GR-Τι κάνει η Ευρώπη για την Προστασία του Πολίτη

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 4 Μαΐου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Τι κάνει η Ευρώπη για την Προστασία του Πολίτη
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει πολυάριθμα νομοθετικά μέτρα στον τομέα της πρόληψης και έχει δημιουργήσει μηχανισμούς για την ενίσχυση των κρατών μελών στους τομείς της επέμβασης και της αποκατάστασης.

Κάθε χρόνο, στις 9 Μαΐου γιορτάζουμε την Ημέρα της Ευρώπης, επέτειο της δήλωσης του Ρομπέρ Σουμάν, που το 1950 έθεσε σε κίνηση την δημιουργία της Ενωμένης Ευρώπης. «Η Ευρώπη δεν θα δημιουργηθεί δια μιας … (αλλά) μέσα από συγκεκριμένα επιτεύγματα που θα δημιουργήσουν πρώτα μια πραγματική αλληλεγγύη …» δήλωσε τότε ο Σουμάν που ήταν υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας. Σήμερα, η αλληλεγγύη αυτή έχει ενσωματωθεί στις Συνθήκες για τη δημιουργία και τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης που προβλέπουν ρητά τη βοήθεια σε κράτος μέλος που θα δεχθεί τρομοκρατική επίθεση ή θα πληγεί από φυσική ή ανθρωπογενή καταστροφή. Πρωταρχικός βέβαια στόχος της Ένωσης είναι να προωθήσει την οικονομική και κοινωνική πρόοδο των λαών με την ολοκλήρωσης της εσωτερική αγορά αλλά λαμβάνοντας υπόψη την αρχή της αειφόρου ανάπτυξης, την ενίσχυση συνοχής, την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος.

Όσον αφορά τα ατυχήματα και τις καταστροφές, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει λάβει σειρά νομοθετικών μέτρων, κυρίως με τη μορφή οδηγιών. Οι οδηγίες είναι νομοθετικές πράξεις που δεσμεύουν τα κράτη μέλη όσον αφορά το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, αλλά αφήνουν την επιλογή του τύπου και των μέσων στην αρμοδιότητα των εθνικών αρχών. Στον τομέα της πρόληψης των ατυχημάτων στους χώρους εργασίας η Ένωση έχει θεσπίσει σειρά γενικών οδηγιών π.χ. για τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας στους χώρους εργασίας, για τον εξοπλισμό προστασίας των εργαζόμενων, για τη σήμανση ασφαλείας στους χώρους εργασίας καθώς και για τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφαλείας του εξοπλισμού που χρησιμοποιούν οι εργαζόμενοι. Έχει επίσης θεσπίσει σειρά ειδικών οδηγιών π.χ. για εργασία σε εκρηκτικές ατμόσφαιρες, σε κινητά εργοτάξια, σε λατομεία και ορυχεία αλλά και οδηγίες για την μετακίνηση βαρέων φορτίων, για τις οθόνες, το θόρυβο, τους κραδασμούς, τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία, τις καρκινογόνους ουσίες, τους χημικούς και βιολογικούς παράγοντες και τον αμίαντο. Τέλος, επιμέρους οδηγίες καλύπτουν τις συνθήκες εργασίας εγκύων και την προστασία των νέων. Η νομοθεσία για την ασφάλεια στους χώρους εργασίας αφορά εκατομμύρια εργαζόμενους αλλά και όλους τους πολίτες αφού ο χώρος εργασίας ορισμένων είναι ο χώρος όπου άλλοι ψυχαγωγούνται, ψωνίζουν, τρώνε ή απλώς επισκέπτονται.

Σημαντική είναι και η δράση της Ένωσης για την ασφάλεια στον τομέα των μεταφορών. Οι οδικές και σιδηροδρομικές μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων ρυθμίζονται με οδηγίες που προβλέπουν τις προδιαγραφές οχημάτων και δοχείων καθώς και επιθεωρήσεις για τη συμμόρφωση. Ειδική οδηγία ρυθμίζει την ασφάλεια σε οδικές σήραγγες, ενώ όλοι γνωρίζουμε (και υφιστάμεθα) τα μέτρα ασφαλείας των αεροπορικών μεταφορών. Επίσης, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει προγράμματα δράσης για την οδική ασφάλεια για την οποία φέρει από κοινού την ευθύνη με τα κράτη μέλη.

Άλλοι σημαντικοί τομείς δράσης της Ένωσης είναι η δημόσια υγεία και η προστασία των καταναλωτών. Μετά από σειρά κρίσεων στον τομέα των τροφίμων, η Ένωση θέσπισε ιδιαίτερη νομοθεσία για την ασφάλεια και την ιχνηλασιμότητα των τροφίμων. Παράλληλα, ένα πανευρωπαϊκό δίκτυο έγκαιρης προειδοποίησης καλύπτει τα επικίνδυνα προϊόντα έτσι ώστε αν σε κάποια χώρα εντοπιστεί π.χ. ένα επικίνδυνο σίδερο ή ένα μολυσμένο τρόφιμο να ενημερώνονται αμέσως όλα τα κράτη μέλη. Παρόμοιο δίκτυο έχει δημιουργηθεί και για την παρακολούθηση των μεταδοτικών νόσων π.χ. για τις επιδημίες γρίπης. Η Ένωση έχει επίσης θεσπίσει οδηγίες για την διακίνηση αίματος, ιστών και κυττάρων καθώς και για τον περιορισμό της διαφήμισης των τσιγάρων.

Στο πλαίσιο της πολιτικής για την προστασία του περιβάλλοντος η Ένωση έχει θεσπίσει οδηγίες για τον έλεγχο της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από αυτοκίνητα και από μεγάλες εγκαταστάσεις καύσης (βιομηχανίες και σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής) καθώς και για την προστασία από πλημμύρες, από δασικές πυρκαγιές και από μεγάλα ατυχήματα σε χημικά εργοστάσια που παράγουν επικίνδυνες ουσίες. Ιδιαίτερες οδηγίες αφορούν τους κινδύνους από ακτινοβολίες και την έγκαιρη ενημέρωση του πληθυσμού μετά από πυρηνικά ατυχήματα.

Η δράση της Ένωσης στον τομέα της προστασίας του πολίτη από ατυχήματα και καταστροφές είναι πολυσχιδής και πολυδιάστατη. Παρόλο που απομένουν πολλά να γίνουν, τα μέχρι σήμερα επιτεύγματα είναι σημαντικά και αξίζει κανείς να τα αναφέρει ιδίως σε μιαν επέτειο όπως η 9η Μαΐου. Όμως θα συνεχίσουμε και την επόμενη εβδομάδα με τα μέτρα που έχει λάβει η Ένωση στους τομείς της επέμβασης σε περιπτώσεις μεγάλων καταστροφών καθώς και της αποκατάστασης των συνεπειών από αυτές.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

GR-Σύγχρονες επικοινωνίες έκτακτης ανάγκης

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 27 Απριλίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Σύγχρονες επικοινωνίες έκτακτης ανάγκης
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Την εποχή των έξυπνων κινητών και του διαδικτύου ο εκσυγχρονισμός των επικοινωνιών μεταξύ υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης και πολιτών πρέπει να αντιμετωπιστεί κατά προτεραιότητα.

Όταν μπαίναμε στον 21ο αιώνα, αν και πολλοί είχαν κινητά, λίγοι τα χρησιμοποιούσαν για να στείλουν σύντομα γραπτά μηνύματα (SMS). Σήμερα, η νέα γενιά στέλνει πάνω από 100 SMS ημερησίως. Το 2000 δεν υπήρχαν κινητά με φωτογραφική μηχανή. Σήμερα, τα περισσότερα κινητά έχουν φωτογραφικές μηχανές και πολλά έχουν και βιντεοκάμερα. Και τα νέα κινητά δεν τα χρησιμοποιούν μόνον οι νέοι αλλά όλο και περισσότεροι ενήλικες ακόμη και ηλικιωμένοι.

Πριν από λίγα χρόνια αν κάποιος έλεγε ότι θέλει να στείλει ένα γραπτό μήνυμα σε έναν αριθμό έκτακτης ανάγκης (στο 112, το 100, το 166 ή το 199) οι περισσότεροι θα τον αντιμετώπιζαν αδιάφορα. Σήμερα, το γεγονός ότι οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ, δεν μπορούν να λάβουν SMS ή φωτογραφίες αρχίζει και αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό. Κι όμως αυτό το χάσμα γίνεται όλο και πιο απαράδεκτο, αφού εξαιτίας του χάσματος αυτού χάνονται ανθρώπινες ζωές.

Ο κύριος λόγος που οι γονείς αγοράζουν κινητό τηλέφωνο στα παιδιά τους είναι η ασφάλεια. Όμως τα παιδιά χρησιμοποιούν τα κινητά κυρίως για να ανταλλάσουν γραπτά μηνύματα. Δυστυχώς, σε περίπτωση ατυχήματος, αν τα παιδιά στείλουν ένα γραπτό μήνυμα στο 112 ή στο 166, το μήνυμα θα μείνει αναπάντητο. Αν κάποιος δει ένα έγκλημα, και στείλει μια φωτογραφία στο 100, οι αστυνομικοί δεν θα τη λάβουν. Και οι κωφοί δεν μπορούν να επικοινωνήσουν με το 112 ή το 166 μέσω SMS για να ζητήσουν βοήθεια.

Αντίστοιχα, αν οι αρχές ενημερωθούν για μια επικείμενη ή εξελισσόμενη καταστροφή, όπως για παράδειγμα ένα παλιρροϊκό κύμα (τσουνάμι), μια διάρρηξη φράγματος τεχνητής λίμνης, ένα χημικό νέφος ή μια τρομοκρατική ενέργεια, δεν έχουν τα μέσα να ενημερώσουν επιλεκτικά μόνον το απειλούμενο μέρος του πληθυσμού. Δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις δυνατότητες των δικτύων κινητής τηλεφωνίας για να στείλουν ένα μήνυμα σε όλα τα τηλέφωνα που είναι συνδεδεμένα με μια ή περισσότερες κεραίες (κυψελωτή εκπομπή ή cell broadcasting) ούτε να ενεργοποιήσουν το σύστημα RDS δηλαδή το Σύστημα Μετάδοσης Δεδομένων από Ραδιοφώνου.

Τέλος, οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης δεν διαθέτουν σύγχρονα, ασφαλή συστήματα που να τους επιτρέπουν εκτός από την απλή φωνητική επικοινωνία να ανταλλάξουν και άλλα δεδομένα όπως κείμενα, φωτογραφίες, βίντεο ή και ιατρικά δεδομένα. Οι επικοινωνίες μεταξύ των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση ατυχήματος ή και καταστροφής, εφόσον και όταν έχουν αποκατασταθεί, στηρίζονται στην καλύτερη των περιπτώσεων σε παρωχημένες τεχνολογίες που περιορίζονται μόνο στη φωνή.

Οι τρεις παραπάνω δυνατότητες επικοινωνίας αποτελούν τις τρεις συνιστώσες των επικοινωνιών έκτακτης ανάγκης, δηλαδή επικοινωνία μεταξύ πολιτών και αρχών (αριθμοί επειγόντων), επικοινωνία των αρχών με τους πολίτες στις περιπτώσεις επερχόμενων ή εξελισσόμενων καταστροφών (συναγερμός) και επικοινωνίες μεταξύ των αρχών ή/και των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης. Για το τελευταίο αυτό σκέλος, δεν τολμώ να χρησιμοποιήσω τον δόκιμο όρο Διοίκηση, Έλεγχος, Επικοινωνίες, Υπολογιστές και Πληροφορίες (C4I) που στη χώρα μας έχει καταντήσει κακιά λέξη …

Η μετατροπή της Κρήτης σε χώρο υποδοχής τουρισμού υψηλού επιπέδου, προϋποθέτει εκτός των άλλων και την δημιουργία μιας σύγχρονης υποδομής επικοινωνιών έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση των ατυχημάτων και των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης που ενδεχομένως να προκύψουν. Αυτό σε συνδυασμό με την εφαρμογή ενός προγράμματος βελτίωσης της ποιότητας αντιμετώπισης των επειγόντων θα αποτελέσει σημαντικό παράγοντα εξασφαλισμένης τουριστικής κίνησης προς το νησί, διασφαλίζοντας επίσης και την προστασία των Κρητικών.

«Η επιχείρηση σου φτάνει εκεί που φτάνει η επικοινωνία της» είναι το κύριο μήνυμα της διαφήμισης με τους Κρητικούς που διαφημίζουν τα νέα επιχειρηματικά προγράμματα του ΟΤΕ. Η ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχουν οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης εξαρτάται και από τα συστήματα επικοινωνίας που διαθέτουν, θα προσθέταμε εμείς … Ας ελπίσουμε ότι το σύγχρονο σύστημα επικοινωνίας των πολιτών με τις υπηρεσίες επειγόντων και αντίστροφα, του οποίου τις προδιαγραφές έθεσε πρόσφατα σε δημόσια διαβούλευση το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη θα υλοποιηθεί έγκαιρα και σωστά.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Με στοιχεία από τον λόγο του Julius Genachowski, προέδρου της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Επικοινωνιών των ΗΠΑ στο ετήσιο συνέδριο του 911, του αριθμού επειγόντων της Βόρειας Αμερικής.

GR-Προς εθελοντές επιστολή

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 20 Απριλίου 2011.
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Προς εθελοντές επιστολή
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Ο ρόλος των εθελοντών είναι ιδιαίτερα σημαντικός στην πρόληψη κάθε είδους ατυχήματος και καταστροφής: από τα τροχαία μέχρι τις πυρκαγιές και τις πλημμύρες.

Φίλοι εθελοντές,

Σας γράφω αυτές τις γραμμές ως εθελοντής πυροσβέστης και τραυματιοφορέας αλλά και με την ευκαιρία του Ευρωπαϊκού Έτους Εθελοντισμού 2011. Ως εθελοντές μπορούμε να κάνουμε πάρα πολλά για να βοηθήσουμε τους συμπολίτες και συνανθρώπους μας, ιδίως ΠΡΙΝ από το ατύχημα ή την καταστροφή.

Αν θυμηθούμε ότι οι κύριες αιτίες θανάτων και αναπηριών είναι με τη σειρά τα καρδιαγγειακά, οι καρκίνοι και οι τραυματισμοί, ο ρόλος των εθελοντών γίνεται πολύ ουσιαστικός. Βοηθώντας τους γύρω μας να μειώσουν το κάπνισμα σώζουμε πολύ περισσότερες ζωές παρά να ριχτούμε με γενναιότητα στην μάχη κατά της πυρκαγιάς, που κι αυτή ίσως να έχει προκληθεί από ένα αποτσίγαρο. Το ίδιο σπουδαία με την εφαρμογή καρδιακών μαλάξεων είναι η υπενθύμιση, με το παράδειγμά μας, της σημασίας της ημίωρης καθημερινής άσκησης, που οι γιατροί θεωρούν ως την πιο σημαντική αντίσταση του οργανισμού σε σειρά ασθενειών.

Οι εθελοντές ψυχοκοινωνικής υποστήριξης της Βιέννης σε δράση

Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όπου τα κόμιστρα των ταξί είναι υψηλά, ομάδες νέων οδηγών έχουν συγκροτήσει εθελοντικές οργανώσεις που αναλαμβάνουν να οδηγήσουν το αυτοκίνητό σας όταν εσείς έχετε πιεί. Ακόμη κι αν δεν συμμετέχετε σε κάποια εθελοντική οργάνωση, προσφερθείτε στην παρέα σας να είστε ο εθελοντής «Νηφάλιος Οδηγός της παρέας», που το βράδυ της γιορτής δεν θα πιείτε για να οδηγήσετε τους φίλους σας με ασφάλεια στο σπίτι. Και υπενθυμίστε στους μοτοσικλετιστές πριν ξεκινήσουν να βάλουν το κράνος και να δέσουν σωστά το λουράκι, οι ίδιοι και οι συνεπιβάτες τους.

Στις γιορτές, αν έχετε πιεί, οι Υπεύθυνοι Νέοι Οδηγοί σας πηγαίνουν σπίτι σας με ασφάλεια!

Ως εθελοντής πυροσβέστης αξίζει πολύ περισσότερο να προλάβετε την έναρξη της πυρκαγιάς παρά να αγωνιστείτε να τη σβήσετε, συχνά με περιορισμένα μέσα και υπό αντίξοες συνθήκες. Η απομάκρυνση της καύσιμης ύλης την άνοιξη είναι εξίσου σημαντική με τη δενδροφύτευση. Αξιέπαινη κάθε προσπάθεια απομάκρυνσης σκουπιδιών αλλά πολύ σημαντικότερο και λιγότερο επίπονο είναι να μάθουμε τα παιδιά και τους νέους να μην πετάνε σκουπίδια όπου λάχει. Ιδίως να τα μάθουμε να μην φράζουν την οδό διαφυγής του νερού σε περίπτωση νεροποντής με αποτέλεσμα να προκληθεί πλημμύρα.

Η προσεκτική οδήγηση με σεβασμό των ορίων ταχύτητας, η προσεκτική κολύμβηση σε περιοχές που δεν γνωρίζουμε, η επισήμανση στις αρμόδιες αρχές αλλά και στους προς τα εκεί κατευθυνόμενους συμπολίτες μας των ενδεχόμενων επικίνδυνων σημείων στους δρόμους, στις παραλίες, ή και στην εξοχή, μπορεί να συμβάλλει στην αποφυγή ενός δυστυχήματος και στη σωτηρία ζωής πολύ περισσότερο από μιαν ηρωική προσπάθεια διάσωσης.

Η ψυχολογική υποστήριξη των αναίμακτων θυμάτων είναι εξίσου σημαντική

Πολύ σημαντική είναι επίσης η ψυχολογική στήριξη που μπορούμε να δώσουμε στους συμπολίτες μας οι οποίοι υπήρξαν θύματα κάποιου ατυχήματος, στα μέλη των οικογενειών τους αλλά και στους παριστάμενους. Ο Δήμος της Βιέννης στην Αυστρία έχει εδώ και χρόνια οργανώσει ομάδες εθελοντών που αναλαμβάνουν την αρχική ψυχολογική στήριξη των συμπολιτών τους προκειμένου να περιοριστούν οι συνέπειες της μετατραυματικής αγχώδους διαταραχής (Post Traumatic Stress Disorder – PTSD) από την οποία υποφέρουν όχι μόνο τα θύματα ενός ατυχήματος ή μιας καταστροφής αλλά και τα μέλη των οικογενειών τους ή οι παριστάμενοι που δεν φέρουν σωματικά τραύματα. Πολλά συμπτώματα της PTSD (κρίσεις πανικού, άγχη, αϋπνίες) μπορούν να αποφευχθούν αν κάποιος ενδιαφερθεί εγκαίρως και για αυτά τα πολυάριθμα «αναίμακτα θύματα».

Ο καλός εθελοντής συμμετέχει στις ασκήσεις πολιτικής προστασίας, στις ασκήσεις πυρόσβεσης και στα επαναληπτικά μαθήματα πρώτων βοηθειών. Χάνει την Κυριακή του για να καθαρίσει μια παραλία, να δενδροφυτέψει μια καμένη πλαγιά ή να μοιράσει αυτοκόλλητα για έναν έρανο. Και πάνω απ’ όλα νοιώθει ευθύνη για την προστασία των συμπολιτών του από τις απειλές της καθημερινότητας και φροντίζοντας να τις προλαμβάνει κάνει πράξη με τον τρόπο του το χριστιανικό «Αγάπα τον πλησίον σου ως σεαυτόν».

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

GR-Τι μας διδάσκει ο Κομφούκιος για την Κερατέα

«Τι χρειάζεται μια κυβέρνηση για να διοικήσει σωστά τη χώρα;» ρώτησε ο Ζι Γκόνγκ τον Κονφούκιο.
«Να διαθέτει αρκετή τροφή, επαρκή στρατιωτικό εξοπλισμό και την εμπιστοσύνη του λαού προς τον κυβερνήτη», απάντησε ο Δάσκαλος.
«Κι αν δεν έχεις άλλη επιλογή παρά να επιλέξεις δύο από τα παραπάνω, τι θα άφηνες στην άκρη;» ρώτησε ο Ζι Γκόνγκ.
«Τον στρατιωτικό εξοπλισμό», απάντησε χωρίς δισταγμό ο Δάσκαλος.
«Κι αν σε υποχρέωναν να διαλέξεις ένα μόνο από τα δύο εναπομένοντα τι θα παρέλειπες;» ξαναρώτησε ο μαθητής.
«Την τροφή», απάντησε αμέσως ο Κομφούκιος. «Από αρχαιοτάτων χρόνων, ο θάνατος είναι αναπόφευκτος για όλους», συνέχισε, «αλλά αν ο λαός χάσει την εμπιστοσύνη τους στον κυβερνήτη, όταν δεν τον πιστεύει πια, ο λαός δεν έχει πια καμμιά βάση πάνω στην οποία να στηριχτεί». (Ανάλεκτα, XII:7)

Μίλησα με κάποιους φίλους που γνωρίζουν πρόσωπα και πράγματα και νομίζω πως κατάλαβα το πρόβλημα της Κερατέας. Στην Κερατέα έχει αποφασιστεί η δημιουργία ΧΥΤΥ δηλαδή Χώρου Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων. Αυτό σημαίνει ότι πρώτα θα πρέπει να φτιαχτεί ένα εργοστάσιο επεξεργασίας και ανακύκλωσης των σκουπιδιών και στη συνέχεια να ανοιχτεί ο χώρος στον οποίο θα θάβονται τα υπολείμματα της επεξεργασίας. Όμως, απ' ό,τι φαίνεται οι εργασίες για το εργοστάσιο δεν έχουν αρχίσει ενώ άρχισαν οι εκσκαφές για τον χώρο υγειονομικής ταφής! Και από αυτό οι κάτοικοι συμπεραίνουν ότι ο χώρος θα χρησιμοποιηθει ως ΧΥΤΑ δηλαδή ως Χώρος Υγειονομικής Ταφής (ανεπεξέργαστων) Απορριμμάτων κοινώς ως κλασσική «χωματερή». Και φαίνεται πως μάλλον έχουν δίκιο, αφού ο πλέον αναξιόπιστος συναλλασσόμενος ανά την Ευρώπη είναι το Ελληνικό κράτος.

Άλλο παράδειγμα που αποδεικνύει πως οι πολίτες έχουν χάσει πλέον την εμπιστοσύνη τους στην κυβέρνηση είναι η κίνηση «Δεν πληρώνω διόδια». Παρακολούθησα με ενδιαφέρον πρόσφατο ρεπορτάζ των Νέων Φακέλλων του ΣΚΑΪ για τα διόδια. Σε πολλά σημεία είναι καθαρό πως οι πολίτες δεν έχουν εμπιστοσύνη στους κυβερνώντες. «Πριν από είκοσι χρόνια έδωσα ένα μέρος από το χωράφι μου», λέει ένας αγρότης, «για να διαπλατυνθεί ο δρόμος. Μου υποσχέθηκαν αποζημίωση. Ακόμη περιμένω. Τώρα που μου ζητούν ένα άλλο μέρος για την νεά εθνική οδό τους είπα ότι πρώτα θα πάρω τα λεφτά και μετά θα σας δώσω το χωράφι» συνεχίζει.

Και τι απαντά ο αρμόδιος υφυπουργός; «Οι συμβάσεις υπογράφηκαν επί Νέας Δημοκρατίας που δεν πρόβλεψε χρήματα για τις απαλλοτριώσεις ...».

Όταν μια κυβέρνηση έχει εκλεγεί με κεντρικό σύνθημα «Λεφτά Υπάρχουν», κάτι που αποδείχτηκε τελείως λάθος, πως μπορύν οι κάτοικοι της Κερατέας να πιστέψουν ότι με την επικρατούσα οικονομική δυσπραγία, στην περιοχή τους θα κατασκευαστεί ο από το 2004 εγκριθείς ΧΥΤΥ και όχι άλλη μια βρωμερή χωματερή σαν κι εκείνες που λειτουργούν παράνομα σε πολλά μέρη της Ελλάδος;

Ζητείται ελπίς (για εμπιστοσύνη)! Χωρίς αυτήν δυστυχώς η δύναμις των όπλων δεν θα έχει καμία αξία. Άσε που εξ όσων διαβάζω και οι ίδιοι οι αστυνομικοί οι οποίοι καλούνται να εφαρμόσουν τις κυβερνητικές αποφάσεις στην Κερατέα έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στους προϊσταμένους τους και τους μηνύουν για παραβίαση της κείμενης νομοθεσίας περί των όρων εργασίας τους ...

GR-Μα εγώ μιλάω για δύναμη της ελπίδας ισοδύναμη ...

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 12 Απριλίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Μα εγώ μιλάω για δύναμη της ελπίδας ισοδύναμη …
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Τι το κοινό έχουν οι σεισμοί και τα τροχαία; Μα βέβαια τις δυνάμεις και τις επιταχύνσεις που αναπτύσσονται και επιδρούν πάνω στα κτήρια, στα οχήματα και τελικά πάνω στους ανθρώπους.

Το διαβάζουμε σχεδόν καθημερινά. Μια από τις κύριες αιτίες των τροχαίων δυστυχημάτων είναι η υπερβολική ταχύτητα. Όταν οδηγούμε ένα όχημα με μεγάλη ταχύτητα, η επιβράδυνση αλλά και οι δυνάμεις που αναπτύσσονται κατά τη στιγμή της σύγκρουσης είναι πολύ μεγαλύτερες σε σχέση με εκείνες που θα αναπτυσσόταν αν οδηγούσαμε με μικρότερη ταχύτητα. Στην απλούστερη περίπτωση το κεφάλι μας θα τιναχτεί με μεγαλύτερη ταχύτητα προς τα εμπρός ή προς τα πίσω αλλά και ο εγκέφαλός μας θα προσκρούσει με μεγαλύτερη ταχύτητα στα εσωτερικά τοιχώματα του κρανίου. Από την εμπειρία μας και χωρίς να υπεισερχόμαστε σε μαθηματικές αποδείξεις (και ζητώ από τους συναδέλφους Φυσικούς να με συγχωρήσουν για την απλοποίηση) μπορούμε να πούμε ότι όσο μεγαλύτερη η ταχύτητα τόσο και σοβαρότεροι τραυματισμοί ιδίως όταν δεν έχει χρησιμοποιηθεί ζώνη ασφαλείας ή αερόσακοι για να αμβλύνουν τις επιπτώσεις των δυνάμεων που ασκούνται κατά τη στιγμή της σύγκρουσης.

Οι αυτοκινητοβιομηχανίες επενδύουν πολλά χρήματα για να μετρήσουν με ειδικά σχεδιασμένες κούκλες τις δυνάμεις και τις επιταχύνσεις που εξασκούνται πάνω στο ανθρώπινο σώμα κατά τη στιγμή της σύγκρουσης. Έτσι σχεδιάζουν καλύτερα συστήματα παθητικής προστασίας των επιβατών που απορροφούν τις δυνάμεις που αναπτύσσονται κατά τη σύγκρουση. Βέβαια, καλόν είναι να μην παίζει κανείς «ρωσική ρουλέτα» με το γκάζι – όσο μικρότερη η ταχύτητα του οχήματος τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα επιβίωσης με ελαφρά ή και καθόλου τραύματα. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι πρέπει να πηγαίνουμε «σαν τον κάβουρα» στα τμήματα του οδικού δικτύου όπου προβλέπεται μεγαλύτερο όριο ταχύτητας …

Η μελέτη των επιταχύνσεων γίνεται με ειδικές κούκλες εξοπλισμένες με αισθητήρες

Από την άλλη πλευρά, ας φανταστούμε τους σεισμούς σαν ένα τεράστιο «τρίξιμο» στην επιφάνεια του πλανήτη μας εξ αιτίας της τριβής που αναπτύσσεται όταν συγκρούονται λόγω μετακίνησης οι (τεκτονικές λεγόμενες), πλάκες οι οποίες «επιπλέουν» και κινούνται ανεξάρτητα πάνω στο μανδύα της Γης. Το τρίξιμο μεταδίδεται σαν κύμα και νοιώθουμε το «τράνταγμα» (που το λέμε σεισμό) όπως νοιώθουμε να τρίζουν τα τζάμια όταν περνά σε χαμηλό ύψος ένα αεροπλάνο ή όταν οι γείτονες έχουν βάλει τη μουσική στη διαπασών. Στην περίπτωση του σεισμού, τις επιταχύνσεις και τις δυνάμεις τις υφίστανται ο κατασκευές, τα σπίτια, τα κτήρια γραφείων, τα σχολεία, οι γέφυρες, οι αυτοκινητόδρομοι, οι πυλώνες μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, οι κινηματογράφοι και τα θέατρα.

Δύο είναι οι παράγοντες που μπορούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις των επιταχύνσεων στις κατασκευές. Η σύσταση του εδάφους και η ποιότητα της κατασκευής. Κτήρια που έχουν κατασκευαστεί πάνω σε συμπαγή βράχο, όπως η Ακρόπολη των Αθηνών, υφίστανται πολύ μικρότερες επιταχύνσεις. Κτήρια, που έχουν κτιστεί έτσι ώστε να αντιδρούν ως συμπαγείς μάζες στις επιταχύνσεις υφίστανται πολύ λιγότερο τις δυσμενείς επιπτώσεις των σεισμών. Γι’ αυτό και πρωταρχική σημασία για την προστασία από τους σεισμούς έχει ο σωστός σχεδιασμός των κτηρίων με βάση δεδομένα από ένα πυκνό δίκτυο επιταχυνσιογράφων, δηλαδή συσκευών που μετρούν τις επιταχύνσεις που αναπτύσσονται μετά από κάθε μικρό ή μεγάλο σεισμό. Μπορούμε μάλιστα να πούμε ότι για την ασφάλεια των πολιτών, πολύ περισσότερο χρειάζονται τα δεδομένα των επιταχυνσιογράφων παρά τα δεδομένα που συλλέγουν οι σεισμογράφοι που μετρούν την ένταση και το επίκεντρο του σεισμού. Πράγματι, ένας μεγάλος σχετικά σεισμός που όμως σημειώνεται σε μεγάλο βάθος προκαλεί πολύ μικρότερες επιταχύνσεις δηλαδή και καταστροφές από έναν μέτριο σεισμό μικρού βάθους.

Επιταχυνσιογράφος του τύπου που θα εγκατασταθεί στο εθνικό δίκτυο

Η Κρήτη λόγω θέσης στα όρια των τεκτονικών πλακών Αφρικής και Ευρώπης είναι εκ φύσεως σεισμογενής. Η πρόσφατα αναγγελθείσα από το Ινστιτούτο Τεχνικής Σεισμολογίας και Αντισεισμικών Κατασκευών (ΙΤΣΑΚ) τελική φάση εγκατάστασης και λειτουργίας του Εθνικού Δικτύου Επιταχυνσιογράφων θα συμβάλλει στον σχεδιασμό ασφαλέστερων αντισεισμικών κατασκευών και στην καλύτερη προστασία των κατοίκων σε περίπτωση σεισμού. Για την προστασία από τα τροχαία, ο καθένας ας σκεφτεί με τι δύναμη κτυπά ο εγκέφαλός του στο εσωτερικό τοίχωμα του κρανίου του, ακόμη κι όταν είναι τόσο «ελαφρύς» που τον ωθεί να κινείται με υπερβολική ταχύτητα …

Ελληνικό Δίκτυο Επιταχυνσιογράφων

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

GR-Ποιότητα και έκτακτες ανάγκες

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 6 Απριλίου 2011.
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Ποιότητα και έκτακτες ανάγκες
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Η παροχή υπηρεσιών υψηλής ποιότητας από τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης συνδέεται με την εξασφάλιση σειράς θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών και μπορεί να αξιολογηθεί αντικειμενικά.

Ζούμε στην εποχή της ποιότητας. Ως καταναλωτές ζητούμε τα προϊόντα που αγοράζουμε και οι υπηρεσίες που μας παρέχονται να είναι αρίστης ποιότητας. Ως γονείς θέλουμε τα παιδιά μας να αποκτήσουν μόρφωση υψηλού επιπέδου. Ως πολίτες απαιτούμε από τις δημόσιες υπηρεσίες να μας παρέχουν υπηρεσίες χωρίς λάθη και χωρίς αδικαιολόγητες καθυστερήσεις. Σε αυτά τα πλαίσια, οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες αλλά και οι ενώσεις προστασίας καταναλωτών διενεργούν συχνά συγκριτικές αναλύσεις προϊόντων και υπηρεσιών με βάση καθιερωμένες μεθοδολογίες και βαθμολογίες ή δημοσκοπήσεις-αξιολογήσεις για να καταλήξουν στα άριστα, στα αποδεκτά και στα απαράδεκτα προϊόντα καθώς και στα πλέον συμφέροντα οικονομικώς προϊόντα και υπηρεσίες.

Ο λογότυπος της ένωσης καταναλωτών της Πορτογαλίας DECO

Κάτι αντίστοιχο είναι δυνατόν να γίνει και για τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Και σε αυτή την περίπτωση η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών μπορεί να μετρηθεί κατ’ αρχάς μόνο με βάση τις προσδοκίες των πολιτών. Μια πρώτη προσπάθεια αξιολόγησης έγινε το 2003, εν όψει της οργάνωσης του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου του 2004, όταν η ένωση καταναλωτών DECO της Πορτογαλίας αξιολόγησε τις υπηρεσίες που παρέχονται μέσω του 112, του ευρωπαϊκού αριθμού επειγόντων. Με βάση σενάρια της καθημερινότητας (τροχαίο, έναρξη πυρκαγιάς, καρδιακό επεισόδιο, έντονος καυγάς, επικείμενος τοκετός) οι 35 εκπαιδευμένοι ερευνητές της DECO πραγματοποίησαν 1040 τηλεφωνήματα προς όλα τα περιφερειακά κέντρα του 112 στην Πορτογαλία σε τέσσερεις γλώσσες (πορτογαλικά, ισπανικά, αγγλικά και γαλλικά).

Για κάθε τηλεφώνημα αναλύθηκαν σειρά στοιχείων όπως η άμεση, η καθυστερημένη ή η μη απάντηση της κλήσης, ο τρόπος με τον οποίο ο χειριστής άρχισε τη συνομιλία κι αν ζήτησε κάθε φορά τις σωστές πληροφορίες για να μπορέσει να στείλει τη βοήθεια αμέσως (ιδίως την διεύθυνση του περιστατικού). Στη συνέχεια αξιολογήθηκε κάθε περιφερειακό κέντρο χωριστά όσον αφορά την ευγένεια των χειριστών, την ικανότητα τους να ηρεμήσουν τους καλούντες και την δυνατότητά τους να μεταφέρουν την κλήση σε άλλη υπηρεσία. Αναλύθηκε επίσης η ποιότητα των απαντήσεων στις διάφορες γλώσσες της έρευνας αλλά κυρίως ο μέσος χρόνος που χρειάστηκε για να φθάσει η βοήθεια στον τόπο του συμβάντος.

Τα ασθενοφόρα στο Λονδίνο εφαρμόζουν ένα πρόγραμμα βελτίωσης του μέγιστου χρόνου επέμβασης

Αυτή η τελευταία παράμετρος αποκάλυψε και τις σημαντικές αδυναμίες του συστήματος. Αν και κατά μέσον όρο η βοήθεια έφθασε μέσα σε 10 λεπτά από την ολοκλήρωση της κλήσης, διαπιστώθηκε ότι για το 29% των κλήσεων στα αγγλικά, το 20% στα γαλλικά αλλά και στο 15% των κλήσεων στα ισπανικά και στα πορτογαλικά η βοήθεια δεν έφτασε ποτέ στη σημείο του συμβάντος. Βέβαια σε ορισμένες περιοχές η βοήθεια έφθανε πάντα ενώ σε άλλες το  ποσοστό μη άφιξης ήταν σημαντικό. Με βάση τα αποτελέσματα της έρευνας οι πορτογαλικές αρχές βελτίωσαν τις παρεχόμενες υπηρεσίες κι έτσι η διοργάνωση του Euro 2004, που τόσες όμορφες αναμνήσεις φέρνει στους Έλληνες, ποδοσφαιρόφιλους και μη, υπήρξε άψογη.

Το 112, ο ευρωπαϊκός αριθμός επειγόντων μπορεί να αποδειχτεί σωτήριος στις διακοπές

Με βάση το Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ η εξασφάλιση υψηλής ποιότητας υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης προς τους πολίτες συνδέεται με την διασφάλιση σειράς βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων όπως το δικαίωμα στη ζωή, το δικαίωμα στην ακεραιότητα του ατόμου, στην ασφάλεια, στην ενσωμάτωση ατόμων με αναπηρίες και τέλος το δικαίωμα στην ιατρική περίθαλψη. Η αξιολόγηση των υπηρεσιών που προσφέρονται μέσω του 112 με βάση τις προσδοκίες των πολιτών μπορεί να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα για την ορθολογική οργάνωση των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, με εξοικονόμηση πόρων και βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών όχι μόνο στους Έλληνες πολίτες αλλά και στους πολυάριθμους τουρίστες που επισκέπτονται την Κρήτη από χώρες όπου το 112 λειτουργεί με βάση υποχρεωτικά, βάσει του νόμου, πρότυπα ποιότητας π.χ. για τον μέγιστο χρόνο επέμβασης. Τότε είναι σίγουρο ότι θα επιτευχθεί καλύτερα και ο διακηρυγμένος βασικός στόχος των αρχών να προασπίσουν «την ασφάλεια του πολίτη» και μάλιστα με τον πλέον οικονομικό τρόπο.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

GR-Καταστροφές, κρίσεις και μέσα ενημέρωσης

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 30 Μαρτίου 2011
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Καταστροφές, κρίσεις και μέσα ενημέρωσης
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Ο ρόλος της τηλεόρασης, του ραδιοφώνου και των εφημερίδων στην διαχείριση μιας έκτακτης ανάγκης ή μιας καταστροφής είναι τόσο σημαντικός που σε πολλές χώρες η συνεργασία τους με τις αρχές έχει θεσμοθετηθεί επίσημα.

Τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας φέρνουν τις εικόνες από τα ατυχήματα και τις καταστροφές στο σαλόνι μας, σε σχεδόν πραγματικό χρόνο. Στο πλαίσιο τον υποδείξεων προς τους πολίτες για την αντιμετώπιση των καταστροφών περιλαμβάνεται πάντα και η φράση: «Μείνετε συντονισμένοι με έναν τηλεοπτικό ή ραδιοφωνικό σταθμό για περισσότερες πληροφορίες και οδηγίες». Φυσικά, εξίσου σημαντικός είναι ο ρόλος των ΜΜΕ και πριν το ατύχημα ή την καταστροφή για την εκπαίδευση και την ενημέρωση των πολιτών.

Το σήμα του συστήματος
RDS για τα ραδιόφωνα

Στην αρχή της ενασχόλησής μου με την προστασία των πολιτών είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω σε ένα σεμινάριο των Βελγικών αρχών για την αναθεώρηση των σχεδίων έκτακτης ανάγκης της ευρύτερης περιοχής των Βρυξελλών. Ως πρώην μέλος της Ένωσης Συντακτών Περιοδικού Τύπου εντυπωσιάστηκα όταν οι δημοσιογράφοι έλαβαν ισότιμα το λόγο με τους πυροσβέστες, τους γιατρούς, τους αστυνομικούς, τους στρατιωτικούς, τους δικαστικούς, τους εκπροσώπους του Ερυθρού Σταυρού και άλλων μη κυβερνητικών οργανώσεων. Εξέφρασαν τους προβληματισμούς τους και διατύπωσαν τα αιτήματά τους όσον αφορά την αντιμετώπιση των απειλών που αποτελούσαν αντικείμενο του σχεδιασμού. Η συνεργασία των δημοσιογράφων με τις αρχές, στο πλαίσιο περιοδικών ασκήσεων και ενημερώσεων, εξασφαλίζει την ανάπτυξη πνεύματος εμπιστοσύνης και αλληλοκατανόησης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υποβαθμίζεται η ανεξαρτησία και ο ρόλος του τύπου.

Σειρήνες έκτακτης ανάγκης

Εξίσου σημαντικός είναι και ο ρόλος των Μέσων, ιδίως του ραδιοφώνου, για την καθημερινή ενημέρωση, π.χ. σε περιπτώσεις τροχαίων ατυχημάτων και διαταραχής της οδικής κυκλοφορίας. Τα περισσότερα σύγχρονα ραδιόφωνα αυτοκινήτων διαθέτουν RDS δηλαδή Σύστημα Μετάδοσης Δεδομένων από Ραδιοφώνου. Το σύστημα αυτό επιτρέπει σε κατάλληλα εξοπλισμένους ραδιοφωνικούς σταθμούς να ενημερώνουν τους ακροατές για τις συνθήκες της οδικής κυκλοφορίας διακόπτοντας, αν χρειαστεί, το δίσκο που παίζει, δυναμώνοντας την ένταση του ραδιοφώνου ή και αλλάζοντας συχνότητα. Ανάλογες δυνατότητες παρέχει και η ψηφιακή τηλεόραση αλλά και τα επερχόμενα ευρυζωνικά δίκτυα τηλεπικοινωνιών. Μάλιστα, οι κυβερνήσεις, που χορηγούν τις άδειες λειτουργίας των δικτύων και υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών έχουν τη δυνατότητα, βάσει της οδηγίας 2002/20/ΕΚ για την αδειοδότηση, να καθορίζουν τους όρους χρήσης των δικτύων από τις δημόσιες αρχές για την προειδοποίηση του κοινού σχετικά με επικείμενες απειλές και για περιορισμό των συνεπειών από μείζονες καταστροφές. Έτσι γίνεται δυνατή η δημιουργία ενός πραγματικού συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης του πληθυσμού για πλημμύρες, παλιρροϊκά κύματα, χημικά ή ραδιενεργά νέφη και επερχόμενα ακραία καιρικά φαινόμενα.

Ραδιόφωνο και φακός με ηλιακή ενέργεια
για έκτακτες ανάγκες

Ωστόσο, η έγκαιρη προειδοποίηση θα αποδειχτεί ανεπαρκής αν δεν έχει προηγηθεί ενημέρωση του πληθυσμού για το τι πρέπει να κάνει σε κάθε περίπτωση. Στην πραγματικότητα δύο είναι οι συμπεριφορές που μπορεί να υιοθετήσει κάθε φορά το κοινό. Είτε συγκέντρωση σε κλειστό χώρο και φράξιμο των κουφωμάτων για την αποφυγή επιμόλυνσης. Είτε εκκένωση των κτηρίων και συγκέντρωση σε προκαθορισμένους χώρους. Όπως γράψαμε και σε προηγούμενο άρθρο, η εκπαίδευση των μαθητών και η διεξαγωγή ελεγχόμενων περιοδικών ασκήσεων εξασφαλίζουν την υιοθέτηση της ορθής συμπεριφοράς σε κάθε περίπτωση.

Πόσα από αυτά έχουν εφαρμοστεί και στην Κρήτη; Συσκέψεις γίνονται και ανακοινώνονται στον τύπο. Σχέδια καταστρώνονται και ασκήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών διοργανώνονται. Ωστόσο, η ικανότητα των αρχών να αντιμετωπίσουν τα ατυχήματα, τις έκτακτες ανάγκες και τις καταστροφές κρίνεται πάντα κατόπιν εορτής. Ναι, η λέξη-κλειδί εδώ είναι η λέξη «κρίνεται». Σύμφωνα με τον Patrick Lagadec, καθηγητή στην Ecole Polytechnique στο Παρίσι, κρίση είναι μια έκτακτη ανάγκη, ένα μείζον περιστατικό ή μια καταστροφή κατά τη διάρκεια της οποίας οι αρμόδιοι για την αντιμετώπιση βρίσκονται ξαφνικά στο επίκεντρο δημόσιας αμφισβήτησης που προέρχεται τόσο από το εξωτερικό (π.χ. τον τύπο) όσο και από το εσωτερικό των οργανισμών των οποίων προΐστανται. Από την πλευρά τους τα Μέσα δεν αποτυπώνουν πάντα, σωστά και έγκυρα την πραγματικότητα, ιδίως κάτω από την πίεση δραματικών γεγονότων. Γι’ αυτό ο έλεγχος, η διασταύρωση της εγκυρότητας των πληροφοριών, η συνεκτίμηση των ενδεχομένως δραματικών επιπτώσεων μιας πληροφορίας πρέπει να γίνουν «δεύτερη φύση» για τις αρχές αλλά και για τους δημοσιογράφους. Κάτι που μόνο με ειλικρινή συνεργασία πριν από την κρίση μπορεί να επιτευχθεί.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

GR-Σχεδιάστε την επαύριον της επιχείρησής σας από τώρα …

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 14 Μαρτίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Σχεδιάστε την επαύριον της επιχείρησής σας από τώρα …
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Τα τελευταία χρόνια, σε πολλές χώρες, οι επιχειρήσεις αλλά και οι τοπικές κοινωνίες σχεδιάζουν τρόπους για να αντέξουν μια επερχόμενη έκτακτη ανάγκη ή μια καταστροφή καταρτίζοντας σχέδια «επιχειρηματικής συνέχειας». Ποια είναι τα στοιχεία εκείνα που θα τους επιτρέψουν να συνεχίσουν να λειτουργούν μετά από ένα σεισμό, μια πλημμύρα, μια πυρκαγιά. Δεν μιλούμε βέβαια μόνο για εκτεταμένες καταστροφές σαν τον τελευταίο σεισμό στην Ιαπωνία, που αναγκάζουν ακόμη και κολοσσούς όπως την Toyota ή τη Honda να αναστείλουν την λειτουργία των εργοστασίων τους. Για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις οι πιθανότεροι κίνδυνοι είναι λιγότερο θεαματικοί αλλά εξίσου σημαντικοί: βομβιστικές ενέργειες ή εμπρησμοί, ληστείες, καταλήψεις των εγκαταστάσεων, παρατεταμένες διακοπές ρεύματος, σοβαρές βλάβες των συστημάτων πληροφορικής, απουσίες λόγω ασθενείας προσωπικού ζωτικής σημασίας, χρεοκοπία σημαντικού προμηθευτή κλπ.

Η διαχείριση της επιχειρηματικής συνέχειας αποτελεί ενιαίο τμήμα των προετοιμασιών αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Ας δούμε τι συμβουλεύει τις επιχειρήσεις ένας μεγάλος βρετανικός δήμος 160.000κατοίκων (Chelmsford). Πρώτο σημαντικό μέτρο είναι βέβαια η ασφάλιση έναντι των πιθανότερων κινδύνων. Όμως οι ειδικοί στα σχέδια επιχειρηματικής συνέχειας συμβουλεύουν την εκπόνηση σχεδίων σαν να μην υπάρχει ασφαλιστήριο συμβόλαιο.

Ξεκινήστε την εκπόνηση ενός τέτοιου σχεδίου με τον καθορισμό των πιθανότερων κινδύνων που ενδέχεται να αντιμετωπίσει η επιχείρηση και κατατάξετε τους ανάλογα με την πιθανότητα να συμβούν και τη σπουδαιότητά τους. Στη συνέχεια, προχωρήστε στην ανάλυση κάθε επιμέρους κινδύνου για να ορίσετε σειρά προτεραιότητας και σπουδαιότητας τις λειτουργίες από τις οποίες εξαρτάται η επιβίωση της επιχείρησης. Πως θα επηρεάσουν την επιχείρηση ενδεχόμενες ζημιές ή η πλήρης καταστροφή των εγκαταστάσεων στις οποίες λειτουργεί; Η κλοπή ενός σημαντικού μηχανήματος; Μια πλημμύρα; Πως θα ενημερωθεί σχετικά το προσωπικό και οι πελάτες; Πως θα λειτουργήσει η επιχείρηση σε μια τέτοια περίπτωση και ποιες είναι οι εναλλακτικές επιλογές; Πόσο μπορούν να περιμένουν οι πελάτες την αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας της επιχείρησης;

Ένα άλλο σημαντικό κεφάλαιο του σχεδίου επιχειρηματικής συνέχειας είναι το προσωπικό. Τι θα συμβεί αν ένας απαραίτητος υπάλληλος μεταπηδήσει στους ανταγωνιστές; Πως θα λειτουργήσει η επιχείρηση αν ένα μεγάλο μέρος του προσωπικού αποχωρήσει για οποιονδήποτε λόγο ή αν ένα μεγάλο ποσοστό γυναικών υπαλλήλων απουσιάσει με άδεια μητρότητας; Σημαντικό ρόλο για την προστασία των εργαζομένων παίζει και η εφαρμογή της νομοθεσίας περί Υγιεινής και Ασφάλειας. Ζητείστε την βοήθεια ενός ειδικού στον τομέα αυτό για να σχεδιάσετε τα εκ του νόμου προβλεπόμενα μέτρα προστασίας (π.χ. πυρασφάλεια). Πρόβλημα μπορεί να προκύψει και αν η επιχείρηση εξαρτάται από ένα μόνο εξειδικευμένο άτομο. Χρήσιμη είναι η εκπαίδευση και του υπόλοιπου προσωπικού έτσι ώστε να μπορεί να τον ή την υποκαταστήσει  σε περίπτωση απουσίας ή αποχώρησης.

Οι επιχειρήσεις εξαρτώνται όλο και περισσότερο από συστήματα πληροφορικής για το λογιστήριο, τις πωλήσεις, τις παραγγελίες, την επικοινωνία με τους πελάτες κ.ο.κ. Τι θα συμβεί σε περίπτωση βλάβης; Υπάρχει εφεδρικό αντίγραφο των αρχείων; Αν το σύστημα κλαπεί, ενδέχεται να καταλήξει στους ανταγωνιστές; Υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις για την πρόσβαση στις πληροφορίες και με τι χρονικό ορίζοντα; Η εκπόνηση του σχεδίου εξαρτάται επίσης από την ισχύουσα νομοθεσία (π.χ. όσον αφορά την πληρωμή των εργαζόμενων σε περίπτωση καταστροφής των εγκαταστάσεων).

Προχωρήστε τέλος στην ολοκλήρωση του σχεδίου και κοινοποιήστε το στο προσωπικό. Μερικές επιχειρήσεις ενδέχεται να συμφωνήσουν σε κοινά σχέδια που να προβλέπουν αμοιβαία συνδρομή σε περίπτωση καταστροφής. Άλλες θα προσπαθήσουν να εξασφαλίσουν ότι αντίστοιχα σχέδια διαθέτουν και οι προμηθευτές τους. Η γνώση του σχεδίου επιχειρηματικής συνέχειας από όλο το προσωπικό, ιδίως από όσους αναλαμβάνουν καθήκοντα με βάση το σχέδιο, η επικαιροποίησή του και η τακτική πρακτική εξάσκηση με βάση το σχέδιο εγγυώνται την επιτυχία του όταν, ο μη γένοιτο, χρειαστεί η εφαρμογή του. Μην περιμένετε την καταστροφή για να το δοκιμάσετε. Εξασκηθείτε από τώρα! Αρκεί να γνωρίζετε ότι ένα μεγάλο ποσοστό των επιχειρήσεων που δεν διαθέτουν αξιόπιστο και δοκιμασμένο σχέδιο επιχειρηματικής συνέχειας κλείνουν λίγο χρόνο μετά από μια σημαντική καταστροφή, ιδίως αν αντιμετωπίζουν ήδη οικονομικές δυσκολίες λόγω ύφεσης ή κρίσης. Κάλλιον το προλαμβάνειν ...

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

GR-Η φωτιά στο τζάκι μέσα, έχει χάρη κι ομορφιά …

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 9 Μαρτίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ-5
Η φωτιά στο τζάκι μέσα, έχει χάρη κι ομορφιά …
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Η πρόληψη των πυρκαγιών αλλά και η έγκαιρη αντιμετώπισή τους μας αφορά όλους, ως πολίτες και ως εργαζόμενους. Την περασμένη εβδομάδα παρακολούθησα τα ετήσια μαθήματα για να διατηρήσω την ιδιότητά μου ως εθελοντής πυροσβέστης στο χώρο εργασίας μου, παράλληλα με την ιδιότητά μου ως εθελοντή για την παροχή πρώτων βοηθειών. Όπως ανέφερα και σε προηγούμενο άρθρο, η οργάνωση τέτοιων μαθημάτων είναι υποχρεωτική για όλες τις επιχειρήσεις, φορείς και οργανισμούς που απασχολούν εργαζόμενους στην Ευρωπαϊκή Ένωση (οδηγία 89/391/ΕΟΚ σχετικά με την εφαρμογή μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία). Με ευχαρίστηση διάβασα πρόσφατα στα Χανιώτικα Νέα ότι ενημερωτικά μαθήματα σε θέματα πυροπροστασίας και πυρασφάλειας οργανώθηκαν και σε σχολεία.

Το σημαντικότερο πράγμα που πρέπει να ξέρει κανείς για τις πυρκαγιές είναι το «τρίγωνο της φωτιάς» που φιγουράρει παγκοσμίως στους λογότυπους της Πολιτικής Προστασίας και της Πυροσβεστικής. Επειδή η φωτιά είναι μια χημική αντίδραση του σώματος που καίγεται με το οξυγόνο του αέρα, για να υπάρξει φωτιά χρειάζονται τρία πράγματα: καύσιμη ύλη, οξυγόνο και το έναυσμα (συνήθως μια πηγή θερμότητας). Η πυρκαγιά σταματά όταν εκλείψει ένα από τα τρία αυτά στοιχεία. Και φυσικά αυτό δεν επιτυγχάνεται πάντοτε με απλό κατάβρεγμα με νερό. Απαιτεί ειδικές γνώσεις για το είδος της φωτιάς, τα ειδικά μέσα πυρόσβεσης αλλά και ειδικό εξοπλισμό ατομικής προστασίας. Πάντως, σε περίπτωση μικρού ή μεγάλου εγκαύματος από φωτιά, αφού καλέσουμε τις πρώτες βοήθειες (112 ή 166) πρέπει απαραίτητα να βάλουμε το έγκαυμα κάτω από τρεχούμενο νερό για τουλάχιστον 20 λεπτά.

Μια συνηθισμένη πυρκαγιά στο σπίτι προκαλείται στην κουζίνα όταν αναφλέγεται το λάδι στο τηγάνι. Προσοχή μην διανοηθείτε να ρίξετε νερό πάνω στο καυτό λάδι! Θα προκαλέσετε πολύ μεγαλύτερη ανάφλεξη καθώς το λάδι, που καίγεται στην επιφάνεια, θα διασπαρθεί σε σταγονίδια και η φλόγα θα φτάσει μέχρι το ταβάνι. Αφού κλείσετε την κουζίνα (απομάκρυνση της πηγής θερμότητας) σκεπάστε το τηγάνι με μια βρεγμένη πετσέτα (διακοπή της παροχής οξυγόνου). Άλλες πυρκαγιές στο σπίτι προκαλούνται από σόμπες, θερμάστρες ή τζάκια, από βραχυκυκλώματα σε υπερφορτωμένες ηλεκτρικές εγκαταστάσεις ή προβληματικές συσκευές και από τσιγάρα ή κεριά που δεν έσβησαν. Λοιπόν, μην αφήνετε ποτέ ηλεκτρικές συσκευές (ιδίως θερμάστρες ή κουζίνες) να λειτουργούν όταν απουσιάζετε και μην συνδέετε υπερβολικά πολλές συσκευές πάνω στην ίδια πρίζα ή στο ίδιο κύκλωμα πριζών.

Αν και εντυπωσιαζόμαστε από τις δασικές πυρκαγιές, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν θύματα όταν ξεφύγουν από τον έλεγχο, τα 2/3 των θανατηφόρων πυρκαγιών στη χώρα μας σημειώνονται σε κατοικίες. Αυτό προκύπτει από τη μελέτη «Θάνατοι από αστικές πυρκαγιές», του Ανδριανού Γκουρμπάτση, Υποστράτηγου του Πυροσβεστικού Σώματος ε. ά. που υπάρχει στο διαδίκτυο. Σχεδόν το 40% των θανάτων σημειώνεται το βράδυ. Ένα αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης, για να μην μας πιάσει η φωτιά στον ύπνο είναι να βάλουμε μερικούς ανιχνευτές καπνού στα υψηλότερα σημεία του σπιτιού μας, εκεί όπου θα μαζευτεί ο καπνός. Πρόκειται για φτηνές συσκευές που λειτουργούν με μπαταρίες και που μόλις αντιληφτούν καπνό αρχίζουν να σφυρίζουν δυνατά. Αν σας συμβεί, βγείτε αμέσως έξω από το σπίτι κλείνοντας τις πόρτες, καλέστε την Πυροσβεστική (112 ή 199) και μην προσπαθήσετε να σβήσετε μόνοι σας τη φωτιά! Θυμηθείτε ότι 2-3 εισπνοές από τους καπνούς είναι αρκετές για να χάσετε τις αισθήσεις σας και στη συνέχεια τη ζωή σας!

Το «τρίγωνο της φωτιάς» μας δείχνει και τον καλύτερο τρόπο πρόληψης των δασικών πυρκαγιών, που είναι η απομάκρυνση της καύσιμης ύλης πριν από τους θερινούς μήνες. Οι εθελοντικές ομάδες που εκπαιδεύονται στην πυρόσβεση μπορούν να δραστηριοποιηθούν εγκαίρως σε αυτό το καθήκον. Ο ρόλος των πυροσβεστών δεν είναι μόνο να σβήνουν τις φωτιές αλλά κυρίως να φροντίζουν να μην μπαίνουν! Σε αυτό μπορούμε να συμβάλλουμε όλοι μας. Δεν αφήνουμε σκουπίδια στα δάση. Δεν βάζουμε φωτιές και δεν πετάμε αναμμένα τσιγάρα, ιδίως τις μέρες που φυσάει. Κλαδεύουμε τα δέντρα που είναι κοντά στο σπίτι. Καθαρίζουμε τους κήπους και τα χωράφια από ξερόχορτα και ξερόκλαδα. Ας μην έχουμε φέτος καμία φωτιά από αμέλεια !

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

GR-Είναι κακό στην άμμο να χτίζεις παλάτια …

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα την 1η Μαρτίου 2011

Είναι κακό στην άμμο να χτίζεις παλάτια …
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Ο σεισμός στη Νέα Ζηλανδία ξανάφερε στην επικαιρότητα την σεισμική απειλή, που επικρέμεται συνεχώς, σαν Δαμόκλεια σπάθη, πάνω και από τον ελλαδικό χώρο. Παρόλο που ο σεισμός δεν είναι ζήτημα της καθημερινότητας, η προετοιμασία για την αντιμετώπισή του πρέπει να μας απασχολεί σοβαρά και συνεχώς. Επειδή, εκτός από τα θύματα, ο σεισμός προκαλεί και τεράστιες οικονομικές ζημιές. Και το κυριότερο, σε αντίθεση με τις φυσικές καταστροφές που οφείλονται στα έντονα καιρικά φαινόμενα όπως οι πλημμύρες και οι καύσωνες, ο σεισμός δεν μπορεί να προβλεφθεί βραχυπρόθεσμα αλλά κτυπά απροειδοποίητα.

Μπορούμε όμως να είμαστε προετοιμασμένοι. Η μελέτη των παλαιότερων σεισμών μας επιτρέπει να προβλέψουμε σε ποιες περιοχές υπάρχει πιθανότητα να συμβεί σεισμός μέσα στα επόμενα χρόνια. Η μελέτη του εδάφους μας αποκαλύπτει τις περιοχές όπου οι κατασκευές κινδυνεύουν λιγότερο. Και λαμβάνοντας υπόψη τις δυνάμεις που αναπτύσσονται κατά την διάρκεια των μικρότερων σεισμών, οι οποίοι σημειώνονται σχεδόν χωρίς διακοπή, μας βοηθά να σχεδιάσουμε τις οικοδομές έτσι που να αντέχουν ακόμη και στους μεγάλους σεισμούς.

Έτσι, όταν μιλούμε για πρόληψη των σεισμών εννοούμε στην ουσία ότι λαμβάνουμε όλα τα απαραίτητα μέτρα για να περιορίσουμε τις δυσμενείς επιπτώσεις του φαινομένου. Η πρόληψη αρχίζει με τη σωστή μελέτη της οικοδομής από έμπειρο μηχανικό με βάση τον ισχύοντα οικοδομικό κανονισμό. Στη φάση της κατασκευής πρέπει να χρησιμοποιηθούν όλα τα προβλεπόμενα υλικά (σίδερα, μπετόν) και κυρίως να μην γίνουν αλλαγές χωρίς την ρητή έγκριση του μηχανικού. Στην ημερίδα που είχε συνδιοργανώσει το καλοκαίρι του 2008 η Νομαρχία Ηρακλείου με τον τότε ευρωβουλευτή και νυν περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρο Αρναουτάκη, ο Σταύρος Αναγνωστόπουλος, καθηγητής της Αντισεισμικής Μηχανικής στο Πανεπιστήμιο Πατρών, είχε παρουσιάσει, μεταξύ άλλων, την φωτογραφία δύο κτηρίων από το σεισμό της Καλαμάτας το 1986. Με σχέδια ακριβώς όμοια, κτισμένα από τον ίδιο εργολάβο, το ένα δεν έπαθε τίποτα ενώ το άλλο, στο οποίο είχαν γίνει κάποιες αλλαγές χωρίς την έγκριση του μηχανικού, στην κυριολεξία διαλύθηκε! Το συμπέρασμα είναι ότι «δεν σκοτώνουν οι σεισμοί αλλά οι μη ασφαλείς κατασκευές»! Γι’ αυτό, οι ειδικοί συμβουλεύουν όσους μένουν σε σπίτια που χτίστηκαν πριν από το 1985, (όταν άρχισε να ισχύει ένας σύγχρονος αντισεισμικός κανονισμός) ιδιαίτερα όσους μένουν σε πολυώροφα κτίσματα με πυλωτή, να ζητήσουν από ένα έμπειρο ιδιώτη μηχανικό να κάνει προσεισμικό έλεγχο και ενδεχομένως να προτείνει κάποια μέτρα ενίσχυσης. Ο Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (http://www.oasp.gr/) παρέχει επαρκείς οδηγίες και έχει ένα παρόμοιο πρόγραμμα για τα δημόσια κτήρια.

Τι πρέπει να κάνουμε σε περίπτωση σεισμού; Στις ιστοσελίδες του ΟΑΣΠ υπάρχει άφθονο εκπαιδευτικό και ενημερωτικό υλικό για μαθητές, εκπαιδευτικούς και εθελοντές. Στο διαδίκτυο θα βρείτε κι ένα τραγούδι που έχουν βγάλει τα Ημισκούμπρια (Σεισμός, σεισμός, γίνεται χαμός!) το οποίο περιλαμβάνει συνοπτικά όλες τις σχετικές οδηγίες. Μετά την οξεία φάση του σεισμού, κατά την οποία απλώς προφυλασσόμαστε (π.χ. κάτω από ένα τραπέζι ή ένα θρανίο) στο χώρο στον οποίο βρισκόμαστε, βγαίνουμε από τα σπίτια και κατευθυνόμαστε σε προκαθορισμένους χώρους συγκέντρωσης. Σε μια βόλτα μου στα Χανιά είδα πως η Νομαρχία είχε αναρτήσει πίνακες με τους χώρους συγκέντρωσης σε περίπτωση σεισμού για κάθε οικοδομικό τετράγωνο. Δυστυχώς, οι πίνακες αυτοί έχουν γεμίσει αυτοκόλλητα για κάθε είδους προϊόντα, υπηρεσίες και εκδηλώσεις και αν ο μη γένοιτο γίνει κάποιος σεισμός θα αποδειχτούν τελείως άχρηστοι. Ελπίζω κάποια εθελοντική οργάνωση να αναλάβει να τους καθαρίσει και να ζητήσει από τις αρχές να τους επιδιορθώσουν αν χρειάζεται.

Η σημασία της εκπαίδευσης είναι και σε αυτή την περίπτωση καθοριστική. Με τα ενημερωτικά προγράμματα του ΟΑΣΠ για τα σχολεία, γενιές ολόκληρες από μαθητές έχουν μάθει τι πρέπει να κάνουν σε περίπτωση σεισμού. Σε πολλούς πρόσφατους σεισμούς χάρη στη δουλειά που έγινε «πριχού έρθουσι τα πράματα», παρατηρήθηκε ότι οι μικροί καθοδηγούν τους μεγάλους … Μακάρι και οι μεγάλοι να φροντίσουν λίγο περισσότερο την πρόληψη για να προστατευθούμε όλοι περισσότερο. Και για να αποφευχθεί κάθε παρεξήγηση να διευκρινίσω ότι ούτε ο υπογραφόμενος, ούτε και κανένας άλλος γνωρίζει πότε και που θα γίνει ο επόμενος σεισμός!

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

GR-Των φρονίμων τα παιδιά ...

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 19 Φεβρουαρίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ-3
Των φρονίμων τα παιδιά ...
Γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Πριν προλάβει να στεγνώσει το μελάνι του προηγούμενου άρθρου, στο 6ο Πανελλήνιο Συνέδριο Τραύματος και Επείγουσας Χειρουργικής, επιβεβαιώθηκε δυστυχώς για άλλη μια φορά πως η πρώτη αιτία θανάτου στις ηλικίες 1-44 ετών είναι οι τραυματισμοί. Αν αυτό συνδυαστεί με τα στοιχεία για τους θανάτους από καρδιακή ανακοπή, μια από τις σημαντικότερες αιτίες θανάτου στις μεγαλύτερες ηλικίες, γίνεται αμέσως κατανοητό τι σημαντικό που είναι να έχουμε μια αποτελεσματική υπηρεσία επειγόντων, προσβάσιμη μέσω του 112, του ευρωπαϊκού αριθμού επείγουσας ανάγκης.

Όμως, πριν χρειαστεί να καλέσουμε το 112 (ή το 166) καλόν θα ήταν να φροντίσουμε να προλάβουμε το κακό. Το πρώτο βήμα μιας πετυχημένης πολιτικής πρόληψης σε ατομικό επίπεδο είναι βέβαια η εκπαίδευση, ιδίως των παιδιών και των νέων, προκειμένου να αναπτύξουν μια φιλοσοφία πρόληψης και ετοιμότητας. Διαβάζω με ευχαρίστηση στα Χανιώτικα Νέα τις πρωτοβουλίες για ενημέρωση των μαθητών σχετικά με τα τροχαία ατυχήματα καθώς και τις προσπάθειες των εθελοντικών οργανώσεων για δράσεις αντιμετώπισης καταστροφών. Όμως μια αποσπασματική παρουσίαση μια φορά το χρόνο για τα τροχαία ατυχήματα, ενδεχομένως και μια άσκηση εκκένωσης κτηρίου σε περίπτωση σεισμού δεν αρκούν για να ριζώσει μακροπρόθεσμα ένα «πνεύμα», μια «κουλτούρα» πρόληψης στους μαθητές.

Για να βοηθήσει τα παιδιά και τους νέους να αποκτήσουν ένα τέτοιο «πνεύμα» πρόληψης, η επαρχία του Ντόρσετ στην Αγγλία δημιούργησε πριν από λίγα χρόνια ένα πρότυπο κέντρο εκπαίδευσης στην αντιμετώπιση των κινδύνων της καθημερινότητας. Το κέντρο Streetwise, αποτελεί σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα με τη συμμετοχή των τοπικών αρχών, των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης και ασφαλιστικών εταιρειών. Πρόκειται στην πραγματικότητα για ένα θεματικό πάρκο επικεντρωμένο στην ασφάλεια, με σκηνές από πραγματικούς κινδύνους της καθημερινότητας. Εγώ το ονομάζω «Ντίσνεϋλαντ της ασφάλειας».

Το Streetwise περιλαμβάνει ένα πλήρες διώροφο σπίτι (κίνδυνοι πυρκαγιάς, ηλεκτροπληξίας, δηλητηρίασης, κλήση του 112), έναν κεντρικό δρόμο (οδική ασφάλεια, εγκληματικότητα), ένα πάρκο (κίνδυνοι από πτώσεις, εγκληματικότητα), ένα αγρόκτημα κι ένα χωράφι (κίνδυνοι από γεωργικά μηχανήματα, δηλητηριάσεις, κίνδυνοι από σιδηροδρόμους), έναν υποσταθμό υψηλής τάσης (ηλεκτροπληξία), μια ακρογιαλιά (κίνδυνοι από πνιγμό, σπασμένα μπουκάλια) ακόμη και έναν αστυνομικό και έναν πυροσβεστικό σταθμό. Τα παιδιά, αλλά και οι μεγάλοι επιλέγουν ένα σενάριο και ακολουθώντας την αντίστοιχη διαδρομή μαθαίνουν να αυτό-προστατεύονται συμμετέχοντας ενεργά σε έξυπνα σχεδιασμένα παιχνίδια. Παράλληλα, για τις εταιρείες, το κέντρο προσφέρει σεμινάρια πυρασφάλειας, πρώτων βοηθειών και προσωπικής προστασίας στο πλαίσιο των υποχρεώσεων έναντι των εργαζομένων για υγιεινή και ασφάλεια στους χώρους εργασίας.

Σε μια ημερίδα που είχε συνδιοργανώσει το καλοκαίρι του 2008 η Νομαρχία Ηρακλείου με τον τότε ευρωβουλευτή και νυν περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρο Αρναουτάκη, ο Λασιθιώτης πρώην Διευθύνων Σύμβουλος του Οργανισμού Σχολικών Κτηρίων Μανώλης Μπαλτάς, είχε παρουσιάσει μια μελέτη για την δημιουργία ενός παρόμοιου κέντρου στην Κρήτη. Για την υλοποίηση ενός τέτοιου μακρόπνοου έργου πανελλαδικής εμβέλειας, το πρώτο βήμα είναι να ενδιαφερθεί ένας φορέας που θα αναλάβει την υλοποίηση και θα διαθέσει τον χώρο στο οποίο θα δημιουργηθεί το κέντρο. Επειδή υπάρχουν οι τεχνικές και οικονομοτεχνικές μελέτες (πρέπει απλώς να επικαιροποιηθούν) η εξεύρεση της χρηματοδότησης δεν θα είναι ιδιαίτερα δύσκολη, ιδίως αν επιλεγεί η λύση της σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Ο αυριανός κόσμος θα είναι γεμάτος από προκλήσεις αλλά και από κινδύνους. Η εκπαίδευση των παιδιών μας για να αντιμετωπίσουν το μέλλον χωρίς φόβο αλλά με τη δέουσα προσοχή και γνώση είναι μια υπόθεση που αξίζει να αντιμετωπιστεί επιστημονικά και με περίσκεψη. Με βάση βέλτιστες πετυχημένες πρακτικές από άλλες χώρες, αλλά και τις συμβουλές της κρητικής παράδοσης. «Mε φρόνεψη πορεύγεται, με γνώσιν ορδινιάζει, πριχού έρθουσι τα πράματα, προβλέπει και λογιάζει», λέει ο Ποιητής ότι ήταν η διοικητική φιλοσοφία του Ρωτόκριτου. Γι' αυτό και «Όλοι τον αγαπήσασι, κ' εις τ' όνομά του εμνέγαν, κι από τους πρώτους Bασιλιούς πρώτον τον εδιαλέγαν».

* http://alevantis.blogspot.com

GR-Οι καταστροφές της καθημερινότητας

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 7 Φεβρουαρίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ-2
Οι καταστροφές της καθημερινότητας
Γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Πρόσφατα ανακοινώθηκε ότι το 2010 οι μεγάλες καταστροφές προκάλεσαν 295.000 νεκρούς παγκοσμίως. Κύριος υπαίτιος ο σεισμός στην Αϊτή με τους 222.570 νεκρούς.

Οι αριθμοί είναι εντυπωσιακοί και συνδυαζόμενοι με τις φωτογραφίες και την τηλεοπτική κάλυψη μας δημιουργούν ένα αίσθημα φόβου και άγχους για τα επερχόμενα δεινά στην ανθρωπότητα. Στη συνέχεια όμως ανέμελοι ανεβαίνουμε στη σκάλα να κλαδέψουμε τις ελιές ή να φτιάξουμε την ταράτσα της αποθήκης. Ή πάμε για ψώνια και μιλάμε με τις φίλες μας στο κινητό ενώ οδηγούμε. Ή ακόμη συνεχίζουμε να μην ασκούμαστε καθημερινά και να καπνίζουμε σαν φουγάρα χωρίς να προσέχουμε τη διατροφή μας.

Κάθε χρόνο στην Ευρώπη 250.000 άνθρωποι πεθαίνουν επειδή έχουν τραυματιστεί. Είναι μια καταστροφή που δεν προβάλλεται όσο η Αϊτή και που μας αφορά άμεσα, ιδίως τα παιδιά, τους έφηβους και τους νέους για τους οποίους οι τραυματισμοί αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου. Μόνο το 20% αυτών των θανάτων οφείλονται στα τροχαία. Το 48% των θανάτων από τραυματισμούς οφείλεται σε αθλητικές δραστηριότητες, το 28% σε αυτοκτονίες, το 2% σε εργατικά ατυχήματα και άλλο ένα 2% σε εγκληματικές ενέργειες. Και από τα 7 εκατομμύρια των τραυματισμένων που εισάγονται στο νοσοκομείο, το 60% έχει τραυματιστεί κατά τη διάρκεια ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων ή κάνοντας μαστορέματα στο σπίτι.

Επίσης κάθε χρόνο στην Ευρώπη 700.000 περίπου άτομα πεθαίνουν από καρδιακή ανακοπή, την δεύτερη εξω-νοσοκομειακή αιτία θανάτου στην ΕΕ. Μάλιστα υπολογίζεται ότι η καρδιακή ανακοπή θα μας τύχει μέχρι 6 φορές στον καθένα (από τον γενικό πληθυσμό) και θα αφορά κατά 80% είτε συγγενείς στο σπίτι είτε συνεργάτες στο εργασιακό μας περιβάλλον.

Τα παραπάνω στοιχεία κάνουν επιτακτικότερη την ανάγκη να είμαστε προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουμε το επείγον περιστατικό που θα συμβεί δίπλα μας, στους αγαπημένους μας, στους συνεργάτες μας, γενικότερα στους «πλησίον» μας. Πρόσφατα πέρασα την ετήσια εκπαίδευση συντήρησης για να διατηρήσω την ιδιότητά μου ως εθελοντή για την παροχή πρώτων βοηθειών στο χώρο εργασίας μου, κάτι που προβλέπεται για όλες τις επιχειρήσεις, φορείς και οργανισμούς που απασχολούν εργαζόμενους (οδηγία 89/391/ΕΟΚ σχετικά με την εφαρμογή μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία). Σε περίπτωση ατυχήματος ή αδιαθεσίας ενός συγγενή, ενός συναδέλφου ή γενικότερα ενός συνανθρώπου, μας τρεις είναι οι πρωταρχικές μας ενέργειες.

Πρώτον, να καλέσουμε τα επείγοντα (το 112 ή το 166 για τα ασθενοφόρα) και να δώσουμε ακριβείς πληροφορίες για το είδος του επείγοντος και (κυρίως) την διεύθυνση στην οποία πρέπει να έλθει η βοήθεια. Όσες περισσότερες πληροφορίες δώσουμε τόσο καλύτερα θα είναι προετοιμασμένοι οι υπεύθυνοι των επειγόντων για να συνδράμουν το θύμα όταν φτάσουν. Και φυσικά όσο ταχύτερα φτάσουν τόσες περισσότερες είναι οι ελπίδες να σωθεί το θύμα (στην επείγουσα ιατρική αναφέρεται ως αρχή της πρώτης «χρυσής ώρας» μετά το ατύχημα).

Δεύτερον, να φροντίσουμε για την δική μας ασφάλεια και την ασφάλεια του θύματος. Συχνά, προσπαθώντας να βοηθήσουμε κάποιον θέτουμε σε κίνδυνο λόγω απροσεξίας ή πανικού όχι μόνο το θύμα αλλά και εμάς τους ίδιους. Προσοχή λοιπόν, να μην πέσουμε κι εμείς θύματα ατυχήματος …

Και τέλος, να φροντίσουμε να βοηθήσουμε, όσο μπορούμε το θύμα. Ακόμη κι αν δεν είμαστε ειδικοί στις πρώτες βοήθειες, αν μείνουμε δίπλα στον συνάνθρωπό μας, τον σκεπάσουμε με μια κουβέρτα ή ένα παλτό και του κρατήσουμε το χέρι καθησυχάζοντάς τον ότι καλέσαμε τις πρώτες βοήθειες και ότι όλα θα πάνε καλά, έχουμε ήδη κάνει πολλά. Η ψυχολογική υποστήριξη τις πρώτες στιγμές ενός ατυχήματος είναι πολύ σημαντική για την αντιμετώπιση της Μετατραυματικής Αγχώδους Διαταραχής (PTSD) για την οποία όμως θα μιλήσουμε σε ένα επόμενο άρθρο.
* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

GR-112: ο ευρωπαϊκός αριθμός για τα επείγοντα

Το ακόλουθα άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 21 Ιανουαρίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
112: ο ευρωπαϊκός αριθμός για τα επείγοντα
Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ε. ΑΛΕΒΑΝΤΗΣ*

Το 112 είναι ο ευρωπαϊκός αριθμός έκτακτης ανάγκης. Λειτουργεί σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Eνωσης και σε αρκετές άλλες (αντίστοιχα στη Βόρεια Αμερική χρησιμοποιείται το 911, γνωστό από τις πολυάριθμες αμερικάνικες κινηματογραφικές και τηλεοπτικές παραγωγές).

Καθιερώθηκε το 1991 στο πλαίσιο της δημιουργίας της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ως ένα πρώτο στοιχείο της καθολικής υπηρεσίας, δηλαδή της βασικής υπηρεσίας που πρέπει να παρέχεται σε όλους τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Από το 2002 αποτελεί βασικό στοιχείο της ευρωπαϊκής οδηγίας για την καθολική υπηρεσία στις τηλεπικοινωνίες (2002/22/ΕΚ). Το 2009 μετά από ενέργειες μιας Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης εθελοντών, της Ενωσης για τον Ευρωπαϊκό Αριθμό Επειγόντων (http://www.eena.org/), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθιέρωσαν την 11η Φεβρουαρίου ως την Ευρωπαϊκή Ημέρα του 112. Την ημέρα αυτή οι Αρχές των κρατών - μελών και της Ενωσης, αλλά και η ΕΕΝΑ, οργανώνουν εκστρατείες ευαισθητοποίησης του κοινού σχετικά με τη διαθεσιμότητα και τη χρήση του ενιαίου αυτού αριθμού, χάρις στον οποίο μπορεί να σωθούν ανθρώπινες ζωές.

Η λειτουργία του 112 πρέπει να εξασφαλίζεται παράλληλα με τους υφιστάμενους εθνικούς αριθμούς επειγόντων (166 για τα ασθενοφόρα, 199 για την Πυροσβεστική και 100 για την Αστυνομία). Ομως η εμπειρία, στις βόρειες, ιδίως, χώρες έχει δείξει ότι οι πολίτες είναι καλύτερα ενημερωμένοι για τον εν λόγω αριθμό όταν το 112 έχει επίσης καθιερωθεί ως ενιαίος αριθμός επειγόντων σε εθνικό επίπεδο, αντικαθιστώντας τους επιμέρους αριθμούς. Πράγματι, όταν κάποιος χρειάζεται επείγουσα βοήθεια μέσα στο άγχος και στην πίεση που νοιώθει είναι πολύ πιο εύκολο να θυμάται έναν μόνο παρά περισσότερους αριθμούς. Στην Ελλάδα, το ποσοστό γνώσης του 112 είναι ένα από τα χαμηλότερα στην ΕΕ (γύρω στο 4% θα καλούσε το 112 σε περίπτωση ανάγκης σε μια ξένη χώρα).

Η γνώση του 112 από μόνη της μπορεί να σώσει ζωές. Αλλά καλόν είναι να γνωρίζουμε και πώς να χρησιμοποιούμε το 112, όπως και κάθε άλλον αριθμό κλήσεως έκτακτης ανάγκης. Πάνω απ’ όλα δεν πρέπει ποτέ να καλούμε για παιχνίδι. Επειδή το 112 είναι ο κατ’ εξοχήν αριθμός επειγόντων στα κινητά (δουλεύει όμως και από σταθερά), τα παιδιά συχνά τον χρησιμοποιούν για παιχνίδι. Κάθε κλήση στο 112 που γίνεται άσκοπα μπορεί να εμποδίσει μια κλήση κάποιου που βρίσκεται σε πραγματικό κίνδυνο! Ασε που αποτελεί και ποινικό αδίκημα για όσους καλούν ασκόπως. Συνεπώς, καλούμε το 112 μόνο σε πραγματική ανάγκη, ιδίως όταν κινδυνεύει ανθρώπινη ζωή.

Η κλήση του 112 από ανθρώπους που δεν μιλούν τη γλώσσα του τόπου μπορεί να αποβεί μοιραία. Σε ορισμένες χώρες τα κέντρα κλήσεων του 112 έχουν τη δυνατότητα να απαντούν σε πολλές γλώσσες. Στα Κανάρια Νησιά και στη Σουηδία για παράδειγμα η πολυγλωσσία καλύπτεται από τους χειριστές στο κέντρο. Στο Λονδίνο, σε ορισμένες περιοχές της Γαλλίας και στην Ισπανία το κέντρο επειγόντων έχει συνάψει συμβάσεις με εφημερεύοντες διερμηνείς, οι οποίοι διευκολύνουν την επικοινωνία μέσω των κινητών τηλεφώνων, που συνδέονται σε τριμερή τηλεδιάσκεψη. Στις Βρυξέλλες, δημιουργήσαμε μια ομάδα εθελοντών που βοήθησαν το τοπικό κέντρο 112 να δοκιμάσει την υποστήριξη της πολυγλωσσίας και τώρα προχωρούμε στην καθιέρωση ενός μόνιμου συστήματος για την υποστήριξη πάνω από 11 γλωσσών.

Στις 11 Φεβρουαρίου 2011, στη μεγάλη πλατεία των Βρυξελλών, η μέρα του 112 θα γιορταστεί με τον σχηματισμό μιας ανθρώπινης αλυσίδας για την ευαισθητοποίηση των πολιτών αλλά και των Αρχών για ένα 112 που να παρέχει υπηρεσίες υψηλής ποιότητας. Στόχος είναι να εξασφαλιστεί ότι οι πολίτες που ζουν ή ταξιδεύουν στα κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης απολαμβάνουν σε περίπτωση ατυχήματος ή καταστροφής την ίδια, υψηλής ποιότητας, ιατρική φροντίδα κάτι που αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμά τους.
* φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ηλεκτρονική διεύθυνση: http://alevantis.blogspot.com

GR-2011

Ξύπνησα νωρίς σήμερα και φαντάστηκα την χρονιά σαν έναν δρόμο γεμάτο λουλούδια αλλά και τσουκνίδες ή και αγκάθια.

Κάθε όμορφη στιγμή ένα πολύχρωμο τριαντάφυλλο, μια ευωδιαστή γαρδένια, ένας μεθυστικός βασιλικός.

Κάθε στεναχώρια, κάθε θλίψη, ένα αγκάθι.

Πως θα μας φαίνεται άραγε η νέα χρονιά όταν κι αυτή θα φτάνει στο τέλος της;

Θάναι άραγε γεμάτη αγριόχορτα ή γεμάτη λουλούδια;

Ευτυχώς, τα περισσότερα φυτά κατά μήκος του δρόμου τα φυτεύουμε οι ίδιοι με τις επιλογές μας ή με τις παραλείψεις μας.

Το 2011 έχει ανακηρυχτεί Ευρωπαϊκό Έτος Εθελοντισμού, αλλά και Διεθνές Έτος Δασών. Να μια υπέροχη ευκαιρία να φυτέψουμε με τις πράξεις μας στο μονοπάτι του 2011 κάποια όμορφα κι ευωδιαστά λουλούδια για τον «πλησίον», τον συνάνθρωπο αλλά και για το περιβάλλον, αυτόν τον βουβό και καταταλαιπωρημένο «πλησίον». Ιδίως που,

Ό,τι κι αν πω ξατμίζεται, μα ό,τι κάνω μένει,

Kι αν ειν’ καλό, ο κόσμος μας καλύτερος ’πομένει!

 Σας εύχομαι τα καλύτερα για το 2011!

GR-Τι έμαθα στην Τρομάρισσα!

Λίγες μέρες πριν φύγω από την Κρήτη συμμετείχα σε μια πεζοπορία που οργάνωσε το παράρτημα Χανίων του Ελληνικού Ορειβατικού Συνδέσμου στη διαδρομή Ζούρβα – Τρομάρισσα – Βούλισμα. Η διαδρομή απαιτεί σημαντική προσπάθεια και αρκετά κιλά ιδρώτα αλλά όταν φτάνεις στην Τρομάρισσα με το ωραίο νερό, τα πλατάνια, τη θέα και την ατμόσφαιρα του βουνού τα ξεχνάς όλα και απολαμβάνεις.

Από συζητήσεις έμαθα πως στην Τρομάρισσα υπογράφτηκε το 1944 η ομώνυμη συμφωνία μεταξύ αριστερού ΕΑΜ και δεξιάς ΕΟΚ που αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του συγκρητισμού. Παρεκάλεσα τον καλό φίλο Μανώλη Μανούσακα, που γράφει κάθε εβδομάδα μια σελίδα ιστορικού περιεχομένου στην εφημερίδα «Χανιώτικα Νέα» να με διαφωτίσει και τον ευχαριστώ που βρήκε όλα τα σχετικά κείμενα . Με βάση λοιπόν τη συμφωνία της Τρομάρισσας, που χαρακτηρίζεται και ως ο «Λίβανος της Κρήτης» η Κρήτη δεν γνώρισε εμφύλιο πόλεμο αφού στόχος αυτής της συμφωνίας, αλλά και των υπόλοιπων συμφωνιών που υπογράφτηκαν μεταξύ δεξιών και αριστερών στην Κρήτη (Συμφωνία του Θερίσου του 1943 και η τοπικού χαρακτήρα Συμφωνία του Αποκόρωνα του 1945) ήταν «η αποφυγή του αιματοκυλίσματος», η χρησιμοποίηση των όπλων «εναντίον μόνον και μόνον των Γερμανών» και η συγκρότηση «ενιαίου εθνικού στρατού». Πρωτεργάτες της συμφωνίας της Τρομάρισσας ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης και ο Μήτσος Βλαντάς, ο οποίος όμως δεν υπέγραψε την συμφωνία γιατί επέμενε να υπογράψει ως εκπρόσωπος της ΠΕΕΑ, της γνωστής κυβέρνησης του βουνού, την οποία όμως δεν ανεγνώριζαν οι δεξιοί της ΕΟΚ.

Τί σ' ενδιαφέρουν όλα αυτά θα μου πείτε. Λοιπόν ο γιός του Μήτσου Βλαντά είναι ο καλός συνάδελφος και συνδικαλιστής Γιώργος Βλαντάς με τον οποίο είχαμε συνεργαστεί αρκετές φορές στο παρελθόν (έκδοση της εφημεριδούλας της ένωσης γονέων του Ευρωπαϊκού Σχολείου Βρυξελλών ΙΙΙ, έκδοση της επιθεώρησης Graspe με άρθρα προβληματισμού για το μέλλον της ευρωπαϊκής δημόσιας υπηρεσίας). Ο Γιώργος, που ως παιδί γνώρισε την ξενιτιά των χαμένων του εμφυλίου (Ρουμανία, Γαλλία) μου είχε εκμυστηρευτεί κάποτε ότι τις πανεπιστημιακές του σπουδές τις είχε κάνει με υποτροφία που πλήρωνε κάποιος εύπορος από την Κρήτη, χωρίς να μου δώσει παραπάνω λεπτομέρειες. Ο συγκρητισμός σε όλο του το μεγαλείο!

Διαβάζοντας τις τελευταίες ειδήσεις από την Ελλάδα, με τις εκρήξεις βίας και μίσους σκέφτηκα την Τρομάρισσα και πόσο θα 'πρεπε να εμπνευστούμε από τα διδάγματά της. Πιστεύω ότι ο κρητικός Κωστής Χατζηδάκης που τραυματίστηκε από διαδηλωτές έδειξε το δρόμο. «Δεν αισθάνομαι κανένα μίσος για όσους μου επιτέθηκαν χθες. Ωστόσο, όλοι είναι ανάγκη να κατανοήσουμε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να προχωρήσει μπροστά με το μίσος και με τη βία. Αντίθετα, πρέπει να δώσουμε τον καλύτερό μας εαυτό για να ξεπεράσουμε αυτή τη μεγάλη κρίση» δήλωσε σεμνά, κάτι που δείχνει ότι εμφορείται από το πνεύμα του συγκρητισμού της Τρομάρισσας. Ας ευχηθούμε να βρει πολλούς μιμητές.

Με στοιχεία από το βιβλίο του Λευτέρη Ηλιάκη «Η αντίσταση στο Ν. Χανίων» (Χανιά, 2003) και από το άρθρο του Μιχ. Μποτωνάκη «Δύο ιστορικά κείμενα».

GR-Δεν έχουμε …

Το λέγαμε σαν ανέκδοτο όταν είμαστε παιδιά. Τι σημαίνει ΔΕΗ; Δεν Έχουμε Ηλεκτρικό! Και ΟΤΕ; Ούτε Τηλέφωνο Έχουμε!!! Στο Σταυρό του Ακρωτηρίου Χανίων, όπου πέρασα τις διακοπές μου, το παλιό ανέκδοτο γίνεται πραγματικότητα. Οι διακοπές ρεύματος συχνές. Το τηλέφωνο βέβαια δουλεύει αλλά η πρόσβαση στο διαδίκτυο είναι δυνατή μόνο με το επιλεγόμενο δίκτυο στα 56 kbps. Το ADSL ακριβό και μόνο στις χαμηλές ταχύτητες.

Όμως παρατήρησα πως δεν έχουμε και μερικά άλλα πράγματα που παλιά τα θεωρούσαμε αυτονόητα.

Δεν έχουμε Ώρα Ελλάδος. Παλιά στο ραδιόφωνο ακούγαμε τους εκφωνητές να αναγγέλλουν «Ώρα Ελλάδος 18». Σήμερα ακούμε «Η Εθνική Ασφαλιστική σας ενημερώνει, η ώρα είναι 18».

Δεν έχουμε εθνική ραδιοφωνία. Τουλάχιστον εδώ στα Χανιά. Κάθε λίγο και λιγάκι, ενώ ακούς ας πούμε τη ΝΕΤ, το Δεύτερο ή το Τρίτο πρόγραμμα, ξαφνικά ακούγονται παράσιτα επί ώρες ή και ημέρες. Σε κάποιες εκπομπές άκουσα ακροατές να παραπονούνται με τηλεφωνήματα ή SMS. Κάτι ελέχθη για βλάβες στους πομπούς. Αλλά το πρόβλημα συνεχίζει να εμφανίζεται.

Δεν έχουμε σεβασμό στους νόμους γενικά, και στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας ειδικότερα. Παραβιάσεις του υποχρεωτικού STOP, προσπεράσεις σε σημεία της Εθνικής οδού Χανίων-Ρεθύμνης όπου ρητά απαγορεύεται η προσπέραση (καβαλώντας την αχνή διπλή γραμμή και με ορατότητα μηδέν), παραβίαση του κόκκινου σε διάβαση πεζών με διερχόμενους πεζούς και φυσικά ομιλία στο κινητό ανά πάσα στιγμή … Τέλος, δεν έχουμε διαγραμμίσεις σε πολλές Εθνικές (αλλά και περιφερειακές) οδούς: στα περισσότερα σημεία οι διαχωριστικές γραμμές αλλά και οι διαγραμμίσεις στις διασταυρώσεις έχουν ξεθωριάσει τελείως.

Δεν έχουμε πατριωτισμό, παρά τις εθνικιστικές μας κορώνες. Η καλύτερη απόδειξη, είναι οι χιλιάδες κουρελιασμένες σημαίες που ανεμίζουν ανά την Ελλάδα. Ακόμη και σε δημόσια κτήρια … Επτά μέρες σε εκδρομή στα Ιωνικά παράλια της Τουρκίας δεν είδα ούτε μία σχισμένη ή ξεφτισμένη τουρκική σημαία. Ούτε μία!

Τελικά, νομίζω πως το μεγαλύτερο κακό που μας έκανε η απριλιανή χούντα και η μεταπολίτευση είναι να αφαιρέσει κάποια chip από την συλλογική μας συνείδηση και να μας κάνει να χάσουμε την τσίπα! Κι αυτή την έλλειψη δεν ξέρω ποιος μπορεί να την αναπληρώσει …

GR-Ομίχλη

Γκρίζα θολούρα και υγρή,
όλα τα κρύβεις γύρω,
τα όμορφα, τα άσχημα,
τα φώτα, τα σκοτάδια.

Αόματους μας έκανες,
κι όλοι αποζητάμε,
τον φωτοδότη Απόλλωνα
τους ίσκιους ν' αποδιώξει.

Η πλάση να φανερωθεί
πολύχρωμη τριγύρω,
μα κι οι καρδιές να νοιώσουνε
ζέστη, χαρά, ζωντάνια,
και τα δεσμά να σπάσουνε
τυφλούς που μας κρατάνε ...

Με αφορμή τη σημερινή ομίχλη που σκεπάζει τις Βρυξέλλες ...