρη μου που κάνει ένα διδακτορικό για τη μεταρρύθμιση των συστημάτων ψυχικής υγείας στο Βέλγιο. Έχει σπουδάσει και εργαστεί ως κλινική ψυχολόγος στην Αγγλία αλλά αντιμετωπίζει επικριτικά πολλές από τις καθιερωμένες μεθόδους διάγνωσης και θεραπείας των λεγόμενων «ψυχικών διαταραχών». Όπως και πολλοί ψυχίατροι, ψυχολόγοι, ψυχοθεραπευτές και νοσηλευτές που επικρίνουν το υφιστάμενο σύστημα, στο πλαίσιο κινημάτων ακτιβιστών στα οποία, όλο και περισσότερο, συμμετέχουν ενεργά και οι λήπτες υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
Για να καταλάβω καλύτερα το πρόβλημα, διάβασα ένα ενδιαφέρον βιβλίο με τίτλο «Σπασμένοι: γιατί η ψυχιατρική κάνει περισσότερο κακό από καλό» του κοινωνικού ανθρωπολόγου και ψυχοθεραπευτή Τζέιμς Ντέιβις. Τα συμπεράσματα της ενδελεχούς έρευνας του Ντέιβις είναι συγκλονιστικά.
Λίγες μόνο από τις παθήσεις που περιλαμβάνει η «Βίβλος» των ψυχιάτρων και των ψυχολόγων, το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο για τις Ψυχικές Διαταραχές, το γνωστό DSM, αντιστοιχούν σε γνωστές βιολογικές αιτίες (π.χ. επιληψία, Αλζχάιμερ, Χάντιγκτον). Οι ορισμοί των υπόλοιπων δεν έχουν στηριχτεί σε επιστημονικές εργασίες αλλά σε αυθαίρετες αποφάσεις των συντακτών του εγχειριδίου.
Όπως αυθαίρετη είναι και η ερμηνεία των συμπτωμάτων με βάση το συγκεκριμένο εγχειρίδιο. Κάποιος μπορεί να χαρακτηριστεί σχιζοφρενής, μανιοκαταθλιπτικός, αγχωτικός ή ψυχωτικός και να υποστεί βαριά φαρμακευτική αγωγή ενώ η συμπεριφορά του να είναι μέσα στα πλαίσια του κανονικού. Κλασσικό παράδειγμα, η φαρμακευτική αγωγή που χορηγείται σε παιδιά τα οποία χαρακτηρίζονται ως υπερκινητικά ή απροσάρμοστα.
Η επιστημονική βάση για την θεραπευτική επίδραση των ψυχοφαρμάκων είναι τελείως σαθρή. Η θεωρία ότι οι ψυχικές διαταραχές οφείλονται σε ανισορροπίες κάποιων χημικών ουσιών στον εγκέφαλο, τις οποίες υποτίθεται ότι διορθώνουν τα ψυχοφάρμακα, δεν έχει αποδειχτεί επιστημονικά. Είναι γεγονός ότι τα φάρμακα αυτά επιδρούν και μεταβάλλουν την συμπεριφορά και την ψυχική κατάσταση του ασθενούς χωρίς όμως να θεραπεύουν την αιτία των αρχικών συμπτωμάτων.
Όταν υποβάλλουν τους φακέλους για να λάβουν άδεια κυκλοφορίας ενός φαρμάκου στην αγορά, οι φαρμακευτικές εταιρείες δεν συμπεριλαμβάνουν όλα τα αποτελέσματα των κλινικών ερευνών παρά μόνον εκείνα που είναι θετικά. Επιπλέον, όλες οι σχετικές έρευνες διεξάγονται από πανεπιστημιακά και άλλα εργαστήρια που χρηματοδοτούνται από τις εν λόγω εταιρείες και όχι από ανεξάρτητους ερευνητικούς οργανισμούς.
Η έρευνα έχει αποδείξει ότι τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα έχουν τα ίδια αποτελέσματα με τα εικονικά φάρμακα (placebo). Από άλλη έρευνα προκύπτει ότι μακροπρόθεσμα είναι προτιμότερο να μην καταναλωθούν αντιψυχωτικά ή ηρεμιστικά αφού έχουν μεν άμεσα αποτελέσματα αλλά όταν σταματήσει η χορήγησή τους τα συμπτώματα επανέρχονται.
Ένας άλλος διακεκριμένος ψυχίατρος, ο Τόμας Στήβεν Σας (Szasz), έχει χαρακτηρίσει τις ψυχικές διαταραχές ως μύθο. Αυτός και πολλοί άλλοι του κινήματος για τη μεταρρύθμιση της ψυχικής υγείας έχουν προτείνει σειρά μέτρων για τον περιορισμό ή την κατάργηση της άκριτης χορήγησης ψυχοφαρμάκων, τον εύκολο χαρακτηρισμό κάποιου ως ψυχασθενούς και τον βίαιο εγκλεισμό του σε κλειστές ψυχιατρικές κλινικές - κάτι που παραβιάζει θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα. Οι υποστηρικτές μάλιστα των ήπιων μεθόδων θεραπείας και οι σχετικές ομάδες υποστήριξης φροντίζουν να ενημερώνεται το κοινό για τα δικαιώματά του και πώς να τα υπερασπιστούν.
Η κλασσική ψυχιατρική και ψυχολογία επικεντρώνονται στο άτομο που εμφανίζει την αποκλίνουσα συμπεριφορά αγνοώντας άλλους παράγοντες όπως την οικογένεια, το περιβάλλον διαβίωσης και εργασίας, τους φίλους, το στενό και ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Το συνηθισμένο μοντέλο αντιμετώπισης είναι οι περιοδικές συναντήσεις του «ασθενούς» με τον «θεραπευτή». Τα επείγοντα περιστατικά αντιμετωπίζονται φαρμακευτικά ή με εγκλεισμό.
Οι σύγχρονες, ήπιες μέθοδοι αντιμετώπισης εμπλέκουν την οικογένεια και το κοινωνικό περιβάλλον του ατόμου (συστημική θεραπεία). Μέσα από ομάδες αλληλοϋποστήριξης των ατόμων που έχουν αποκλίνουσες συμπεριφορές προωθούν τον ανοικτό διάλογο και τη λειτουργία «ανακουφιστηρίων» (respite houses). Τα οποία μάλιστα διαχειρίζονται οι ίδιοι οι λήπτες που μόνοι τους καθορίζουν τους όρους λειτουργίας. Ξαναγυρίζουμε κατά κάποιο τρόπο σε μεθόδους που εφαρμόζονταν στην αρχαιότητα στα Ασκληπιεία και τα Αμφιαράεια ...
Οι θεραπευτές απαιτείται να ακούνε τα προβλήματα των ατόμων με ψυχικές διαταραχές, αφιερώνοντας χρόνο. Κι αν δεν μπορούν να το κάνουν, να εξασφαλίσουν ότι κάποιος άλλος μπορεί. Κάποιος που θα βοηθήσει αυτόν που υποφέρει να ξεπεράσει το πρόβλημα και να μην προχωρήσει σε απονενοημένα διαβήματα, σε πράξεις που δεν μπορούν να αναστραφούν.
Τα παιδιά που χαρακτηρίζονται ως υπερκινητικά ή απροσάρμοστα, μπορούν να στραφούν σε καλλιτεχνικές, αθλητικές ή επιστημονικές δραστηριότητες. Πολλοί διάσημοι καλλιτέχνες, αθλητές, επιστήμονες ήταν προβληματικοί σε παιδική ηλικία. Αλλά βρήκαν το δρόμο τους και πέτυχαν θεαματικά, χάρη στην υποστήριξη των γονέων και των δασκάλων τους.
Για όλα τα παραπάνω απαιτείται η ενεργοποίηση εθελοντικών ομάδων, αφού η πολιτεία αγνοεί τις νέες μεθόδους που έχουν δοκιμαστεί σε αρκετές περιπτώσεις στο εξωτερικό. Επιμένοντας, στην κλασσική και εν πολλοίς εύκολη αντιμετώπιση με φάρμακα και με την αμφιμονοσήμαντη, χρονικά περιορισμένη και κοστοβόρα, σχέση «ασθενούς» - «θεραπευτή».
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 6 Σεπτεμβρίου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-259)
Κάθεται σε μια γωνιά αμίλητος. Είναι νευρικιά, αεικίνητη και ξεσπά σε όποιον κι ό,τι βρεθεί μπροστά της. Βλέπει εφιάλτες, έχει αϋπνίες και τρομερούς πονοκεφάλους. Πάσχει από μανία καταδιώξεως και βλέπει παντού συνωμοσίες. Ακούει φωνές ή βλέπει οράματα που τον προτρέπουν σε βίαιες πράξεις. Αγωνιά για το παραμικρό και δεν μπορεί να χαρεί με τίποτα. Έχει τάσεις φυγής ή ακόμη και αυτοκτονίας …
Πρέπει να τον δει ψυχίατρος; Έχει ανάγκη ψυχολόγου; Πρέπει να πάρει ψυχοφάρμακα; Και τι γίνεται με όσους έχασαν αγαπημένους σε δυστύχημα ή τους έχει πλήξει η κρίση; Τα τελευταία χρόνια παρά την ανάπτυξη της ψυχιατρικής και της ψυχολογίας, οι «ψυχικά ασθενείς» πολλαπλασιάζονται και οι «ψυχικές διαταραχές» γίνονται όλο και πιο πολύπλοκες. Ποια είναι η καλύτερη αντιμετώπιση;
Συζητώ τα θέματα αυτά με την κόρη μου που κάνει ένα διδακτορικό για τη μεταρρύθμιση των συστημάτων ψυχικής υγείας στο Βέλγιο. Έχει σπουδάσει και εργαστεί ως κλινική ψυχολόγος στην Αγγλία αλλά αντιμετωπίζει επικριτικά πολλές από τις καθιερωμένες μεθόδους διάγνωσης και θεραπείας των λεγόμενων «ψυχικών διαταραχών». Όπως και πολλοί ψυχίατροι, ψυχολόγοι, ψυχοθεραπευτές και νοσηλευτές που επικρίνουν το υφιστάμενο σύστημα, στο πλαίσιο κινημάτων ακτιβιστών στα οποία, όλο και περισσότερο, συμμετέχουν ενεργά και οι λήπτες υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
Για να καταλάβω καλύτερα το πρόβλημα, διάβασα ένα ενδιαφέρον βιβλίο με τίτλο «Σπασμένοι: γιατί η ψυχιατρική κάνει περισσότερο κακό από καλό» του κοινωνικού ανθρωπολόγου και ψυχοθεραπευτή Τζέιμς Ντέιβις. Τα συμπεράσματα της ενδελεχούς έρευνας του Ντέιβις είναι συγκλονιστικά.
Λίγες μόνο από τις παθήσεις που περιλαμβάνει η «Βίβλος» των ψυχιάτρων και των ψυχολόγων, το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο για τις Ψυχικές Διαταραχές, το γνωστό DSM, αντιστοιχούν σε γνωστές βιολογικές αιτίες (π.χ. επιληψία, Αλζχάιμερ, Χάντιγκτον). Οι ορισμοί των υπόλοιπων δεν έχουν στηριχτεί σε επιστημονικές εργασίες αλλά σε αυθαίρετες αποφάσεις των συντακτών του εγχειριδίου.
Όπως αυθαίρετη είναι και η ερμηνεία των συμπτωμάτων με βάση το συγκεκριμένο εγχειρίδιο. Κάποιος μπορεί να χαρακτηριστεί σχιζοφρενής, μανιοκαταθλιπτικός, αγχωτικός ή ψυχωτικός και να υποστεί βαριά φαρμακευτική αγωγή ενώ η συμπεριφορά του να είναι μέσα στα πλαίσια του κανονικού. Κλασσικό παράδειγμα, η φαρμακευτική αγωγή που χορηγείται σε παιδιά τα οποία χαρακτηρίζονται ως υπερκινητικά ή απροσάρμοστα.
Η επιστημονική βάση για την θεραπευτική επίδραση των ψυχοφαρμάκων είναι τελείως σαθρή. Η θεωρία ότι οι ψυχικές διαταραχές οφείλονται σε ανισορροπίες κάποιων χημικών ουσιών στον εγκέφαλο, τις οποίες υποτίθεται ότι διορθώνουν τα ψυχοφάρμακα, δεν έχει αποδειχτεί επιστημονικά. Είναι γεγονός ότι τα φάρμακα αυτά επιδρούν και μεταβάλλουν την συμπεριφορά και την ψυχική κατάσταση του ασθενούς χωρίς όμως να θεραπεύουν την αιτία των αρχικών συμπτωμάτων.
Όταν υποβάλλουν τους φακέλους για να λάβουν άδεια κυκλοφορίας ενός φαρμάκου στην αγορά, οι φαρμακευτικές εταιρείες δεν συμπεριλαμβάνουν όλα τα αποτελέσματα των κλινικών ερευνών παρά μόνον εκείνα που είναι θετικά. Επιπλέον, όλες οι σχετικές έρευνες διεξάγονται από πανεπιστημιακά και άλλα εργαστήρια που χρηματοδοτούνται από τις εν λόγω εταιρείες και όχι από ανεξάρτητους ερευνητικούς οργανισμούς.
Η έρευνα έχει αποδείξει ότι τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα έχουν τα ίδια αποτελέσματα με τα εικονικά φάρμακα (placebo). Από άλλη έρευνα προκύπτει ότι μακροπρόθεσμα είναι προτιμότερο να μην καταναλωθούν αντιψυχωτικά ή ηρεμιστικά αφού έχουν μεν άμεσα αποτελέσματα αλλά όταν σταματήσει η χορήγησή τους τα συμπτώματα επανέρχονται.
Ένας άλλος διακεκριμένος ψυχίατρος, ο Τόμας Στήβεν Σας (Szasz), έχει χαρακτηρίσει τις ψυχικές διαταραχές ως μύθο. Αυτός και πολλοί άλλοι του κινήματος για τη μεταρρύθμιση της ψυχικής υγείας έχουν προτείνει σειρά μέτρων για τον περιορισμό ή την κατάργηση της άκριτης χορήγησης ψυχοφαρμάκων, τον εύκολο χαρακτηρισμό κάποιου ως ψυχασθενούς και τον βίαιο εγκλεισμό του σε κλειστές ψυχιατρικές κλινικές - κάτι που παραβιάζει θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα. Οι υποστηρικτές μάλιστα των ήπιων μεθόδων θεραπείας και οι σχετικές ομάδες υποστήριξης φροντίζουν να ενημερώνεται το κοινό για τα δικαιώματά του και πώς να τα υπερασπιστούν.
Η κλασσική ψυχιατρική και ψυχολογία επικεντρώνονται στο άτομο που εμφανίζει την αποκλίνουσα συμπεριφορά αγνοώντας άλλους παράγοντες όπως την οικογένεια, το περιβάλλον διαβίωσης και εργασίας, τους φίλους, το στενό και ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Το συνηθισμένο μοντέλο αντιμετώπισης είναι οι περιοδικές συναντήσεις του «ασθενούς» με τον «θεραπευτή». Τα επείγοντα περιστατικά αντιμετωπίζονται φαρμακευτικά ή με εγκλεισμό.
Οι σύγχρονες, ήπιες μέθοδοι αντιμετώπισης εμπλέκουν την οικογένεια και το κοινωνικό περιβάλλον του ατόμου (συστημική θεραπεία). Μέσα από ομάδες αλληλοϋποστήριξης των ατόμων που έχουν αποκλίνουσες συμπεριφορές προωθούν τον ανοικτό διάλογο και τη λειτουργία «ανακουφιστηρίων» (respite houses). Τα οποία μάλιστα διαχειρίζονται οι ίδιοι οι λήπτες που μόνοι τους καθορίζουν τους όρους λειτουργίας. Ξαναγυρίζουμε κατά κάποιο τρόπο σε μεθόδους που εφαρμόζονταν στην αρχαιότητα στα Ασκληπιεία και τα Αμφιαράεια ...
Οι θεραπευτές απαιτείται να ακούνε τα προβλήματα των ατόμων με ψυχικές διαταραχές, αφιερώνοντας χρόνο. Κι αν δεν μπορούν να το κάνουν, να εξασφαλίσουν ότι κάποιος άλλος μπορεί. Κάποιος που θα βοηθήσει αυτόν που υποφέρει να ξεπεράσει το πρόβλημα και να μην προχωρήσει σε απονενοημένα διαβήματα, σε πράξεις που δεν μπορούν να αναστραφούν.
Τα παιδιά που χαρακτηρίζονται ως υπερκινητικά ή απροσάρμοστα, μπορούν να στραφούν σε καλλιτεχνικές, αθλητικές ή επιστημονικές δραστηριότητες. Πολλοί διάσημοι καλλιτέχνες, αθλητές, επιστήμονες ήταν προβληματικοί σε παιδική ηλικία. Αλλά βρήκαν το δρόμο τους και πέτυχαν θεαματικά, χάρη στην υποστήριξη των γονέων και των δασκάλων τους.
Για όλα τα παραπάνω απαιτείται η ενεργοποίηση εθελοντικών ομάδων, αφού η πολιτεία αγνοεί τις νέες μεθόδους που έχουν δοκιμαστεί σε αρκετές περιπτώσεις στο εξωτερικό. Επιμένοντας, στην κλασσική και εν πολλοίς εύκολη αντιμετώπιση με φάρμακα και με την αμφιμονοσήμαντη, χρονικά περιορισμένη και κοστοβόρα, σχέση «ασθενούς» - «θεραπευτή».
30 Αυγούστου 2016
Κράτος και τροχαία
Τέταρτο και τελευταίο άρθρο για τη μείωση των τροχαίων - με αντικείμενο τα μέτρα που πρέπει να λάβουν οι αρμόδιοι, αν φυσικά μπορούν και θέλουν …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 30 Αυγούστου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-258)
Αφιερώσαμε τα τρία προηγούμενα άρθρα στα μέτρα που μπορεί να πάρει ο καθένας μας, οδηγός αυτοκινήτου και μοτοσικλέτας ή πεζός, για να προστατέψει τον εαυτό του και τους αγαπημένους του από τις δυσάρεστες έως θανατηφόρες επιπτώσεις ενός τροχαίου ατυχήματος. Δώσαμε προτεραιότητα σε αυτά που μπορούν να κάνουν οι πολίτες γιατί η εμπειρία μας δείχνει ότι οι αρμόδιοι συχνά δεν γνωρίζουν, δεν ενδιαφέρονται ή ακόμη χειρότερα δεν τους δίνεται η δυνατότητα να πάρουν τα μέτρα που χρειάζονται για να μειωθούν τα τροχαία.
Πάρτε για παράδειγμα τον ΒΟΑΚ. Αμέτρητες μελέτες, προτάσεις, δηλώσεις, αντιπαραθέσεις. Επί χρόνια. Πολλοί οι εμπλεκόμενοι αρμόδιοι. Υπουργεία. Περιφέρεια. Οργανισμός Ανάπτυξης Κρήτης. Παλιότερα οι Νομαρχίες και οι Δήμοι. Κι όμως ο εκσυγχρονισμός του σύγχρονου αυτού Μινώταυρου στον οποίο θυσιάζονται κάθε χρόνο δεκάδες ζωές καθυστερεί αδικαιολόγητα.
Μερικές λογικές προτάσεις για υλοποίηση μέσω παραχώρησης ή Σύμπραξης Δημόσιου-Ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ) και αποπληρωμής μέσω διοδίων ή ρήτρας διαθεσιμότητας, μένουν πάντα προτάσεις. Είτε γιατί αντιδρούν σύσσωμοι οι Κρητικοί, όπως π.χ. με τα διόδια. Είτε γιατί η κεντρική κυβέρνηση έχει άλλες προτεραιότητες και δεν απαντά θετικά στις προτάσεις του ακάματου περιφερειάρχη μας, του Σταύρου Αρναουτάκη.
Ευτυχώς, η Περιφέρεια έχει κάνει κάποια έργα για την οδική ασφάλεια σε δευτερεύοντες δρόμους. Και όσο διατίθενται κονδύλια από τη Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να βελτιώνει το κάπως άναρχο οδικό δίκτυο της Κρήτης. Αλλά κι αυτά τα έργα δεν είναι αρκετά. Ιδίως, όταν οι Κρητικοί οδηγούν απρόσεκτα. Όταν, όχι μόνο δεν σέβονται τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας αλλά συχνά πυροβολούν και καταστρέφουν τις πινακίδες. Βάζοντας σε κίνδυνο τους επισκέπτες του νησιού που κινδυνεύουν διπλά - από τους κακούς οδηγούς και από την έλλειψη σήμανσης.
Εκτός από τους πυροβολισμούς, οι πινακίδες πάσχουν και από την άναρχη αφισοκόλληση και τα γκράφιτι. Τα αυτοκόλλητα διαφημιστικά μηνύματα καλύπτουν ακόμη και τις πινακίδες που αναγγέλλουν κάποια επικίνδυνη στροφή, την απαγόρευση εισόδου, τις απαγορεύσεις στροφής σε δρόμους μονής κατεύθυνσης. Και τα γκράφιτι κρύβουν τα ονόματα των πόλεων σε ενημερωτικές πινακίδες σε κόμβους και σταυροδρόμια. Όλα αυτά θέτουν σε κίνδυνο τους οδηγούς, ιδίως όσους δεν περνούν συνήθως από τα συγκεκριμένα σημεία.
Για τις πινακίδες χρειάζεται πρωτίστως η κινητοποίηση των πολιτών. Ο Νίκος Μουδάκης έδειξε πέρσι το δρόμο (βλ. Χ.Ν. 16/6/2015) καθαρίζοντας εθελοντικά μερικές πινακίδες. Το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας (Ι.Ο.ΑΣ) «Πάνος Μυλωνάς» έχει μάλιστα αναπτύξει και σχετική τεχνογνωσία για τον καθαρισμό πινακίδων από αυτοκόλλητα και γκράφιτι. Ιδού πεδίο δόξης λαμπρό για συλλόγους εθελοντών και συνειδητοποιημένους πολίτες. Η δουλειά δεν είναι δύσκολη αφού κι εγώ την έχω κάνει μιμούμενος τον φίλο Νίκο Μουδάκη.
Ένας άλλος τομέας στον οποίο το κράτος θα πρέπει να κάνει περισσότερα είναι η αστυνόμευση. Για παράδειγμα, έχει αποδειχτεί διεθνώς ότι όταν η αστυνόμευση γίνεται αυστηρότερη, τα τροχαία μειώνονται. Οι οδηγοί τηρούν τα όρια ταχύτητας, φορούν κράνος, δεν οδηγούν μεθυσμένοι. Η Τροχαία ήδη αγωνίζεται με κάθε τρόπο και συχνά διαβάζουμε για εξορμήσεις και ξαφνικούς ελέγχους και εκτεταμένες επιχειρήσεις αστυνόμευσης. Όμως φαίνεται πως χρειάζονται περισσότερες προσπάθειες.
Παράλληλα χρειάζεται και αυστηροποίηση των ποινών. Για τα σοβαρά δυστυχήματα μόνιμη αφαίρεση διπλωμάτων και κατάσχεση οχημάτων. Το έχει επισημάνει επανειλημμένα ο Σταύρος Πολέντας, πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Αρωγής και Αλληλεγγύης Οικογενειών Θυμάτων Τροχαίων Δυστυχημάτων «Ο Άγιος Χριστόφορος»: «είναι αδιανόητο, σήμερα να αφήνουν ελεύθερο έναν δράση που έχει προκαλέσει θανάτους και τραυματισμούς ανθρώπων σε τροχαία ατυχήματα και να βρίσκεται ελεύθερος πάλι στους δρόμους οδηγώντας αυτοκίνητο».
Ο Ιαβέρης, κατά κόσμον Τάσος Μαρκουίζος, οδηγός - θρύλος αγώνων αυτοκινήτου πηγαίνει μάλιστα ακόμη πιο μακριά. «Το πρόβλημα θα αρχίσει να λύνεται όταν μπουν χειροπέδες σε αυτόν τον αλήτη που πέρασε το κόκκινο, σε αυτόν που ήπιε και έπιασε τιμόνι» λέει σε μια από τις πολλές του συνεντεύξεις. Προτείνει υψηλά πρόστιμα αλλά και «σκληρές τιμωρίες. Να προσφέρουν κοινωνική εργασία οι παραβάτες. Να πηγαίνουν να σφουγγαρίζουν στα νοσοκομεία και να βλέπουν από τι γλίτωσαν. Το ξέρετε ότι στη Λετονία όποιος έχει παραβεί τον Κώδικα, αντί να μαζεύει πόντους στο δίπλωμα, γίνεται υποχρεωτικά δότης αίματος και δωρητής οργάνων; Σου λέει αφού εσύ θες να πεθάνεις, να ζήσει κάποιος που το αξίζει! Στο Μεξικό στους παραβάτες κόβουν το ρεύμα!».
Αν πράγματι θέλουμε να μειώσουμε τα τροχαία υπάρχουν πάμπολλες καλές πρακτικές σε άλλες χώρες που μπορούμε να ακολουθήσουμε. Η πρώτη χώρα όσον αφορά τη μείωση των τροχαίων είναι σίγουρα η Σουηδία. Ενώ έχουν διπλασιαστεί τόσο τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν όσο και τα διανυόμενα χιλιόμετρα, οι θάνατοι από τροχαία έχουν μειωθεί στο ελάχιστο.
Για να το πετύχουν αυτό οι Σουηδοί έκαναν κάποιες επενδύσεις. Βελτίωσαν τους δρόμους δίνοντας προτεραιότητα στη ασφάλεια έναντι της ταχύτητας. Δημιούργησαν δρόμους τύπου «2+1» δηλαδή με τρεις λωρίδες κυκλοφορίας, δύο από τις οποίες είναι προς τη μια κατεύθυνση και μία προς την άλλη. Αυτή η μία λωρίδα εναλλάσσεται κάθε λίγα χιλιόμετρα για να επιτρέπει τα προσπεράσματα. Από αυτόν τον καινοτόμο σχεδιασμό υπολογίζεται ότι έχουν ήδη σωθεί εκατοντάδες ζωές.
Έφτιαξαν επίσης δεκάδες χιλιάδες ασφαλείς διαβάσεις πεζών με γέφυρες, φωτεινούς σηματοδότες και σαμαράκια. Έτσι μείωσαν τους θανάτους πεζών στο μισό τη τελευταία πενταετία. Επιπλέον, μείωσαν τα όρια ταχύτητας σε πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές και κατασκεύασαν προστατευτικά χωρίσματα για τους ποδηλάτες. Και φυσικά κυνήγησαν ανελέητα τους μεθυσμένους οδηγούς … Το Σουηδικό μοντέλο ακολουθεί ήδη η Νέα Υόρκη που εκτός των άλλων ενίσχυσε και τους ελέγχους για υπερβολική ταχύτητα.
Οδηγοί, πεζοί και αρμόδιοι. Ας κάνουμε όλοι το μέρος μας για να μειωθεί αυτή η σύγχρονη μάστιγα. Είναι στο χέρι μας και το μπορούμε. Αρκεί να το θελήσουμε και να δράσουμε συντονισμένα …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 30 Αυγούστου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-258)
Αφιερώσαμε τα τρία προηγούμενα άρθρα στα μέτρα που μπορεί να πάρει ο καθένας μας, οδηγός αυτοκινήτου και μοτοσικλέτας ή πεζός, για να προστατέψει τον εαυτό του και τους αγαπημένους του από τις δυσάρεστες έως θανατηφόρες επιπτώσεις ενός τροχαίου ατυχήματος. Δώσαμε προτεραιότητα σε αυτά που μπορούν να κάνουν οι πολίτες γιατί η εμπειρία μας δείχνει ότι οι αρμόδιοι συχνά δεν γνωρίζουν, δεν ενδιαφέρονται ή ακόμη χειρότερα δεν τους δίνεται η δυνατότητα να πάρουν τα μέτρα που χρειάζονται για να μειωθούν τα τροχαία.
Πάρτε για παράδειγμα τον ΒΟΑΚ. Αμέτρητες μελέτες, προτάσεις, δηλώσεις, αντιπαραθέσεις. Επί χρόνια. Πολλοί οι εμπλεκόμενοι αρμόδιοι. Υπουργεία. Περιφέρεια. Οργανισμός Ανάπτυξης Κρήτης. Παλιότερα οι Νομαρχίες και οι Δήμοι. Κι όμως ο εκσυγχρονισμός του σύγχρονου αυτού Μινώταυρου στον οποίο θυσιάζονται κάθε χρόνο δεκάδες ζωές καθυστερεί αδικαιολόγητα.
Μερικές λογικές προτάσεις για υλοποίηση μέσω παραχώρησης ή Σύμπραξης Δημόσιου-Ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ) και αποπληρωμής μέσω διοδίων ή ρήτρας διαθεσιμότητας, μένουν πάντα προτάσεις. Είτε γιατί αντιδρούν σύσσωμοι οι Κρητικοί, όπως π.χ. με τα διόδια. Είτε γιατί η κεντρική κυβέρνηση έχει άλλες προτεραιότητες και δεν απαντά θετικά στις προτάσεις του ακάματου περιφερειάρχη μας, του Σταύρου Αρναουτάκη.
Ευτυχώς, η Περιφέρεια έχει κάνει κάποια έργα για την οδική ασφάλεια σε δευτερεύοντες δρόμους. Και όσο διατίθενται κονδύλια από τη Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να βελτιώνει το κάπως άναρχο οδικό δίκτυο της Κρήτης. Αλλά κι αυτά τα έργα δεν είναι αρκετά. Ιδίως, όταν οι Κρητικοί οδηγούν απρόσεκτα. Όταν, όχι μόνο δεν σέβονται τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας αλλά συχνά πυροβολούν και καταστρέφουν τις πινακίδες. Βάζοντας σε κίνδυνο τους επισκέπτες του νησιού που κινδυνεύουν διπλά - από τους κακούς οδηγούς και από την έλλειψη σήμανσης.
Εκτός από τους πυροβολισμούς, οι πινακίδες πάσχουν και από την άναρχη αφισοκόλληση και τα γκράφιτι. Τα αυτοκόλλητα διαφημιστικά μηνύματα καλύπτουν ακόμη και τις πινακίδες που αναγγέλλουν κάποια επικίνδυνη στροφή, την απαγόρευση εισόδου, τις απαγορεύσεις στροφής σε δρόμους μονής κατεύθυνσης. Και τα γκράφιτι κρύβουν τα ονόματα των πόλεων σε ενημερωτικές πινακίδες σε κόμβους και σταυροδρόμια. Όλα αυτά θέτουν σε κίνδυνο τους οδηγούς, ιδίως όσους δεν περνούν συνήθως από τα συγκεκριμένα σημεία.
Για τις πινακίδες χρειάζεται πρωτίστως η κινητοποίηση των πολιτών. Ο Νίκος Μουδάκης έδειξε πέρσι το δρόμο (βλ. Χ.Ν. 16/6/2015) καθαρίζοντας εθελοντικά μερικές πινακίδες. Το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας (Ι.Ο.ΑΣ) «Πάνος Μυλωνάς» έχει μάλιστα αναπτύξει και σχετική τεχνογνωσία για τον καθαρισμό πινακίδων από αυτοκόλλητα και γκράφιτι. Ιδού πεδίο δόξης λαμπρό για συλλόγους εθελοντών και συνειδητοποιημένους πολίτες. Η δουλειά δεν είναι δύσκολη αφού κι εγώ την έχω κάνει μιμούμενος τον φίλο Νίκο Μουδάκη.
Ένας άλλος τομέας στον οποίο το κράτος θα πρέπει να κάνει περισσότερα είναι η αστυνόμευση. Για παράδειγμα, έχει αποδειχτεί διεθνώς ότι όταν η αστυνόμευση γίνεται αυστηρότερη, τα τροχαία μειώνονται. Οι οδηγοί τηρούν τα όρια ταχύτητας, φορούν κράνος, δεν οδηγούν μεθυσμένοι. Η Τροχαία ήδη αγωνίζεται με κάθε τρόπο και συχνά διαβάζουμε για εξορμήσεις και ξαφνικούς ελέγχους και εκτεταμένες επιχειρήσεις αστυνόμευσης. Όμως φαίνεται πως χρειάζονται περισσότερες προσπάθειες.
Παράλληλα χρειάζεται και αυστηροποίηση των ποινών. Για τα σοβαρά δυστυχήματα μόνιμη αφαίρεση διπλωμάτων και κατάσχεση οχημάτων. Το έχει επισημάνει επανειλημμένα ο Σταύρος Πολέντας, πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Αρωγής και Αλληλεγγύης Οικογενειών Θυμάτων Τροχαίων Δυστυχημάτων «Ο Άγιος Χριστόφορος»: «είναι αδιανόητο, σήμερα να αφήνουν ελεύθερο έναν δράση που έχει προκαλέσει θανάτους και τραυματισμούς ανθρώπων σε τροχαία ατυχήματα και να βρίσκεται ελεύθερος πάλι στους δρόμους οδηγώντας αυτοκίνητο».
Ο Ιαβέρης, κατά κόσμον Τάσος Μαρκουίζος, οδηγός - θρύλος αγώνων αυτοκινήτου πηγαίνει μάλιστα ακόμη πιο μακριά. «Το πρόβλημα θα αρχίσει να λύνεται όταν μπουν χειροπέδες σε αυτόν τον αλήτη που πέρασε το κόκκινο, σε αυτόν που ήπιε και έπιασε τιμόνι» λέει σε μια από τις πολλές του συνεντεύξεις. Προτείνει υψηλά πρόστιμα αλλά και «σκληρές τιμωρίες. Να προσφέρουν κοινωνική εργασία οι παραβάτες. Να πηγαίνουν να σφουγγαρίζουν στα νοσοκομεία και να βλέπουν από τι γλίτωσαν. Το ξέρετε ότι στη Λετονία όποιος έχει παραβεί τον Κώδικα, αντί να μαζεύει πόντους στο δίπλωμα, γίνεται υποχρεωτικά δότης αίματος και δωρητής οργάνων; Σου λέει αφού εσύ θες να πεθάνεις, να ζήσει κάποιος που το αξίζει! Στο Μεξικό στους παραβάτες κόβουν το ρεύμα!».
Αν πράγματι θέλουμε να μειώσουμε τα τροχαία υπάρχουν πάμπολλες καλές πρακτικές σε άλλες χώρες που μπορούμε να ακολουθήσουμε. Η πρώτη χώρα όσον αφορά τη μείωση των τροχαίων είναι σίγουρα η Σουηδία. Ενώ έχουν διπλασιαστεί τόσο τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν όσο και τα διανυόμενα χιλιόμετρα, οι θάνατοι από τροχαία έχουν μειωθεί στο ελάχιστο.
Για να το πετύχουν αυτό οι Σουηδοί έκαναν κάποιες επενδύσεις. Βελτίωσαν τους δρόμους δίνοντας προτεραιότητα στη ασφάλεια έναντι της ταχύτητας. Δημιούργησαν δρόμους τύπου «2+1» δηλαδή με τρεις λωρίδες κυκλοφορίας, δύο από τις οποίες είναι προς τη μια κατεύθυνση και μία προς την άλλη. Αυτή η μία λωρίδα εναλλάσσεται κάθε λίγα χιλιόμετρα για να επιτρέπει τα προσπεράσματα. Από αυτόν τον καινοτόμο σχεδιασμό υπολογίζεται ότι έχουν ήδη σωθεί εκατοντάδες ζωές.
Έφτιαξαν επίσης δεκάδες χιλιάδες ασφαλείς διαβάσεις πεζών με γέφυρες, φωτεινούς σηματοδότες και σαμαράκια. Έτσι μείωσαν τους θανάτους πεζών στο μισό τη τελευταία πενταετία. Επιπλέον, μείωσαν τα όρια ταχύτητας σε πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές και κατασκεύασαν προστατευτικά χωρίσματα για τους ποδηλάτες. Και φυσικά κυνήγησαν ανελέητα τους μεθυσμένους οδηγούς … Το Σουηδικό μοντέλο ακολουθεί ήδη η Νέα Υόρκη που εκτός των άλλων ενίσχυσε και τους ελέγχους για υπερβολική ταχύτητα.
Οδηγοί, πεζοί και αρμόδιοι. Ας κάνουμε όλοι το μέρος μας για να μειωθεί αυτή η σύγχρονη μάστιγα. Είναι στο χέρι μας και το μπορούμε. Αρκεί να το θελήσουμε και να δράσουμε συντονισμένα …
23 Αυγούστου 2016
Για λιγότερα τροχαία (3)
Οι πεζοί είναι οι πλέον ευάλωτοι χρήστες της «ζούγκλας» των ελληνικών δρόμων. Με λίγη προσοχή μπορούν να επιζήσουν και να βγουν αλώβητοι …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 23 Αυγούστου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-257)
Ξεκινήσαμε αυτή τη σειρά των άρθρων για την μείωση των τροχαίων, για να δείξουμε ότι για την προστασία μας δεν θα πρέπει να περιμένουμε πολλά πράγματα από την πολιτεία. Οι αρμόδιοι, συχνά δεν είναι ικανοί να λύσουν τα δικά τους προβλήματα που σχετίζονται με τον τομέα ευθύνης τους. Πολύ περισσότερο τα προβλήματα των πολιτών. Γράψαμε λοιπόν, ότι αν θέλουμε να επιζήσουμε στη «ζούγκλα» των ελληνικών δρόμων θα πρέπει όλοι και όλες μας να πάρουμε μερικές απλές προφυλάξεις όταν πιάνουμε τιμόνι ή όταν καβαλάμε μοτοσικλέτα.
Χαμηλή ταχύτητα σε επικίνδυνα σημεία (στροφές, στενέματα, έργα). Ποτέ αντικανονική προσπέραση ιδίως όταν δεν έχουμε ορατότητα. Χρήση πάντοτε ζώνης ασφαλείας και κράνους (στις μοτοσικλέτες). Σεβόμαστε το κόκκινο, την προτεραιότητα και τα STOP. Δεν οδηγούμε μεθυσμένοι, ούτε μιλάμε στο κινητό ενώ οδηγούμε. Ασφαλίζουμε τα παιδιά, ελέγχουμε την κατάσταση του οχήματος και παραδίδουμε το δίπλωμά μας όταν δεν μπορούμε πλέον να οδηγήσουμε σωστά λόγω προχωρημένης ηλικίας.
Σε αυτό το τρίτο άρθρο θα ασχοληθούμε με μιαν άλλη κατηγορία ευάλωτων χρηστών, τους πεζούς. Οι πεζοί έρχονται συχνά δεύτεροι στην κατηγορία των θυμάτων από τροχαία, μετά τους οδηγούς και πριν τους επιβάτες. Στην οικογένεια μας έχουμε θρηνήσει δύο τουλάχιστον πεζούς θύματα θανατηφόρων τροχαίων. Έναν ηλικιωμένο θείο και έναν, επίσης ηλικιωμένο καλό φίλο. Αμφότεροι βρήκαν το θάνατο επιχειρώντας να διασχίσουν πολυσύχναστους δρόμους χωρίς να εκτιμήσουν καλά την ταχύτητα του οχήματος που τους χτύπησε.
Προσωπικά, κινδυνεύω σχεδόν καθημερινά από ασυνείδητους οδηγούς που παραβιάζουν το κόκκινο σε διαβάσεις πεζών. Ενώ έχουν κόκκινο και έχει ανάψει ο Γρηγόρης – το πράσινο ανθρωπάκι που φαίνεται να περπατάει και επιτρέπει τη διέλευση των πεζών – πολλά αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες, περνούν με μεγάλη ταχύτητα απειλώντας τη ζωή των πεζών που δεν έχουν ελέγξει την κίνηση. Μερικοί μάλιστα βρίζουν κιόλας αν προφτάσεις να τους κάνεις κάποια παρατήρηση.
Ο πεζός λοιπόν θα πρέπει να έχει τα μάτια του 14 όταν κυκλοφορεί στο δρόμο. Κι όχι μόνο όταν τον διασχίζει. Ξέρετε, στις άκρες του δρόμου, υπάρχουν κάποιες υπερυψωμένες λωρίδες κυκλοφορίας. Είναι τα πεζοδρόμια που προορίζονται για την κυκλοφορία των πεζών. Συχνά, τα καταλαμβάνουν αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες, κάδοι απορριμμάτων, τραπέζια, καθίσματα, εμπορεύματα, διαφημιστικά, και κάθε είδους άλλα εμπόδια.
Ιδιαίτερο πρόβλημα δημιουργείται όταν τα εμπόδια παρεμβάλλονται σε διαδρόμους ή σε ράμπες που προορίζονται για τα άτομα με αναπηρία – κάτι που δείχνει την αδιαφορία και την ασυνειδησία των οδηγών αλλά και πολλών καταστηματαρχών. Μερικοί αγανακτισμένοι συμπολίτες μας έχουν βρει έναν τρόπο να καταγγέλλουν αυτές τις παρανομίες, τοποθετώντας ένα αυτοκόλλητο στο παράνομα σταθμευμένο όχημα. «Είμαι γάιδαρος – Παρκάρω όπου γουστάρω». Έτσι έχει προκύψει μια νέα συνομοταξία οδηγών, οι «Γαϊδουρίστας» (βλέπε www.streetpanthers.gr).
Αν δεν μπορείτε να περπατήσετε στο πεζοδρόμιο, δεν χρειάζεται να περπατήσετε στη μέση του δρόμου. Στην πόλη αλλά και σε επαρχιακούς δρόμους, ο υποψιασμένος πεζός κινείται στην αριστερή άκρη του δρόμου φροντίζοντας να έχει τα επερχόμενα αυτοκίνητα απέναντί του. Έτσι θα έχει χρόνο να προφυλαχτεί αν αντιληφθεί ότι κάποιος οδηγός κινείται επικίνδυνα εναντίον του. Φροντίζει επίσης να προφυλάσσει τα παιδιά και άλλα ευάλωτα πρόσωπα.
Τη νύχτα, αποφύγετε τις πεζοπορίες σε πολυσύχναστους δρόμους που δεν φωτίζονται. Αν πρέπει να περπατήσετε στο σκοτάδι φροντίστε να φορέσετε φωσφορίζον γιλέκο για να μπορούν να σας δουν οι οδηγοί από απόσταση. Το ίδιο ισχύει και για τους ποδηλάτες αλλά και για όσους οδηγούν μοτοποδήλατο, δηλαδή μοτοσικλέτα που δεν μπορεί να αναπτύξει μεγάλες ταχύτητες.
Ένας άλλος παράγοντας που θέτει σε κίνδυνο τη ζωή των πεζών είναι το κινητό τηλέφωνο. Όχι όταν το χρησιμοποιεί ο οδηγός … αλλά ο ίδιος ο πεζός! Έχετε συγκρουστεί με πεζό που μιλάει στο κινητό και δεν προσέχει πού πατά και πού βρίσκεται; Έχετε αντιληφθεί πεζό να πέφτει πάνω σε κολώνα ή ακόμη χειρότερα μέσα σε φρεάτιο επειδή μιλούσε στο κινητό; Τέτοια ατυχήματα ίσως να μην συμβαίνουν καθημερινά αλλά δεν είναι και απίθανα. Ιδίως τώρα με τη μανία πολλών να κυνηγούν με τα έξυπνα κινητά τους τα περίφημα Pokemon ...
Όμως, το χειρότερο που μπορεί να συμβεί είναι όταν, ο αφηρημένος πεζός που μιλά στο κινητό, επιχειρήσει να διασχίσει το δρόμο χωρίς να ελέγξει την κυκλοφορία. Χωρίς να δει τον οδηγό που έχει κι αυτός το κινητό στο αφτί του και δεν ελέγχει το δρόμο. Χωρίς να αντιληφθεί τον μοτοσικλετιστή που κι αυτός είναι αφηρημένος γιατί μιλά μέσω Bluetooth στο κινητό του.
Ας το επαναλάβουμε για να γίνει επιτέλους κατανοητό! Η χρήση κινητού κατά την οδήγηση ισοδυναμεί με συγκέντρωση οινοπνεύματος στο αίμα ίση προς 0,08%. ‘Όταν το νομικό όριο της συγκέντρωσης οινοπνεύματος στο αίμα για οδηγούς αυτοκινήτου είναι 0,05% και για δικυκλιστές 0,02%. Αυτό έχει αποδειχτεί εδώ και 10 χρόνια από τις έρευνες που έγιναν σε εργαστήριο του αμερικανικού πανεπιστημίου της Γιουτα, με παράλληλους εξομοιωτές οδήγησης – στον ένα είχε τοποθετηθεί ένας μεθυσμένος οδηγός και στον άλλο ένας οδηγός που μιλούσε στο κινητό.
Ελπίζω ότι με αυτά τα άρθρα να απέδειξα ότι τα περισσότερα τροχαία ατυχήματα μπορούν να προληφθούν αν οι οδηγοί, οι μοτοσικλετιστές και οι πεζοί προσέξουν λίγο περισσότερο όταν κυκλοφορούν στην «ζούγκλα» των ελληνικών δρόμων. Την επόμενη εβδομάδα θα μιλήσουμε και για τις ευθύνες του κράτους, υποβάλλοντας μερικές απλές προτάσεις σε όσους αρμόδιους αποφασίσουν να ασκήσουν ευσυνείδητα τα καθήκοντά τους …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 23 Αυγούστου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-257)
Ξεκινήσαμε αυτή τη σειρά των άρθρων για την μείωση των τροχαίων, για να δείξουμε ότι για την προστασία μας δεν θα πρέπει να περιμένουμε πολλά πράγματα από την πολιτεία. Οι αρμόδιοι, συχνά δεν είναι ικανοί να λύσουν τα δικά τους προβλήματα που σχετίζονται με τον τομέα ευθύνης τους. Πολύ περισσότερο τα προβλήματα των πολιτών. Γράψαμε λοιπόν, ότι αν θέλουμε να επιζήσουμε στη «ζούγκλα» των ελληνικών δρόμων θα πρέπει όλοι και όλες μας να πάρουμε μερικές απλές προφυλάξεις όταν πιάνουμε τιμόνι ή όταν καβαλάμε μοτοσικλέτα.
Χαμηλή ταχύτητα σε επικίνδυνα σημεία (στροφές, στενέματα, έργα). Ποτέ αντικανονική προσπέραση ιδίως όταν δεν έχουμε ορατότητα. Χρήση πάντοτε ζώνης ασφαλείας και κράνους (στις μοτοσικλέτες). Σεβόμαστε το κόκκινο, την προτεραιότητα και τα STOP. Δεν οδηγούμε μεθυσμένοι, ούτε μιλάμε στο κινητό ενώ οδηγούμε. Ασφαλίζουμε τα παιδιά, ελέγχουμε την κατάσταση του οχήματος και παραδίδουμε το δίπλωμά μας όταν δεν μπορούμε πλέον να οδηγήσουμε σωστά λόγω προχωρημένης ηλικίας.
Σε αυτό το τρίτο άρθρο θα ασχοληθούμε με μιαν άλλη κατηγορία ευάλωτων χρηστών, τους πεζούς. Οι πεζοί έρχονται συχνά δεύτεροι στην κατηγορία των θυμάτων από τροχαία, μετά τους οδηγούς και πριν τους επιβάτες. Στην οικογένεια μας έχουμε θρηνήσει δύο τουλάχιστον πεζούς θύματα θανατηφόρων τροχαίων. Έναν ηλικιωμένο θείο και έναν, επίσης ηλικιωμένο καλό φίλο. Αμφότεροι βρήκαν το θάνατο επιχειρώντας να διασχίσουν πολυσύχναστους δρόμους χωρίς να εκτιμήσουν καλά την ταχύτητα του οχήματος που τους χτύπησε.
Προσωπικά, κινδυνεύω σχεδόν καθημερινά από ασυνείδητους οδηγούς που παραβιάζουν το κόκκινο σε διαβάσεις πεζών. Ενώ έχουν κόκκινο και έχει ανάψει ο Γρηγόρης – το πράσινο ανθρωπάκι που φαίνεται να περπατάει και επιτρέπει τη διέλευση των πεζών – πολλά αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες, περνούν με μεγάλη ταχύτητα απειλώντας τη ζωή των πεζών που δεν έχουν ελέγξει την κίνηση. Μερικοί μάλιστα βρίζουν κιόλας αν προφτάσεις να τους κάνεις κάποια παρατήρηση.
Ο πεζός λοιπόν θα πρέπει να έχει τα μάτια του 14 όταν κυκλοφορεί στο δρόμο. Κι όχι μόνο όταν τον διασχίζει. Ξέρετε, στις άκρες του δρόμου, υπάρχουν κάποιες υπερυψωμένες λωρίδες κυκλοφορίας. Είναι τα πεζοδρόμια που προορίζονται για την κυκλοφορία των πεζών. Συχνά, τα καταλαμβάνουν αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες, κάδοι απορριμμάτων, τραπέζια, καθίσματα, εμπορεύματα, διαφημιστικά, και κάθε είδους άλλα εμπόδια.
Ιδιαίτερο πρόβλημα δημιουργείται όταν τα εμπόδια παρεμβάλλονται σε διαδρόμους ή σε ράμπες που προορίζονται για τα άτομα με αναπηρία – κάτι που δείχνει την αδιαφορία και την ασυνειδησία των οδηγών αλλά και πολλών καταστηματαρχών. Μερικοί αγανακτισμένοι συμπολίτες μας έχουν βρει έναν τρόπο να καταγγέλλουν αυτές τις παρανομίες, τοποθετώντας ένα αυτοκόλλητο στο παράνομα σταθμευμένο όχημα. «Είμαι γάιδαρος – Παρκάρω όπου γουστάρω». Έτσι έχει προκύψει μια νέα συνομοταξία οδηγών, οι «Γαϊδουρίστας» (βλέπε www.streetpanthers.gr).
Αν δεν μπορείτε να περπατήσετε στο πεζοδρόμιο, δεν χρειάζεται να περπατήσετε στη μέση του δρόμου. Στην πόλη αλλά και σε επαρχιακούς δρόμους, ο υποψιασμένος πεζός κινείται στην αριστερή άκρη του δρόμου φροντίζοντας να έχει τα επερχόμενα αυτοκίνητα απέναντί του. Έτσι θα έχει χρόνο να προφυλαχτεί αν αντιληφθεί ότι κάποιος οδηγός κινείται επικίνδυνα εναντίον του. Φροντίζει επίσης να προφυλάσσει τα παιδιά και άλλα ευάλωτα πρόσωπα.
Τη νύχτα, αποφύγετε τις πεζοπορίες σε πολυσύχναστους δρόμους που δεν φωτίζονται. Αν πρέπει να περπατήσετε στο σκοτάδι φροντίστε να φορέσετε φωσφορίζον γιλέκο για να μπορούν να σας δουν οι οδηγοί από απόσταση. Το ίδιο ισχύει και για τους ποδηλάτες αλλά και για όσους οδηγούν μοτοποδήλατο, δηλαδή μοτοσικλέτα που δεν μπορεί να αναπτύξει μεγάλες ταχύτητες.
Ένας άλλος παράγοντας που θέτει σε κίνδυνο τη ζωή των πεζών είναι το κινητό τηλέφωνο. Όχι όταν το χρησιμοποιεί ο οδηγός … αλλά ο ίδιος ο πεζός! Έχετε συγκρουστεί με πεζό που μιλάει στο κινητό και δεν προσέχει πού πατά και πού βρίσκεται; Έχετε αντιληφθεί πεζό να πέφτει πάνω σε κολώνα ή ακόμη χειρότερα μέσα σε φρεάτιο επειδή μιλούσε στο κινητό; Τέτοια ατυχήματα ίσως να μην συμβαίνουν καθημερινά αλλά δεν είναι και απίθανα. Ιδίως τώρα με τη μανία πολλών να κυνηγούν με τα έξυπνα κινητά τους τα περίφημα Pokemon ...
Όμως, το χειρότερο που μπορεί να συμβεί είναι όταν, ο αφηρημένος πεζός που μιλά στο κινητό, επιχειρήσει να διασχίσει το δρόμο χωρίς να ελέγξει την κυκλοφορία. Χωρίς να δει τον οδηγό που έχει κι αυτός το κινητό στο αφτί του και δεν ελέγχει το δρόμο. Χωρίς να αντιληφθεί τον μοτοσικλετιστή που κι αυτός είναι αφηρημένος γιατί μιλά μέσω Bluetooth στο κινητό του.
Ας το επαναλάβουμε για να γίνει επιτέλους κατανοητό! Η χρήση κινητού κατά την οδήγηση ισοδυναμεί με συγκέντρωση οινοπνεύματος στο αίμα ίση προς 0,08%. ‘Όταν το νομικό όριο της συγκέντρωσης οινοπνεύματος στο αίμα για οδηγούς αυτοκινήτου είναι 0,05% και για δικυκλιστές 0,02%. Αυτό έχει αποδειχτεί εδώ και 10 χρόνια από τις έρευνες που έγιναν σε εργαστήριο του αμερικανικού πανεπιστημίου της Γιουτα, με παράλληλους εξομοιωτές οδήγησης – στον ένα είχε τοποθετηθεί ένας μεθυσμένος οδηγός και στον άλλο ένας οδηγός που μιλούσε στο κινητό.
Ελπίζω ότι με αυτά τα άρθρα να απέδειξα ότι τα περισσότερα τροχαία ατυχήματα μπορούν να προληφθούν αν οι οδηγοί, οι μοτοσικλετιστές και οι πεζοί προσέξουν λίγο περισσότερο όταν κυκλοφορούν στην «ζούγκλα» των ελληνικών δρόμων. Την επόμενη εβδομάδα θα μιλήσουμε και για τις ευθύνες του κράτους, υποβάλλοντας μερικές απλές προτάσεις σε όσους αρμόδιους αποφασίσουν να ασκήσουν ευσυνείδητα τα καθήκοντά τους …
16 Αυγούστου 2016
Για λιγότερα τροχαία (2)
Τα παιδιά δεμένα στο σωστό κάθισμα, η καλή κατάσταση οχήματος και οδηγού, καθώς και η αμυντική οδήγηση: μερικά στοιχεία που μειώνουν τις πιθανότητες τροχαίου ατυχήματος
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 16 Αυγούστου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-256)
Γράφαμε την περασμένη εβδομάδα για μερικές απλές προφυλάξεις που μπορούμε να πάρουμε όλοι και όλες όταν πιάνουμε τιμόνι ή όταν καβαλάμε μοτοσικλέτα. Μείωση της ταχύτητας στα επικίνδυνα σημεία του δρόμου (στροφές, στενέματα, έργα). Ποτέ προσπέραση όταν δεν έχουμε ορατότητα. Βάζουμε πάντοτε ζώνη ασφαλείας στο αυτοκίνητο και κράνος στη μοτοσικλέτα. Δεν παραβιάζουμε κόκκινο και σεβόμαστε πάντα την προτεραιότητα και το STOP. Πριν από το γλέντι, ορίζουμε έναν «Νηφάλιο Οδηγό» για να μην οδηγήσουμε μεθυσμένοι. Και τέλος δεν μιλάμε στο κινητό ενώ οδηγούμε – γιατί αυτό ισοδυναμεί με βαριά μέθη …
Όμως υπάρχουν και άλλες προφυλάξεις που θα πρέπει να πάρουμε αν θέλουμε να αποφύγουμε τα τροχαία. Όταν αναφερόμαστε στη ζώνη ασφαλείας για παράδειγμα, θα πρέπει να δώσουμε ιδιαίτερη προσοχή στα παιδιά. Για τα βρέφη και τα παιδιά προσχολικής ηλικίας πρέπει οπωσδήποτε να χρησιμοποιούμε τα ειδικά παιδικά καθίσματα. Τα οποία θα πρέπει να έχουν στερεωθεί καλά στο πίσω κάθισμα. Αν το παιδί δεν έχει δεθεί σωστά, κινδυνεύει σε ένα απότομο φρενάρισμα να εκτοξευθεί σαν βολίδα πάνω στο παρμπρίζ …
Ο έλεγχος της κατάστασης του οχήματος, ιδίως πριν από κάποια μεγάλη διαδρομή είναι απαραίτητος. Τα λάστιχα, τα λάδια, το υγρό για τους καθαριστήρες, το καύσιμο, τα φρένα και τα φώτα θα πρέπει να λειτουργούν σωστά για να αποφύγουμε εκπλήξεις και δυσάρεστες καταστάσεις. Θα πρέπει επίσης ο οδηγός να γνωρίζει την συμπεριφορά του οχήματός του στις στροφές, σε ολισθηρό οδόστρωμα, σε απότομο φρενάρισμα κλπ. Κι αν χρειαστεί να σταματήσουμε λόγω βλάβης, θα πρέπει όλοι οι επιβάτες, αφού φορέσουν γιλέκα ασφαλείας να μετακινηθούν σε ασφαλές μέρος – κατά προτίμηση πίσω από τις μπάρες στην άκρη του δρόμου και αφού έχει τοποθετηθεί σε αρκετή απόσταση το προειδοποιητικό τρίγωνο για τα αυτοκίνητα που έρχονται από πίσω.
Το σημαντικότερο όμως στοιχείο που θα σώσει ζωές είναι ο τρόπος με τον οποίο οδηγούμε. Ο έξυπνος, ο καλός και προνοητικός οδηγός είναι πάντα σε επιφυλακή. Ο σωστός οδηγός οδηγεί αμυντικά. Και σαν τον καλό σκακιστή προβλέπει τις κινήσεις των άλλων πολύ πριν εκδηλωθούν. Γιατί ξέρει πως στη ζούγκλα της ασφάλτου κυκλοφορούν διάφορα «άγρια» είδη. Ο νέος και άπειρος οδηγός που θέλει να αποδείξει ότι μπορεί να κάνει κόλπα. Ο μεθυσμένος οδηγός κι αυτός που μιλά συνεχώς στο κινητό. Ή ο τουρίστας με το νοικιασμένο αυτοκίνητο που ίσως να μην έχει ακόμη συνηθίσει την οδήγηση στο δεξί μέρος του δρόμου …
Η κυρία που με το ένα χέρι καπνίζει, με το άλλο πίνει καφέ ή βάφεται ενώ ταυτόχρονα μιλά στο κινητό ή προσπαθεί να ηρεμήσει το μωρό που κλαψουρίζει στο πίσω κάθισμα. Ο παππούς που οδηγεί χωρίς δίπλωμα γιατί έχει περάσει το όριο ηλικίας και δεν έχει τολμήσει να εμφανιστεί στους γιατρούς για τις προβλεπόμενες ιατρικές εξετάσεις επειδή γνωρίζει ότι θα απορριφθεί – επειδή δεν βλέπει, δεν ακούει και έχει μειωμένα έως ανύπαρκτα ανακλαστικά.
Επιμένω στους ηλικιωμένους οδηγούς. Θυμάμαι, τον μακαρίτη το Λυκούργο, έναν παλιό επαγγελματία οδηγό που είχε γυρίσει με τα τουριστικά του λεωφορεία όλη την Ευρώπη και την Τουρκία. Επαγγελματίας ήδη πριν τον πόλεμο όταν οδηγούσε μια από τις λίγες λιμουζίνες της εποχής για λογαριασμό κάποιου πλούσιου επιχειρηματία – και έπινε καφέ εκεί που εργαζόταν νέος σερβιτόρος ο πατέρας μου.
Αφού συνταξιοδοτήθηκε, σε ηλικία 70 ετών, πήγε στο υπουργείο και παρέδωσε το δίπλωμά του. Ήταν ακόμη ικανότατος και μπορούσε να το κρατήσει και να οδηγεί το ιδιωτικό του αυτοκίνητο. «Εγώ ξέρω τι σημαίνει να είσαι στο τιμόνι» μας είπε. «Στην ηλικία μου, ξέρω ότι δεν είμαι πια εικοσάχρονος για να μπορώ να αντιληφθώ τα λάθη των άλλων οδηγών ώστε να προφυλαχτώ κατάλληλα. Θα πάω με την συγκοινωνία, θα πάρω ταξί ή θα παρακαλέσω τα παιδιά μου ή έναν φίλο να με εξυπηρετήσει. Ξέρω πως αν πιάσω τιμόνι θα είναι δημόσιος κίνδυνος …».
Πόσοι τέτοιοι «δημόσιοι κίνδυνοι», ηλικιωμένοι ή ακόμη και νέοι, κυκλοφορούν στους δρόμους της Κρήτης; Πέρσι το Σεπτέμβριο (βλ. Χ.Ν. 1/9/2015), ο φίλος Γιάννης Λιονάκης, πρώην διευθυντής ΕΛΠΑ και πρόεδρος του συλλόγου πρόληψης τροχαίων, του Ε.ΣΥ.ΠΡΟ.Τ.Α. μας έλεγε ότι «στις επαρχίες η παραβατική συμπεριφορά αποτελεί τον κανόνα. Να φανταστείς ότι υπάρχουν γονείς που επιβραβεύουν παιδιά 11 και 12 χρονών αγοράζοντάς τους μοτοσυκλέτες!». Παράλληλα, πολλοί ηλικιωμένοι οδηγούν χωρίς να έχουν ανανεώσει την άδεια οδήγησης, γιατί αρνούνται να υποβληθούν στις απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις και κυκλοφορούν με ανασφάλιστα οχήματα ακόμη και χωρίς πινακίδες … «Πράγματι, είχαμε πρόσφατα 6 θανατηφόρα τροχαία με ηλικιωμένους αυτής της κατηγορίας», επεσήμαινε πριν ένα χρόνο ο κ. Λιονάκης.
Αν κινείσαι σε δρόμο προτεραιότητας, κόψε ταχύτητα στις διασταυρώσεις. Υπάρχουν τρελοί που αγνοούν τα σήματα STOP και μπορεί να σου πεταχτούν απροειδοποίητα. Μόλις σου άναψε το πράσινο φανάρι, μην πατήσεις φουριόζος γκάζι. Ο αφηρημένος παππούς ίσως να μην είδε το κόκκινο ή ο νεαρός με την δυνατή μοτοσικλέτα ίσως να αποφάσισε να πατήσει γκάζι και να περάσει με κόκκινο.
Πριν από λίγα χρόνια, ξεκίνησα μόλις άναψε το πράσινο σε διασταύρωση της Λεωφόρου Βουλιαγμένης στην Αθήνα, χωρίς να ελέγξω τον δρόμο από δεξιά. Ο ηλικιωμένος κύριος που δεν είχε δει το κόκκινο έπεσε πάνω μου με τόση δύναμη που το αυτοκίνητό μου ανατράπηκε! Σύρθηκε μάλιστα μέχρι τα πρώτα τραπεζάκι ενός καφενείου.
Ευτυχώς, δεν έτρεχα και το αυτοκίνητο ήταν στερεό και φορτωμένο με το λάδι της χρονιάς που έπρεπε να πάει στο Βέλγιο. Αλλιώς, είτε θα με είχε συνθλίψει, είτε θα είχε τραυματίσει και μερικούς ανυποψίαστους θαμώνες που έπιναν αμέριμνοι το καφεδάκι τους εκείνο το κυριακάτικο πρωινό … Επειδή φορούσα ζώνη και το αυτοκίνητο είχε αερόσακους, οι πυροσβέστες που έφτασαν σχεδόν αμέσως με ανέσυραν σώο και αβλαβή – για καλή μου τύχη ο σταθμός της Πυροσβεστικής της Δάφνης ήταν λίγα μόνο μέτρα παραπέρα.
Προφυλάξεις πριν πιάσουμε το τιμόνι. Εγρήγορση και προβλεπτικότητα κατά την οδήγηση. Για να επιζήσουμε εμείς και οι αγαπημένοι μας σε αυτή την άναρχη άσφαλτο στον οποία δυστυχώς κυκλοφορούν πολλοί «απρόβλεπτοι» οδηγοί …
Θα συνεχίσουμε όμως και την επόμενη εβδομάδα με μερικές ακόμη συμβουλές …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 16 Αυγούστου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-256)
Γράφαμε την περασμένη εβδομάδα για μερικές απλές προφυλάξεις που μπορούμε να πάρουμε όλοι και όλες όταν πιάνουμε τιμόνι ή όταν καβαλάμε μοτοσικλέτα. Μείωση της ταχύτητας στα επικίνδυνα σημεία του δρόμου (στροφές, στενέματα, έργα). Ποτέ προσπέραση όταν δεν έχουμε ορατότητα. Βάζουμε πάντοτε ζώνη ασφαλείας στο αυτοκίνητο και κράνος στη μοτοσικλέτα. Δεν παραβιάζουμε κόκκινο και σεβόμαστε πάντα την προτεραιότητα και το STOP. Πριν από το γλέντι, ορίζουμε έναν «Νηφάλιο Οδηγό» για να μην οδηγήσουμε μεθυσμένοι. Και τέλος δεν μιλάμε στο κινητό ενώ οδηγούμε – γιατί αυτό ισοδυναμεί με βαριά μέθη …
Όμως υπάρχουν και άλλες προφυλάξεις που θα πρέπει να πάρουμε αν θέλουμε να αποφύγουμε τα τροχαία. Όταν αναφερόμαστε στη ζώνη ασφαλείας για παράδειγμα, θα πρέπει να δώσουμε ιδιαίτερη προσοχή στα παιδιά. Για τα βρέφη και τα παιδιά προσχολικής ηλικίας πρέπει οπωσδήποτε να χρησιμοποιούμε τα ειδικά παιδικά καθίσματα. Τα οποία θα πρέπει να έχουν στερεωθεί καλά στο πίσω κάθισμα. Αν το παιδί δεν έχει δεθεί σωστά, κινδυνεύει σε ένα απότομο φρενάρισμα να εκτοξευθεί σαν βολίδα πάνω στο παρμπρίζ …
Ο έλεγχος της κατάστασης του οχήματος, ιδίως πριν από κάποια μεγάλη διαδρομή είναι απαραίτητος. Τα λάστιχα, τα λάδια, το υγρό για τους καθαριστήρες, το καύσιμο, τα φρένα και τα φώτα θα πρέπει να λειτουργούν σωστά για να αποφύγουμε εκπλήξεις και δυσάρεστες καταστάσεις. Θα πρέπει επίσης ο οδηγός να γνωρίζει την συμπεριφορά του οχήματός του στις στροφές, σε ολισθηρό οδόστρωμα, σε απότομο φρενάρισμα κλπ. Κι αν χρειαστεί να σταματήσουμε λόγω βλάβης, θα πρέπει όλοι οι επιβάτες, αφού φορέσουν γιλέκα ασφαλείας να μετακινηθούν σε ασφαλές μέρος – κατά προτίμηση πίσω από τις μπάρες στην άκρη του δρόμου και αφού έχει τοποθετηθεί σε αρκετή απόσταση το προειδοποιητικό τρίγωνο για τα αυτοκίνητα που έρχονται από πίσω.
Το σημαντικότερο όμως στοιχείο που θα σώσει ζωές είναι ο τρόπος με τον οποίο οδηγούμε. Ο έξυπνος, ο καλός και προνοητικός οδηγός είναι πάντα σε επιφυλακή. Ο σωστός οδηγός οδηγεί αμυντικά. Και σαν τον καλό σκακιστή προβλέπει τις κινήσεις των άλλων πολύ πριν εκδηλωθούν. Γιατί ξέρει πως στη ζούγκλα της ασφάλτου κυκλοφορούν διάφορα «άγρια» είδη. Ο νέος και άπειρος οδηγός που θέλει να αποδείξει ότι μπορεί να κάνει κόλπα. Ο μεθυσμένος οδηγός κι αυτός που μιλά συνεχώς στο κινητό. Ή ο τουρίστας με το νοικιασμένο αυτοκίνητο που ίσως να μην έχει ακόμη συνηθίσει την οδήγηση στο δεξί μέρος του δρόμου …
Η κυρία που με το ένα χέρι καπνίζει, με το άλλο πίνει καφέ ή βάφεται ενώ ταυτόχρονα μιλά στο κινητό ή προσπαθεί να ηρεμήσει το μωρό που κλαψουρίζει στο πίσω κάθισμα. Ο παππούς που οδηγεί χωρίς δίπλωμα γιατί έχει περάσει το όριο ηλικίας και δεν έχει τολμήσει να εμφανιστεί στους γιατρούς για τις προβλεπόμενες ιατρικές εξετάσεις επειδή γνωρίζει ότι θα απορριφθεί – επειδή δεν βλέπει, δεν ακούει και έχει μειωμένα έως ανύπαρκτα ανακλαστικά.
Επιμένω στους ηλικιωμένους οδηγούς. Θυμάμαι, τον μακαρίτη το Λυκούργο, έναν παλιό επαγγελματία οδηγό που είχε γυρίσει με τα τουριστικά του λεωφορεία όλη την Ευρώπη και την Τουρκία. Επαγγελματίας ήδη πριν τον πόλεμο όταν οδηγούσε μια από τις λίγες λιμουζίνες της εποχής για λογαριασμό κάποιου πλούσιου επιχειρηματία – και έπινε καφέ εκεί που εργαζόταν νέος σερβιτόρος ο πατέρας μου.
Αφού συνταξιοδοτήθηκε, σε ηλικία 70 ετών, πήγε στο υπουργείο και παρέδωσε το δίπλωμά του. Ήταν ακόμη ικανότατος και μπορούσε να το κρατήσει και να οδηγεί το ιδιωτικό του αυτοκίνητο. «Εγώ ξέρω τι σημαίνει να είσαι στο τιμόνι» μας είπε. «Στην ηλικία μου, ξέρω ότι δεν είμαι πια εικοσάχρονος για να μπορώ να αντιληφθώ τα λάθη των άλλων οδηγών ώστε να προφυλαχτώ κατάλληλα. Θα πάω με την συγκοινωνία, θα πάρω ταξί ή θα παρακαλέσω τα παιδιά μου ή έναν φίλο να με εξυπηρετήσει. Ξέρω πως αν πιάσω τιμόνι θα είναι δημόσιος κίνδυνος …».
Πόσοι τέτοιοι «δημόσιοι κίνδυνοι», ηλικιωμένοι ή ακόμη και νέοι, κυκλοφορούν στους δρόμους της Κρήτης; Πέρσι το Σεπτέμβριο (βλ. Χ.Ν. 1/9/2015), ο φίλος Γιάννης Λιονάκης, πρώην διευθυντής ΕΛΠΑ και πρόεδρος του συλλόγου πρόληψης τροχαίων, του Ε.ΣΥ.ΠΡΟ.Τ.Α. μας έλεγε ότι «στις επαρχίες η παραβατική συμπεριφορά αποτελεί τον κανόνα. Να φανταστείς ότι υπάρχουν γονείς που επιβραβεύουν παιδιά 11 και 12 χρονών αγοράζοντάς τους μοτοσυκλέτες!». Παράλληλα, πολλοί ηλικιωμένοι οδηγούν χωρίς να έχουν ανανεώσει την άδεια οδήγησης, γιατί αρνούνται να υποβληθούν στις απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις και κυκλοφορούν με ανασφάλιστα οχήματα ακόμη και χωρίς πινακίδες … «Πράγματι, είχαμε πρόσφατα 6 θανατηφόρα τροχαία με ηλικιωμένους αυτής της κατηγορίας», επεσήμαινε πριν ένα χρόνο ο κ. Λιονάκης.
Αν κινείσαι σε δρόμο προτεραιότητας, κόψε ταχύτητα στις διασταυρώσεις. Υπάρχουν τρελοί που αγνοούν τα σήματα STOP και μπορεί να σου πεταχτούν απροειδοποίητα. Μόλις σου άναψε το πράσινο φανάρι, μην πατήσεις φουριόζος γκάζι. Ο αφηρημένος παππούς ίσως να μην είδε το κόκκινο ή ο νεαρός με την δυνατή μοτοσικλέτα ίσως να αποφάσισε να πατήσει γκάζι και να περάσει με κόκκινο.
Πριν από λίγα χρόνια, ξεκίνησα μόλις άναψε το πράσινο σε διασταύρωση της Λεωφόρου Βουλιαγμένης στην Αθήνα, χωρίς να ελέγξω τον δρόμο από δεξιά. Ο ηλικιωμένος κύριος που δεν είχε δει το κόκκινο έπεσε πάνω μου με τόση δύναμη που το αυτοκίνητό μου ανατράπηκε! Σύρθηκε μάλιστα μέχρι τα πρώτα τραπεζάκι ενός καφενείου.
Ευτυχώς, δεν έτρεχα και το αυτοκίνητο ήταν στερεό και φορτωμένο με το λάδι της χρονιάς που έπρεπε να πάει στο Βέλγιο. Αλλιώς, είτε θα με είχε συνθλίψει, είτε θα είχε τραυματίσει και μερικούς ανυποψίαστους θαμώνες που έπιναν αμέριμνοι το καφεδάκι τους εκείνο το κυριακάτικο πρωινό … Επειδή φορούσα ζώνη και το αυτοκίνητο είχε αερόσακους, οι πυροσβέστες που έφτασαν σχεδόν αμέσως με ανέσυραν σώο και αβλαβή – για καλή μου τύχη ο σταθμός της Πυροσβεστικής της Δάφνης ήταν λίγα μόνο μέτρα παραπέρα.
Προφυλάξεις πριν πιάσουμε το τιμόνι. Εγρήγορση και προβλεπτικότητα κατά την οδήγηση. Για να επιζήσουμε εμείς και οι αγαπημένοι μας σε αυτή την άναρχη άσφαλτο στον οποία δυστυχώς κυκλοφορούν πολλοί «απρόβλεπτοι» οδηγοί …
Θα συνεχίσουμε όμως και την επόμενη εβδομάδα με μερικές ακόμη συμβουλές …
09 Αυγούστου 2016
Για να μειωθούν τα τροχαία (1)
Μπορούμε να μειώσουμε τα τροχαία αν αποφασίσουμε να πάρουμε μερικές απλές προφυλάξεις κάθε φορά που πιάνουμε τιμόνι ή ανεβαίνουμε σε μοτοσικλέτα
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 9 Αυγούστου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-255)
Την άνοιξη του 1981 δούλευα στο περιοδικό «Επίκαιρα» που είχε την αποκλειστικότητα δημοσίευσης των μεταφρασμένων άρθρων του αμερικανικού περιοδικού «Time». Σε μιαν εποχή που το διαδίκτυο ήταν ακόμη άγνωστο στην Ελλάδα, είχα ολοκληρώσει με επιτυχία τις δοκιμές ηλεκτρονικής σύνδεσης με τους υπολογιστές του περιοδικού στη Νέα Υόρκη Έτσι κάθε Δευτέρα πρωί μπορούσαμε να τυπώνουμε τα τελικά άρθρα τα οποία στη συνέχεια θα μετέφραζε η ομάδα των Διεθνών Ειδήσεων της Σοφίας Βούλτεψη. Όμως, επειδή δεν είχε ξεκαθαρίσει ο τρόπος πληρωμής, η εν λόγω υπηρεσία δεν μπορούσε να ενεργοποιηθεί.
Μου έκλεισε λοιπόν ο διευθυντής του περιοδικού, ο αείμνηστος Γιάννης Πουρνάρας, ένα ραντεβού με τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Επικοινωνιών για να δούμε αν μπορούσε να μας λύσει το πρόβλημα. Στο γραφείο του, από τα ανοιχτά παράθυρα, άρχισαν ξαφνικά να μας ενοχλούν κάποια κορναρίσματα. Ο Γενικός Γραμματέας γύρισε τότε απεγνωσμένος και μου είπε: «Τους ακούς; Όλη μέρα μου παίρνουν τ’ αυτιά!». Κι εγώ διαπίστωσα ότι ο καθ’ ύλην αρμόδιος για τις συγκοινωνίες δεν μπορούσε να λύσει το δικό του πρόβλημα … Πόσω μάλλον τα προβλήματα των πολιτών! (Φυσικά, και το δικό μας πρόβλημα το λύσαμε μόνοι μας …).
Γιατί ανέφερα αυτή την ενδιαφέρουσα προσωπική ιστορία; Για να καταλάβουμε ότι οι περισσότεροι αρμόδιοι δεν γνωρίζουν πώς να λύσουν τα δικά τους καθημερινά προβλήματα που εμπίπτουν στον τομέα της αρμοδιότητάς τους. Και τα περισσότερα από τα προβλήματα που επιχειρούν να λύσουν (κυρίως διορίζοντας τους φίλους τους) δημιουργούν πολύ συχνά ακόμη μεγαλύτερα προβλήματα στο κοινωνικό σύνολο …
Το ίδιο και με τα τροχαία, για τα οποία οι λύσεις για τη μείωση τους και τον περιορισμό των επιπτώσεων τους είναι γνωστές. Έχουν προταθεί και προβάλλονται από εμπειρογνώμονες και από ομάδες εργασίας, από εξειδικευμένους οργανισμούς στην Ελλάδα και το εξωτερικό, από την εμπειρία άλλων χωρών στην Ευρώπη και παγκοσμίως.
Κατά καιρούς έχουν προτείνει σοβαρές λύσεις: Το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας «Πάνος Μυλωνάς». Ο Σύλλογος Αρωγής και Αλληλεγγύης Οικογενειών Θυμάτων Τροχαίων Δυστυχημάτων Περιφέρειας Κρήτης «Ο Άγιος Χριστόφορος» - Στηρίζω. Ο σύλλογος Πρόληψης Τροχαίων Ατυχημάτων (ΠΡΟ.Τ.Α.). Ο Σύλλογος Πρόληψης τροχαίων Ατυχημάτων Ανηλίκων «Αγάπη για Ζωή». Ο πρώην οδηγός αγώνων Ιαβέρης. Ερευνητές από πανεπιστήμια και πολυτεχνεία σε Ελλάδα και παγκοσμίως. Εθελοντές όπως ο Γιάννης Λιονάκης και άλλοι. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας. Και πολλοί άλλοι …
Ιδρώνει το αυτί κάποιων αρμόδιων; Και δεν μιλάμε για μερικές μεμονωμένες, συχνά σπασμωδικές, ενέργειες στους τομείς των δημόσιων έργων, των συγκοινωνιών, της δημόσιας τάξης ή της δημόσιας υγείας. Που τις περισσότερες φορές ανακοινώνονται για επικοινωνιακούς λόγους και δεν έχουν καμία συνέχεια λόγω έλλειψης πόρων και κακού συντονισμού. Αλλά για ένα ενοποιημένο σχέδιο αντιμετώπισης του μεγάλου αυτού προβλήματος με στόχο «Μηδέν απώλειες ζωής από τροχαία».
Σε άλλες χώρες αυτός ο φιλόδοξος στόχος έχει αρχίσει να γίνεται πραγματικότητα. Τα τροχαία μειώνονται σταθερά. Δυστυχώς, στην χώρα μας μετά από μια περίοδο μείωσης, που οφειλόταν μάλλον στην κρίση, τα τροχαία δείχνουν πάλι αυξητικές τάσεις. Ιδίως, όσον αφορά παιδιά και νέους. Για τους οποίους, τα τροχαία αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου και μόνιμων αναπηριών. Δεν φτάνει που η Ελλάδα διώχνει τους νέους της επιστήμονες στο εξωτερικό. Σκοτώνει και σακατεύει στους ελληνικούς δρόμους το παραγωγικότερο κομμάτι του έθνους! Μια παράλειψη με ανυπολόγιστες δημογραφικές επιπτώσεις …
Τι μπορεί να κάνει ο μέσος, ευαισθητοποιημένος Έλληνας πολίτης εναντίον αυτής της μέγιστης απειλής; Κατά τη γνώμη μου τρία πράγματα. Πρώτον να φροντίσει ο ίδιος να λάβει τα απαραίτητα μέτρα προφύλαξης. Του ιδίου και της οικογένειας του. Τα έχουμε γράψει και στο παρελθόν και θα συνεχίσουμε να τα υπενθυμίζουμε συστηματικά από αυτήν εδώ τη στήλη. Δεύτερον, να φροντίσει να εκπαιδεύσει αναλόγως τα παιδιά και τους νέους ώστε σιγά-σιγά να αλλάξει η νοοτροπία που επικρατεί στους ελληνικούς δρόμους. Και τρίτον, να μην ξαναψηφίσει όσους επί χρόνια δεν έχουν κατορθώσει να προφυλάξουν το έθνος από αυτή την μεγάλη καταστροφή.
Οδηγέ, κρατάς στα χέρια σου ανθρώπινες ζωές! Πρώτα-πρώτα τη δική σου. Τις ζωές των συνεπιβατών σου. Και τις ζωές των πεζών και των άλλων οδηγών που θα βρεθούν στο δρόμο σου.
Αν δεν το ξέρεις ήδη, μάθε ότι με βάση τις στατιστικές, οι κύριες αιτίες των τροχαίων είναι με τη σειρά: η υπερβολική ταχύτητα, η μη χρήση κράνους ή ζώνης ασφαλείας, οι παράνομες προσπεράσεις, η οδήγηση υπό την επήρεια οινοπνεύματος και ουσιών, η παραβίαση κόκκινου σηματοδότη ή προτεραιότητας (STOP) και τέλος η αφηρημάδα - λόγω χρήσης κινητού, λόγω συνομιλίας με τον συνοδηγό ή και λόγω κακής ψυχικής κατάστασης.
Φίλε οδηγέ, ποια από τα παραπάνω δεν μπορείς να ελέγξεις; ΟΛΑ είναι στο χέρι σου! Σίγουρα, οι δρόμοι στην Κρήτη - ιδίως ο ΒΟΑΚ - δεν είναι οι καλύτεροι. Όμως, γιατί πρέπει να τρέχεις όταν πλησιάζεις στην επικίνδυνη στροφή; Γιατί επιχειρείς να προσπεράσεις όταν δεν έχεις ορατότητα; Γιατί ανεβαίνεις στη μηχανή σου χωρίς να φορέσεις κράνος; Γιατί δεν φοράς ζώνη ασφαλείας μόλις μπεις στο αυτοκίνητο; Γνωρίζεις ότι τώρα η ζώνη ασφαλείας είναι υποχρεωτική και όλους τους επιβάτες, ακόμη και για όσους κάθονται στο πίσω κάθισμα;
Αλήθεια, γιατί πρέπει να πιάσεις το τιμόνι μετά το γλέντι; Όταν έχεις πιεί μπύρες, κρασιά και αμέτρητες τσικουδιές; Σας πέρασε ποτέ από το μυαλό η ιδέα να ορίσετε ως παρέα έναν «Νηφάλιο Οδηγό» που δεν θα καταναλώσει οινοπνευματώδη για να οδηγήσει όλη την παρέα με ασφάλεια στα σπίτια σας; Και αν έχετε πιεί όλοι, γιατί δεν παίρνετε ένα ταξί;
Άφησα το κινητό τηλέφωνο για το τέλος. Από τις έρευνες που έχουν γίνει στο εξωτερικό έχει αποδειχτεί επιστημονικά ότι η χρήση κινητού κατά την οδήγηση ισοδυναμεί με βαριά μέθη. Το νομικό όριο της συγκέντρωσης οινοπνεύματος στο αίμα για οδηγούς αυτοκινήτου είναι 0,05% και για δικυκλιστές 0,02%. Λοιπόν σημείωσε ότι η χρήση κινητού έχει αποδειχτεί πως ισοδυναμεί με συγκέντρωση οινοπνεύματος 0,08%!! Αναρωτιέμαι, αν η έκφραση που ακούμε συχνά σε σχέση με θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα, ότι δηλαδή «το όχημα εξετράπη της πορείας του για άγνωστους μέχρι στιγμής λόγους», δεν κρύβει στην πραγματικότητα τη χρήση κάποιου κινητού από τον οδηγό.
Όμως θα συνεχίσουμε και την επόμενη εβδομάδα …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 9 Αυγούστου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-255)
Την άνοιξη του 1981 δούλευα στο περιοδικό «Επίκαιρα» που είχε την αποκλειστικότητα δημοσίευσης των μεταφρασμένων άρθρων του αμερικανικού περιοδικού «Time». Σε μιαν εποχή που το διαδίκτυο ήταν ακόμη άγνωστο στην Ελλάδα, είχα ολοκληρώσει με επιτυχία τις δοκιμές ηλεκτρονικής σύνδεσης με τους υπολογιστές του περιοδικού στη Νέα Υόρκη Έτσι κάθε Δευτέρα πρωί μπορούσαμε να τυπώνουμε τα τελικά άρθρα τα οποία στη συνέχεια θα μετέφραζε η ομάδα των Διεθνών Ειδήσεων της Σοφίας Βούλτεψη. Όμως, επειδή δεν είχε ξεκαθαρίσει ο τρόπος πληρωμής, η εν λόγω υπηρεσία δεν μπορούσε να ενεργοποιηθεί.
Μου έκλεισε λοιπόν ο διευθυντής του περιοδικού, ο αείμνηστος Γιάννης Πουρνάρας, ένα ραντεβού με τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Επικοινωνιών για να δούμε αν μπορούσε να μας λύσει το πρόβλημα. Στο γραφείο του, από τα ανοιχτά παράθυρα, άρχισαν ξαφνικά να μας ενοχλούν κάποια κορναρίσματα. Ο Γενικός Γραμματέας γύρισε τότε απεγνωσμένος και μου είπε: «Τους ακούς; Όλη μέρα μου παίρνουν τ’ αυτιά!». Κι εγώ διαπίστωσα ότι ο καθ’ ύλην αρμόδιος για τις συγκοινωνίες δεν μπορούσε να λύσει το δικό του πρόβλημα … Πόσω μάλλον τα προβλήματα των πολιτών! (Φυσικά, και το δικό μας πρόβλημα το λύσαμε μόνοι μας …).
Γιατί ανέφερα αυτή την ενδιαφέρουσα προσωπική ιστορία; Για να καταλάβουμε ότι οι περισσότεροι αρμόδιοι δεν γνωρίζουν πώς να λύσουν τα δικά τους καθημερινά προβλήματα που εμπίπτουν στον τομέα της αρμοδιότητάς τους. Και τα περισσότερα από τα προβλήματα που επιχειρούν να λύσουν (κυρίως διορίζοντας τους φίλους τους) δημιουργούν πολύ συχνά ακόμη μεγαλύτερα προβλήματα στο κοινωνικό σύνολο …
Το ίδιο και με τα τροχαία, για τα οποία οι λύσεις για τη μείωση τους και τον περιορισμό των επιπτώσεων τους είναι γνωστές. Έχουν προταθεί και προβάλλονται από εμπειρογνώμονες και από ομάδες εργασίας, από εξειδικευμένους οργανισμούς στην Ελλάδα και το εξωτερικό, από την εμπειρία άλλων χωρών στην Ευρώπη και παγκοσμίως.
Κατά καιρούς έχουν προτείνει σοβαρές λύσεις: Το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας «Πάνος Μυλωνάς». Ο Σύλλογος Αρωγής και Αλληλεγγύης Οικογενειών Θυμάτων Τροχαίων Δυστυχημάτων Περιφέρειας Κρήτης «Ο Άγιος Χριστόφορος» - Στηρίζω. Ο σύλλογος Πρόληψης Τροχαίων Ατυχημάτων (ΠΡΟ.Τ.Α.). Ο Σύλλογος Πρόληψης τροχαίων Ατυχημάτων Ανηλίκων «Αγάπη για Ζωή». Ο πρώην οδηγός αγώνων Ιαβέρης. Ερευνητές από πανεπιστήμια και πολυτεχνεία σε Ελλάδα και παγκοσμίως. Εθελοντές όπως ο Γιάννης Λιονάκης και άλλοι. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας. Και πολλοί άλλοι …
Ιδρώνει το αυτί κάποιων αρμόδιων; Και δεν μιλάμε για μερικές μεμονωμένες, συχνά σπασμωδικές, ενέργειες στους τομείς των δημόσιων έργων, των συγκοινωνιών, της δημόσιας τάξης ή της δημόσιας υγείας. Που τις περισσότερες φορές ανακοινώνονται για επικοινωνιακούς λόγους και δεν έχουν καμία συνέχεια λόγω έλλειψης πόρων και κακού συντονισμού. Αλλά για ένα ενοποιημένο σχέδιο αντιμετώπισης του μεγάλου αυτού προβλήματος με στόχο «Μηδέν απώλειες ζωής από τροχαία».
Σε άλλες χώρες αυτός ο φιλόδοξος στόχος έχει αρχίσει να γίνεται πραγματικότητα. Τα τροχαία μειώνονται σταθερά. Δυστυχώς, στην χώρα μας μετά από μια περίοδο μείωσης, που οφειλόταν μάλλον στην κρίση, τα τροχαία δείχνουν πάλι αυξητικές τάσεις. Ιδίως, όσον αφορά παιδιά και νέους. Για τους οποίους, τα τροχαία αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου και μόνιμων αναπηριών. Δεν φτάνει που η Ελλάδα διώχνει τους νέους της επιστήμονες στο εξωτερικό. Σκοτώνει και σακατεύει στους ελληνικούς δρόμους το παραγωγικότερο κομμάτι του έθνους! Μια παράλειψη με ανυπολόγιστες δημογραφικές επιπτώσεις …
Τι μπορεί να κάνει ο μέσος, ευαισθητοποιημένος Έλληνας πολίτης εναντίον αυτής της μέγιστης απειλής; Κατά τη γνώμη μου τρία πράγματα. Πρώτον να φροντίσει ο ίδιος να λάβει τα απαραίτητα μέτρα προφύλαξης. Του ιδίου και της οικογένειας του. Τα έχουμε γράψει και στο παρελθόν και θα συνεχίσουμε να τα υπενθυμίζουμε συστηματικά από αυτήν εδώ τη στήλη. Δεύτερον, να φροντίσει να εκπαιδεύσει αναλόγως τα παιδιά και τους νέους ώστε σιγά-σιγά να αλλάξει η νοοτροπία που επικρατεί στους ελληνικούς δρόμους. Και τρίτον, να μην ξαναψηφίσει όσους επί χρόνια δεν έχουν κατορθώσει να προφυλάξουν το έθνος από αυτή την μεγάλη καταστροφή.
Οδηγέ, κρατάς στα χέρια σου ανθρώπινες ζωές! Πρώτα-πρώτα τη δική σου. Τις ζωές των συνεπιβατών σου. Και τις ζωές των πεζών και των άλλων οδηγών που θα βρεθούν στο δρόμο σου.
Αν δεν το ξέρεις ήδη, μάθε ότι με βάση τις στατιστικές, οι κύριες αιτίες των τροχαίων είναι με τη σειρά: η υπερβολική ταχύτητα, η μη χρήση κράνους ή ζώνης ασφαλείας, οι παράνομες προσπεράσεις, η οδήγηση υπό την επήρεια οινοπνεύματος και ουσιών, η παραβίαση κόκκινου σηματοδότη ή προτεραιότητας (STOP) και τέλος η αφηρημάδα - λόγω χρήσης κινητού, λόγω συνομιλίας με τον συνοδηγό ή και λόγω κακής ψυχικής κατάστασης.
Φίλε οδηγέ, ποια από τα παραπάνω δεν μπορείς να ελέγξεις; ΟΛΑ είναι στο χέρι σου! Σίγουρα, οι δρόμοι στην Κρήτη - ιδίως ο ΒΟΑΚ - δεν είναι οι καλύτεροι. Όμως, γιατί πρέπει να τρέχεις όταν πλησιάζεις στην επικίνδυνη στροφή; Γιατί επιχειρείς να προσπεράσεις όταν δεν έχεις ορατότητα; Γιατί ανεβαίνεις στη μηχανή σου χωρίς να φορέσεις κράνος; Γιατί δεν φοράς ζώνη ασφαλείας μόλις μπεις στο αυτοκίνητο; Γνωρίζεις ότι τώρα η ζώνη ασφαλείας είναι υποχρεωτική και όλους τους επιβάτες, ακόμη και για όσους κάθονται στο πίσω κάθισμα;
Αλήθεια, γιατί πρέπει να πιάσεις το τιμόνι μετά το γλέντι; Όταν έχεις πιεί μπύρες, κρασιά και αμέτρητες τσικουδιές; Σας πέρασε ποτέ από το μυαλό η ιδέα να ορίσετε ως παρέα έναν «Νηφάλιο Οδηγό» που δεν θα καταναλώσει οινοπνευματώδη για να οδηγήσει όλη την παρέα με ασφάλεια στα σπίτια σας; Και αν έχετε πιεί όλοι, γιατί δεν παίρνετε ένα ταξί;
Άφησα το κινητό τηλέφωνο για το τέλος. Από τις έρευνες που έχουν γίνει στο εξωτερικό έχει αποδειχτεί επιστημονικά ότι η χρήση κινητού κατά την οδήγηση ισοδυναμεί με βαριά μέθη. Το νομικό όριο της συγκέντρωσης οινοπνεύματος στο αίμα για οδηγούς αυτοκινήτου είναι 0,05% και για δικυκλιστές 0,02%. Λοιπόν σημείωσε ότι η χρήση κινητού έχει αποδειχτεί πως ισοδυναμεί με συγκέντρωση οινοπνεύματος 0,08%!! Αναρωτιέμαι, αν η έκφραση που ακούμε συχνά σε σχέση με θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα, ότι δηλαδή «το όχημα εξετράπη της πορείας του για άγνωστους μέχρι στιγμής λόγους», δεν κρύβει στην πραγματικότητα τη χρήση κάποιου κινητού από τον οδηγό.
Όμως θα συνεχίσουμε και την επόμενη εβδομάδα …
02 Αυγούστου 2016
Σύγχρονος γεωεντοπισμός για επείγοντα
Η νέα υπηρεσία γεωεντοπισμού των κλήσεων στα επείγοντα ενεργοποιείται αυτόματα αρκεί να την έχουν υιοθετήσει οι εταιρείες κινητής ή/και οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 2 Αυγούστου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-254)
Οι αναγνώστες της στήλης γνωρίζουν ασφαλώς το 112. Τον πανευρωπαϊκό αριθμό κλήσεως έκτακτης ανάγκης. Που λειτουργεί σε όλες της χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και πέρα από αυτήν. Και τον οποίο οι πολίτες μπορούν να καλέσουν όταν απειλείται ζωή ή περιουσία, δηλαδή για τραυματισμό, καρδιακό επεισόδιο, απώλεια αισθήσεων, πνιγμό, αιμορραγία, ηλεκτροπληξία, πυρκαγιά, επίθεση, ληστεία, ύποπτο δέμα, απόπειρα αυτοκτονίας.
Οι αναγνώστες της στήλης γνωρίζουν ότι δεν πρέπει να καλούν το 112, ή οποιονδήποτε άλλο αριθμό έκτακτης ανάγκης, για να κάνουν πλάκα, για να δοκιμάσουν το κινητό, για να βρουν γιατρό, φαρμακείο, τα δρομολόγια τραίνων ή λεωφορείων … Γνωρίζουν ότι οι άσκοπες κλήσεις παρεμποδίζουν τη βοήθεια σε πραγματικές έκτακτες ανάγκες! Και τέλος γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουμε όταν καλούμε το 112 – ή κάποιον άλλο αριθμό επειγόντων:
Διατηρούμε την ψυχραιμία μας και φροντίζουμε την ασφάλεια μας. Περιμένουμε να μας απαντήσουν. Δίνουμε τα στοιχεία μας και εξηγούμε Τι συμβαίνει, Πού συμβαίνει και Πόσοι εμπλέκονται. Δίνουμε διεύθυνση και τρόπο πρόσβασης. Απαντούμε στις ερωτήσεις για να διευκολύνουμε την αποστολή βοήθειας. Ακολουθούμε τις οδηγίες που θα μας δώσουν και δεν κλείνουμε κλείσετε το τηλέφωνο πριν ακούσουμε όλες τις οδηγίες. Μετά το τέλος της επικοινωνίας σκεπτόμαστε ότι μπορεί να μας ξανατηλεφωνήσουν – και φροντίζουμε να είμαστε διαθέσιμοι … Και φυσικά, αν έχουμε εκπαιδευτεί, δίνουμε τις Πρώτες Βοήθειες και αρχίζουμε Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ).
Τι γίνεται όμως όταν δεν γνωρίζουμε την ακριβή μας διεύθυνση; Όταν έχουμε χαθεί στο βουνό; Όταν επισκεπτόμαστε μια πόλη για πρώτη φορά; Όταν είμαστε σε αγροτική περιοχή όπου οι δρόμοι δεν έχουν ονομασία και τα χωράφια δεν έχουν αριθμούς; Θα καλέσουμε βέβαια τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης με το κινητό μας. Οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης θα ενεργοποιήσουν τη διαδικασία προσδιορισμού θέσης. Στην Ελλάδα, θα στείλουν ένα φαξ στην εταιρεία κινητής τηλεφωνίας και θα γνωρίζουν την θέση του καλούντος γύρω στην μισή ώρα αργότερα …
Επειδή μάλιστα ο εντοπισμός γίνεται με βάση την πλησιέστερη κεραία κινητής τηλεφωνίας η ακρίβεια μπορεί να κυμαίνεται από εκατοντάδες μέτρα έως σχεδόν 3 χιλιόμετρα. Αυτό σημαίνει μεγάλη καθυστέρηση στην άφιξη της βοήθειας, με καταστροφικά αποτελέσματα για τον παθόντα! Αν θυμηθούμε ότι 70-80% των κλήσεων στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης γίνονται από κινητά, ο κίνδυνος καθυστερημένης άφιξης αφορά χιλιάδες περιπτώσεις κάθε χρόνο …
Την περασμένη εβδομάδα ξεκίνησε μια νέα εποχή για τον γεωεντοπισμό του καλούντος. Η εταιρεία Google, που διαθέτει το λειτουργικό σύστημα Android για έξυπνα κινητά, ανακοίνωσε ότι το 99% των κινητών Android (από την έκδοση 2.3 και μετά) υποστηρίζουν την υπηρεσία επείγοντος γεωεντοπισμού! Πρόκειται για μια υπηρεσία η οποία αξιοποιεί τις τεχνολογίες γεωεντοπισμού που χρησιμοποιούν ήδη οι εφαρμογές στα κινητά μέσω WiFi, GPS και κεραιών κινητής και η οποία παρέχει υψηλότερη ακρίβεια όχι μόνο στην ύπαιθρο αλλά και μέσα σε κτήρια.
Η υπηρεσία προορίζεται αποκλειστικά για τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και μόνον όταν από το κινητό γίνει μία κλήση στον αριθμό επείγουσας ανάγκης. Τότε ενεργοποιείται η υπηρεσία γεωεντοπισμού και η θέση του καλούντος διαβιβάζεται στις αρμόδιες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης (μέσω SMS ή σε μια διεύθυνση διαδικτύου). Αμέσως μετά, η υπηρεσία γεωεντοπισμού απενεργοποιείται γιατί αυτό προβλέπει η σχετική ενωσιακή νομοθεσία (οδηγία 2002/58/ΕΚ για την προστασία ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες). Κι όλα αυτά γίνονται χωρίς καμία ανάμιξη ή παρέμβαση της Google.
Για να λειτουργήσει όμως η υπηρεσία πρέπει να την υποστηρίζουν η εταιρεία κινητής τηλεφωνίας που χρησιμοποιεί ο χρήστης ή/και οι αρμόδιες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Πρέπει δηλαδή να προσαρμόσουν τα συστήματά τους προκειμένου να αξιοποιούν άμεσα τις κοινοποιούμενες πληροφορίες γεωεντοπισμού. Και να ορίσουν τον αριθμό ή την διαδικτυακή διεύθυνση όπου θα διαβιβάζονται οι συντεταγμένες του καλούντος.
Αυτό έχει ήδη γίνει στην Βρετανία και την Εσθονία όπου η υπηρεσία γεωεντοπισμού λειτουργεί για τους κατόχους έξυπνων κινητών με Android. Μάλιστα, στις χώρες αυτές ο γεωεντοπισμός του καλούντος έχει βελτιωθεί κατά 4.000 φορές σε σύγκριση με την σημερινή μέθοδο γεωεντοπισμού με βάση τις πλησιέστερες κεραίες κινητής τηλεφωνίας. Και από τις μέχρι σήμερα μετρήσεις προκύπτει ότι το 85% των κλήσεων εντοπίζεται εντός ακτίνας μικρότερης από 50 μέτρα σε ημιαστικές περιοχές! Η Google συνεργάζεται επίσης με εταιρείες κινητής και υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης σε άλλες χώρες προκειμένου η υπηρεσία να επεκταθεί διεθνώς.
Τι θα σήμαινε η λειτουργία της υπηρεσίας αυτής στην Κρήτη; Ότι ο εντοπισμός των τουριστών που χάνονται στις κρητικές μαδάρες θα γίνεται ευκολότερα και ταχύτερα – αν φυσικά έχουν καλέσει με έξυπνο κινητό Android. Επίσης, ευκολότερος θα είναι και ο εντοπισμός των τροχαίων ατυχημάτων σε σημεία του οδικού δικτύου που δεν μπορούν να προσδιοριστούν με ακρίβεια από τον πανικόβλητο καλούντα. Τέλος, ο εντοπισμός από το Λιμενικό των σκαφών που αντιμετωπίζουν πρόβλημα στη θάλασσα θα είναι ευκολότερος, αφού θα είναι άμεσα γνωστό το στίγμα του καλούντος.
Δυστυχώς, το νέο κέντρο διεκπεραίωσης των κλήσεων στο ελληνικό 112, που χρηματοδοτείται μέσω του ΕΣΠΑ από την Ευρωπαϊκή Ένωση, και το οποίο θα μπορούσε να αξιοποιήσει αμέσως την νέα υπηρεσία, έχει καθυστερήσει αδικαιολόγητα από το 2013. Βέβαια, η ενεργοποίηση της συγκεκριμένης υπηρεσίας γεωεντοπισμού δεν απαιτεί ιδιαίτερη υποδομή, ούτε ιδιαίτερο κόστος (μια διεύθυνση αποστολής SMS ή μια διεύθυνση διαδικτύου) και θα μπορούσε να επιταχύνει την σημερινή ξεπερασμένη διαδικασία μέσω φαξ – η οποία, όπως έχουμε ξαναγράψει απαιτεί σχεδόν μισή ώρα, όταν στην υπόλοιπη Ευρώπη χρειάζεται μερικά μόνο δευτερόλεπτα! Αρκεί βέβαια να το θελήσει η βραδυκίνητη ελληνική γραφειοκρατία …
Περισσότερες πληροφορίες διατίθενται από την Ευρωπαϊκή Ένωση του Αριθμού Επειγόντων (European Emergency Number Association – www.eena.org) και από την Google Ευρώπης (http://googlepolicyeurope.blogspot.gr).
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 2 Αυγούστου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-254)
Οι αναγνώστες της στήλης γνωρίζουν ασφαλώς το 112. Τον πανευρωπαϊκό αριθμό κλήσεως έκτακτης ανάγκης. Που λειτουργεί σε όλες της χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και πέρα από αυτήν. Και τον οποίο οι πολίτες μπορούν να καλέσουν όταν απειλείται ζωή ή περιουσία, δηλαδή για τραυματισμό, καρδιακό επεισόδιο, απώλεια αισθήσεων, πνιγμό, αιμορραγία, ηλεκτροπληξία, πυρκαγιά, επίθεση, ληστεία, ύποπτο δέμα, απόπειρα αυτοκτονίας.
Οι αναγνώστες της στήλης γνωρίζουν ότι δεν πρέπει να καλούν το 112, ή οποιονδήποτε άλλο αριθμό έκτακτης ανάγκης, για να κάνουν πλάκα, για να δοκιμάσουν το κινητό, για να βρουν γιατρό, φαρμακείο, τα δρομολόγια τραίνων ή λεωφορείων … Γνωρίζουν ότι οι άσκοπες κλήσεις παρεμποδίζουν τη βοήθεια σε πραγματικές έκτακτες ανάγκες! Και τέλος γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουμε όταν καλούμε το 112 – ή κάποιον άλλο αριθμό επειγόντων:
Διατηρούμε την ψυχραιμία μας και φροντίζουμε την ασφάλεια μας. Περιμένουμε να μας απαντήσουν. Δίνουμε τα στοιχεία μας και εξηγούμε Τι συμβαίνει, Πού συμβαίνει και Πόσοι εμπλέκονται. Δίνουμε διεύθυνση και τρόπο πρόσβασης. Απαντούμε στις ερωτήσεις για να διευκολύνουμε την αποστολή βοήθειας. Ακολουθούμε τις οδηγίες που θα μας δώσουν και δεν κλείνουμε κλείσετε το τηλέφωνο πριν ακούσουμε όλες τις οδηγίες. Μετά το τέλος της επικοινωνίας σκεπτόμαστε ότι μπορεί να μας ξανατηλεφωνήσουν – και φροντίζουμε να είμαστε διαθέσιμοι … Και φυσικά, αν έχουμε εκπαιδευτεί, δίνουμε τις Πρώτες Βοήθειες και αρχίζουμε Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ).
Τι γίνεται όμως όταν δεν γνωρίζουμε την ακριβή μας διεύθυνση; Όταν έχουμε χαθεί στο βουνό; Όταν επισκεπτόμαστε μια πόλη για πρώτη φορά; Όταν είμαστε σε αγροτική περιοχή όπου οι δρόμοι δεν έχουν ονομασία και τα χωράφια δεν έχουν αριθμούς; Θα καλέσουμε βέβαια τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης με το κινητό μας. Οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης θα ενεργοποιήσουν τη διαδικασία προσδιορισμού θέσης. Στην Ελλάδα, θα στείλουν ένα φαξ στην εταιρεία κινητής τηλεφωνίας και θα γνωρίζουν την θέση του καλούντος γύρω στην μισή ώρα αργότερα …
Επειδή μάλιστα ο εντοπισμός γίνεται με βάση την πλησιέστερη κεραία κινητής τηλεφωνίας η ακρίβεια μπορεί να κυμαίνεται από εκατοντάδες μέτρα έως σχεδόν 3 χιλιόμετρα. Αυτό σημαίνει μεγάλη καθυστέρηση στην άφιξη της βοήθειας, με καταστροφικά αποτελέσματα για τον παθόντα! Αν θυμηθούμε ότι 70-80% των κλήσεων στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης γίνονται από κινητά, ο κίνδυνος καθυστερημένης άφιξης αφορά χιλιάδες περιπτώσεις κάθε χρόνο …
Την περασμένη εβδομάδα ξεκίνησε μια νέα εποχή για τον γεωεντοπισμό του καλούντος. Η εταιρεία Google, που διαθέτει το λειτουργικό σύστημα Android για έξυπνα κινητά, ανακοίνωσε ότι το 99% των κινητών Android (από την έκδοση 2.3 και μετά) υποστηρίζουν την υπηρεσία επείγοντος γεωεντοπισμού! Πρόκειται για μια υπηρεσία η οποία αξιοποιεί τις τεχνολογίες γεωεντοπισμού που χρησιμοποιούν ήδη οι εφαρμογές στα κινητά μέσω WiFi, GPS και κεραιών κινητής και η οποία παρέχει υψηλότερη ακρίβεια όχι μόνο στην ύπαιθρο αλλά και μέσα σε κτήρια.
Η υπηρεσία προορίζεται αποκλειστικά για τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και μόνον όταν από το κινητό γίνει μία κλήση στον αριθμό επείγουσας ανάγκης. Τότε ενεργοποιείται η υπηρεσία γεωεντοπισμού και η θέση του καλούντος διαβιβάζεται στις αρμόδιες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης (μέσω SMS ή σε μια διεύθυνση διαδικτύου). Αμέσως μετά, η υπηρεσία γεωεντοπισμού απενεργοποιείται γιατί αυτό προβλέπει η σχετική ενωσιακή νομοθεσία (οδηγία 2002/58/ΕΚ για την προστασία ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες). Κι όλα αυτά γίνονται χωρίς καμία ανάμιξη ή παρέμβαση της Google.
Για να λειτουργήσει όμως η υπηρεσία πρέπει να την υποστηρίζουν η εταιρεία κινητής τηλεφωνίας που χρησιμοποιεί ο χρήστης ή/και οι αρμόδιες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Πρέπει δηλαδή να προσαρμόσουν τα συστήματά τους προκειμένου να αξιοποιούν άμεσα τις κοινοποιούμενες πληροφορίες γεωεντοπισμού. Και να ορίσουν τον αριθμό ή την διαδικτυακή διεύθυνση όπου θα διαβιβάζονται οι συντεταγμένες του καλούντος.
Αυτό έχει ήδη γίνει στην Βρετανία και την Εσθονία όπου η υπηρεσία γεωεντοπισμού λειτουργεί για τους κατόχους έξυπνων κινητών με Android. Μάλιστα, στις χώρες αυτές ο γεωεντοπισμός του καλούντος έχει βελτιωθεί κατά 4.000 φορές σε σύγκριση με την σημερινή μέθοδο γεωεντοπισμού με βάση τις πλησιέστερες κεραίες κινητής τηλεφωνίας. Και από τις μέχρι σήμερα μετρήσεις προκύπτει ότι το 85% των κλήσεων εντοπίζεται εντός ακτίνας μικρότερης από 50 μέτρα σε ημιαστικές περιοχές! Η Google συνεργάζεται επίσης με εταιρείες κινητής και υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης σε άλλες χώρες προκειμένου η υπηρεσία να επεκταθεί διεθνώς.
Τι θα σήμαινε η λειτουργία της υπηρεσίας αυτής στην Κρήτη; Ότι ο εντοπισμός των τουριστών που χάνονται στις κρητικές μαδάρες θα γίνεται ευκολότερα και ταχύτερα – αν φυσικά έχουν καλέσει με έξυπνο κινητό Android. Επίσης, ευκολότερος θα είναι και ο εντοπισμός των τροχαίων ατυχημάτων σε σημεία του οδικού δικτύου που δεν μπορούν να προσδιοριστούν με ακρίβεια από τον πανικόβλητο καλούντα. Τέλος, ο εντοπισμός από το Λιμενικό των σκαφών που αντιμετωπίζουν πρόβλημα στη θάλασσα θα είναι ευκολότερος, αφού θα είναι άμεσα γνωστό το στίγμα του καλούντος.
Δυστυχώς, το νέο κέντρο διεκπεραίωσης των κλήσεων στο ελληνικό 112, που χρηματοδοτείται μέσω του ΕΣΠΑ από την Ευρωπαϊκή Ένωση, και το οποίο θα μπορούσε να αξιοποιήσει αμέσως την νέα υπηρεσία, έχει καθυστερήσει αδικαιολόγητα από το 2013. Βέβαια, η ενεργοποίηση της συγκεκριμένης υπηρεσίας γεωεντοπισμού δεν απαιτεί ιδιαίτερη υποδομή, ούτε ιδιαίτερο κόστος (μια διεύθυνση αποστολής SMS ή μια διεύθυνση διαδικτύου) και θα μπορούσε να επιταχύνει την σημερινή ξεπερασμένη διαδικασία μέσω φαξ – η οποία, όπως έχουμε ξαναγράψει απαιτεί σχεδόν μισή ώρα, όταν στην υπόλοιπη Ευρώπη χρειάζεται μερικά μόνο δευτερόλεπτα! Αρκεί βέβαια να το θελήσει η βραδυκίνητη ελληνική γραφειοκρατία …
Περισσότερες πληροφορίες διατίθενται από την Ευρωπαϊκή Ένωση του Αριθμού Επειγόντων (European Emergency Number Association – www.eena.org) και από την Google Ευρώπης (http://googlepolicyeurope.blogspot.gr).
19 Ιουλίου 2016
Περί πολιτισμού
Εκτός από την ανεργία, μεγάλο μέρος της μετανάστευσης των Ελλήνων στο εξωτερικό οφείλεται και στην πολιτισμική υποβάθμιση της μητρόπολης …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 19 Ιουλίου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-253)
Πολιτισμός. Μια λέξη με πολλές σημασίες. Φτιαγμένη από τον Κοραή το 1806 ως απόδοση του γαλλικού civilisation, η λέξη παραπέμπει αρχικά στην πόλη και τους πολίτες. Κι επειδή τους ανθρώπους της πόλης χαρακτηρίζει συχνά και η δυνατότητα μιας καλλιέργειας και μιας πιο εκλεπτυσμένης συμπεριφοράς, ο πολιτισμός παραπέμπει και στην γαλλική λέξη culture, την (πνευματική και καλλιτεχνική) καλλιέργεια.
Τι εννοούμε όταν αναφερόμαστε σήμερα στον πολιτισμό ενός έθνους ή μιας ιστορικής περιόδου; Μέσα από τα μνημεία που θαυμάζουμε στους αρχαιολογικούς χώρους και στα μουσεία ερχόμαστε σε επαφή με τους πολιτισμούς της αρχαίας Ελλάδας, της αρχαίας Ρώμης ή της Γαλλίας του 17ου και 18ου αιώνα. Μέσα από τα λογοτεχνικά, θεατρικά και φιλοσοφικά έργα, τα τραγούδια και τη μουσική, τα ενδύματα, τα εδέσματα ακόμη και την κηποτεχνία και την κομμωτική τέχνη. Και φυσικά μέσα από τους θεσμούς για την διοίκηση, την απονομή δικαιοσύνης, το εμπόριο.
Όμως, όλα τα παραπάνω στοιχεία που συνθέτουν έναν πολιτισμό εξαρτώνται κατά τη γνώμη μου από τρεις σημαντικούς παράγοντες. Το όραμα της ηγεσίας, την λειτουργία των θεσμών και την παιδεία των πολιτών. Θα είχε άραγε φτιαχτεί ο Παρθενώνας χωρίς τον Περικλή, χωρίς την εκκλησία του δήμου, χωρίς τον Ικτίνο, τον Καλλικράτη, τον Φειδία και τους βοηθούς τους; Θα έγραφε ο Ευριπίδης, ο Σοφοκλής, ο Αισχύλος και ο Αριστοφάνης τα θεατρικά τους έργα αν δεν υπήρχε κοινό τα παρακολουθήσει; Για να μην αναφέρουμε την κληρονομιά της αρχαίας Ρώμης αλλά και άλλων πολιτισμών τόσο στη Δύση όσο και στην Ανατολή.
Όλα τα παραπάνω οδηγούν στο αμείλικτο ερώτημα: έχει η σύγχρονη Ελλάδα πολιτισμό; Μπορεί να αναπτύξει πολιτισμό άξιο να καταχωρηθεί στις δέλτους της Ιστορίας ως ισάξιος με αρχαίους ή και με σύγχρονους πολιτισμούς; Δεν μιλάμε για τα λίγα φωτισμένα μυαλά που δημιουργούν πνευματικά έργα καταβάλλοντας υπεράνθρωπες προσπάθειες, δίνοντας αγώνα ενάντια σε ένα ρεύμα αναξιοκρατίας, πελατειακών σχέσεων, διαφθοράς και θεσμικής ανεπάρκειας.
Αναφερόμαστε στο γενικό πολιτιστικό επίπεδο των νεοελλήνων. Οι οποίοι πετούν τα σκουπίδια τους όπου λάχει – στην αρχαία Αθήνα υπήρχαν ειδικοί χώροι για την εναπόθεση των σκουπιδιών και είχαν οριστεί αρμόδιοι για την τιμωρία όσων δεν τηρούσαν την κείμενη νομοθεσία. Οι οποίοι απαξιώνουν τον δημόσιο διάλογο διακόπτοντας, βρίζοντας, επιτιθέμενοι στον συνομιλητή – εφαρμόζοντας την «εριστική» των αρχαίων σοφιστών που στόχευε στην απαξίωση του συνομιλητή και όχι τον διάλογο των φιλοσόφων που απέβλεπε στον προσδιορισμό της αλήθειας.
Ας μη μιλήσουμε για την συμπεριφορά στο δρόμο, στις ουρές, στις δημόσιες υπηρεσίες, στα νοσοκομεία. Όλοι και όλες τα ξέρουμε γιατί τα ζούμε. Κανένας σεβασμός στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Οι περισσότεροι οδηγοί δεν σέβονται τους κόκκινους σηματοδότες και βάζουν σε κίνδυνο τη ζωή ανυποψίαστων πεζών και εποχούμενων. Αλλά και πολλοί πεζοί διασχίζουν το δρόμο όπου και όποτε τους καπνίσει. Αντικανονικά προσπεράσματα, υπερβολική ταχύτητα, οδήγηση υπό την επήρεια οινοπνεύματος ή ναρκωτικών, οδήγηση και ομιλία στο κινητό.
Κοπτόμαστε για τους ένδοξους προγόνους μας και για την πολιτιστική μας κληρονομιά. Όμως η συμπεριφορά μας στο σπίτι, στο δρόμο, στα μέσα μαζικής μεταφοράς, στα σχολεία και τα πανεπιστήμια, στην τηλεόραση και στο διαδίκτυο, στους χώρους εστίασης και διασκέδασης και σε πολλές δημόσιες υπηρεσίες αποδεικνύει μάλλον το αντίθετο. Κανένας σεβασμός στον συμπολίτη, τον συνομιλητή, τον συνταξιδιώτη, το γείτονα, τον ταλαιπωρημένο ξένο.
Ευτυχώς, υπάρχουν μερικοί φωτισμένοι συμπολίτες μας που αγωνίζονται ενάντια στο ρεύμα. Δάσκαλοι και καθηγητές που διδάσκουν καλλιέργεια και πολιτισμό. Πρόθυμοι δημόσιοι υπάλληλοι. Ευγενικοί οδηγοί. Ήρεμοι συνομιλητές. Εστιάτορες που σέβονται το νόμο για το κάπνισμα. Υπεύθυνοι κέντρων διασκέδασης που τηρούν τις ώρες κοινής ησυχίας. Πολίτες που μαζεύουν τα σκουπίδια τους από τις παραλίες και τα πετούν στους κάδους.
Είναι οι φωτεινές εξαιρέσεις, που συχνά, αντί να αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση, χλευάζονται και λοιδορούνται. Είναι οι άνθρωποι που εμπνέονται ακόμη από την αρχαία κληρονομιά. Που έχουν δει τους γονείς και τους παππούδες τους να συμπεριφέρονται ευγενικά, ήρεμα «πολιτισμένα». Ακόμη κι όταν περνούσαν δύσκολες στιγμές. Πολέμους, δικτατορίες, οικονομικές δυσπραγίες. Που ήταν αξιοπρεπείς σε πολύ δυσκολότερες καταστάσεις από αυτές που ζούμε σήμερα.
Δυστυχώς, η γενική πτώση του πολιτιστικού επιπέδου της κοινωνίας μας αντανακλάται και στην υποβάθμιση των θεσμών. Οι εκπρόσωποι του έθνους δίνουν το παράδειγμα με τους συχνά άνευ ουσίας καυγάδες τους μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες. Οι πολιτικοί υπόσχονται πράγματα τα οποία είναι αδύνατο να υλοποιηθούν αφού συχνά αντιβαίνουν στη λογική και στην απλή αριθμητική. Επιπλέον, επιδιώκουν να ικανοποιήσουν την εκλογική τους πελατεία με μέτρα τα οποία μακροπρόθεσμα οδηγούν σε ακόμη μεγαλύτερη πολιτιστική υποβάθμιση.
Πως αντιδρά η μειοψηφία των απογοητευμένων πολιτών που επιθυμεί να ζει σε μια πολιτισμένη χώρα; Απλώς μεταναστεύει στο εξωτερικό! Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος σχεδόν μισό εκατομμύριο Έλληνες και Ελληνίδες έχουν μεταναστεύσει τα τελευταία χρόνια στο εξωτερικό. Ψάχνοντας για δουλειά και για καλύτερες συνθήκες διαβίωσης. Σε μια πρόσφατη έρευνα του Braingain+ (στην οποία απάντησαν 3000 τέτοιοι νεομετανάστες) καταγράφηκαν και τα χαρακτηριστικά που τους αρέσουν στο εξωτερικό. Η κρατική οργάνωση και ευνομία (38,3%). Οι εργασιακές συνθήκες και ευκαιρίες (30,6%). Οι αξίες και τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά (28,8%). Με δυο λόγια – ο πολιτισμός!
Οι Έλληνες του εξωτερικού θέλουν να βοηθήσουν την πατρίδα να ανακάμψει - αυτός είναι ο στόχος πρωτοβουλιών σαν το Braingain+. Το πρόβλημα είναι ότι οι πλειοψηφίες στην Ελλάδα φαίνεται πως δεν το θέλουν. Φροντίζουν μάλιστα να δώσουν ψήφο στους εύκολα επηρεαζόμενους 17χρονους, αντί να υλοποιήσουν τη δυνατότητα ψήφου των Ελλήνων πολιτών που ζουν στο εξωτερικό, όπως προβλέπει το Σύνταγμα από το 2001. Για να μη μιλήσουμε για την καταπολέμηση της αναξιοκρατίας, της γραφειοκρατίας, της καθυστέρησης στην απονομή δικαιοσύνης – που ισοδυναμεί σχεδόν με αρνησιδικία …
Οι Έλληνες του εξωτερικού θέλουν μια πολιτισμένη Ελλάδα. Πότε άραγε θα το θελήσουν πραγματικά και οι Έλληνες στην Ελλάδα;
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 19 Ιουλίου 2016 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-253)
Πολιτισμός. Μια λέξη με πολλές σημασίες. Φτιαγμένη από τον Κοραή το 1806 ως απόδοση του γαλλικού civilisation, η λέξη παραπέμπει αρχικά στην πόλη και τους πολίτες. Κι επειδή τους ανθρώπους της πόλης χαρακτηρίζει συχνά και η δυνατότητα μιας καλλιέργειας και μιας πιο εκλεπτυσμένης συμπεριφοράς, ο πολιτισμός παραπέμπει και στην γαλλική λέξη culture, την (πνευματική και καλλιτεχνική) καλλιέργεια.
Τι εννοούμε όταν αναφερόμαστε σήμερα στον πολιτισμό ενός έθνους ή μιας ιστορικής περιόδου; Μέσα από τα μνημεία που θαυμάζουμε στους αρχαιολογικούς χώρους και στα μουσεία ερχόμαστε σε επαφή με τους πολιτισμούς της αρχαίας Ελλάδας, της αρχαίας Ρώμης ή της Γαλλίας του 17ου και 18ου αιώνα. Μέσα από τα λογοτεχνικά, θεατρικά και φιλοσοφικά έργα, τα τραγούδια και τη μουσική, τα ενδύματα, τα εδέσματα ακόμη και την κηποτεχνία και την κομμωτική τέχνη. Και φυσικά μέσα από τους θεσμούς για την διοίκηση, την απονομή δικαιοσύνης, το εμπόριο.
Όμως, όλα τα παραπάνω στοιχεία που συνθέτουν έναν πολιτισμό εξαρτώνται κατά τη γνώμη μου από τρεις σημαντικούς παράγοντες. Το όραμα της ηγεσίας, την λειτουργία των θεσμών και την παιδεία των πολιτών. Θα είχε άραγε φτιαχτεί ο Παρθενώνας χωρίς τον Περικλή, χωρίς την εκκλησία του δήμου, χωρίς τον Ικτίνο, τον Καλλικράτη, τον Φειδία και τους βοηθούς τους; Θα έγραφε ο Ευριπίδης, ο Σοφοκλής, ο Αισχύλος και ο Αριστοφάνης τα θεατρικά τους έργα αν δεν υπήρχε κοινό τα παρακολουθήσει; Για να μην αναφέρουμε την κληρονομιά της αρχαίας Ρώμης αλλά και άλλων πολιτισμών τόσο στη Δύση όσο και στην Ανατολή.
Όλα τα παραπάνω οδηγούν στο αμείλικτο ερώτημα: έχει η σύγχρονη Ελλάδα πολιτισμό; Μπορεί να αναπτύξει πολιτισμό άξιο να καταχωρηθεί στις δέλτους της Ιστορίας ως ισάξιος με αρχαίους ή και με σύγχρονους πολιτισμούς; Δεν μιλάμε για τα λίγα φωτισμένα μυαλά που δημιουργούν πνευματικά έργα καταβάλλοντας υπεράνθρωπες προσπάθειες, δίνοντας αγώνα ενάντια σε ένα ρεύμα αναξιοκρατίας, πελατειακών σχέσεων, διαφθοράς και θεσμικής ανεπάρκειας.
Αναφερόμαστε στο γενικό πολιτιστικό επίπεδο των νεοελλήνων. Οι οποίοι πετούν τα σκουπίδια τους όπου λάχει – στην αρχαία Αθήνα υπήρχαν ειδικοί χώροι για την εναπόθεση των σκουπιδιών και είχαν οριστεί αρμόδιοι για την τιμωρία όσων δεν τηρούσαν την κείμενη νομοθεσία. Οι οποίοι απαξιώνουν τον δημόσιο διάλογο διακόπτοντας, βρίζοντας, επιτιθέμενοι στον συνομιλητή – εφαρμόζοντας την «εριστική» των αρχαίων σοφιστών που στόχευε στην απαξίωση του συνομιλητή και όχι τον διάλογο των φιλοσόφων που απέβλεπε στον προσδιορισμό της αλήθειας.
Ας μη μιλήσουμε για την συμπεριφορά στο δρόμο, στις ουρές, στις δημόσιες υπηρεσίες, στα νοσοκομεία. Όλοι και όλες τα ξέρουμε γιατί τα ζούμε. Κανένας σεβασμός στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Οι περισσότεροι οδηγοί δεν σέβονται τους κόκκινους σηματοδότες και βάζουν σε κίνδυνο τη ζωή ανυποψίαστων πεζών και εποχούμενων. Αλλά και πολλοί πεζοί διασχίζουν το δρόμο όπου και όποτε τους καπνίσει. Αντικανονικά προσπεράσματα, υπερβολική ταχύτητα, οδήγηση υπό την επήρεια οινοπνεύματος ή ναρκωτικών, οδήγηση και ομιλία στο κινητό.
Κοπτόμαστε για τους ένδοξους προγόνους μας και για την πολιτιστική μας κληρονομιά. Όμως η συμπεριφορά μας στο σπίτι, στο δρόμο, στα μέσα μαζικής μεταφοράς, στα σχολεία και τα πανεπιστήμια, στην τηλεόραση και στο διαδίκτυο, στους χώρους εστίασης και διασκέδασης και σε πολλές δημόσιες υπηρεσίες αποδεικνύει μάλλον το αντίθετο. Κανένας σεβασμός στον συμπολίτη, τον συνομιλητή, τον συνταξιδιώτη, το γείτονα, τον ταλαιπωρημένο ξένο.
Ευτυχώς, υπάρχουν μερικοί φωτισμένοι συμπολίτες μας που αγωνίζονται ενάντια στο ρεύμα. Δάσκαλοι και καθηγητές που διδάσκουν καλλιέργεια και πολιτισμό. Πρόθυμοι δημόσιοι υπάλληλοι. Ευγενικοί οδηγοί. Ήρεμοι συνομιλητές. Εστιάτορες που σέβονται το νόμο για το κάπνισμα. Υπεύθυνοι κέντρων διασκέδασης που τηρούν τις ώρες κοινής ησυχίας. Πολίτες που μαζεύουν τα σκουπίδια τους από τις παραλίες και τα πετούν στους κάδους.
Είναι οι φωτεινές εξαιρέσεις, που συχνά, αντί να αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση, χλευάζονται και λοιδορούνται. Είναι οι άνθρωποι που εμπνέονται ακόμη από την αρχαία κληρονομιά. Που έχουν δει τους γονείς και τους παππούδες τους να συμπεριφέρονται ευγενικά, ήρεμα «πολιτισμένα». Ακόμη κι όταν περνούσαν δύσκολες στιγμές. Πολέμους, δικτατορίες, οικονομικές δυσπραγίες. Που ήταν αξιοπρεπείς σε πολύ δυσκολότερες καταστάσεις από αυτές που ζούμε σήμερα.
Δυστυχώς, η γενική πτώση του πολιτιστικού επιπέδου της κοινωνίας μας αντανακλάται και στην υποβάθμιση των θεσμών. Οι εκπρόσωποι του έθνους δίνουν το παράδειγμα με τους συχνά άνευ ουσίας καυγάδες τους μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες. Οι πολιτικοί υπόσχονται πράγματα τα οποία είναι αδύνατο να υλοποιηθούν αφού συχνά αντιβαίνουν στη λογική και στην απλή αριθμητική. Επιπλέον, επιδιώκουν να ικανοποιήσουν την εκλογική τους πελατεία με μέτρα τα οποία μακροπρόθεσμα οδηγούν σε ακόμη μεγαλύτερη πολιτιστική υποβάθμιση.
Πως αντιδρά η μειοψηφία των απογοητευμένων πολιτών που επιθυμεί να ζει σε μια πολιτισμένη χώρα; Απλώς μεταναστεύει στο εξωτερικό! Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος σχεδόν μισό εκατομμύριο Έλληνες και Ελληνίδες έχουν μεταναστεύσει τα τελευταία χρόνια στο εξωτερικό. Ψάχνοντας για δουλειά και για καλύτερες συνθήκες διαβίωσης. Σε μια πρόσφατη έρευνα του Braingain+ (στην οποία απάντησαν 3000 τέτοιοι νεομετανάστες) καταγράφηκαν και τα χαρακτηριστικά που τους αρέσουν στο εξωτερικό. Η κρατική οργάνωση και ευνομία (38,3%). Οι εργασιακές συνθήκες και ευκαιρίες (30,6%). Οι αξίες και τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά (28,8%). Με δυο λόγια – ο πολιτισμός!
Οι Έλληνες του εξωτερικού θέλουν να βοηθήσουν την πατρίδα να ανακάμψει - αυτός είναι ο στόχος πρωτοβουλιών σαν το Braingain+. Το πρόβλημα είναι ότι οι πλειοψηφίες στην Ελλάδα φαίνεται πως δεν το θέλουν. Φροντίζουν μάλιστα να δώσουν ψήφο στους εύκολα επηρεαζόμενους 17χρονους, αντί να υλοποιήσουν τη δυνατότητα ψήφου των Ελλήνων πολιτών που ζουν στο εξωτερικό, όπως προβλέπει το Σύνταγμα από το 2001. Για να μη μιλήσουμε για την καταπολέμηση της αναξιοκρατίας, της γραφειοκρατίας, της καθυστέρησης στην απονομή δικαιοσύνης – που ισοδυναμεί σχεδόν με αρνησιδικία …
Οι Έλληνες του εξωτερικού θέλουν μια πολιτισμένη Ελλάδα. Πότε άραγε θα το θελήσουν πραγματικά και οι Έλληνες στην Ελλάδα;
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
