25 Ιανουαρίου 2012

Ένα φαρμακείο για το σπίτι

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 25 Ιανουαρίου 2012.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Ένα φαρμακείο για το σπίτι
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Για την αντιμετώπιση των καθημερινών μικροατυχημάτων κάθε σπίτι, αλλά και κάθε γραφείο, κάθε μαγαζί, κάθε αυτοκίνητο θα πρέπει να διαθέτει ένα μικρό φαρμακείο με υλικά για τις πρώτες βοήθειες

Το παιδί τραυματίστηκε ενώ έπαιζε. Η νοικοκυρά κόπηκε στην κουζίνα. Ο μπαμπάς τραυματίστηκε ελαφρά μαστορεύοντας. Τη γιαγιά την τσίμπησε μια μέλισσα. Ο παππούς κάηκε φτιάχνοντας ένα καφεδάκι. Καθημερινά μικροατυχήματα που μας δυσκολεύουν τη ζωή και τα οποία, αν δεν τα προσέξουμε μπορούν σε ορισμένες περιπτώσεις να έχουν ακόμη και σοβαρές επιπλοκές. Για την αντιμετώπισή τους αρκεί τις περισσότερες φορές να έχουμε ένα μικρό φαρμακείο με μερικά είδη που χρησιμεύουν για την παροχή των πρώτων βοηθειών. Σε κάθε περίπτωση βέβαια, ακόμη και πίσω από ένα φαινομενικά απλό πέσιμο ή χτύπημα ενδέχεται να κρύβεται κάτι σοβαρότερο, π.χ. ένα εγκεφαλικό ή μια επιληψία. Σε άλλες περιπτώσεις, αν δεν ληφθούν ορισμένα στοιχειώδη προφυλακτικά μέτρα ένα απλό περιστατικό (π.χ. ένα απλό τραύμα που δεν απολυμάνθηκε) ενδέχεται να έχει απρόβλεπτες συνέπειες.


Μερικές απλές γενικές αρχές δεν θα πρέπει να μας διαφεύγουν ποτέ. Κατ’ αρχάς το μικρό μας φαρμακείο δεν είναι παιχνίδι και γι’ αυτό δεν πρέπει να είναι προσιτό σε μικρά παιδιά. Δεύτερον, πρέπει να ελέγχουμε το περιεχόμενο περιοδικά για να βεβαιωθούμε ότι όχι μόνο εξακολουθεί να περιέχει τα απαραίτητα υλικά αλλά και ότι δεν έχει περάσει η ημερομηνία λήξης τους. Τέλος, το φαρμακείο πρέπει να βρίσκεται σε ειδικό προστατευμένο κουτί, κατά προτίμηση με ειδική σήμανση, και να έχει τοποθετηθεί μακριά από χώρους με υψηλή θερμοκρασία, υγρασία και έντονες οσμές, αφού πολλά από τα φάρμακα που θα περιέχει μπορεί να αλλοιωθούν λόγω ζέστης ή υγρασίας.

Το περιεχόμενο του μικρού φαρμακείου εξαρτάται πολύ από τις γνώσεις που έχει αυτός που θα το χρησιμοποιήσει. Το φαρμακείο ενός γιατρού ή μιας νοσοκόμας δεν θα είναι το ίδιο με το φαρμακείο κάποιου που δεν έχει ιδέα από πρώτες βοήθειες. Αν κάποιος θέλει να είναι χρήσιμος στον εαυτό του και στους γύρω του καλόν θα είναι να παρακολουθήσει μαθήματα πρώτων βοηθειών π.χ. στον Ερυθρό Σταυρό έτσι ώστε να αποκτήσει τις απαραίτητες γνώσεις – ιδίως την γνώση για το πότε μπορεί να επέμβει ο ίδιος και πότε πρέπει οπωσδήποτε να καλέσει γιατρό ή/και το ασθενοφόρο (112 ή 166). Όσο για τα συγκεκριμένα προϊόντα με τα οποία θα εξοπλίσετε το φαρμακείο σας, αυτά θα σας τα συμβουλέψει ο φαρμακοποιός σας, αφού η στήλη δεν προτίθεται να κάνει διαφήμιση κάποιας συγκεκριμένης εταιρείας …

Ένα φαρμακείο λοιπόν θα πρέπει πρώτα-πρώτα να περιέχει τα προϊόντα που απαιτούνται την αντιμετώπιση μικρών πληγών. Βαμβάκι, γάζες και αντισηπτικό (οινόπνευμα, οξυζενέ, αντισηπτικό φάρμακο) για τον καθαρισμό και την απολύμανση των πληγών. Αυτοκόλλητες και κανονικές γάζες διαφόρων μεγεθών, μπάντες (κι ένα ψαλιδάκι) και ενδεχομένως κάποιες αντιβιοτικές σκόνες ή αλοιφές για την επίδεση της πληγής. Φυσικά αν η πληγή είναι σοβαρή και υπάρχει σχετικά μεγάλη αιμορραγία φροντίζουμε να καλέσουμε το ασθενοφόρο και μέχρι να έλθει προσπαθούμε να σταματήσουμε την απώλεια αίματος. Πολλοί προτείνουν το φαρμακείο να περιέχει και πλαστικά γάντια μιας χρήσεως για σωστή αντισηψία, αλλά στις περισσότερες φορές ένα καλό πλύσιμο των χεριών πριν ασχοληθούμε με την πληγή είναι αρκετό. Ένα τσιμπιδάκι μπορεί να αποδειχτεί ιδιαίτερα χρήσιμο αλλά θυμηθείτε να το απολυμάνετε πριν το χρησιμοποιήσετε.

Για τα εγκαύματα η πρώτη αντίδραση είναι να σκεπάσουμε το μέρος που έχει καεί με μια πετσέτα και να ρίξουμε άφθονο νερό επί αρκετή ώρα. Αν το έγκαυμα είναι εκτεταμένο ή βαθύ καλόν είναι να απευθυνθούμε σε γιατρό ή να καλέσουμε το ασθενοφόρο. Για τα πολύ μικρά εγκαύματα που συνήθως παθαίνουμε στην κουζίνα, το φαρμακείο μπορεί να περιέχει μια κατάλληλη αλοιφή που μπορεί να αποδειχτεί χρήσιμη. Μπορεί επίσης να περιέχει κάποια αλοιφή ή άλλο προϊόν για την αντιμετώπιση των τσιμπημάτων από έντομα ή τσούχτρες. Κι εδώ χρειάζεται προσοχή γιατί αν το τσίμπημα αρχίζει να πρήζεται και να εμφανίζεται δύσπνοια και γενική δυσφορία βρισκόμαστε αντιμέτωποι με (πιθανώς ακόμη και θανατηφόρα) αλλεργική αντίδραση και πρέπει κατεπειγόντως να φωνάξουμε το ασθενοφόρο.

Πολλά φαρμακεία περιέχουν και διάφορα παυσίπονα (π.χ. ασπιρίνη, παρακεταμόλη). Η προσωρινή ανακούφιση του πόνου χωρίς να εξαλειφθεί η πραγματική αιτία που τον προκαλεί δεν είναι πάντα η καλύτερη λύση, ιδίως που η παρατεταμένη χρήση παυσίπονων χωρίς ιατρική παρακολούθηση μπορεί από μόνη της να προκαλέσει βλάβες σε ζωτικά όργανα του οργανισμού (στομάχι, συκώτι). Μερικά φαρμακεία περιέχουν επίσης αντιεμετικά φάρμακα, φάρμακα για την αντιμετώπιση της διάρροιας και, σε περίπτωση απομονωμένων περιοχών, ακόμη και αντιοφικούς ορούς – όμως οι τελευταίοι χορηγούνται μόνο με ένεση και κάποιος πρέπει να ξέει να κάνει υποδόριες ή ενδομυϊκές ενέσεις. Τέλος μην ξεχάσετε να συμπεριλάβετε στο φαρμακείο σας και ένα θερμόμετρο. Σε περίπτωση τραυματισμού, ο πυρετός είναι συχνά ένδειξη κάποιας μόλυνσης που πρέπει να αντιμετωπιστεί από τους γιατρούς.

Τα φαρμακεία που προορίζονται για τους χώρους εργασίας είναι φυσικά πολύ πιο πλήρη. Μπορούν να περιέχουν λόγου χάριν εξοπλισμό για καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση συμπεριλαμβανομένου αυτόματου απινιδωτή καθώς και προστατευτικό εξοπλισμό για τους διασώστες ή πιο εξειδικευμένα φάρμακα που μπορούν να χορηγηθούν μόνο από εκπαιδευμένο προσωπικό. Γενικά πάντως τα φαρμακεία για τους χώρους εργασίας περιλαμβάνουν υλικά που αντιστοιχούν στα ατυχήματα ή τις παθολογίες που συνδέονται με τη φύση της εργασίας – άλλος ο εξοπλισμός ενός φαρμακείου ενός εργοστασίου που παράγει χημικά και άλλος του φαρμακείου ενός κτηρίου γραφείων.

Καλή τύχη με το φαρμακείο σας και μακάρι ν’ αποδειχτεί αχρείαστο!

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

18 Ιανουαρίου 2012

Κρουαζιερόπλοια και ασφάλεια

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 18 Ιανουαρίου 2012.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Κρουαζιερόπλοια και ασφάλεια
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Το πρόσφατο δυστύχημα του κρουαζιερόπλοιου Costa Concordia στην Ιταλία μου θύμισε μιαν άσκηση διάσωσης στη θάλασσα και ένα πρόγραμμα αντιμετώπισης ναυτικών καταστροφών που χρηματοδότησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πριν από 12 χρόνια

Η άσκηση, που έγινε στη νότια Γαλλία, αφορούσε την συνεργασία των υπηρεσιών διάσωσης στη θάλασσα (Ακτοφυλακή, Πολεμικό Ναυτικό) με τις υπηρεσίες υποδοχής στην ξηρά (πυροσβέστες, ασθενοφόρα και νοσοκομεία, εθελοντικές οργανώσεις, νομαρχίες). Είχαν κινητοποιηθεί 800 περίπου άτομα και το σενάριο προέβλεπε την εμπλοκή όσο το δυνατόν περισσότερων υπηρεσιών. Οι γαλλικές αρχές δέχτηκαν την παρουσία παρατηρητών από όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι στο τέλος της άσκησης διατύπωσαν τις παρατηρήσεις τους και τις κριτικές τους που ελήφθησαν σοβαρά υπόψη για την προσαρμογή των σχεδίων αντιμετώπισης παρόμοιων καταστροφών στο μέλλον. Προσωπικά, θα θυμάμαι πάντα την τραγική σύμπτωση που σημάδεψε στη μνήμη μου την άσκηση. Την ίδια ακριβώς μέρα της άσκησης, 26 Σεπτεμβρίου 2000 βυθίστηκε το Εξπρές Σάμινα στην Πάρο!

Την ίδια χρονιά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε επίσης συγχρηματοδοτήσει σειρά δραστηριοτήτων για την ενίσχυση της συνεργασίας των κρατών μελών και της εκπαίδευσης των υπηρεσιών που είναι αρμόδιες για την αντιμετώπιση ναυτικών καταστροφών. Τις εργασίες συντόνισε η Βρετανία και το κυριότερο προϊόν ήταν ένα εκπαιδευτικό βίντεο και μια σειρά συστάσεων. Θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει ούτε αποκλειστική ούτε συντρέχουσα αρμοδιότητα στον τομέα της πολιτικής προστασίας που αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των κρατών μελών. Αυτό σημαίνει ότι η Ένωση μπορεί να υποστηρίζει, να συντονίζει ή να συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών. Γι’ αυτό και οι συστάσεις δεν είναι υποχρεωτικά εφαρμόσιμες σε εθνικό επίπεδο, εκτός και αν κάτι τέτοιο συμφωνηθεί ομόφωνα από όλα τα κράτη μέλη.

Γενικά, η ασφάλεια των πλοίων διέπεται από τη Διεθνή Σύμβαση για την ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα (SOLAS). Ορισμένα θέματα καλύπτονται και από τη Διεθνή Σύμβαση για πρότυπα εκπαίδευσης, έκδοσης πιστοποιητικών και τήρησης φυλακών των ναυτικών (STCW) αλλά και από την Διεθνή Σύμβαση για τη ναυτική έρευνα και διάσωση (SAR). Οι συμβάσεις αυτές στο πλαίσιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) συμπληρώνονται και από νομοθετικές πράξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ασφάλεια των επιβατών και των πλοίων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ξεκινήσει εκτεταμένες εργασίες κωδικοποίησης, απλούστευσης και επέκτασης της σχετικής νομοθεσίας για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών ιδίως των επιβατών. Τα κυριότερα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν είναι η έλλειψη κοινών προτύπων ασφαλείας και η συχνά κατακερματισμένη και πολύπλοκη νομοθεσία.

Όμως σε περίπτωση ατυχήματος, ιδίως σε πλοία που μεταφέρουν πολλούς επιβάτες, όπως τα κρουαζιερόπλοια, πρωταρχική σημασία έχει η διάσωση και περίθαλψη των ναυαγών. Στη γαλλική άσκηση που προανέφερα οι υπηρεσίες έρευνας και διάσωσης στη θάλασσα ανακάλυψαν την έκταση των επιχειρήσεων που αναλαμβάνουν οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης στην ξηρά και αντίστροφα. Χωρίς να θίξουν καν το ζήτημα της συνεργασίας στρατιωτικών και πολιτικών αρχών, έθεσαν ξεκάθαρα το ζήτημα του ποιος είναι αρμόδιος για κάθε ενέργεια. Η συμμετοχή αρχών από πολλούς νομούς δυσκόλεψε ακόμη περισσότερο τα πράγματα. Να σημειωθεί ότι, όπως στις περισσότερες ασκήσεις, τέθηκε το αιώνιο πρόβλημα της επικοινωνίας μεταξύ των φορέων και των υπηρεσιών αλλά και το ζήτημα της ενημέρωσης των πολιτικών αρχών σε ανώτατο επίπεδο. Όπως σε πολλές πραγματικές καταστροφές, τα υπουργεία ενημερώνονται συχνά ελλιπώς και με μεγάλη καθυστέρηση.

Ακόμη και σε ζητήματα που σε άλλες περιπτώσεις είναι σχετικά απλά, ιδίως για υπηρεσίες που έχουν σαφή σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών και καταστροφών, το ατύχημα σε κρουαζιερόπλοιο προσθέτει πολύπλοκες διαστάσεις. Η ταυτοποίηση των διασωθέντων και η αναγνώριση των θυμάτων που προέρχονται από πολλές χώρες διευκολύνεται με την τήρηση ηλεκτρονικών αρχείων για τους επιβάτες αλλά δεν παύει να αποτελεί πρόβλημα τουλάχιστον λόγω της πολυγλωσσίας. Η πολυγλωσσία αποτελεί επίσης πρόβλημα για την παροχή της αναγκαίας ψυχολογικής στήριξης των θυμάτων αλλά και των οικογενειών τους. Η ύπαρξη σε λογική απόσταση από το χώρο αποβίβασης νοσοκομειακών υποδομών αλλά και χώρων φιλοξενίας, έτοιμων να δεχτούν και να περιθάλψουν τους χιλιάδες επιβάτες ενός κρουαζιερόπλοιου δεν είναι πάντα προφανής. Απαιτεί εκ των προτέρων σχεδιασμό και εκπαίδευση.

Κατά τη διάρκεια της άσκησης οι υπηρεσίες ανακάλυψαν ότι υπό πραγματικές συνθήκες τα προβλήματα που εμφανίζονται είναι πολύ διαφορετικά από εκείνα που είχαν διαπιστωθεί σε προηγούμενες ασκήσεις επί χάρτου. Οι συμμετέχοντες διαπίστωσαν επίσης ότι η ασφάλεια των κρουαζιερόπλοιων που διαπλέουν τη Μεσόγειο θα έπρεπε (μιλάμε για δώδεκα χρόνια πριν) να αποτελέσει κύριο ζήτημα προβληματισμού για τις αρχές αλλά και για τις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις, δεδομένου ότι ο συγκεκριμένος τομέας αποτελεί σημαντικό κλάδο της οικονομίας για πολλές περιοχές.

Τα παραπάνω δεν γράφτηκαν ούτε ως κινδυνολογίες αλλά ούτε ως συγκαλυμμένη κριτική. Γράφτηκαν κατ’ αρχάς για να υπενθυμίσουν ότι, όπως λέει ο Πλάτωνας στην Πολιτεία (Ε΄ 467 D) «και παρά δόξαν πολλά πολλοίς δη εγένετο», δηλαδή, ότι «σε πολλούς συμβαίνουν και πολλά ανεπάντεχα». Αλλά γράφτηκαν κυρίως για να υπενθυμίσουν ότι σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης υπάρχει σχετική τεχνογνωσία που αξίζει να την αξιοποιήσουμε για να προετοιμαστούμε κατάλληλα να αντιμετωπίσουμε με επιτυχία την οποιαδήποτε ναυτική τραγωδία που όλοι ευχόμαστε να μην συμβεί ποτέ στα παράλια τα Κρήτης.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

11 Ιανουαρίου 2012

Ασφαλή νοσοκομεία για την αντιμετώπιση καταστροφών

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 11 Ιανουαρίου 2012.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Ασφαλή νοσοκομεία για την αντιμετώπιση καταστροφών
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Η πρόληψη σε ατομικό επίπεδο για την αντιμετώπιση σεισμού, πυρκαγιάς, πλημμύρας πρέπει να συνοδεύεται και από σχεδιασμό για την πρόληψη και την αντιμετώπιση καταστροφών στο νοσοκομειακό περιβάλλον

Αφορμή για το σημερινό άρθρο μου έδωσε μια δημοσίευση στο ιστολόγιο του μεταπτυχιακού προγράμματος για την Ιατρική Καταστροφών που διοργανώνει ο ακούραστος φίλος καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Θεόφιλος Ρόζενμπεργκ (crisismedinfo.blogspot.com). Στο πλαίσιο της διεθνούς εκστρατείας του ΟΗΕ για την μείωση των καταστροφών η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) ξεκίνησε μια προσπάθεια ευαισθητοποίησης για την προστασία των νοσοκομείων και των υγειονομικών εγκαταστάσεων γενικότερα έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η λειτουργία τους κατά τη διάρκεια μιας καταστροφής και μετά από αυτήν.

Τα νοσοκομεία είναι ασφαλή από καταστροφές όταν, όχι μόνο δεν καταρρεύσουν σκοτώνοντας τους ασθενείς και το προσωπικό, αλλά συνεχίσουν να λειτουργούν μετά την καταστροφή, προσφέροντας περίθαλψη και μάλιστα στη μέγιστη δυναμικότητά τους. Τα ασφαλή νοσοκομεία είναι οργανωμένα, διαθέτουν σχέδια επείγουσας ανάγκης και έχουν εκπαιδευμένο προσωπικό που μπορεί να διατηρήσει το νοσοκομείο σε λειτουργία. Τα νοσοκομεία, τα κέντρα υγείας ακόμη και τα απλά ιατρεία διαδραματίζουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο κατά τη διάρκεια των καταστροφών. Δεν σώζουν μόνο ζωές αλλά είναι και σύμβολα κοινωνικής προόδου, σταθερότητας και οικονομικής ανάπτυξης. Γι’ αυτό και οι πολιτικές αρχές πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στη διατήρηση της λειτουργικής τους ακεραιότητας σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Ιδίως όταν το κόστος της ενίσχυσης της ασφάλειας των νοσοκομείων για την αντιμετώπιση καταστροφών είναι υποπολλαπλάσιο από το υψηλότατο κόστος που συνεπάγεται η διακοπή της λειτουργίας τους όταν ακριβώς χρειάζονται περισσότερο για την αντιμετώπιση της καταστροφής.

Από μελέτες που έχουν γίνει σε πολλά μέρη του κόσμου προκύπτει ότι η θωράκιση των νοσοκομείων ΠΡΙΝ από την καταστροφή είναι πολύ φθηνότερη από το κόστος που συνεπάγεται μια μερική ή πλήρης καταστροφή. Εκτιμάται ότι το πρόσθετο κόστος για να καταστεί ασφαλές ένα νέο νοσοκομείο δεν υπερβαίνει το 4% του συνολικού κόστους. Σε υφιστάμενα νοσοκομεία επένδυση ύψους 1% της αξίας του νοσοκομείου για την ανακαίνιση των μη δομικών στοιχείων (δηλαδή των στοιχείων εκείνων των οποίων η καταστροφή θα οδηγούσε σε διακοπή της λειτουργίας του νοσοκομείου) εξασφαλίζει την προστασία ποσοστού 90% της συνολικής αξίας του νοσοκομείου.

Η απρόσκοπτη λειτουργία των νοσοκομείων σε περιπτώσεις καταστροφών δικαιολογείται όχι μόνο από οικονομικούς αλλά και από υγειονομικούς και κοινωνικούς λόγους. Τα νοσοκομεία συμβάλλουν στην πρόληψη των επιδημιών που ακολουθούν μια καταστροφή, στην διατήρηση συνθηκών δημόσιας υγείας και στην ανασυγκρότηση των τοπικών κοινοτήτων που έχουν πληγεί. Όταν πάψουν να λειτουργούν, οι πολίτες χάνουν την εμπιστοσύνη τους στις αρχές με αποτέλεσμα να επηρεάζεται το ηθικό του πληθυσμού και να προκαλούνται στους πολίτες αισθήματα απογοήτευσης και αγανάκτησης, τα οποία συνήθως στρέφονται κατά της πολιτικής ηγεσίας. Για παράδειγμα, μετά την καταστροφή που προκάλεσε το 2005 στη Νέα Ορλεάνη ο τυφώνας Κατρίνα, η εμπιστοσύνη του κοινού στις αμερικανικές αρχές κατέρρευσε όταν αποκαλύφθηκε ότι πολλοί ασθενείς και ηλικιωμένοι πέθαναν εγκαταλελειμμένοι ή υπέστησαν ευθανασία σε κατεστραμμένα νοσοκομεία και γηροκομεία. Αντίθετα, η αποτελεσματική λειτουργία των υπηρεσιών υγείας μετά την καταστροφή συμβάλλει στην ενίσχυση του αισθήματος σταθερότητας και κοινωνικής συνοχής. Έτσι, η δημοτικότητα του προέδρου του Περού αυξήθηκε κατά 5% μετά την αποτελεσματική αντιμετώπιση του καταστρεπτικού σεισμού που έπληξε τη χώρα το 2007, όταν όλες οι ανάγκες των νοσοκομείων καλύφθηκαν μια εβδομάδα μετά την καταστροφή.

Η ΠΟΥ έχει δημιουργήσει έναν ιστότοπο (safehospitals.info) με μελέτες, βέλτιστες πρακτικές και εμπειρίες από πετυχημένες προσπάθειες αναβάθμισης της ασφάλειας νοσοκομείων ανά τον κόσμο. Εκεί διαβάζουμε ότι η συνηθέστερη αιτία διακοπής της λειτουργίας των νοσοκομείων κατά τη διάρκεια μιας καταστροφής δεν είναι οι ζημίες στο κτήριο αλλά η λειτουργική κατάρρευση, που προκαλείται από υπερφόρτωση του συστήματος – π.χ. ανεπάρκεια εργαστηρίων, χειρουργείων, υπηρεσιών υποστήριξης. Όμως αν και τα μέτρα που απαιτούνται για την πρόληψη της λειτουργικής κατάρρευσης (π.χ. σχεδιασμός έκτακτης ανάγκης, καλύτερη οργάνωση, εκπαίδευση του προσωπικού, ασκήσεις) κοστίζουν ελάχιστα, σε πολλά νοσοκομεία θεωρούνται πολυτέλειες. Παράλληλα, η εμπειρία δείχνει ότι η χρήση κινητών νοσοκομείων μπορεί να συμβάλλει αποφασιστικά στην αντιμετώπιση της καταστροφής αλλά αποδεικνύεται εξαιρετικά δαπανηρή λύση σε μακροχρόνια βάση.

Ιδιαίτερη σημασία για την ασφάλεια των νοσοκομείων έχει κατά την ΠΟΥ η χρήση ειδικευμένων συμβούλων κατά τη φάση του σχεδιασμού και της ανακαίνισης, η πιστή εφαρμογή των πολεοδομικών διατάξεων και των οικοδομικών κανονισμών αλλά και η πολιτική βούληση στο ανώτατο επίπεδο για ασφαλέστερα νοσοκομεία. Κάτι που δεν είναι κατ’ αρχήν θέμα κόστους αφού το ακριβότερο νοσοκομείο είναι αυτό που αποτυγχάνει να εκπληρώσει την αποστολή του!

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com




04 Ιανουαρίου 2012

Ο υφυπουργός στο τιμόνι

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 4 Ιανουαρίου 2012.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Ο υφυπουργός στο τιμόνι
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Ο Βέλγος υφυπουργός μεταφορών Μελχιόρ Ουατελέ πέρασε τη νύχτα της Πρωτοχρονιάς μαζί με τους Υπεύθυνους Νέους Οδηγούς βοηθώντας οδηγούς που είχαν πιεί να επιστρέψουν με ασφάλεια σπίτι τους

Οι Υπεύθυνοι Νέοι Οδηγοί είναι μια εθελοντική οργάνωση στο Βέλγιο που δραστηριοποιείται στις γιορτές συμβάλλοντας στη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων λόγω υπερβολικής κατανάλωσης οινοπνεύματος. Το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας του Βελγίου υπενθυμίζει στους πολίτες τις παραμονές των εορτών τη σημασία που έχει για την ασφάλεια των οδηγών ο ορισμός ενός Μπόμπ ή Νηφάλιου Οδηγού, ο οποίος θα αναλάβει να μην πιεί για να οδηγήσει τους φίλους της παρέας με ασφάλεια στα σπίτια τους. Όμως καμιά φορά και ο ίδιος ο Νηφάλιος Οδηγός ξεχνιέται και καταναλώνει ένα-δυο ποτηράκια παραπάνω. Τότε, με ένα τηλεφώνημα στους Υπεύθυνους Νέους Οδηγούς ένας εθελοντής που βέβαια δεν έχει πιει έρχεται και αναλαμβάνει να οδηγήσει την παρέα με ασφάλεια.

Το βράδυ της Πρωτοχρονιάς, 250 Υπεύθυνοι Νέοι Οδηγοί οδήγησαν 400 αυτοκίνητα μεταφέροντας στα σπίτια τους χίλιους περίπου πολίτες που ένοιωθαν ότι δεν ήταν σε κατάσταση να οδηγήσουν. Φέτος, μαζί με τους εθελοντές διανυκτέρευσε από τις 1 έως τις 5 τα ξημερώματα και ο αρμόδιος υφυπουργός μεταφορών μεταφέροντας κι αυτός μερικούς από τους πιωμένους. Ο υφυπουργός έχει συμπεριλάβει στις προτεραιότητές του τον αγώνα κατά της οδήγησης υπό την επήρεια οινοπνεύματος και ξενύχτησε το βράδυ της Πρωτοχρονιάς για να συμβάλλει στην ευαισθητοποίηση των πολιτών στους κινδύνους που διατρέχουν όταν οδηγούν μεθυσμένοι. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό δεδομένου ότι σε περίπτωση ατυχήματος το 50% των οδηγών αποδεικνύονται μεθυσμένοι. Γι’ αυτό οι βέλγικες αρχές και ο ίδιος ο υφυπουργός είναι κατηγορηματικοί: «Διαλέξτε: Ποτό ή τιμόνι!».

Για το βράδυ της Πρωτοχρονιάς οι Υπεύθυνοι Νέοι Οδηγοί διέθεταν 75 οχήματα και λειτουργούσαν ανά δύο – ένας οδηγούσε το αυτοκίνητο των «πιωμένων» κι ο άλλος ακολουθούσε με το αυτοκίνητο των Υπεύθυνων Νέων Οδηγών. Αν μια παρέα διαπίστωνε ότι ο οδηγός δεν ήταν σε κατάσταση να οδηγήσει, τηλεφωνούσε σε έναν αριθμό κοινό για όλο το Βέλγιο και ο εθελοντής τηλεφωνητής αφού συγκέντρωνε κάποιες πληροφορίες σχετικά με την ισχύ των εγγράφων που συνοδεύουν το αυτοκίνητο (κυρίως άδεια κυκλοφορίας και ασφάλεια), ειδοποιούσε τους δύο εθελοντές Υπεύθυνους Νέους Οδηγούς να κατευθυνθούν προς το σημείο παραλαβής της εύθυμης παρέας.

Η δράση των Υπεύθυνων Νέων Οδηγών στηρίζεται στην προσφορά των εθελοντών αλλά και των εταιρειών που υποστηρίζουν την προσπάθεια. Η αυτοκινητοβιομηχανία Renault διαθέτει τα αυτοκίνητα και υποστηρίζει την προσπάθεια επειδή θεωρεί ότι η οδική ασφάλεια εξαρτάται όχι μόνο από την τεχνική αρτιότητα των αυτοκινήτων αλλά και από την κατάρτιση των οδηγών. Η Renault επενδύει πολύ στην ασφάλεια των αυτοκινήτων αλλά θέλει να καταδείξει και την σημασία που έχει και η σωστή εκπαίδευση των οδηγών.

Την προσπάθεια υποστηρίζουν επίσης η εταιρεία ελαστικών Michelin που υπενθυμίζει ότι τα τροχαία ατυχήματα είναι η κύρια αιτία θανάτου για τις ηλικίες από 10 έως 24 έτη. Τέλος την προσπάθεια υποστηρίζει και μια μεγάλη βελγική ασφαλιστική εταιρεία, η Ethias, η οποία θεωρεί ότι οι Υπεύθυνοι Νέοι Οδηγοί αποτελούν ένα πάρα πολύ καλό παράδειγμα προς μίμηση για τους υπόλοιπους νέους αλλά και για τους μεγαλύτερους σε ηλικία οδηγούς.

Από το 1995, οι Υπεύθυνοι Νέοι Οδηγοί οργανώνουν επίσης μια φορά το χρόνο μια Νύχτα Χωρίς Τροχαία, εκδήλωση που έχει επεκταθεί από το Βέλγιο σε όλη την Ευρώπη ως Ευρωπαϊκή Νύχτα Χωρίς Τροχαία από το 2003 και μετά με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η εκδήλωση αυτή οργανώνεται ένα Σάββατο του Οκτωβρίου σε συνεργασία με νυκτερινά κέντρα διασκέδασης και στοχεύει στην ευαισθητοποίηση των οδηγών στο γεγονός ότι η οδήγηση δεν συνδυάζεται με το πιοτό. Στην είσοδο του νυκτερινού κέντρου ένα μέλος της παρέας δέχεται να αναλάβει το ρόλο του Νηφάλιου Οδηγού και να μην πιεί κατά τη διάρκεια της βραδιάς. Στο τέλος της διασκέδασης ο Νηφάλιος Οδηγός, που φοράει ένα βραχιολάκι, υποβάλλεται σε αλκοτέστ, κι αν πράγματι δεν έχει πιεί παίρνει ένα συμβολικό δώρο και οδηγά την παρέα με ασφάλεια στο προορισμό της. Αλλιώς επεμβαίνουν οι Υπεύθυνοι Νέοι Οδηγοί …

Τα τροχαία αποτελούν και για την πατρίδα μας μια από τις σοβαρότερες μάστιγες, ιδίως κατά την διάρκεια του Σαββατοκύριακου αλλά και κατά τη διάρκεια των εορτών και των διακοπών. Δράσεις για την Ευρωπαϊκή Νύχτα Χωρίς Ατυχήματα, επικεντρωμένες στους Νηφάλιους Οδηγούς της Παρέας, οργανώνει κάθε χρόνο το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας Πάνος Μυλωνάς (www.ioas.gr), αλλά δεν έχει οργανωθεί ποτέ, εξ όσων ξέρω, μεταφορά των πιωμένων από εθελοντές. Ενημερωτικά, αντιγράφω από το ιστολόγιο antikleidi.wordpress.com αυτά που είπε μεταξύ άλλων σε μια ομιλία του στην Ερμούπολη ο γνωστός οδηγός αγώνων Ιαβέρης: «Πόσοι κάηκαν στις φωτιές της Πελοποννήσου το 2007; 80 άνθρωποι. Και πάλι ο κοιμισμένος στον καναπέ του Έλλην, ξύπνησε από το μόνιμο λήθαργό του και μίλησε για “εθνική τραγωδία”. Οι 2.500 νεκροί κάθε χρόνο στα τροχαία τί είναι; Έχει διαφορά ένας άνθρωπος που καίγεται από έναν που σκοτώνεται σε τροχαίο; Για πείτε μου;» Εγώ θα προχωρούσα το επιχείρημα ακόμη πιο πέρα: «Πόσες εθελοντικές οργανώσεις δραστηριοποιούνται (με κρατική μάλιστα χρηματοδότηση) στον τομέα της κατάσβεσης δασικών πυρκαγιών και πόσες ενεργούν σαν τους Υπεύθυνους Νέους Οδηγούς στον τομέα της πρόληψης των τροχαίων;»

Και πόσοι έλληνες υφυπουργοί ή άλλοι υψηλά ιστάμενοι αρμόδιοι είναι έτοιμοι να ξενυχτήσουν για να εξυπηρετήσουν μερικούς μεθυσμένους οδηγούς οδηγώντας τους με ασφάλεια στο σπίτι τους;

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

02 Ιανουαρίου 2012

Καλή Χρονιά 2012 ...

Στις ευχές μου για το 2011 είχα παρομοιάσει τη «χρονιά σαν έναν δρόμο γεμάτο λουλούδια αλλά και τσουκνίδες ή και αγκάθια. Κάθε όμορφη στιγμή ένα πολύχρωμο τριαντάφυλλο, μια ευωδιαστή γαρδένια, ένας μεθυστικός βασιλικός. Κάθε στεναχώρια, κάθε θλίψη, ένα αγκάθι.»

Δυστυχώς, το 2011 τελείωσε με αρκετές στεναχώριες. Βαριές αρρώστιες χτύπησαν στενούς συγγενείς και τις οικογένειες πολύτιμων φίλων. Διαζύγια αγαπημένων προσώπων που δυστυχώς φαίνεται πως θα προκαλέσουν πολύ πόνο και ανώφελα παιδικά τραύματα. Με θλιβερή υπόκρουση μια πρωτοφανή κρίση αξιών, εμπιστοσύνης και ηθικής, η οποία πολύ γρήγορα μετατράπηκε σε οικονομική κρίση που επηρεάζει πολύ κόσμο σε όλη την Ευρώπη.

Φέτος προσπάθησα να ευχηθώ με άλλον τρόπο, προσπαθώντας με τις μικρές μου δυνάμεις να κάνω τον κόσμο λίγο καλύτερο. Υποστηρίζοντας κάποιες επιχειρήσεις από τα Χανιά να συμμετάσχουν στην Χριστουγεννιάτικη αγορά των Βρυξελλών με προϊόντα ποιότητας (λάδι και βαλσάμικο, μέλι και ρακόμελο, ελιές και κριτσίνια, αλλά και βότανα (μαλοτήρα, δίκταμο, φασκόμηλο) από τα κρητικά βουνά και άνθος αλατιού από τις παραλίες της Κρήτης. Γράφοντας κάθε εβδομάδα στα «Χανιώτικα Νέα» μια στήλη με ιδέες και συμβουλές για την Προστασία του Πολίτη και την Καθημερινότητα, που αναδημοσιεύω σε τούτο το ιστολόγιο. Εισηγούμενος κάποιες δράσεις στον Περιφερειάρχη Κρήτης κ. Αρναουτάκη για την ενίσχυση της προστασίας των πολιτών. Και αγωνιζόμενος πάντα για ένα καλύτερο 112, έναν ευρωπαϊκό αριθμό επειγόντων που να παρέχει υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης υψηλής ποιότητας.

Το 2012, αν και δίσεκτο, είναι ωστόσο Διεθνές Έτος των Συνεταιρισμών, Διεθνές έτος της Αειφόρου Ενέργειας για όλους και Ευρωπαϊκό Έτος Ενεργού Γήρανσης και Αλληλεγγύης μεταξύ των Γενεών. Προσφέρει σε όλους ευκαιρίες για εθελοντική προσφορά, έτσι ώστε να περισσέψουν τα τριαντάφυλλα κι οι μυρωδάτοι βασιλικοί (σαν του φίλου μου του Βαγγέλη στα Τσικαλαριά) και όχι τ'αγκάθια κι οι τσουκνίδες.

Εύχομαι σε όλους ένα 2012 γεμάτο λουλούδια προσφοράς, αγάπης και αλληλεγγύης!

29 Δεκεμβρίου 2011

Αγαπητέ Άγιε Βασίλη …

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 29 Δεκεμβρίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ


Αγαπητέ Άγιε Βασίλη …
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Ενόψει της νέας χρονιάς, σε παρακαλώ να θυμηθείς όσους προσπαθούν να απαλύνουν τον ανθρώπινο πόνο αλλά και όσους, μέσω της πρόληψης, φροντίζουν για την προστασία από ατυχήματα και καταστροφές

Σε παρακαλώ να φέρεις φρόνηση στον καθένα μας ώστε να αλλάξουμε τις καθημερινές μας συνήθειες στο φαΐ, στο πιοτό, στην άσκηση, στον τρόπο που κυκλοφορούμε στο δρόμο σεβόμενοι τους κανόνες της οδικής κυκλοφορίας. Να αποφεύγουμε να πιάνουμε εργαλεία που δεν γνωρίζουμε πώς να χρησιμοποιήσουμε. Να μην χρησιμοποιούμε χημικά και φάρμακα χωρίς τις απαραίτητες προφυλάξεις. Δώσε μας φρόνηση να προστατεύουμε τα παιδιά από επικίνδυνα παιχνίδια, από φυτοφάρμακα και από επικίνδυνα τρόφιμα.

Τη χρονιά που έρχεται βοήθησέ μας να μάθουμε όλοι πώς να καλούμε τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση ατυχήματος μέσω του ευρωπαϊκού αριθμού επειγόντων 112 ή μέσω των εθνικών αριθμών (ασθενοφόρα 166, πυροσβεστική 199, αστυνομία 100). Βοήθησε τα παιδιά και τους νέους να αποφεύγουν να τις καλούν άσκοπα ή για πλάκα, εμποδίζοντάς τες να επέμβουν σε κάποια πραγματική έκτακτη ανάγκη. Βοήθησε μας να μάθουμε πώς να αναγνωρίζουμε τα πρώτα συμπτώματα του καρδιακού επεισοδίου και πώς να αρχίζουμε την καρδιο-αναπνευστική αναζωογόνηση. Πώς να αναγνωρίζουμε τα συμπτώματα του εγκεφαλικού επεισοδίου και πώς να βοηθούμε ψυχολογικά τους πλησίον μας στις πρώτες στιγμές μετά από ένα συμβάν.

Βοήθησέ μας να μάθουμε να οδηγούμε σωστά, χωρίς να ξεπερνούμε τα όρια ταχύτητας, προσέχοντας περισσότερο στα επικίνδυνα σημεία του οδικού δικτύου και σεβόμενοι τους πεζούς. Δώσε μας φώτιση να ΜΗΝ οδηγούμε όταν έχουμε πιεί ή όταν είμαστε κουρασμένοι, αναλογιζόμενοι όχι μόνο τους εαυτούς μας αλλά και τις οικογένειές μας, που θα ζήσουν την τραγωδία ενός θανάτου ή μιας μόνιμης αναπηρίας.

Άγιε Βασίλη, από την Φινλανδία που μας έρχεσαι, γνωρίζεις τη σημασία της άμεσης επέμβασης σε περίπτωση ατυχήματος αφού εκεί και στις άλλες σκανδιναβικές χώρες η υπηρεσία του 112, του ευρωπαϊκού αριθμού επειγόντων, λειτουργεί υποδειγματικά. Βοήθησε λοιπόν κι εδώ τις αρμόδιες υπηρεσίες να συντονιστούν και να φέρουν με επιτυχία σε πέρας το έργο εκσυγχρονισμού του 112 που βρίσκεται σε εξέλιξη. Προκειμένου όλοι οι πολίτες που θα βρεθούν σε κίνδυνο να μπορούν να λάβουν την καλύτερη δυνατή βοήθεια στον τόπο του ατυχήματος και στον ελάχιστο δυνατό χρόνο.

Τους εθελοντές σε παρακαλώ να βοηθήσεις παντοιοτρόπως. Με εξοπλισμό και μέσα αλλά κυρίως, με πλαισίωση από τις αρμόδιες υπηρεσίες για την καλύτερη αντιμετώπιση των αιτίων που προκαλούν τις στατιστικά σημαντικότερες επεμβάσεις. Βοήθησε να υπάρχουν μερικοί εθελοντές σε κάθε πολυκατοικία, σε κάθε γειτονιά, σε κάθε σχολείο, σε κάθε επιχείρηση, σε κάθε παραλία, σε κάθε αγορά. Που να ξέρουν πώς να αντιμετωπίσουν ένα καρδιακό επεισόδιο, πώς να χρησιμοποιήσουν έναν απινιδωτή, πώς να καθησυχάσουν τους συγγενείς ενός θύματος, πώς να συνεννοηθούν με τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.

Βοήθησε τους μηχανικούς και τους εργολάβους να κατασκευάζουν σωστά αντισεισμικά κτήρια, και τις αρμόδιες υπηρεσίες να μην δίνουν άδειες κατασκευής σε περιοχές που απειλούνται από πλημμύρες. Φώτισε τους πολίτες και τις αρχές να καθαρίζουν τα δάση από τις εύφλεκτες ύλες πριν από το καλοκαίρι και να φτιάχνουν αντιπυρικές ζώνες σε περιοχές που κινδυνεύουν από πυρκαγιές. Βοήθησε, τέλος, τους πολίτες με σπίτια μέσα σε δασικές περιοχές να διαβάσουν τον Οδηγό Πυροπροστασίας του Δήμου Χανίων και να εφαρμόσουν τις σχετικές οδηγίες.

Φώτισε σε παρακαλώ τους αρμόδιους να οργανώσουν την εκπαίδευση των μαθητών, των σπουδαστών, των φοιτητών σε θέματα πρόληψης και αντιμετώπισης ατυχημάτων και καταστροφών. Βοήθησε να δημιουργηθεί στην Κρήτη ένα κέντρο εκπαίδευσης στην ασφάλεια και ένας πανεπιστημιακός – ερευνητικός πόλος με αντικείμενο την προστασία των πολιτών από ατυχήματα και καταστροφές.

Και πάνω απ’ όλα βοήθησε να δημιουργηθεί μια κουλτούρα με επίκεντρο την ασφάλεια και την προστασία, ένα σήμα ποιότητας «Ασφαλής Κρήτη» για τα σχολεία, τα ξενοδοχεία, τις αθλητικές εγκαταστάσεις, τα κέντρα διασκέδασης, τα νοσοκομεία, τις παραλίες, τις κοινότητες, τους οδικούς άξονες, τα λιμάνια και τα αεροδρόμια. Ένα σήμα ποιότητας που θα διακηρύξει σε όλο τον κόσμο ότι η Κρήτη μας είναι ασφαλής για να την επισκεφτούν παιδιά, ενήλικες και ηλικιωμένοι γιατί έχει φροντίσει να αναβαθμίσει την πρόληψη αλλά και όλες τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και περίθαλψης.

Με τις καλύτερες μου ευχές για ένα Ευτυχισμένο, Ασφαλές 2012, με Υγεία, Πρόοδο, διάθεση για Εθελοντική Προσφορά και Όμορφα Αισθήματα!

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

21 Δεκεμβρίου 2011

Ποια είναι η Ελισάβετ Μιχαλακούδη;

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 21 Δεκεμβρίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Ποια είναι η Ελισάβετ Μιχαλακούδη;
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Κάθε πρωί πηγαίνοντας στη δουλειά με συνοδεύει ανά εικοσάλεπτο περίπου μια ραδιοφωνική αναφορά από το κέντρο ελέγχου της οδικής κυκλοφορίας της γαλλόφωνης περιοχής του Βελγίου για τις συνθήκες που επικρατούν στους δρόμους

Τα γαλλόφωνο κέντρο παρακολούθησης της οδικής κυκλοφορίας, το κέντρο PEREX (προφέρεται Περέξ), είναι εγκατεστημένο στην πρωτεύουσα της Βαλλονίας, τη Ναμύρ και παρακολουθεί σε 24ωρη βάση την κυκλοφορία και την λειτουργία των ηλεκτρονικών συστημάτων και των συστημάτων τηλεπικοινωνιών που σχετίζονται με την οδική κυκλοφορία. Καλύπτει όχι μόνο τους αυτοκινητόδρομους αλλά και τους υπόλοιπους δρόμους του εθνικού δικτύου στην Βαλλονία αλλά και την κυκλοφορία στις Βρυξέλλες και στην Φλάνδρα.

Το κέντρο PEREX συγκεντρώνει δεδομένα από διάφορες πηγές. Από τα ηλεκτρονικά συστήματα παρακολούθησης της κυκλοφορίας (κάμερες, μετεωρολογικοί σταθμοί, ανιχνευτές ομίχλης, βρόγχοι επαγωγής, κλπ.) που είναι εγκατεστημένα σε όλο το οδικό δίκτυο και μεταδίδουν τις πληροφορίες στο κέντρο μέσω ενός σύγχρονου δικτύου οπτικών ινών. Δεδομένα συλλέγονται επίσης από διάφορες αρχές όπως η αστυνομία, τα κέντρα παρακολούθησης της κυκλοφορίας στο υπόλοιπο Βέλγιο ή και στις γειτονικές χώρες αλλά και από τους ίδιους τους οδηγούς που έχουν στη διάθεση τους ένα δωρεάν τηλέφωνο για να αναφέρουν τα ενδεχόμενα προβλήματα (ένα αυτοκίνητο που κινείται στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, ένα αντικείμενο στο οδόστρωμα, ένα όχημα σταθμευμένο στην λωρίδα έκτακτης ανάγκης). Τα δεδομένα αναλύονται, επαληθεύονται και τροφοδοτούν το WHIST (προφέρεται Ουίστ), το σύστημα πληροφοριών ελέγχου της κυκλοφορίας στους αυτοκινητόδρομους της Βαλλονίας.

Το WHIST επιτρέπει στους ελεγκτές της οδικής κυκλοφορίας να έχουν πλήρη εικόνα της κατάστασης που επικρατεί στο δίκτυο και να παρακολουθούν την εξέλιξη των διάφορων συμβάντων όπως μποτιλιαρίσματα, ατυχήματα, εργοτάξια κλπ. Το σύστημα προτείνει στους ελεγκτές τις ενδεχόμενες ενέργειες που πρέπει να αναλάβουν χρησιμοποιώντας τις ομάδες που βρίσκονται επί τόπου, ενημερώνοντας τους οδηγούς και τις υπηρεσίες και χρησιμοποιώντας τα μέσα δυναμικής διαχείρισης που διαθέτει το δίκτυο όπως μεταβλητή σήμανση, φανάρια ελέγχου της κυκλοφορίας, κινητές μπάρες κλπ. Με την μεταβλητή σήμανση είναι δυνατόν, με βάση τις πραγματικές συνθήκες κυκλοφορίας, να μεταβληθούν τα όρια ταχύτητας, να υποδειχτούν οι λωρίδες κυκλοφορίας που είναι ανοικτές ή τέλος να προταθούν παρακαμπτήριες και εναλλακτικές διαδρομές στους οδηγούς.

Κι ερχόμαστε στην πληροφόρηση των οδηγών. Το κέντρο Περέξ έχει συμβληθεί με την γαλλόφωνη ραδιοτηλεόραση του Βελγίου (RTBF) που μεταδίδει τακτικά τις πληροφορίες από συγκεκριμένους ραδιοσταθμούς ευρείας ακροαματικότητας χρησιμοποιώντας τεχνολογίες όπως το σύστημα RDS (σύστημα μετάδοσης δεδομένων από ραδιοφώνου) ή το σύστημα DAB (ψηφιακή μετάδοση ραδιοφωνικών εκπομπών). Ένας από τους ραδιοσταθμούς, ο Classic21, που μεταδίδει συνήθως μουσική και ειδήσεις έχει μάλιστα οριστεί ως ο κύριος ραδιοσταθμός μετάδοσης των πληροφοριών σχετικά με την οδική κυκλοφορία και η συχνότητά του αναγράφεται σε ενημερωτικές πινακίδες κατά μήκος των αυτοκινητοδρόμων.

Έτσι, το πρωί ενώ πηγαίνω στη δουλειά και ακούω ένα δίσκο με ελληνική μουσική, συχνά με διακόπτει η Ελισάβετ Μιχαλακούδη, μια από τις εκφωνήτριες της βελγικής ραδιοφωνίας που εργάζεται στο κέντρο Περέξ για να με ενημερώσει ότι λόγω χιονοπτώσεων έχει διακοπεί η κυκλοφορίας στον Ε411 στις Αρδέννες, ότι στον δακτύλιο των Βρυξελλών υπάρχει ένα ατύχημα που προκαλεί ουρά 5 χιλιομέτρων προς το αεροδρόμιο και ότι στο Σαρλερουά η κυκλοφορία έχει αποκατασταθεί μετά από ένα ατύχημα με ένα βυτιοφόρο. Η ελληνικής καταγωγής Ελισάβετ δεν είναι η μόνη δημοσιογράφος που μεταδίδει πληροφορίες σχετικά με την οδική κυκλοφορία. Είναι μέλος μιας ομάδας δημοσιογράφων οι οποίοι συχνά, ιδίως τα σαββατοκύριακα, μεταδίδουν και το δελτίο καιρού.

Η ενημέρωση του κοινού για τις συνθήκες οδικής κυκλοφορίας σε πραγματικό χρόνο συμβάλλει στην εξοικονόμηση ωρών εργασίας και καυσίμων, στη μείωση της ρύπανσης και στην αποσυμφόρηση των οδικών αρτηριών με την χρησιμοποίηση εναλλακτικών διαδρομών. Στηρίζεται όπως είπαμε στη αξιοποίηση πληροφοριών από κάμερες παρακολούθησης που ΔΕΝ χρησιμοποιούνται για την επιβολή προστίμων στους παραβάτες του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Στηρίζεται επίσης στην συνεργασία των οδηγών που έχουν στη διάθεσή τους έναν αριθμό τηλεφώνου στον οποίον μπορούν να αναφέρουν χωρίς χρέωση κάποιο συμβάν που επηρεάζει την οδική κυκλοφορία. Το κέντρο Περέξ συνεργάζεται επίσης και με μια από τις μεγάλες οργανώσεις οδικής βοήθειας η οποία διαθέτει κάθε μέρα έναν μοτοσικλετιστή που κυκλοφορεί σε συγκεκριμένες αρτηρίες και στον δακτύλιο των Βρυξελλών και αναφέρει τις επικρατούσες συνθήκες κυκλοφορίας.

Υπάρχει περίπτωση να αποκτήσει και η Κρήτη ένα σύστημα παρακολούθησης και ελέγχου της κυκλοφορίας παρόμοιο με εκείνο της Βαλλονίας; Ένα σύστημα που θα ενημερώνει τους οδηγούς για τις συνθήκες κυκλοφορίας στα Χανιά, το Ρέθυμνο, το Ηράκλειο και τον Άγιο Νικόλαο αλλά και για τα ατυχήματα στον ΒΟΑΚ και στους δευτερεύοντες άξονες του οδικού δικτύου; Ένα σύστημα που θα συνεργάζεται με έναν ραδιοσταθμό πανκρήτιας εμβέλειας εξοπλισμένο με σύστημα εκπομπής RDS το οποίο να μπορούν να λαμβάνουν όλα τα αυτοκίνητα που είναι επίσης εξοπλισμένα με δέκτες RDS; Ένα σύστημα συνδεδεμένο με φωτεινούς σηματοδότες, μεταβλητά σήματα ορίων ταχύτητας και με έναν δωρεάν τηλεφωνικό αριθμό για τους οδηγούς που διαπιστώνουν ένα πρόβλημα και θέλουν να το αναφέρουν για να προστατεύσουν τους συμπολίτες τους;

Όλα είναι δυνατά για όσους θέλουν και έχουν διάθεση να το τολμήσουν!

Με στοιχεία από το http://routes.wallonie.be.
* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

14 Δεκεμβρίου 2011

Καλά Χριστούγεννα με ασφάλεια!

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 14 Δεκεμβρίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Καλά Χριστούγεννα με ασφάλεια!
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Καθώς πλησιάζουν οι γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς ας θυμηθούμε μερικά βασικά πράγματα για την ασφάλεια όλων μας αλλά περισσότερο των μικρών παιδιών

Οι γιορτές έφτασαν! Στην ημερησία διάταξη το στόλισμα του χριστουγεννιάτικου δένδρου αλλά και του σπιτιού γενικότερα. Η αγορά των δώρων για μικρούς και μεγάλους. Και η προετοιμασία για να περάσουμε τις μέρες της αργίας με την οικογένεια και τους φίλους. Οι γιορτές θα περάσουν όμορφα χωρίς εκπλήξεις αν πάρουμε μερικές απλές προφυλάξεις έτσι ώστε να διασκεδάσουμε χωρίς να υποθηκεύσουμε την ασφάλεια ούτε να αγχωθούμε βλέποντας σε κάθε γωνιά και σε κάθε πράξη μας πιθανούς και απίθανους κινδύνους.

Κατ’ αρχάς φροντίζουμε να έχουμε τα απαραίτητα όπως για παράδειγμα ένα ψαλίδι για να ανοίξουμε τα δώρα κι ένα κατσαβίδι για να συναρμολογήσουμε τα νέα παιχνίδια – αντί να χρησιμοποιήσουμε στα γρήγορα ένα μαχαίρι που είναι πιο επικίνδυνο. Διαβάζουμε τις οδηγίες χρήσης των νέων συσκευών και παιχνιδιών ιδίως όσες αφορούν την ασφάλεια λειτουργίας. Κάνουμε χώρο για τα παιδιά και τους ηλικιωμένους που τον χρειάζονται κι έτσι αποφεύγουμε πτώσεις από σκουντούφλημα ή γλίστρημα. Ιδιαίτερα προσέχουμε τα πολύ μικρά παιδιά και απομακρύνουμε κάθε μικροαντικείμενο ή ακόμη και τρόφιμα (π.χ. ξηρούς καρπούς). Πολλά στολίδια του χριστουγεννιάτικου δέντρου δεν είναι παιχνίδια αν και μοιάζουν με τέτοια, γι’ αυτό και δεν υπόκεινται στους κανονισμούς που διέπουν την ασφάλεια των παιχνιδιών. Φροντίζουμε να τα τοποθετήσουμε σε ικανό ύψος για να μην τα φτάνουν τα νήπια που έχουν την τάση να βάζουν τα πάντα στο στόμα τους.

Μια από τις σοβαρότερες απειλές κατά τη διάρκεια των γιορτών είναι η πυρκαγιά – οι πιθανότητες θανάτου από πυρκαγιά τα Χριστούγεννα είναι 50% μεγαλύτερες σε σχέση με τον υπόλοιπο χρόνο. Ο κίνδυνος αυξάνει όχι μόνο λόγω του συνδυασμού καπνίσματος και κατανάλωσης οινοπνευματωδών αλλά επειδή συχνά χρησιμοποιούμε και κεριά χωρίς να έχουμε λάβει τις απαραίτητες προφυλάξεις. Για να αποφύγουμε το ενδεχόμενο πυρκαγιάς φυλάμε τα σπίρτα, τους αναπτήρες και τα κεριά μακριά από τα παιδιά, δεν αφήνουμε την κουζίνα αναμμένη χωρίς επιτήρηση, δεν υπερφορτώνουμε τις πρίζες, σβήνουμε τα τσιγάρα με λίγο νερό στο τασάκι ούτε αφήνουμε αναμμένα κεριά αλλά τα σβήνουμε πλήρως.

Δεν βάζουμε αναμμένα κεριά κοντά στο χριστουγεννιάτικο δένδρο, κάτω από ράφια, κοντά σε άλλα εύφλεκτα υλικά (κουρτίνες, διακοσμήσεις, ευχετήριες κάρτες κλπ.). Τα κεριά τα βάζουμε πάντα σε κηροπήγια με σταθερή βάση ενώ τα κεράκια με μεταλλική βάση τα τοποθετούμε σε επιφάνεια που να αντέχει τη θερμότητα (όχι πάνω σε τηλεοράσεις ή πλαστικές επιφάνειες). Δεν αφήνουμε τα φωτάκια του δένδρου αναμμένα το βράδυ ή όταν απουσιάζουμε. Ο ανιχνευτής καπνού έχει σώσει πολλές ζωές χτυπώντας συναγερμό – αν έχουμε τον δοκιμάζουμε πριν τις γιορτές. Αν δεν έχουμε φροντίζουμε να εγκαταστήσουμε έναν στο υψηλότερο σημείο του σπιτιού, εκεί που θα μαζευτεί ο καπνός από ενδεχόμενη πυρκαγιά. Αν ζούμε σε σπίτι με πολλά εύφλεκτα υλικά (ξύλινες επενδύσεις, ψευδοροφές, χωρίσματα) καλόν θα είναι να έχουμε και ένα σχέδιο διαφυγής σε περίπτωση πυρκαγιάς.

Μια άλλη πηγή ατυχημάτων είναι τα παιχνίδια που αγοράζουμε για παιδιά, εγγόνια και ανίψια. Φροντίζουμε να αντιστοιχούν στην ηλικία του παιδιού και τα αγοράζουμε από αξιόπιστες πηγές που τηρούν τα πρότυπα ασφαλείας. Η προσωπική επαφή με έναν πεπειραμένο πωλητή μπορεί να μας λύσει πολλές απορίες αντί να αγοράσουμε βιαστικά ένα ακατάλληλο παιχνίδι από κάποιον πλανόδιο ή από το σούπερ-μάρκετ. Προσέχουμε τα μικροαντικείμενα που ενδέχεται να προκαλέσουν πνιγμό σε νήπια συμπεριλαμβανομένων και εξαρτημάτων που μπορεί να πέσουν από άλλα παιχνίδια, μικρές μπαταρίες που μοιάζουν με κουμπιά ή ακόμη και ξεφούσκωτα ή σκασμένα μπαλόνια.

Πολλά ατυχήματα έχουν επίσης προέλθει από τα λαμπάκια του χριστουγεννιάτικου δέντρου. Τα καινούργια λαμπάκια τηρούν κανονικά αυστηρότερους κανόνες ασφαλείας – κυρίως λειτουργούν με χαμηλότερες τάσεις κι έτσι είναι λιγότερο επικίνδυνα. Φυσικά δεν αλλάζουμε λαμπάκια όταν το σύστημα είναι στην πρίζα και φροντίζουμε τα παιδάκια να μην έχουν πρόσβαση στα λαμπάκια τα οποία μπορούν και να τα καταπιούν. Φροντίζουμε τα καλώδια να είναι καλά μονωμένα για να αποφύγουμε τον κίνδυνο ηλεκτροπληξίας αλλά και στην άκρη για να μην σκοντάψουμε εμείς ή οι πιο ηλικιωμένοι. Αποφεύγουμε να κρύβουμε τα καλώδια κάτω από τα χαλιά όπου οι ενδεχόμενες ζημιές θα μείνουν απαρατήρητες και μπορεί να προκαλέσουν βραχυκυκλώματα και ίσως πυρκαγιά. Τέλος, δεν βάζουμε στον κήπο λαμπάκια που δεν είναι ειδικά σχεδιασμένα για χρήση στο ύπαιθρο.

Ένα από τα πιο επικίνδυνα δωμάτια του σπιτιού, η κουζίνα, χρήζει ιδιαίτερης προσοχής. Το μαγείρεμα θέλει ηρεμία και αυτοσυγκέντρωση γι’ αυτό δεν το αφήνουμε για την τελευταία στιγμή. Έτσι θα αποφύγουμε τα ατυχήματα με καυτά λάδια, βραστά νερά και κοφτερά μαχαίρια επειδή θα βιαζόμαστε. Δεν αφήνουμε να μπουν στην κουζίνα όσοι δεν έχουν πράγματι δουλειά και φροντίζουμε να καθαρίσουμε αμέσως ό,τι πέφτει στο πάτωμα για να αποφύγουμε τις πτώσεις από γλίστρημα.

Τέλος, το βράδυ της πρωτοχρονιάς πολλοί θα γιορτάσουν υποδεχόμενοι το νέο χρόνο με πυροτεχνήματα. Τα παιδιά μπορούν να παρακολουθούν την εκτόξευση από απόσταση ασφαλείας αλλά τα πυροτεχνήματα πρέπει να τα χειρίζονται ενήλικες που θα έχουν σχεδιάσει το θέαμα έτσι ώστε να συνδυάζει ασφάλεια και ευχαρίστηση. Πριν από τη χρήση φροντίζουμε να έχουμε φυλάξει τα πυροτεχνήματα με ασφάλεια και να έχουμε διαβάσει προσεκτικά τις οδηγίες. Όταν τα ανάβουμε φροντίζουμε να μην πλησιάζουμε το πρόσωπό μας και μετά το άναμμα απομακρυνόμαστε σε απόσταση ασφαλείας. Φροντίζουμε τα πυροτεχνήματα να εκτοξεύονται σε κατεύθυνση αντίθετη από τους θεατές.

Οι γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς είναι ευκαιρίες για οικογενειακή ευτυχία και χαρά. Με λίγη προσοχή και προβλεπτικότητα θα μας αφήσουν μόνο όμορφες αναμνήσεις …

Καλές γιορτές σε όλους με υγεία, ασφάλεια και όμορφα αισθήματα!

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

07 Δεκεμβρίου 2011

Φόβοι της καθημερινότητας

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 7 Δεκεμβρίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Φόβοι της καθημερινότητας
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Αντί να φοβόμαστε τις πραγματικές απειλές της καθημερινότητας, τρέμουμε για πράγματα που είναι μάλλον απίθανο να μας συμβούν κάτω από πραγματικές συνθήκες.

Γράφαμε την περασμένη εβδομάδα για τις πραγματικές απειλές για την ζωή και την υγεία μας με βάση τις στατιστικές της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας. Απειλές που έχουν να κάνουν με καθημερινές συνήθειες, όπως το κάπνισμα, η κακή διατροφή, η υψηλή αρτηριακή πίεση, η έλλειψη άσκησης και ο απρόσεκτος τρόπος με τον οποίο χειριζόμαστε φυτοφάρμακα και ζιζανιοκτόνα. Όμως στην πραγματικότητα πολλοί λίγοι φοβούνται αυτά από τα οποία είναι πολύ πιθανόν να υποφέρουν στο κοντινό ή το μακρινό μέλλον. Αντίθετα, φοβόμαστε άλλα πράγματα, μερικά δικαιολογημένα, αλλά και πολλά μάλλον αδικαιολόγητα.

Πρόσφατα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τα αποτελέσματα μεγάλης πανευρωπαϊκής έρευνας σχετικά με τις σημαντικότερες απειλές όσον αφορά την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Με βάση την έρευνα, οι πολίτες σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης θεωρούν ότι οι πέντε σημαντικότερες απειλές για την ασφάλειά τους είναι η οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση, η τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα, η φτώχεια και η λαθρομετανάστευση. Οι Έλληνες θεωρούν ότι οι πέντε σημαντικότερες απειλές της ευρωπαϊκής ασφάλειας είναι κατά σειρά προτεραιότητας η οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση, η φτώχεια, η διαφθορά, η λαθρομετανάστευση και η έλλειψη ασφάλειας στα σύνορα. Μάλιστα, στην Ελλάδα καταγράφεται το υψηλότερο ποσοστό των ερωτηθέντων στην Ευρώπη που θεωρεί τις δύο πρώτες απειλές ως πολύ σημαντικές. Παράλληλα, σε εθνικό επίπεδο οι Έλληνες θεωρούν ότι οι πέντε σημαντικότερες απειλές περιλαμβάνουν τα ίδια μόνο που η έλλειψη ασφάλειας στα σύνορα έχει περάσει στην έβδομη θέση και την θέση της έχει πάρει η εγκληματικότητα μικρής κλίμακας.

Οι σημαντικότερες απειλές σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο όπως τις αντιλαμβάνονται οι πολίτες στη Ελλάδα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση - πηγή Ειδικό Ευρωβαρόμετρο 371, Νοέμβριος 2011
Άλλες απειλές για την εθνική ασφάλεια που οι Έλληνες θεωρούν σημαντικές – αλλά σε πολύ λιγότερο ποσοστό σε σχέση με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους – είναι το οργανωμένο έγκλημα, η ρύπανση του περιβάλλοντος σε συνδυασμό με την κλιματική αλλαγή, η τρομοκρατία και οι φυσικές μαζί με τις ανθρωπογενείς καταστροφές. Στις τελευταίες θέσεις βρίσκονται ο πόλεμος (εξωτερικός η εμφύλιος), το ηλεκτρονικό έγκλημα (ή κυβερνοέγκλημα) και ο θρησκευτικός φανατισμός. Αντίθετα σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες ιδιαίτερα σημαντικές θεωρούνται άλλες απειλές όπως η μικροεγκληματικότητα (Λουξεμβούργο, Γαλλία και Ολλανδία) και το ηλεκτρονικό έγκλημα.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι συνταξιούχοι και τα άτομα ηλικίας άνω των 55 ετών φοβούνται λιγότερο την οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση σε σχέση με τους νέους. Επίσης ο φόβος της κρίσης είναι μεγαλύτερος όσα περισσότερα άτομα περιλαμβάνει το νοικοκυριό. Τα στελέχη επιχειρήσεων φοβούνται περισσότερο την τρομοκρατία ενώ οι νοικοκυρές και οι άνεργοι τρέμουν περισσότερο την φτώχεια. Οι κάτοικοι αγροτικών περιοχών και οι άνεργοι φοβούνται λιγότερο το οργανωμένο έγκλημα. Τέλος, τα τρίτα τέταρτα των Ευρωπαίων θεωρούν ότι η εσωτερική ασφάλεια της Ευρώπης συνδέεται με εξωτερικούς παράγοντες και εξελίξεις. Ακόμη, σε γενικές γραμμές οι Έλληνες, όπως και πολλοί άλλοι Ευρωπαίοι, απαντούν ότι για την αντιμετώπιση των σημαντικών απειλών για την ασφάλεια, τα μέτρα που λαμβάνονται τόσο σε εθνικό όσο και ευρωπαϊκό επίπεδο είναι ανεπαρκή.

Πως αντιμετωπίζει κανείς όλες αυτές τις απειλές όταν είναι μάλιστα πεπεισμένος ότι είναι σχεδόν ανεξέλεγκτες σε εθνικό αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο; Πολύ θα ήθελα μέσα σε λίγες γραμμές να δώσω μια μαγική λύση. Δυστυχώς, όπως και για τις πραγματικές απειλές της υγείας που αναφέραμε την περασμένη εβδομάδα, η προστασία από την οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση και από την φτώχεια απαιτούν κατ’ αρχήν αλλαγές συνηθειών και τρόπου ζωής σε ατομικό και κοινωνικό επίπεδο. Παράλληλα με τις απαιτούμενες ενέργειες στα διάφορα επίπεδα διακυβέρνησης (τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό) η κοινωνική αλληλεγγύη και η εθελοντική προσφορά σε ατομικό επίπεδο αλλά και μέσω μη κυβερνητικών οργανώσεων μπορούν να παίξουν σημαντικότατο ρόλο.

Για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας μικρής κλίμακας, πέρα από την ενίσχυση της αστυνόμευσης για την οποία ευθύνονται οι αρμόδιες αρχές, απαιτείται αυξημένη προσοχή από τον καθένα μας, στο σπίτι, στο δρόμο, στην αγορά, στη δουλειά. Το καλύτερο μέσο προστασίας είναι τα μάτια μας και το μυαλό μας. Μην εμπιστεύεστε αγνώστους που σας προσεγγίζουν με πολύ πειστικές προσφορές ή προβλήματα. Μην αποδέχεστε τηλεφωνικές προσφορές ή ακόμη και πληροφορίες που μοιάζουν αληθινές. Επαληθεύστε πάντα με κάποιον έμπιστο συγγενή ή γνωστό πριν ενεργήσετε. Ελέγξτε ποιος κτυπά την πόρτα πριν ανοίξετε (για τα συστήματα συναγερμού διαβάσατε πριν λίγες μέρες στα Χ.Ν. και δεν χρειάζεται να τα επαναλάβω). Η συνεργασία με τους γείτονες είναι πρωταρχικής σημασίας για την προστασία σε περιπτώσεις που κάτι ξεφεύγει από το συνηθισμένο. Στο δρόμο και στην αγορά, ακόμη και στην εκκλησία, προσέχετε το πορτοφόλι σας και την τσάντα σας. Μην σταματάτε το αυτοκίνητο στην ερημιά για να βοηθήσετε κάποιον που σας κάνει νόημα απεγνωσμένα εκτός κι αν τον ξέρετε. Τηλεφωνείστε στην αστυνομία, στην οδική βοήθεια ή στο ΕΚΑΒ για να αναφέρετε το σημείο στο οποίο υπάρχει ανάγκη βοηθείας – θα έχετε κάνει το καθήκον σας χωρίς να εκτεθείτε αδικαιολόγητα σε κίνδυνο.


Η πιθανότητα βέβαια να σας τύχει κάποιο δυσάρεστο συμβάν από τα παραπάνω είναι πολύ μικρότερη σε σχέση με την πιθανότητα να ταλαιπωρηθείτε από σοβαρά προβλήματα υγείας επειδή δεν κόψατε εγκαίρως το κάπνισμα ή επειδή δεν προσέξατε την αρτηριακή σας πίεση, το ζάχαρο και την χοληστερίνη σας, ή τέλος επειδή τραυματιστήκατε σε κάποιο τροχαίο ατύχημα ή κάνοντας μαστορέματα στο σπίτι. Αλλά είπαμε, φοβόμαστε περισσότερο τα πράγματα που δεν ελέγχουμε ενώ αγνοούμε τους πραγματικούς, συχνά θανάσιμους, κινδύνους στους οποίους εκθέτουμε τους εαυτούς μας εμείς οι ίδιοι …

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com



30 Νοεμβρίου 2011

Οι πραγματικές απειλές της καθημερινότητας!

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 30 Νοεμβρίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Οι πραγματικές απειλές της καθημερινότητας!
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) έχει καταγράψει τις πραγματικές απειλές της καθημερινότητας με βάση τα στατιστικά στοιχεία από την επιβάρυνση της υγείας εξ αιτίας των ασθενειών.

Το 2008 η ΠΟΥ δημοσίευσε για πρώτη φορά στατιστικά στοιχεία από όλο τον κόσμο σχετικά με την επιβάρυνση της υγείας λόγω των ασθενειών. Όπως έχουμε ξαναγράψει, από τα στοιχεία αυτά αλλά και από μεταγενέστερες έρευνες προκύπτει ότι, στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, οι περισσότεροι θάνατοι οφείλονται στα καρδιαγγειακά νοσήματα. Ακολουθούν οι θάνατοι από νεοπλασίες (καρκίνοι), από ασθένειες του αναπνευστικού, ασθένειες του πεπτικού/ουρογεννητικού, από τραυματισμούς και τέλος οι θάνατοι από νευροψυχιατρικές παθήσεις. Η ΠΟΥ χρησιμοποιεί και μια άλλη παράμετρο για να μετρήσει την επίπτωση που έχουν οι αρρώστιες στην ποιότητα ζωής του ασθενούς. Πρόκειται για τα σταθμισμένα ως προς την αναπηρία χρόνια ζωής (DALYs), τα οποία «χάνονται» ετησίως λόγω των ασθενειών. Εδώ την πρώτη θέση κατέχουν οι νευροψυχιατρικές παθήσεις και ακολουθούν τα καρδιαγγειακά, οι νεοπλασίες, οι περιγεννητικές και άλλες συγγενείς ανωμαλίες καθώς και οι τραυματισμοί.

Με την πάροδο του χρόνου οι παραδοσιακές απειλές για την υγεία αντικαθίστανται από τις σοβαρότερες απειλές του σύγχρονου τόπου ζωής - πηγή ΠΟΥ
Στη συνέχεια, το 2009, η ΠΟΥ δημοσίευσε τα αποτελέσματα μιας ανάλυσης που συνδέει τις παραπάνω στατιστικές με τις πραγματικές απειλές για την υγεία. Στις 10 σημαντικότερες απειλές δεν συναντούμε τους σεισμούς, τα τσουνάμι, τα πυρηνικά ή τις επιδημίες … Οι δύο κυριότερες απειλές για την υγεία μας είναι το κάπνισμα και η υψηλή αρτηριακή πίεση! Ακολουθεί η παχυσαρκία, η έλλειψη φυσικής άσκησης, το υψηλό ζάχαρο, η υψηλή χοληστερίνη, η μη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, η ρύπανση του αέρα στις αστικές περιοχές, η κατανάλωση οινοπνευματωδών και ναρκωτικών και τέλος οι κίνδυνοι στους χώρους εργασίας.

Οι θάνατοι από καρκίνο του πνεύμονα λόγω τσιγάρου είναι δεκάδες φορές περισσότεροι από εκείνους που οφείλονται στην ατμοσφαιρική ρύπανση ... - Πηγή ΠΟΥ
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ΠΟΥ καταλήγει στο συμπέρασμα πως οι 10 σημαντικότεροι κίνδυνοι μειώνουν το προσδόκιμο ζωής κατά περίπου 9 χρόνια. Με άλλα λόγια, όποιος κόψει το κάπνισμα και μειώσει την υψηλή αρτηριακή πίεση, το ζάχαρο και τη χοληστερίνη. Όποιος αρχίσει να ασκείται μισή ώρα την ημέρα, αδυνατίσει λίγα κιλά και φροντίσει να καταναλώνει περισσότερα φρούτα και λαχανικά και λιγότερα οινοπνευματώδη. Και όποιος φροντίσει να ζει σε πόλεις με λιγότερη ρύπανση φροντίζοντας ταυτόχρονα να προσέχει περισσότερο στο δρόμο και στο χώρο εργασίας του για να μην έχει ατύχημα. Αυτός θα ζήσει 9 περίπου χρόνια περισσότερο!

Η κρητική (ή μεσογειακή διατροφή) - ένα από τα μυστικά της μακροζωίας!
Πολλά μπορούμε να πούμε και να απαιτήσουμε για την βελτίωση του συστήματος υγείας, για καλύτερες και ταχύτερες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, για μέτρα πρόληψης από σεισμούς, πυρκαγιές και πλημμύρες, αλλά η πραγματικότητα είναι διαφορετική: «η σωτηρία είναι εντός ημών» όπως λένε και οι Γραφές, συμπληρώνοντας τον Ιπποκράτη που έλεγε ότι «το φάρμακό μας είναι η τροφή μας».
Οι στατιστικές της ΠΟΥ μας διδάσκουν και κάτι ακόμη που το έχουμε ήδη γράψει στην στήλη αυτή. Κατά μέσον όρο κατά την διάρκεια της ζωής μας θα παραστούμε μάρτυρες έξη τουλάχιστον οξέων καρδιακών επεισοδίων που στο 80% των περιπτώσεων θα αφορούν συγγενείς ή συναδέλφους στο χώρο εργασίας. Όσο κι αν αυτό φαίνεται μοιραίο, το γεγονός ότι το γνωρίζουμε εκ των προτέρων μας δίνει τη δυνατότητα να προφυλαχτούμε και να προετοιμαστούμε. Να προφυλαχτούμε περιορίζοντας τους παράγοντες κινδύνου που αναφέραμε παραπάνω (κάπνισμα, υψηλή πίεση, ζάχαρο, χοληστερίνη, έλλειψη καθημερινής άσκησης, παχυσαρκία κλπ.). Να προφυλαχτούμε επισκεπτόμενοι περιοδικά τον καρδιολόγο που θα μας υποβάλλει στις κατάλληλες εξετάσεις και θα μας δώσει τις απαιτούμενες συμβουλές. Αλλά και να προετοιμαστούμε για την αντιμετώπιση της καρδιακής ανακοπής μαθαίνοντας τις βασικές κινήσεις της καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ) παρακολουθώντας σχετικά μαθήματα π.χ. στον Ερυθρό Σταυρό.

Το κάπνισμα σε συνδυασμό με παχυσαρκία και υψηλή πίεση μειώνει δραματικά το προσδόκιμο της ζωής
Οι στατιστικές μας υποδεικνύουν επίσης τα μέτρα που πρέπει να πάρουμε για να περιορίσουμε τους παράγοντες κινδύνου που συνδέονται με την δεύτερη σημαντικότερη αιτία επιβάρυνσης της υγείας, τις νεοπλασίες (καρκίνους). Οι παράγοντες κινδύνου στην συγκεκριμένη περίπτωση είναι το κάπνισμα, η έκθεση στον ήλιο, σε ιοντίζουσες ακτινοβολίες και σε ορισμένες χημικές ουσίες και ιούς, η κατανάλωση οινοπνευματωδών, το οικογενειακό ιστορικό, καθώς και η κακή διατροφή, η παχυσαρκία και η έλλειψη άσκησης. Κι εδώ είναι προφανές ότι οι καθημερινές συνήθειες παίζουν σοβαρό και καθοριστικό ρόλο. Δεν θα επαναλάβω τα περί καπνίσματος κλπ. Απλώς θα προσθέσω την προσοχή με την οποία πρέπει να χειριζόμαστε τις χημικές ουσίες που μας περιβάλλουν. Τα φυτοφάρμακα και τα λιπάσματα αλλά και όλα τα χημικά που χρησιμοποιούμε στην κουζίνα, στο μπάνιο, στον κήπο, στην καθαριότητα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει προβλέψει να αναγράφονται υποχρεωτικά σε όλες τις συσκευασίες προϊόντων με χημικές ουσίες, όλες οι πληροφορίες σχετικά με τις ενδεχόμενες προφυλάξεις που πρέπει να λαμβάνονται κατά τη χρήση. Ας τις διαβάσουμε πριν ανοίξουμε το κουτί ή το μπουκάλι. Για ορισμένα φυτοφάρμακα και ζιζανιοκτόνα απαιτείται η χρήση ειδικής προστατευτικής στολής. Αν στη συνέχεια την στολή αυτή την βάλουμε στο πλυντήριο με όλα τα υπόλοιπα ρούχα της οικογένειας (ιδίως των παιδιών) οι επικίνδυνες χημικές ουσίες που έχουν καθίσει πάνω στα προστατευτικά ρούχα θα μεταφερθούν στα καθημερινά μας ρούχα και θα τις αναπνέουμε για μέρες …

Η αλλαγή των καθημερινών μας συνηθειών είναι το πιο δύσκολο έργο. Απαιτεί «μετάνοια», αλλαγή του τρόπου σκέπτεσθαι, αλλαγή προτεραιοτήτων. Απαιτεί επιστροφή στη σωστή κρητική διατροφή των παππούδων και περισσότερο περπάτημα στις κρητικές μαδάρες. Αλλά ας βάλουμε σε μια ζυγαριά από τη μια μεριά ένα πακέτο τσιγάρα κι από την άλλη εννέα χρόνια παραπάνω καλύτερη ζωή. Εσείς τι θα διαλέγατε;

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

23 Νοεμβρίου 2011

Το κακό στην κεφαλή …

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 23 Νοεμβρίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Το κακό στην κεφαλή …
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Το εγκεφαλικό επεισόδιο δεν απειλεί μόνο τους ηλικιωμένους αλλά όλο και περισσότερο και τους νέους. Η πρόληψη αλλά και η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων είναι ζωτικής σημασίας για την επιβίωση αλλά και για την μετέπειτα ποιότητα ζωής του ασθενούς

Τους τελευταίους μήνες αρκετοί φίλοι και γνωστοί έπεσαν θύματα εγκεφαλικού. Μερικοί δεν επέζησαν. Άλλοι αποθεραπεύτηκαν τελείως. Άλλοι τέλος, βρίσκονται σε διάφορα στάδια διάγνωσης και θεραπείας. Γενικά, όσοι μεταφέρθηκαν εγκαίρως σε νοσοκομείο βρίσκονται σε πολύ καλύτερη κατάσταση από όσους καθυστέρησαν. Γεγονός που αποδεικνύει την χρησιμότητα της έγκαιρης αναγνώρισης των πρόδρομων συμπτωμάτων αλλά και την ζωτική σημασία της πρόληψης.
Ένας ξαφνικός έντονος πονοκέφαλος μπορεί να σημαίνει ότι επίκειται εγκεφαλικό
Το εγκεφαλικό επεισόδιο προκαλείται από διαταραχές ή ακόμη και διακοπή της ροής του αίματος προς τμήματα του εγκεφάλου. Όταν ένα αιμοφόρο αγγείο που καταλήγει στον εγκέφαλο αποφραχθεί εξαιτίας κάποιου θρόμβου που δημιουργείται τοπικά, το αποτέλεσμα είναι να σταματήσει η ροή του αίματος. Τότε έχουμε το αποκαλούμενο ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο. Αν ο θρόμβος που αποφράζει την ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο έχει δημιουργηθεί κάπου αλλού (π.χ. στην καρδιά ή λόγω κάποιου τραυματισμού) μιλούμε για εμβολή. Όταν τέλος ένα αιμοφόρο αγγείο στον εγκέφαλο σπάσει, προκαλώντας αιμορραγία, έχουμε έναν άλλο τύπο εγκεφαλικού επεισοδίου, το αποκαλούμενο αιμορραγικό. Σε όλες τις περιπτώσεις τα κύτταρα του εγκεφάλου νεκρώνονται επειδή παύουν να λαμβάνουν οξυγόνο με αποτέλεσμα, ανάλογα με την έκταση της βλάβης στον εγκέφαλο, να έχουμε περιορισμένη ή εκτεταμένη παράλυση, απώλεια βασικών λειτουργιών όπως η ομιλία, η όραση κλπ. ακόμη και θάνατο.
Αιμορραγικό εγκεφαλικό - Καναδικό Ίδρυμα Καρδιακών και Εγκεφαλικών Επεισοδίων
Στατιστικά, οι ηλικιωμένοι κινδυνεύουν περισσότερο από τους νέους, αν και όλα τα περιστατικά που συνέβησαν σε φίλους αφορούσαν άτομα κάτω των 50 ετών. Επίσης οι άνδρες κινδυνεύουν περισσότερο από τις γυναίκες. Οι παράγοντες κινδύνου είναι γνωστοί και μπορούμε εν πολλοίς να τους ελέγξουμε. Ο σπουδαιότερος ανεξάρτητος παράγοντας για την πρόκληση τόσο των ισχαιμικών όσο και των αιμορραγικών εγκεφαλικών επεισοδίων είναι η υπέρταση. Ο κίνδυνος εγκεφαλικού για έναν πενηντάρη με υπέρταση είναι τετραπλάσιος σε σχέση με τον πενηντάρη που ελέγχει την πίεσή του. Η θεραπεία της υπέρτασης μειώνει τα εγκεφαλικά σε ποσοστό 38% τουλάχιστον.
Μια μέρα μετά το εγκεφαλικό η αξονική αποκαλύπτει την περιοχή του εγκεφάλου που έχει νεκρωθεί ....
... προκαλώντας ημιανοψία ή ημιωπία δηλαδή ο ασθενής βλέπει τα πάντα μισά
Από εγκεφαλικά κινδυνεύουν επίσης οι καρδιοπαθείς, ιδίως όσοι πάσχουν από κολπική μαρμαρυγή, μια καρδιακή αρρυθμία στην οποία οφείλονται τα μισά θρομβοεμβολικά εγκεφαλικά. Σοβαρός παράγοντας κινδύνου είναι επίσης η στένωση της καρωτίδας που απαντάται σε ανύποπτα άτομα άνω των 65 ετών σε ποσοστό 5 έως 9% χωρίς να έχει δώσει προηγουμένως κάποια ανησυχητικά συμπτώματα. Οι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν επίσης το διαβήτη που μπορεί ακόμη και να εξαπλασιάσει τον κίνδυνο εγκεφαλικού ή και να τον πολλαπλασιάσει αν συνδυαστεί και με υπέρταση. Την αυξημένη χοληστερίνη που αυξάνει τον κίνδυνο αρτηριοσκλήρωσης και συνεπώς απόφραξης των τριχοειδών αιμοφόρων αγγείων του εγκεφάλου και όχι μόνον. Το κάπνισμα που από μόνο του διπλασιάζει τον κίνδυνο εγκεφαλικού! Η έγκαιρη διάγνωση και έλεγχος όλων των παραπάνω, ιδίως από όσους έχουν περάσει τα 50, μπορεί να μειώσει δραματικά τον κίνδυνο όχι μόνο των εγκεφαλικών αλλά και πολλών άλλων ασθενειών.
ΕΧΑΣΕ - απομνημονεύοντας τα βασικά στοιχεία του ελέγχου για εγκεφαλικό
Πως αντιλαμβανόμαστε ότι κάποιος γονέας, παππούς, γιαγιά αλλά και νεώτεροι φίλοι ή συνάνθρωποι πλήττονται από εγκεφαλικό; Τα συμπτώματα του εγκεφαλικού είναι χαρακτηριστικά. Αδυναμία, μούδιασμα ή παράλυση της μιας πλευράς του σώματος, ενός χεριού ή ενός ποδιού συμπεριλαμβανομένου ή όχι του κάτω μέρους του προσώπου. Δυσκολία στην άρθρωση και στην έκφραση, σύγχυση και δυσκολία στην κίνηση της γλώσσας. Ξαφνική απώλεια της αίσθησης σε ένα χέρι, σε ένα πόδι ή στο μισό μέρος του προσώπου. Διαταραχές της όρασης που περιλαμβάνουν απώλεια της όρασης στο ένα ή και στα δύο μάτια. Ζαλάδες, απώλεια ισορροπίας, δυσκολίες βαδίσματος, απώλεια συντονισμού των κινήσεων. Έντονος επίπονος πονοκέφαλος που εμφανίζεται ξαφνικά χωρίς να υπάρχει γνωστή αιτία. Και τέλος, έντονη όσφρηση καμένου.
Συμπληρώσετε τη διαδικασία ΕΧΑΣΕ ζητώντας από τον ασθενή να σας «βγάλει γλώσσα» - αν δεν την ελέγχει καλέστε το 166 ή το 112 ΑΜΕΣΩΣ
Αν υπάρχει κάποιο από τα παραπάνω συμπτώματα, ή ακόμη χειρότερα συνδυασμός τους, καλούμε χωρίς καθυστέρηση το ΕΚΑΒ (166 ή 112). Μια απλή δοκιμασία για να βεβαιωθούμε ότι πρόκειται πράγματι για εγκεφαλικό είναι η διαδικασία ΕΧΑΣΕ (από τα αρχικά των λέξεων Έλεγξε Χαμόγελο, Άρθρωση, Σήκωμα χεριών Έγκαιρα). Ζητούμε από τον ασθενή να Χαμογελάσει για να διαπιστώσουμε αν ελέγχει τους μυς του προσώπου. Να Αρθρώσει μια απλή πρόταση χωρίς να χάνει τα λόγια του. Και να Σηκώσει τα χέρια του για να δούμε αν μπορεί να το κάνει. Πρόκειται για το αγγλικό FAST (Face Arm Speech Time δηλαδή έλεγχος της παραμόρφωσης του Προσώπου, της δυνατότητας ανύψωσης του Βραχίονα, και της διαταραχής της Ομιλίας, Έγκαιρα) που αποτελεί την τυπική διαδικασία ελέγχου την οποία εφαρμόζουν οι εκπαιδευμένοι τραυματιοφορείς. Άλλος έλεγχος είναι το STR από τα πρώτα γράμματα της αγγλικής λέξης stroke (= εγκεφαλικό) και αντιστοιχούν στα αρχικά των λέξεων Smile – χαμογέλασε, Talk – μίλησε, Raise – ανασήκωσε τα δύο χέρια). Μπορούμε επίσης να ζητήσουμε από τον ασθενή να μας «βγάλει γλώσσα» για να διαπιστώσουμε αν την ελέγχει. Τέλος, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να αποδίδεται και στα παροδικά επεισόδια που διαρκούν μερικά δευτερόλεπτα ή μερικές ώρες ενώ στη συνέχεια τα συμπτώματα εξαφανίζονται. Αποτελούν σημαντική προειδοποίηση για μελλοντικό εγκεφαλικό επεισόδιο αφού δείχνουν ότι η ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο έχει διαταραχτεί. Πρέπει να αναφέρονται αμέσως στο γιατρό για περαιτέρω διερεύνηση και θεραπεία.

Το εγκεφαλικό, αυτός ο ύπουλος εχθρός μπορεί να περιοριστεί αν εφαρμόσουμε κάποια προληπτικά μέτρα που έχουν να κάνουν με αλλαγή στις συνήθειες ζωής και διατροφής. Με την έγκαιρη διάγνωση μπορούμε να περιορίσουμε τις μακροχρόνιες επιπτώσεις και την άσκοπη ταλαιπωρία συγγενών και φίλων. Είναι στο χέρι μας – ή μάλλον στο κεφάλι μας …

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com (Με στοιχεία από την ελληνική Wikipedia και τη www.neaygeia.gr).

Γνωμικά - Παροιμίες