GR-Βελτιώνοντας το 112 – τον ευρωπαϊκό αριθμό επειγόντων

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 27 Ιουλίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Βελτιώνοντας το 112 – τον ευρωπαϊκό αριθμό επειγόντων
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Στις αρχές Ιουλίου το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε ομόφωνα το ψήφισμα που εισηγήθηκε η ευρωβουλευτής κ. Συλβάνα Ράπτη και το οποίο θέτει σε νέες βάσεις τις απαιτήσεις για τη μελλοντική λειτουργία του 112.

Έχουμε γράψει και παλιότερα για το 112, τον ευρωπαϊκό αριθμό έκτακτης ανάγκης. Καθιερώθηκε το 1991 και λειτουργεί σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως βασικό στοιχείο της καθολικής υπηρεσίας, δηλαδή της βασικής υπηρεσίας που πρέπει να παρέχεται σε όλους τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όμως η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών μέσω του 112 δεν είναι η ίδια ανά την Ευρώπη, ενώ οι επερχόμενες τεχνολογικές αναβαθμίσεις των δικτύων τηλεπικοινωνιών με την γενίκευση της ευρυζωνικότητας, καθιστούν αναγκαίο τον εκσυγχρονισμό των, συχνά παρωχημένων, συστημάτων που χρησιμοποιούν οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.

Το 112 λειτουργεί σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών δεν είναι ομοιόμορφη

Στο ψήφισμα που αποφάσισε να υιοθετήσει το Ευρωκοινοβούλιο, διαπιστώνεται «ότι ο ευρωπαϊκός αριθμός κλήσης έκτακτης ανάγκης 112 κάθε άλλο παρά έχει αποφέρει όλα τα οφέλη του». Η πρώτη σημαντική αδυναμία του 112 είναι η έλλειψη ενημέρωσης των πολιτών σχετικά με την ύπαρξη και την χρήση του αριθμού αυτού που μπορεί να σώσει ζωές και που αυξάνει το επίπεδο προστασίας των πολιτών σε ολόκληρη την ΕΕ. Πράγματι, από τις διαδοχικές έρευνες του Ευρωβαρομέτρου προκύπτει ότι μόνο το 26% των πολιτών της ΕΕ θα τηλεφωνούσε στο 112 σε περίπτωση που θα χρειαζόταν βοήθεια από τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης στην ΕΕ (στην Ελλάδα αυτό το ποσοστό είναι γύρω στο 4%!). Με το ψήφισμά του το Ευρωκοινοβούλιο ζητά την εντατικοποίηση της ενημέρωσης ώστε το 112 να γίνει ευρύτερα γνωστό στους ευρωπαίους πολίτες. Προτείνει μάλιστα να αξιοποιηθούν διάφορα σημεία διάδοσης, όπως τα ιατρεία και τα φαρμακεία, τα νοσοκομεία και οι κλινικές, τα σχολεία και τα πανεπιστήμια. Ακόμη τα αεροδρόμια, τα λιμάνια και οι σιδηροδρομικοί σταθμοί, το διαδίκτυο και το ραδιόφωνο αλλά και τα αστυνομικά οχήματα, τα ασθενοφόρα, τα πυροσβεστικά και τα οχήματα άλλων υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης.

Το κουτί του συστήματος eCall τοο οποίο όταν εγκατασταθεί στο αυτοκίνητο καλεί αυτόματα το 112 σε περίπτωση ατυχήματος

Άλλοι τομείς που χρειάζονται βελτίωση είναι η γενίκευση της έγκαιρης, ακριβούς, αξιόπιστης και αυτόματης διαβίβασης στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης της θέσης του καλούντος. Αυτό απαιτεί τεχνολογική αναβάθμιση όχι μόνο των τηλεπικοινωνιακών δικτύων αλλά και των ίδιων των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης και θα εξασφαλίσει ταχύτερες επεμβάσεις και περισσότερες διασώσεις. Το Ευρωκοινοβούλιο ζητά βελτίωση της χρηματοδοτικής στήριξης ερευνητικών σχεδίων στον τομέα των νέων τεχνολογιών εντοπισμού της θέσης του καλούντος αλλά και στον τομέα της κλήσης του 112 από τα σύγχρονα κινητά νέας γενιάς, π.χ. με μηνύματα κειμένου, εικόνες ή ακόμη και μέσω διαδικτύου (VoIP). Αυτό θα διευκολύνει την επικοινωνία των ανάπηρων με το 112, κάτι που είναι δυνατόν μόνο σε μερικά κράτη μέλη. Η τεχνολογική αναβάθμιση των τηλεφωνικών κέντρων και ο αυτόματος εντοπισμός της θέσης του καλούντος θα διευκολύνουν και την ευρύτερη εγκατάσταση του συστήματος eCall στα αυτοκίνητα. Πρόκειται για ένα σύστημα το οποίο σε περίπτωση ατυχήματος καλεί αυτόματα το 112 και μεταβιβάζει τη θέση και την σφοδρότητα της σύγκρουσης, καθώς και πόσα άτομα επέβαιναν στο αυτοκίνητο.

Ορισμένα αυτοκίνητα είναι ήδη εφοδιασμένα με το σύστημα eCall

Όμως με το ψήφισμά του το Ευρωκοινοβούλιο για πρώτη φορά διατυπώνει απαιτήσεις όσον αφορά και μη τεχνολογικά ζητήματα. Όπως η βελτίωση του συντονισμού μεταξύ των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης σε εθνικό αλλά και σε διασυνοριακό και ενωσιακό επίπεδο. Η βελτίωση της πρόσβασης στο 112 των ατόμων με κάθε είδους αναπηρία. Η θέσπιση απαιτήσεων αξιοπιστίας και ποιότητας για ολόκληρη την αλυσίδα της υπηρεσίας 112 και η καθιέρωση δεικτών επιδόσεων και κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών στους πολίτες, μέσω του 112. Και τέλος η αξιολόγηση από ανεξάρτητους φορείς και το αργότερο μέχρι τα τέλη του 2012, της πραγματικής κατάστασης εφαρμογής του 112 σε ολόκληρη την ΕΕ, όπως την βιώνουν οι πολίτες, με αξιολόγηση, μεταξύ άλλων, και των χρόνων επέμβασης.

Οι νέες τεχνολογίες επιτρέπουν την οπτική επικοινωνία των ατόμων με προβλήματα ακοής με το 112 αλλά γι' αυτό πρέπει να αναβαθμιστούν τα παρωχημένα τηλεφωνικά κέντρα των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης

Το Ευρωκοινοβούλιο καλεί επίσης τα κράτη μέλη και την Επιτροπή, να προωθήσουν τη δημιουργία ενός «αντίστροφου 112», δηλαδή ενός καθολικού, πολυγλωσσικού, προσπελάσιμου, απλουστευμένου και αποτελεσματικού διασυνδεδεμένου συστήματος σε επίπεδο ΕΕ για την έγκαιρη προειδοποίηση των πολιτών σε περίπτωση επικείμενων ή εν εξελίξει φυσικών ή/και ανθρωπογενών καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και καταστροφών οιασδήποτε μορφής. Σημειώνει δε ότι η σχετική τεχνολογία υπάρχει ήδη (π.χ. μηνύματα κυψελωτής εκπομπής) όπως έχουμε αναφέρει παλαιότερα και από αυτή τη στήλη.

Η υλοποίηση των αιτημάτων του Ευρωκοινοβουλίου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα εξαρτηθεί από την πολιτική βούληση του κάθε φορέα αλλά και από την διαθέσιμη χρηματοδότηση. Το ψήφισμα αναφέρει την ανάγκη χρηματοδότησης ενός προγράμματος δράσης για την υποστήριξη της ανταλλαγής εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών μεταξύ όλων όσων εμπλέκονται στην αλυσίδα του 112, ιδίως όσον αφορά την εκπαίδευση των τηλεφωνητών και την χρήση υπηρεσιών διερμηνείας για όσους δεν μιλούν τη γλώσσα της χώρας στην οποία αντιμετωπίζουν την έκτακτη ανάγκη.

Παράλληλα, αρκετές χώρες έχουν ήδη προχωρήσει ή σχεδιάζουν, όπως η Ελλάδα, τον εκσυγχρονισμό των κέντρων διεκπεραίωσης των κλήσεων προς το 112. Ας ελπίσουμε ότι οι Ευρωβουλευτές θα συνεχίζουν να πιέζουν προς την σωστή κατεύθυνση ώστε τα αποτελέσματα να φανούν σύντομα και βελτιωθεί η ταχύτητα και η αποτελεσματικότητα των επεμβάσεων των ασθενοφόρων, της πυροσβεστικής και της αστυνομίας. Για να σωθούν περισσότερες ζωές και να περιοριστούν οι επιπτώσεις των ατυχημάτων.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

GR-Διοικείν εστί προβλέπειν …

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 20 Ιουλίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Διοικείν εστί προβλέπειν …
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Με τη σωστή εφαρμογή των προβλεπόμενων από τη νομοθεσία μέτρων, τα ατυχήματα σε εγκαταστάσεις που παράγουν ή αποθηκεύουν επικίνδυνες χημικές ουσίες μπορούν να ελαχιστοποιηθούν.

Σάββατο 10 Ιουλίου 1976, ώρα 12:37 το μεσημέρι, σε ένα μικρό σχετικά χημικό εργοστάσιο στην πόλη Μέντα, 15 χιλιόμετρα βόρεια του Μιλάνου. Επειδή ο νόμος προβλέπει τη διακοπή των εργασιών το Σαββατοκύριακο οι εργάτες κλείνουν τους διακόπτες χωρίς να αντιληφτούν ότι ένας κλίβανος είναι ακόμη γεμάτος με ένα υλικό που χρησιμοποιείται στην παραγωγή ζιζανιοκτόνων. Ο ατμός που απελευθερώνεται από το σύστημα παραγωγής θερμότητας υπερθερμαίνει τον κλίβανο, η πίεση που αναπτύσσεται ανοίγει την βαλβίδα ασφαλείας και έξη τόνοι δηλητηριώδους διοξίνης σκεπάζουν μια έκταση 18 τετραγωνικών χιλιομέτρων με επίκεντρο την γειτονική πόλη Σέβεζο.

Πολλά παιδιά εμφάνισαν συμπτώματα χλωρακμής μετά την διαρροή της διοξίνης στο Σέβεζο

Λίγες μέρες μετά, 3.300 ζώα πεθαίνουν κι άλλα 80.000 θανατώνονται για να μην περάσει η διοξίνη στην τροφική αλυσίδα. Γύρω στα 500 άτομα υποφέρουν από εγκαύματα, 27 έγκυες υποβάλλονται σε προληπτική έκτρωση και η κυβέρνηση προχωρεί στη μετεγκατάσταση 700 περίπου ατόμων. Η απορρύπανση της περιοχής θα στοιχίσει 120 δισ. ιταλικές λιρέτες.

Έξη χρόνια αργότερα, μετά από πολλές συζητήσεις, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα εκδίδει την σχετική οδηγία 82/501/EOK, που το 1996 αντικαταστάθηκε από την οδηγία 96/82/ΕΚ για την αντιμετώπιση των κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων σχετιζόμενων με επικίνδυνες ουσίες. Πρόκειται για μια από τις πλέον χρήσιμες νομοθετικές πράξεις του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης αφού με την εφαρμογή της τα ατυχήματα στις χημικές βιομηχανίες έχουν ουσιαστικά εξαλειφθεί. Η οδηγία εφαρμόζεται σε όλες τις χημικές εγκαταστάσεις που παράγουν ή αποθηκεύουν συγκεκριμένες επικίνδυνες χημικές ουσίες. Ανάλογα με τις παραγόμενες ποσότητες οι εγκαταστάσεις υποχρεούνται να λαμβάνουν μέτρα πρόληψης και, αν οι ποσότητες υπερβαίνουν ορισμένα όρια, να υποβάλλουν έκθεση ασφαλείας συμπεριλαμβανομένων σχεδίων έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση ενδεχόμενου ατυχήματος, την προστασία και την ενημέρωση του περιβάλλοντος πληθυσμού. Τα κράτη μέλη υποχρεούνται επίσης να συνεκτιμούν την προστασία από μείζονα ατυχήματα στο πλαίσιο των ρυθμίσεων χωροταξίας και πολεοδομίας σε συγκεκριμένες αποστάσεις γύρω από τις εν λόγω εγκαταστάσεις.

Η οδηγία Σέβεζο ΙΙ εφαρμόζεται σε εγκαταστάσεις παραγωγής και αποθήκευσης επικίνδυνων χημικών ουσιών

Δυστυχώς, η οδηγία Σέβεζο ΙΙ, όπως αποκαλείται, δεν εφαρμόζεται σε εγκαταστάσεις που παράγουν ή αποθηκεύουν επικίνδυνες ουσίες σε ποσότητες μικρότερες από τα προβλεπόμενα όρια. Επιπλέον, δεν εφαρμόζεται σε στρατιωτικές μονάδες, εγκαταστάσεις ή αποθήκες (αν εφαρμοζόταν η πρόσφατη κυπριακή τραγωδία ίσως να είχε αποφευχθεί), σε πυρηνικούς σταθμούς και στις μεταφορές επικίνδυνων ουσιών (που υπάγονται σε άλλη εξίσου αυστηρή νομοθεσία), στα ορυχεία συμπεριλαμβανομένης της εξόρυξης υδρογονανθράκων στη θάλασσα και τέλος στους συνήθεις χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων. Εφαρμόζεται όμως στα υπολείμματα της εξορυκτικής βιομηχανίας που περιέχουν επικίνδυνες ουσίες.

Η πινακίδα που πρέπει φέρουν τα βυτιοφόρα μεταφοράς βενζίνης (1203 κωδικός για την βενζίνη, 33 εξαιρετικά εύφλεκτο)

Οι μεταφορές επικίνδυνων ουσιών ρυθμίζονται από ευρωπαϊκές συμφωνίες στο πλαίσιο της Οικονομικής Επιτροπής του ΟΗΕ για την Ευρώπη, τις συμφωνίες ADR, που έχουν ενσωματωθεί πλήρως στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Προβλέπουν την ταξινόμηση των επικίνδυνων ουσιών, τις ειδικές προφυλάξεις και εξαιρέσεις, τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται για τη συσκευασία, την φορτοεκφόρτωση και τη μεταφορά, τις προδιαγραφές των δοχείων, των οχημάτων και των άλλων χρησιμοποιούμενων μεταφορικών μέσων (φιάλες, βυτία, βαγόνια κλπ.) και τέλος τις απαιτήσεις που πρέπει να πληρούν τα πληρώματα των οχημάτων. Οι πορτοκαλιές πινακίδες σχήματος ρόμβου ή παραλληλόγραμμου που φέρουν τα βυτιοφόρα, τα οποία μεταφέρουν επικίνδυνες ουσίες προβλέπονται επίσης από την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Σε αυτές αναφέρεται κωδικοποιημένο το επίπεδο κινδύνου και το είδος της ουσίας (π.χ. 1203 για τη βενζίνη με επίπεδο κινδύνου 33, δηλαδή εξαιρετικά εύφλεκτο).

Τα βυτιοφόρα μεταφοράς επικίνδυνων ουσιών πρέπει να πληρούν τις προδιαγραφές ασφαλείας της συμφωνίας ADR

Το ευρωπαϊκό συμβούλιο χημικών βιομηχανιών (CEFIC) έχει αναπτύξει και μια ευκολόχρηστη βάση δεδομένων, τις κάρτες επείγουσας επέμβασης (www.ericards.net) με όλα τα στοιχεία που χρειάζεται να γνωρίζουν οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης όταν στο συμβάν που καλούνται να αντιμετωπίσουν εμπλέκονται χημικές ουσίες.

Στην Κρήτη, εκτός από τις 14 εγκαταστάσεις Σέβεζο ΙΙ (4 στα Χανιά, 2 στο Ρέθυμνο και 8 στο Νομό Ηρακλείου) υπάρχουν πολλές βιοτεχνίες που διατηρούν ή επεξεργάζονται επικίνδυνες ουσίες σε ποσότητες μικρότερες από τα όρια που προβλέπονται στην οδηγία. Σε περίπτωση ατυχήματος οι περιοχές γύρω από αυτές τις εγκαταστάσεις είναι δυνατόν να αντιμετωπίσουν προβλήματα ενώ συχνά ακόμη και οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης αγνοούν την ύπαρξη των επικίνδυνων ουσιών. Κι όταν μιλάμε για επικίνδυνες ουσίες δεν αναφερόμαστε μόνο σε βενζίνες, πετρέλαια και εκρηκτικά. Οι τσικουδιές, τα λάδια, τα λιπάσματα, τα ζιζανιοκτόνα και τα εντομοκτόνα ακόμη και σε μικρές σχετικά ποσότητες μπορεί να αποδειχτούν εξαιρετικά επικίνδυνα για τους περίοικους, ιδίως αν οι πυροσβέστες ή οι εθελοντές δεν γνωρίζουν ότι η μικρή πυρκαγιά που καλούνται να αντιμετωπίσουν τους επιφυλάσσει δυσάρεστες εκπλήξεις!

Η καταγραφή όλων των μικρών εγκαταστάσεων και επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν, μεταφέρουν ή/και αποθηκεύουν επικίνδυνα υλικά, τα οποία ενδέχεται να συμβάλλουν στην επιδείνωση οποιασδήποτε έκτακτης κατάστασης πρέπει να ενταχθεί στον προγραμματισμό της Περιφέρειας. Αυτό, σε συνδυασμό με την ενημέρωση και εκπαίδευση όλων των εμπλεκόμενων (ιδιώτες, υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, δημοτικές αρχές) με τη συμμετοχή και τη συνεργασία των επιστημόνων του Πολυτεχνείου και του Πανεπιστημίου θα αποτελέσει εγγύηση για καλύτερο επίπεδο ασφαλείας στο τουριστικό νησί μας.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

GR-Ασκήσεις συντονισμού για πετυχημένη επέμβαση!

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 13 Ιουλίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Ασκήσεις συντονισμού για πετυχημένη επέμβαση!
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Η αποτελεσματικότητα των επεμβάσεων των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης σε όλο τον κόσμο βελτιώνεται μόνο με έναν τρόπο: συχνές ασκήσεις συντονισμού με βάση προκαθορισμένα σχέδια.

Ένας αναγνώστης μου γράφει: «Χθες το απόγευμα έπιασε φωτιά ένα σπίτι στο κέντρο της ιστορικής συνοικίας της Χαλέπας Χανίων, 200 περίπου μέτρα από το σπίτι μου. Παρατήρησα ότι πέρασαν 45 περίπου λεπτά μέχρι να αποφασίσει ο επικεφαλής αξιωματικός της Πυροσβεστικής να ζητήσει από την παριστάμενη αστυνομία να αποκλειστούν οι γύρω δρόμοι ώστε να μπορεί η Πυροσβεστική να κάνει άνετα τη δουλειά της. Για 45 λεπτά, περνούσαν συνέχεια αυτοκίνητα, μερικά πάνω ακόμη και από τον σωλήνα παροχής νερού του πυροσβεστικού οχήματος. Μάλιστα, ένας οδηγός επειδή χάζευε κόντεψε να πατήσει έναν πυροσβέστη!»

Η ρύθμιση της κυκλοφορίας είναι αρμοδιότητα της Αστυνομίας που πρέπει να επεμβαίνει άμεσα μαζί με τις υπόλοιπες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης

Όταν το 1998 άρχισα να ασχολούμαι επαγγελματικά με την προστασία του πολίτη από ατυχήματα και καταστροφές, ζήτησα από τον εθνικό εκπρόσωπο του Βελγίου στην αντίστοιχη επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μου υποδείξει κάποια σεμινάρια για να κατανοήσω καλύτερα τον τομέα με τον οποίο θα ασχολιόμουν. «Είσαι τυχερός», μου είπε. «Σε λίγες μέρες οργανώνουμε μια ημερίδα ενόψει της αναθεώρησης των σχεδίων έκτακτης ανάγκης για την ευρύτερη περιφέρεια των Βρυξελλών. Είσαι ευπρόσδεκτος!».

Στην ημερίδα, την οποία συντόνιζε ο αντίστοιχος νομάρχης, συμμετείχαν και παρουσίασαν τις απόψεις τους με τη σειρά, εκπρόσωποι όλων των κλάδων που εμπλέκονται στο στάδιο της επέμβασης. Οι πυροσβέστες, οι γιατροί επείγουσας ιατρικής, οι αστυνόμοι ήταν στην πρώτη σειρά. Μίλησαν για την αντιμετώπιση των καθημερινών συμβάντων και ατυχημάτων. Ανέλυσαν επίσης τα σχέδια αντιμετώπισης μεγάλων καταστροφών π.χ. πτώση αεροσκάφους, χημικό ατύχημα, τρομοκρατική επίθεση. Αλλά τον λόγο πήραν και εκπρόσωποι του Στρατού, του Ερυθρού Σταυρού, της Πολιτικής Προστασίας (στο Βέλγιο είναι ξεχωριστή υπηρεσία που δρα παράλληλα με την Πυροσβεστική σε περιπτώσεις χημικών ή πυρηνικών ατυχημάτων), της Ένωσης Συντακτών και της Δικαστικής εξουσίας. Πράγματι, ακόμη και σε μικρά συμβάντα όπως μια πυρκαγιά ή ένα τροχαίο, η συνεργασία και ο συντονισμός των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης είναι πρωταρχικής σημασίας για να αντιμετωπιστεί με τον καλύτερο τρόπο το περιστατικό. Το έχουμε ξαναγράψει σε αυτήν εδώ την στήλη ότι οι δημοσιογράφοι αποτελούν μέρος τους σχεδιασμού για την βελτιστοποιημένη ενημέρωση του κοινού.

Οι υπηρεσίες που εμπλέκονται στη φάση της επέμβασης για την αντιμετώπιση ατυχημάτων και καταστροφών

Στην αντιμετώπιση μιας καταστροφής που είναι μεγάλης έκτασης ή μεγάλης διάρκειας καλούνται να συμβάλουν και οργανισμοί που διαθέτουν βαρέα μέσα όπως ο Στρατός ή ο Ερυθρός Σταυρός. Και φυσικά, σε κάθε περίπτωση η Δικαστική εξουσία πρέπει στη συνέχεια να αποφανθεί για τις ενδεχόμενες ευθύνες ή/και παραλείψεις όσον αφορά την πρόληψη αλλά μερικές φορές και την επέμβαση.

Πως λοιπόν επιτυγχάνεται ο συντονισμός στον τόπο του ατυχήματος ή της καταστροφής; Ποια υπηρεσία έχει τον πρώτο λόγο; Στο Βέλγιο, αλλά και σε άλλες χώρες που επισκέφτηκα στη συνέχεια, η πρώτη υπηρεσία που φτάνει στον τόπο του ατυχήματος αναλαμβάνει τον συντονισμό και την διεύθυνση των επιχειρήσεων. Βέβαια, κάθε υπηρεσία πρέπει να φέρει κατ’ αρχήν σε πέρας την αποστολή που της έχει ανατεθεί. Οι τραυματιοφορείς και οι αστυνομικοί δεν θα σβήσουν την φωτιά. Οι αστυνόμοι δεν θα δώσουν πρώτες βοήθειες και την κυκλοφορία δεν θα την ρυθμίσουν οι πυροσβέστες. Και φυσικά για να μάθουν όλοι αυτοί να συνεργάζονται αρμονικά και να λειτουργούν ως ομάδα ένας τρόπος υπάρχει. Προπόνηση πριν από το ατύχημα!

Στο πλαίσιο της ημερίδας ο νομάρχης των Βρυξελλών κάλεσε και δύο διακεκριμένους ομιλητές που μας μίλησαν το βράδυ της προηγουμένης. Ο πρώτος, ο γάλλος καθηγητής Patrick Lagadec, μας μίλησε για τους οργανισμούς που δεν έχουν εκπαιδευτεί στην αντιμετώπιση κρίσεων. Οργανισμούς κλειστούς, ευθυνόφοβους, με άτεγκτες ιεραρχίες που θεωρούν ότι δεν χρειάζεται να πάρουν μαθήματα από κανέναν. Μας απαρίθμησε μερικές φράσεις-κλειδιά που δείχνουν ότι κάτι δεν πάει καλά στην οργάνωση που καλείται να αντιμετωπίσει την έκτακτη ανάγκη. «Όλα είναι υπό έλεγχο». «Δεν έχει αποδειχτεί ακόμη ότι πρόκειται για μείζον περιστατικό». «Δεν είναι τίποτε σοβαρό». «Πρόκειται για μεμονωμένο γεγονός». Ο δεύτερος, ο ολλανδός διοικητής της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας του Άμστερνταμ που διαχειρίστηκε το 1992 την πτώση του αεροσκάφους της Ελ Αλ τελείωσε την παρουσίασή του με τρεις λέξεις «Εξασκηθείτε! Εξασκηθείτε! Εξασκηθείτε!».

Οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης πριν να υπερηφανευθούν ότι είναι έτοιμες να αντιμετωπίσουν μεγάλες καταστροφές όπως σεισμούς και παλιρροϊκά κύματα (τσουνάμι) θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι μπορούν να προστατεύσουν τους πολίτες στο πλαίσιο των καθημερινών συμβάντων και ατυχημάτων. Εμφανίζοντας μια εικόνα συντονισμένης ομάδας ενισχύουν την εμπιστοσύνη του κοινού που περιλαμβάνει εντόπιους αλλά και τουρίστες, πολλοί από τους οποίους δεν είναι άσχετοι με το αντικείμενο. Για να το πετύχουν θα πρέπει να βάλουν κατά μέρος μια κακώς εννοούμενη «υπηρεσιακή υπερηφάνεια» – που είναι ο μεγαλύτερος εχθρός της αποτελεσματικής αντιμετώπισης κρίσεων – και να προάγουν την αρμονική συνεργασία, ιδίως όταν πρόκειται να σωθούν ανθρώπινες ζωές και περιουσίες. Η «έλλειψη συντονισμού», που στην ουσία είναι έλλειψη κοινής εξάσκησης και συνεννόησης από τα πριν, δεν μπορεί να χρησιμεύει ως δικαιολογία.

«Εξ όνυχος τον λέοντα» έλεγαν οι αρχαίοι μας πρόγονοι. Είμαι σίγουρος ότι οι αρμόδιοι θα εντείνουν τις προσπάθειές τους ώστε στο μέλλον, οι καλές επιχειρησιακές επιδόσεις των μεμονωμένων υπηρεσιών να αντανακλώνται και στην συλλογική εικόνα που προβάλλουν προς τα έξω.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

GR-Νέοι καθημερινοί κίνδυνοι και τρόποι προστασίας!

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 6 Ιουλίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Νέοι καθημερινοί κίνδυνοι και τρόποι προστασίας!
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Η καθημερινότητά μας γεμίζει με νέα προϊόντα και στο περιβάλλον μας εμφανίζονται νέα δεδομένα, τα οποία πρέπει να λάβουμε υπόψη μας προκειμένου να προστατεύσουμε τους εαυτούς μας και τους γύρω μας.

Η ζωή μας εξαρτάται όλο και περισσότερο από προϊόντα που πριν από λίγα χρόνια δεν υπήρχαν. Πάρτε για παράδειγμα τα κινητά τηλέφωνα. Ως προϊόντα μαζικής κατανάλωσης εμφανίστηκαν πριν από 20 μόλις χρόνια. Πρόσφατα, η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας ανακοίνωσε επίσημα πως η συνεχής χρήση τους ενδέχεται να προκαλεί καρκίνο και τα κατέταξε στην ίδια κατηγορία κινδύνου με τον μόλυβδο, το χλωροφόρμιο και τις εξατμίσεις από κινητήρες εσωτερικής καύσης. Όμως τα κινητά προκαλούν και πολλά τροχαία ατυχήματα αν χρησιμοποιούνται κατά την οδήγηση. Έχει μάλιστα υπολογιστεί ότι η χρήση κινητού κατά την οδήγηση ισοδυναμεί με ποσοστό οινοπνεύματος στο αίμα 0,8 %. Δυστυχώς, η χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση τιμωρείται με πρόστιμο μόνο 100 € ενώ η οδήγηση με αλκοολαιμία 0,8% τιμωρείται με πρόστιμο 1.200 €, αυτόφωρο και ακινητοποίηση του οχήματος.

Η χρήση κινητού κατά την οδήγηση ισοδυναμεί με αλκοολαιμία 0,8%

Ένα άλλο προϊόν που έχει εισβάλλει υποχρεωτικά στη ζωή μας είναι οι οικονομικοί λαμπτήρες νέας γενιάς. Από το Σεπτέμβριο του 2009 άρχισε η σταδιακή απόσυρση των κλασσικών λαμπτήρων πυρακτώσεως και η αντικατάστασή τους με νέους οικονομικούς λαμπτήρες που καταναλώνουν πολύ λιγότερη ενέργεια. Οι παλαιοί λαμπτήρες πρέπει να έχουν αποσυρθεί από την αγορά μέχρι το τέλος του 2012. Υπάρχουν δύο τύποι νέων οικονομικών λαμπτήρων: οι λαμπτήρες με φωτοεκπομπές διόδους (LED) και οι συμπαγείς λαμπτήρες φθορισμού. Οι λαμπτήρες του δεύτερου τύπου περιέχουν υδράργυρο κι εδώ χρειάζεται προσοχή. Όσο ο λαμπτήρας λειτουργεί και εφόσον δεν σπάσει, ο υδράργυρος δεν απελευθερώνεται στο περιβάλλον. Αν σπάσει, είναι πιθανό να απελευθερωθούν 5 mg υδραργύρου το πολύ (ποσότητα όση η μύτη ενός στυλό διαρκείας περίπου και εκατό φορές λιγότερο υδράργυρο από τα θερμόμετρα παλιάς τεχνολογίας που έχουν αποσυρθεί από την κυκλοφορία). Αν λοιπόν σπάσει ένας συμπαγής λαμπτήρας φθορισμού, καλό είναι να αερίσετε το δωμάτιο για τουλάχιστον 15 λεπτά και μετά να μαζέψετε τα θραύσματα με υγρό πανί φορώντας πλαστικά γάντια. Αποφύγετε την επαφή των θραυσμάτων με το δέρμα και μην χρησιμοποιήσετε ηλεκτρική σκούπα για να καθαρίσετε. Θυμηθείτε πως ο υδράργυρος είναι διαβρωτικό και προκαλεί βλάβες στο δέρμα, τα μάτια και τις αναπνευστικές οδούς αν φυσικά έλθει σε επαφή με αυτά. Μην πετάτε τους συμπαγείς λαμπτήρες φθορισμού στα κοινά σκουπίδια αλλά ανακυκλώστε τους στα πολυάριθμα σημεία που προβλέπονται για το σκοπό αυτό και στα Χανιά (π.χ. τις διευθύνσεις θα τις βρείτε στις ιστοσελίδες της Φωτοκύκλωσης www.fotokiklosi.gr).

Οι λαμπτήρες με φωτοεκπομπές διόδους (LED) είναι οικονομικοί και δεν περιέχουν υδράργυρο

Ένα προϊόν που όλο και περισσότερο μπαίνει στη ζωή μας και στα σπίτια μας (ή πάνω από αυτά) είναι τα φωτοβολταϊκά. Όμως σκεφτήκατε τι θα συμβεί αν στο κτήριο στο οποίο είναι εγκατεστημένα τα συστήματα αυτά πιάσει φωτιά; Ή αν τα χωράφια στα οποία έχουν εγκατασταθεί τέτοια συστήματα βρεθούν στο δρόμο μιας μεγάλης πυρκαγιάς; Από την καύση των ίδιων των πλαισίων αλλά και των βοηθητικών εγκαταστάσεων (που συχνά περιέχουν συσσωρευτές) θα προέλθουν επικίνδυνα και τοξικά αέρια. Σε πολλές χώρες οι εταιρείες που κατασκευάζουν και εγκαθιστούν φωτοβολταϊκά οργανώνουν ειδικά σεμινάρια για τους πυροσβέστες που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν πυρκαγιές σε σπίτια και περιοχές όπου έχουν εγκατασταθεί τέτοια συστήματα. Τα σεμινάρια αυτά και τα σχετικά εγχειρίδια καλύπτουν τους κινδύνους ηλεκτροπληξίας και εγκαυμάτων, τους κινδύνους από πτώση λόγω ολισθηρότητας των φωτοβολταϊκών, τους κινδύνους κατάρρευσης της σκεπής λόγω αυξημένου βάρους και τέλος τους κινδύνους από εισπνοή επικίνδυνων αερίων λόγω της καύσης. Αντίστοιχες οδηγίες και εκπαιδευτικά σεμινάρια οργανώνονται για τις πυροσβεστικές υπηρεσίες όσον αφορά την αντιμετώπιση πυρκαγιών σε υβριδικά ή και καθαρώς ηλεκτροκίνητα αυτοκίνητα.

Οι πυροσβέστες καλούνται να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους πυρκαγιών σε φωτοβολταϊκά

Ένα άλλο προϊόν το οποίο θα πρέπει να καταναλώνεται με πολύ φειδώ, ιδίως από τα παιδιά και τους νέους, είναι τα ενεργειακά αναψυκτικά. Η υπερβολική ποσότητα καφεΐνης που περιέχουν, σε συνδυασμό και με τα υπόλοιπα συστατικά τους, ενδέχεται να προκαλέσουν βλάβες στο συκώτι και τα νεφρά, υπέρταση, καθώς και αναπνευστικά και καρδιακά προβλήματα. Ο συνδυασμός τους με οινοπνευματώδη ποτά μπορεί να επιφέρει ακόμη και θάνατο σε τροχαίο (λόγω υπερβολικής αλκοολαιμίας) αλλά και καρδιακή προσβολή ή άλλα προβλήματα σε άτομα με επιβαρυμένο ιατρικό ιστορικό.

Ο σχεδιασμός για την αντιμετώπιση ατυχημάτων σε εξέδρες άντλησης πετρελαίου πρέπει να αρχίσει τώρα με την εκπαίδευση των νέων μηχανικών υγιεινής και ασφαλείας

Τέλος, ας αναφερθούμε εδώ και στους προβληματισμούς που εγείρονται για τους μελλοντικούς κινδύνους που θα δημιουργήσει για την Κρήτη η ενδεχόμενη εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου από το βυθό των θαλασσών που περιβάλλουν το νησί. Η εμπειρία από το περσυνό δυστύχημα στην εξέδρα πετρελαίου της BP στον κόλπο του Μεξικού υποδεικνύει ότι η εξόρυξη υδρογονανθράκων σε μεγάλα βάθη παρουσιάζει σημαντικούς κινδύνους και πρέπει να γίνεται τηρουμένων όλων των διεθνών και ευρωπαϊκών προτύπων ασφαλείας για την προστασία των εργαζομένων και του περιβάλλοντος. Η εκπαίδευση των νέων μηχανικών σε θέματα πρόληψης και αντιμετώπισης ατυχημάτων σε τέτοιες εξέδρες, αλλά και των πυροσβεστών και του Λιμενικού Σώματος, στην αντιμετώπιση των συνεπειών από μια τέτοια καταστροφή δεν θα ήταν άσχημα να ξεκινήσει το ταχύτερο δυνατόν.

Η πρόοδος συνδεόταν πάντα με νέους κινδύνους και προκλήσεις. Δεν θα τους αντιμετωπίσουμε με κινδυνολογίες, εμμονή στο παλιό και απόρριψη του νέου, αλλά με ενημέρωση, εκπαίδευση και προσεκτική συμβίωση με τους κινδύνους που συνδέονται με μια καλύτερη ποιότητα ζωής.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

GR-Λίγοι στίχοι περί προστασίας !

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 29 Ιουνίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Λίγοι στίχοι περί προστασίας !
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Ο έξυπνος δεν είναι αυτός που κάνει το γενναίο, αλλά εκείνος που θωρεί μην τύχει το μοιραίο.

Ετούτα εδώ που μαρτυρώ για τση καταστροφές,
για τ’ ατυχήματα μαθές κι όλες τση συμφορές,
ο Κακατσάκης μ’ έψησε να σας τα πέμπω, γιάντα
θα βοηθήσουνε μερκούς μέχρι τα εκατό τριάντα!

Λίγους σκοτώνουν φίλοι μου σεισμοί και τρομοκράτες.
Τα χημικά, τα πυρνικά κι όλοι οι μετανάστες!
Απ’ τση πλημμύρες, τση φωθιές λίγοι θα πάν’ χαράμι.
Οι πιο πολλοί απ’ την καρδιά πεθαίνουν μάνι-μάνι,
απ’ το φαΐ, απ’ τον καπνό ακόμη κι απ’ τα τζάκια*!
Πολλοί απ’ ατυχήματα στα σπίτια και στη σχόλη,
στη θάλασσα, στην Εθνική αλλά και μεσ’ στην πόλη.

Το κάπνισμα είναι η σοβαρότερη απειλή για την υγεία σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας

Το πρώτο και σημαντικό είναι να μην ξεχνούμε,
να κόψομε το κάπνισμα για να ευημερούμε.
Να τρώμε λίγα λιπαρά, πολύ να περπατούμε,
Πίεση, βάρος, ζάχαρο να παρακολουθούμε.
Φρούτα πολλά, λαχανικά μα λίγες τσικουδιές,
αυτά προσθέτουν στη ζωή εννιά χρόνια* μαθές!
Ένα τσεκ-απ να κάνουμε τη κάθε διετία,
κι απ’ τω γιατρώ τση συμβουλές θα έχουμε υγεία.

Οι διατροφικές συνήθειες των Κρητικών είναι το καλύτερο όπλο για την πρόληψη πολλών ασθενειών και ένα διαβατήριο μακροζωίας

Αν τύχει κι ένας συγγενής ή κάποιος καλός φίλος,
λιποθυμήσει ή χτυπηθεί ευθύς τον βαβαλίζω.
Ελέγχω την ανάσα του, φωνάζω για βοήθεια!
Φροντίζω να προφυλαχτώ μην πάθω από τα ίδια!

Το 112 καλώ,
με ψυχραιμία εξηγώ,
που βρίσκομαι, τι τρέχει,
γλήγορα να ’ρθουν τους ζητώ,
όσο το απαντέχει!

Αν έμαθα και τση καρδιές πώς να τση συμπιέζω,
Αμέσως ξεκινώ εγώ το στέρνο να πιέζω!
Στον Ερυθρό Σταυρό αυτά κι άλλα πολλά μαθαίνω,
το φίλο, το συνάνθρωπο πως να τον παραστέκω!

Η παχυσαρκία, ο ζακχαρώδης διαβήτης, η έλλειψη άσκησης, η υπέρταση σε συνδυασμό με το κάπνισμα είναι οι κύριες αιτίες θανάτων και κακής ποιότητας ζωής

Στο σπίτι μας φροντίζουμε φωθιά να μην αρχίσει,
από τηγάνια, ηλεκτρικά που ’χομε υπερφορτίσει.
Στη στράτα δεν γλακούμε εμείς σα να ’μαστε κανόνια,
και σαν επιούμε τσικουδιές δεν πιάνομε τιμόνια.
Στα κοπελάκια δείχνομε τι είναι ασφαλές,
στη στράτα, στο χωράφι μας, στο σπίτι, στις ελιές!
Ο έξυπνος δεν είναι αυτός που κάνει το γενναίο,
αλλά εκείνος που θωρεί μην τύχει το μοιραίο!

Αυτά κι άλλα πολλά θα σας επέμψω θέλει,
κι αν με διαβάζετε πολλοί εκείνο που με μέλει,
είναι να τ’ αποδείξετε σαν Κρητικοί που είστε,
όταν τα ατυχήματα θε να τα μηδενίστε!

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com.
* Με βάση στοιχεία της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας.

GR-Με το χέρι στην καρδιά!

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 22 Ιουνίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Με το χέρι στην καρδιά!
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Εγκαινιάζοντας μια πανελλήνια εκστρατεία για την καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡ.Π.Α.) η Βιβλιοθήκη Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου Αθηνών ξεκίνησε την εκπαίδευση των αυριανών γιατρών για την αντιμετώπιση της πρώτης αιτίας θανάτων στη χώρα μας και στην Ευρώπη.

Την Πέμπτη 2 Ιουνίου, με πρωτοβουλία του διευθυντή της, καθηγητή Θεόφιλου Ρόζενμπεργκ, η Βιβλιοθήκη Επιστημών Υγείας σε συνεργασία με το Τμήμα Νοσηλευτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών οργάνωσε μιαν ημέρα ανοικτής εκπαίδευσης στην καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡ.Π.Α.). Η ημερίδα περιελάμβανε θεωρητική εκπαίδευση στην προβληματική της ΚΑΡ.Π.Α. από διακεκριμένους καθηγητές και καρδιολόγους αλλά και πρακτική εξάσκηση των συμμετεχόντων. Περιελάμβανε επίσης επίδειξη απεγκλωβισμού και μεταφοράς πολυτραυματία από ομάδα διασωστών του ΕΚΑΒ και παρουσίαση από την Ελληνική Ναυαγοσωστική Ακαδημία.

Με το χέρι στην καρδιά - η αφίσα της ημερίδας

Το έχουμε γράψει και παλαιότερα και θα συνεχίσουμε να το επαναλαμβάνουμε – τα καρδιαγγειακά νοσήματα κατέχουν την πρώτη θέση στις αιτίες θανάτου και υποβαθμισμένης ποιότητας ζωής στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Οι στατιστικές μάλιστα λένε ότι κατά μέσον όρο κατά την διάρκεια της ζωής μας θα παραστούμε μάρτυρες έξη τουλάχιστον οξέων καρδιακών επεισοδίων που στο 80% των περιπτώσεων θα αφορούν συγγενείς ή συναδέλφους στο χώρο εργασίας.

Για την αντιμετώπιση της καρδιακής ανακοπής, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Αναζωογόνησης έχει καταρτίσει λεπτομερείς οδηγίες αντιμετώπισης με βάση πολύχρονες ιατρικές έρευνες. Κάθε λίγα χρόνια οι οδηγίες αυτές τροποποιούνται και η τελευταία ενημέρωση έγινε σχετικά πρόσφατα, το Δεκέμβριο του 2010. Οι οδηγίες στηρίζονται σε μια σειρά ενεργειών, την Αλυσίδα της Επιβίωσης, που αν γίνουν σωστά και γρήγορα αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες επιβίωσης του θύματος.

Η αλυσίδα επιβίωσης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αναζωογόνησης (ERC)

Οι πρώτες ενέργειες είναι απλές και μπορούν να εκτελεστούν ακόμη και από μη εκπαιδευμένα άτομα που τυχαίνει να βρίσκονται κοντά στο θύμα. Πρώτα-πρώτα, φροντίστε για την δική σας ασφάλεια και για την ασφάλεια του θύματος. Μην θέτετε σε κίνδυνο τη δική σας ζωή π.χ. πλησιάζοντας κάποιον που έχει πάθει ηλεκτροπληξία αν δεν κόψετε το ρεύμα ή κάποιον που πνίγεται αν δεν είστε εκπαιδευμένος ναυαγοσώστης. Στη συνέχεια ελέγξτε αν το θύμα έχει τις αισθήσεις του ή όχι. Φωνάξτε του, κουνήστε τον από τους ώμους, χτυπήστε τις παλάμες μπροστά στα μάτια του. Αν δεν ανταποκρίνεται φωνάξτε για βοήθεια. Μην προσπαθήσετε να κάνετε τον ήρωα. Με έναν βοηθό οι πιθανότητες να βοηθήσετε το θύμα αυξάνονται σημαντικά.

Πως απελευθερώνουμε την αναπνευστιή όδο (ΕΚΑΒ)

Η επόμενη ενέργεια είναι ο έλεγχος της αναπνοής του θύματος. Εκτείνετε το κεφάλι του θύματος προς τα πίσω και ανασηκώστε το πηγούνι προς τα πάνω, έτσι ώστε απομακρύνοντας τη γλώσσα από το πίσω μέρος του λαιμού να διευκολύνετε τη δίοδο του αέρα. Η απουσία αναπνοής ή μια αναπνοή ακανόνιστη που μοιάζει ακόμη και με επιθανάτιο ρόγχο δεν είναι καλά σημεία. Πρέπει αμέσως να τηλεφωνήσετε στο 112 ή στο 166. Μείνετε ψύχραιμοι και περιμένετε να σας απαντήσει ο χειριστής.

Δώστε τα στοιχεία σας και εξηγείστε ΤΙ συμβαίνει, ΠΟΥ συμβαίνει και ΠΟΣΟΙ εμπλέκονται. Δώστε τη διεύθυνση και εξηγείστε τον τρόπο πρόσβασης αν η πρόσβαση είναι πολύπλοκη. Απαντήστε στις ερωτήσεις που θα σας κάνει ο χειριστής για να διευκολύνετε την αποστολή βοήθειας και ακολουθείστε τις οδηγίες που θα σας δώσει. Μην κλείσετε το τηλέφωνο προκαταβολικά αν δεν σας πουν. Και στη συνέχεια σκεφθείτε ότι μπορεί να σας ξαναπάρουν και μην αρχίσετε να κάνετε άλλα τηλεφωνήματα.

Αν κάνατε όλα τα παραπάνω έχετε ήδη κάνει πάρα πολλά. Οι οδηγίες από το σημείο αυτό και πέρα προβλέπουν την έναρξη ΚΑΡ.Π.Α. 30 θωρακικές συμπιέσεις στο μέσο του στέρνου, εκεί που βρίσκεται η καρδιά, δύο εμφυσήσεις αέρα στο στόμα με κλειστή μύτη (φιλί της ζωής) και ξανά 30 συμπιέσεις κ.ο.κ. Η ΚΑΡ.Π.Α. μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες επιβίωσης τέσσερεις φορές. Αλλά οι 30 συμπιέσεις συν δύο εμφυσήσεις, που πρέπει να επαναλαμβάνονται μέχρι να έλθει το ασθενοφόρο, μπορούν να εκτελεστούν μόνο από εκπαιδευμένους διασώστες. Αν δεν έχετε ακολουθήσει σχετική εκπαίδευση ορισμένοι ερευνητές θεωρούν ότι και μόνο οι συμπιέσεις μπορούν να βοηθήσουν τα μέγιστα. Αν υπάρχει εκεί κοντά απινιδωτής και ξέρετε να τον χρησιμοποιήσετε μη διστάσετε. Οι σύγχρονοι απινιδωτές σας μιλούν και δίνουν οδηγίες για τις θωρακικές συμπιέσεις και τις εμφυσήσεις ενώ ελέγχουν και την λειτουργία της καρδιάς πριν προχωρήσουν στην διαβίβαση ηλεκτρικού ρεύματος υψηλής τάσης για να την βάλουν ξανά σε λειτουργία.

Αυτόματος εξωτερικός απινιδωτής (AED) που πρέπει να χρησιμοποιείται από εκπαιδευμένους εθελοντές ή επαγγελματίες

Αν θέλετε πράγματι να βοηθήσετε έναν συνάνθρωπο, έναν συγγενή, έναν συνάδελφο, επιδιώξτε να παρακολουθήστε μαθήματα ΚΑΡ.Π.Α. π.χ. στον Ερυθρό Σταυρό. Ελπίζουμε η εκστρατεία «Με το χέρι στην καρδιά» να επεκταθεί σε όλες τις ιατρικές σχολές αλλά και στη Μέση εκπαίδευση όπου ήδη γίνονται πολλές δράσεις στο πλαίσιο των μαθημάτων αγωγής υγείας. Χωρίς φυσικά να ξεχνούμε την πρόληψη – κόψιμο του τσιγάρου, υγιεινή διατροφή, καθημερινή άσκηση – για την οποία δεν χρειάζεται ειδική εκπαίδευση αλλά καλή θέληση και επιθυμία για μια καλύτερη ζωή.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

GR-Οι απειλές της καλοκαιρινής καθημερινότητας

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 15 Ιουνίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Οι απειλές της καλοκαιρινής καθημερινότητας
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Το καλοκαίρι έφτασε και μαζί του μια σειρά καθημερινοί κίνδυνοι από τους οποίους μπορούμε να προφυλαχτούμε για να απολαύσουμε καλύτερα τις διακοπές μας.

Το μεγάλο πρόβλημα του καλοκαιριού είναι βέβαια ο ήλιος. Τον θέλουμε, τον απολαμβάνουμε, είναι απαραίτητος γιατί μας βοηθά να συνθέσουμε βιταμίνη D και να απορροφήσουμε ασβέστιο και συμβάλλει στην καταπολέμηση της κατάθλιψης. Αλλά αν δεν προσέξουμε μπορεί και να μας σκοτώσει! Το καπέλο, η αντηλιακή κρέμα και η κατανάλωση πολλών υγρών δεν είναι μόνο για την παραλία. Τα χρειάζονται τα παιδιά που επειδή παίζουν στο ύπαιθρο εκτίθενται τρεις φορές περισσότερο στον ήλιο. Αλλά και οι ηλικιωμένοι, επειδή πάσχουν από χρόνια νοσήματα και παίρνουν φάρμακα.

Προσοχή λοιπόν στην ηλίαση και την θερμοπληξία. Αν μετά την έκθεση στον ήλιο κάποιος νοιώθει αδυναμία, ζαλάδα, πονοκέφαλο, κράμπες, σύγχυση, τάση για εμετό, παραμιλητό, υψηλό πυρετό, ξηροδερμία ή εμφανίσει λιποθυμικές τάσεις, ας συμβουλευθούμε τον γιατρό ή ας καλέσουμε τα επείγοντα (112 ή 166) ιδίως αν υπάρχει επιβαρυμένο ιατρικό ιστορικό. Προσοχή επίσης γιατί η υπερβολική έκθεση στον ήλιο σε νεαρή ηλικία συνδέεται με την εμφάνιση καρκίνου του δέρματος αργότερα, ενώ η ηλιοθεραπεία σε συνδυασμό με την κατανάλωση ορισμένων φαρμάκων μπορεί να προκαλέσει φωτοευαισθησίες ή να καταστήσει τα φάρμακα τοξικά. Και κάτι τελευταίο: μην αφήσετε ποτέ ένα μωρό ή ένα παιδί στο αυτοκίνητο το καλοκαίρι. Το αυτοκίνητο συγκεντρώνει τη θερμότητα σαν θερμοκήπιο και το παιδί σας κινδυνεύει να σκάσει από θερμοπληξία και να πεθάνει αβοήθητο!

Μερικές απλές συμβουλές για την αφυδάτωση

Η θάλασσα και οι πισίνες προσφέρουν δροσιά το καλοκαίρι αλλά είναι γεμάτες και κινδύνους. Ακόμη και οι παραλίες με Μπλε Σημαίες ή οι πισίνες με χλωριωμένο νερό μπορεί να περιέχουν μικρόβια, ιδίως ορισμένες στιγμές της ημέρας. Μην καταπίνετε το νερό, προσπαθήστε να μην τρίβετε τα μάτια σας και ξεπλυθείτε με καθαρό, γλυκό νερό μετά το μπάνιο. Ακόμη κι αν τα παιδιά σας ξέρουν να κολυμπούν μην τα αφήνετε χωρίς επιτήρηση στην πισίνα και φροντίστε να μην απομακρύνονται από την παραλία όταν κολυμπούν στη θάλασσα. Τα μικρά παιδιά μπορούν να πνιγούν και σε λίγα εκατοστά νερού ή σε έναν κουβά, πολύ περισσότερο στην πισίνα ή στη θάλασσα. Μην κολυμπάτε μετά από πλούσιο γεύμα, μην κάνετε βουτιές σε σημεία που δεν γνωρίζετε, περιφράξτε την πισίνα για να μην πέσουν μέσα μικρά παιδιά που δεν ξέρουν κολύμπι. Φροντίστε τα παιδιά σας να μάθουν κολύμπι σε μικρή ηλικία και διδάξτε τους πώς να μην υπερεκτιμούν τις δυνάμεις τους. Όπως λέει κι η μαντινάδα «Ο έξυπνος δεν είναι αυτός που κάνει τον γενναίο, αλλά εκείνος που θωρεί μην τύχει το μοιραίο».

Αν δεν είστε εκπαιδευμένος ναυαγοσώστης μην επιχειρήσετε να σώσετε κάποιον που πνίγεται γιατί  είναι πολύ πιθανόν να πνιγείτε κι εσείς

Η ζέστη όμως προκαλεί και άλλους κινδύνους. Τα φαγητά αλλοιώνονται πιο γρήγορα, ιδίως αν μείνουν έξω από το ψυγείο. Μην καταναλώνετε τρόφιμα που έχουν μείνει εκτός ψυγείου για πολλές ώρες και φροντίστε να μαγειρέψετε το κρέας σε δυνατή φωτιά για να αποφύγετε τυχόν δηλητηρίαση. Δηλητηριάσεις μπορούν επίσης να προκαλέσουν και διάφορα φρούτα ή λαχανικά που δεν έχουν πλυθεί καλά αλλά και διάφορα υγρά όπως υλικά καθαρισμού ή εντομοκτόνα που πέφτουν στα χέρια των παιδιών.

Το καλοκαίρι φέρνει μαζί του και πολυάριθμους, συχνά ανεπιθύμητους επισκέπτες. Κουνούπια, σφήκες και άλλα επικίνδυνα έντομα. Τα έντομα μπορεί να είναι φορείς ασθενειών ή απλώς να έχουν περάσει από ακαθαρσίες και να μεταφέρουν μολύνσεις. Υπάρχουν επίσης και τα αλλεργικά άτομα, στα οποία ένα τσίμπημα μπορεί να επιφέρει ακόμη και θάνατο. Για τα μικρά παιδιά χρησιμοποιείστε κουνουπιέρες τη νύχτα και εντομοαπωθητικά με βάση βότανα (π.χ. σιτρονέλλα) την ημέρα. Ενδέχεται μετά από τσίμπημα να διαπιστώσετε ήπια αλλεργική αντίδραση (εξάνθημα, φαγούρα και οίδημα σε περιοχές μακριά από το σημείο του τσιμπήματος, σφίξιμο στο στήθος και δυσκολία στην αναπνοή, βράχνιασμα της φωνής ή πρήξιμο της γλώσσας), ή, ακόμη χειρότερα, οξεία αλλεργική αντίδραση (αναφυλαξία εντός λεπτών μετά το τσίμπημα, ζαλάδα ή απότομη πτώση τη πίεσης του αίματος, λιποθυμία ή καρδιακή ανακοπή). Σε κάθε περίπτωση προσπαθήστε να επιβραδύνετε την απορρόφηση του δηλητηρίου (με περίδεση σε σημείο πάνω από το σημείο του τσιμπήματος και κοντά στο σώμα ή με τοποθέτηση πάγου στο σημείο του τσιμπήματος) και απευθυνθείτε αμέσως σε γιατρό ή στα επείγοντα (112 ή 166). Η χορήγηση αντιισταμινικών ή (σε περίπτωση αναφυλακτικού σόκ αδρεναλίνης) θα πρέπει να γίνει κατά προτίμηση από εκπαιδευμένο ιατρικό προσωπικό.

Προσοχή στις αλλεργικές αντιδράσεις από τσιμπήματα εντόμων, ιδίως στα ευαίσθητα άτομα!

Η προσοχή, η πρόληψη, η προφύλαξη ας μας συνοδεύσουν όλο αυτό το καλοκαίρι για να «μαζέψουμε» ήλιο, να χαρούμε τη θάλασσα και το βουνό και να περάσουμε ήρεμες διακοπές γεμάτες χρήσιμες εμπειρίες και ωραίες αναμνήσεις. Χωρίς απρόβλεπτα, χωρίς ατυχήματα, χωρίς δυσάρεστες περιπέτειες.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Με στοιχεία από http://www.allergia.gr, http://www.medlook.net και http://www.healthview.gr.

GR-Απελευθερωμένα ασθενοφόρα

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 8 Ιουνίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Απελευθερωμένα ασθενοφόρα
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Μήπως έφτασε η ώρα ορθολογικής οργάνωσης των διακομιδών ασθενών με ασθενοφόρα και αναβάθμισης του ρόλου και της αποστολής του ΕΚΑΒ;

Διαβάζω ότι στα επαγγέλματα που απελευθερώνονται σύμφωνα με πρόσφατη κυβερνητική ανακοίνωση περιλαμβάνεται και το επάγγελμα του διασώστη ασθενοφόρου. Αλλά κατά καιρούς διαβάζω επίσης ότι οι διακομιδές με ιδιωτικά ασθενοφόρα στοιχίζουν πανάκριβα, ότι τα ιδιωτικά ασθενοφόρα υπάρχουν επειδή το ΕΚΑΒ έχει ελλείψεις, ότι οι οδηγοί δεν είναι εκπαιδευμένοι στις πρώτες βοήθειες και άλλα φοβερά και τρομερά.

Πρόσφατα είχα μια εμπειρία εδώ στο Βέλγιο όταν χρειάστηκε να καλέσω το 112 για ένα κάταγμα που έπαθε η γυναίκα μου πέφτοντας στον κήπο. Το απαστράπτον από καθαριότητα ασθενοφόρο των πυροσβεστών έφτασε σε πέντε λεπτά και οι διασώστες με μεγάλη προσοχή και ιδιαίτερη ευγένεια την μετέφεραν στο πλησιέστερο νοσοκομείο για τα περαιτέρω. Λίγες μέρες μετά ήλθε ο λογαριασμός – 148,95 ευρώ για τα 28 χιλιόμετρα από το σπίτι στο νοσοκομείο. Το τιμολόγιο είχε εκδοθεί από τον Δήμο στον οποίο υπάγεται η πυροσβεστική υπηρεσία που ανέλαβε την διακομιδή.

Το περιστατικό ήταν επείγον και γι’ αυτό κινητοποιήθηκε η πυροσβεστική. Σε προηγούμενη περίπτωση όταν χρειάστηκε να μεταφέρουμε έναν ηλικιωμένο κύριο 93 ετών που εμφάνισε πόνους στην κοιλιά χωρίς η κατάστασή του να θεωρείται κρίσιμη, ο γιατρός μας συνέστησε να απευθυνθούμε σε ιδιωτικό ασθενοφόρο. Αντίστοιχη χρέωση χωρίς να χρειαστεί ιδιαίτερη ιατρική φροντίδα κατά τη μεταφορά. Ασθενοφόρα τέτοιου τύπου για μη επείγουσες διακομιδές έχει και ο Ερυθρός Σταυρός στο Βέλγιο και είναι διαθέσιμα μέσω του αριθμού 105.

Τα βρετανικά ιδιωτικά ασθενοφόρα χρησιμοποιούνται για την διακομιδή ασθενών αλλά και για την κάλυψη μεγάλων εκδηλώσεων.

Στην Ελλάδα, εξ όσων διαβάζω, άδεια λειτουργίας ιδιωτικών ασθενοφόρων μπορούν να λαμβάνουν κλινικές, θεραπευτήρια, διαγνωστικά κέντρα, καθώς και Μονάδες χρόνιας αιμοκάθαρσης υπό την προϋπόθεση ότι θα εξυπηρετούν μόνο όσους κάνουν χρήση των υπηρεσιών τους και χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση. Επίσης, άδεια λειτουργίας ασθενοφόρου μπορούν να λάβουν ασφαλιστικές εταιρείες για την εξυπηρέτηση των συνδρομητών τους, πάλι χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση όπως επισημαίνεται στην υπουργική απόφαση 754/-6-2005 ή και μαζικοί εργασιακοί χώροι, όπως π.χ. εργοστάσια. Τις άδειες λειτουργίας των οχημάτων δίνει το ΕΚΑΒ, αλλά με βάση το νέο νόμο για τον Καλλικράτη (άρθρο 186-Ζ) η χορήγηση και ανάκληση αδειών άσκησης επαγγελμάτων υγείας ανήκει πλέον στις Περιφέρειες ενώ αρμοδιότητες τοπικού χαρακτήρα του Υπουργείου Υγείας μπορούν να μεταβιβαστούν και στους Δήμους. Οι Περιφέρειες και οι Δήμοι είναι επίσης αρμόδιοι για τα σχέδια αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών και φυσικών καταστροφών.

Γερμανικό ασθενοφόρο του Τάγματος της Μαλτας. Στη Γερμανία τα ασθενοφόρα ανήκουν σε εθελοντικές οργανώσεις και πληρούν συγκεκριμένα πρότυπα DIN ανάλογα με την αποστολή που καλούνται να αναλάβουν.

Με βάση τα παραπάνω είναι προφανές ότι το ΕΚΑΒ, που είναι στελεχωμένο με προσωπικό εκπαιδευμένο στην αντιμετώπιση επειγόντων ιατρικών περιστατικών αλλά και μεγαλύτερων καταστροφών, θα πρέπει να επικεντρωθεί στην κύρια αποστολή του, στην αντιμετώπιση των επειγόντων. Παράλληλα, τα ιδιωτικά ασθενοφόρα μπορούν να αναλαμβάνουν τις μη επείγουσες διακομιδές που απαιτούν κάποια βοήθεια προς τους μεταφερόμενους (άτομα μειωμένης κινητικότητας λόγω ηλικίας, αναπηρίας κλπ.). Όμως, η Περιφέρεια και οι Δήμοι, μπορούν να οργανώσουν τα ιδιωτικά ασθενοφόρα εντάσσοντας τα στα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών και καταστροφών με την υποχρέωση περιοδικής επιθεώρησης των οχημάτων (από τα ΚΤΕΟ και το ΕΚΑΒ) και εκπαίδευσης των πληρωμάτων σε θέματα παροχής πρώτων βοηθειών και συμμετοχής σε ασκήσεις. Σε απομακρυσμένες περιοχές στις οποίες η εξυπηρέτηση από τις επίσημες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης είναι δύσκολη μπορούν επίσης να αξιοποιηθούν ασθενοφόρα που ανήκουν σε Δήμους ή τοπικές εθελοντικές οργανώσεις (π.χ. από δωρεές ομογενών) για τη μεταφορά ασθενών, σε συνεννόηση πάντα με τις αρμόδιες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και ανάλογα με τη σοβαρότητα του περιστατικού.

Σε κάθε περίπτωση, η αντιμετώπιση των επειγόντων είναι πάντα ζήτημα τοπικών συνθηκών, και εξαρτάται όχι μόνο από την επαγγελματική επάρκεια αλλά συχνά και από το πνεύμα εθελοντικής προσφοράς προς τον πάσχοντα συνάνθρωπο. Η οργάνωση της αντιμετώπισης επειγόντων και η τακτική εκπαίδευση των εμπλεκόμενων ιδίως με την οργάνωση ασκήσεων πραγματικού χρόνου είναι θεμελιώδους σημασίας. Οι αξιέπαινες προσπάθειες των εθελοντών αξίζει να πλαισιωθούν και από ένα σχέδιο δράσης της Περιφέρειας και των Δήμων της Κρήτης με στόχο την σωτηρία ζωών και τον περιορισμό των αναπηριών λόγω καθυστερημένης άφιξης των ασθενοφόρων. Κάτι που μπορεί να θεωρηθεί και ως θετικό στοιχείο για τον τουρισμό και να διαφημιστεί ανάλογα.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Με στοιχεία από ΤΑ ΝΕΑ 31/5/2010, το ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ 17/5/2011 και το http://hellas-medic.blogspot.com/