15 Ιουλίου 2014

Τραγικές καθημερινές ιστορίες καπνιστών

Το κάπνισμα σκοτώνει. Ιδίως όταν συνδυάζεται με άλλους επιβαρυντικούς παράγοντες. Δεν το λένε μόνο οι στατιστικές αλλά και οι καθημερινές ανθρώπινες ιστορίες των δικών μας ανθρώπων.
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 15 Ιουλίου 2014 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-160)

Γράφαμε πριν από δύο εβδομάδες για τα απρόβλεπτα που μπορούν να προβλεφθούν (ΧΝ 2/7/2014). Ξεκινώντας να γράφω τη σημερινή στήλη ήλθαν στο νου μου μερικές ιστορίες που αξίζει να τις μοιραστώ μαζί σας. Πρόκειται για τις τραγικές ιστορίες μερικών «θεριακλήδων» καπνιστών που νομίζω ότι πρέπει να τις διαβάσουν όσοι, νέοι κυρίως, ξεκινούν τώρα το κάπνισμα.

Αρχίζω με την ιστορία του πατέρα μου. Έφυγε από το χωριό του πολύ μικρός κι ήλθε στην Αθήνα της δεκαετίας του 1920 να δουλέψει μαζί με τα μεγαλύτερα αδέλφια του στο εστιατόριο των θείων του. Σκληρή δουλειά. «Να φανταστείς», μας έλεγε, «πως όταν γινόμουν μούσκεμα στον ιδρώτα σταματούσα να στύψω τη φανέλα μου για να την ξαναφορέσω και να συνεχίσω το τρέξιμο στις εξωτερικές παραγγελίες». Κάπου εκεί ως έφηβος άρχισε το κάπνισμα. Στα 65 του περίπου μια κρίση χολής τον οδήγησε στο χειρουργείο για αφαίρεση χολόλιθων.

Ο ηπατολόγος που τον χειρούργησε μας είπε ότι δεν βρήκε μόνο πέτρες … «Τον καθάρισα όσο καλύτερα μπορούσα» μας είπε. «Αλλά πρέπει να κόψει το κάπνισμα …». Πράγματι όσο ήταν στο νοσοκομείο δεν κάπνισε καθόλου. Αλλά μόλις γύρισε σπίτι, ξανάρχισε απτόητος. Πόσες φορές τσακώθηκε με τη μητέρα μου που δεν μπορούσε να υποφέρει τη μυρωδιά του καπνού; Έφυγε στα 70 του χρόνια όταν ο καρκίνος είχε γεμίσει τους πνεύμονες …

Ένας από τους αδελφούς της μητέρας μου ήταν κι αυτός θηριώδης καπνιστής από τα νιάτα του. Συνδύαζε μάλιστα το κάπνισμα με το καλό φαγητό και το πιοτό κάθε είδους. Ούζα, κρασιά, μπύρες αλλά και πιο βαριά αλκοολούχα ποτά στην ημερησία διάταξη. Κινητικότητα καμία. Στα 40 του ήταν παχύσαρκος. Στα 50 του έκοψε το κάπνισμα αλλά όχι το φαγητό. Όταν διαγνώστηκε με βαριά καρδιοπάθεια δυσκολεύτηκε πολύ να βρει καρδιοχειρουργό που να δεχτεί να τον εγχειρήσει. Η καρδιά του κατέληξε να εργάζεται μόνο κατά 25%. Έχασε βάρος αλλά τον είχε προφτάσει ο σακχαρώδης διαβήτης. Οι παλιές συνήθειες δεν κόπηκαν εντελώς αφού επισκεπτόταν και πάλι συχνά τις παλιές καλές ταβέρνες … Έσβησε, πριν γίνει 70 χρονών ένα πρωί όταν η καρδιά του δεν μπορούσε πια να αντέξει …

Ο θεριακλής ξάδελφος κάπνιζε πάνω από τρία πακέτα την ημέρα. Περηφανευόταν μάλιστα ότι κανείς δεν μπορούσε να τον ξεπεράσει. Ακόμη κι όταν διαγνώστηκε με πνευμονική ανεπάρκεια και άρχισε να παίρνει οξυγόνο και να κοιμάται με μάσκα συνέχισε να ξεκλέβει χρόνο για ένα τσιγαράκι. Συνεχίζει να επισκέπτεται τακτικά τον πνευμονολόγο αλλά η ποιότητα της ζωής του έχει υποβαθμιστεί ιδιαίτερα. Με το παραμικρό του κόβεται η ανάσα. Δεν μπορεί να περπατήσει παρά λίγα μόνο μέτρα. Λαχανιάζει με το παραμικρό. Δεν απομακρύνεται από τη συσκευή του οξυγόνου. Ευτυχώς, έστω και αργά σταμάτησε το κάπνισμα.

Ο καλός συνάδελφος άρχισε κι αυτός να καπνίζει από πολύ νέος. «Οι δυσκολίες της ζωής» μας έλεγε. Στο γραφείο, στο σπίτι, παντού, το τσιγάρο δεν έλειπε. Έκανε ειδικές προμήθειες μήπως ξεμείνει από τσιγάρα το Σαββατοκύριακο ή τις γιορτές. Ο γιός του σπούδασε γιατρός και άρχισε να τον πιέζει να το κόψει. «Αν δεν το κόψεις μην περιμένεις να σε περιθάλψω όταν αρρωστήσεις». Ο σοβαρός επιστήμονας ήξερε τις στατιστικές. Ο πατέρας του είχε πολύ λίγες πιθανότητες να ξεφύγει …

Με τα πολλά ο φίλος μας έκοψε το τσιγάρο. Πέρασε μερικά χρόνια χωρίς πρόβλημα. «Τα καλύτερα του χρόνια», μας έλεγε. Περπατούσε πολύ. Χαιρόταν τη ζωή. Αλλά οι παλιές αμαρτίες τον πρόλαβαν. Ένας βήχας άρχισε να τον ταλαιπωρεί. Οι εξετάσεις έδειξαν όγκο στον πνεύμονα. Μπήκε στο χειρουργείο όπου του αφαίρεσαν ένα μεγάλο κομμάτι πνεύμονα. Οι χημειοθεραπείες τον εξάντλησαν, Εκεί που πίστεψε ότι γλύτωσε ήλθαν κι άλλα άσχημα νέα. Το κακό είχε προχωρήσει στα κόκκαλα. Ακτινοθεραπείες. Κι άλλες χημειοθεραπείες. Οι γιατροί σήκωσαν πλέον τα χέρια ψηλά. Αυλαία.

Μα, θα πούνε μερικοί, εμείς έχουμε ακούσει για καπνιστές που δεν έχουν κανένα πρόβλημα και ζουν ακόμη και μέχρι τα 100! Ίσως να υπάρχουν και τέτοιοι αλλά εγώ δεν τους έχω ακόμη συναντήσει. Και βέβαια θα πρέπει να δούμε πόσα πραγματικά τσιγάρα καπνίζουν την ημέρα. Συχνά, για να εντυπωσιάσουν το ακροατήριο μερικοί ίσως να ισχυριστούν ότι καπνίζουν παραπάνω από όσα καπνίζουν στ’ αλήθεια. Ύστερα έχει σημασία και αν το τσιγάρο καπνίζεται σε ανοικτό ή σε κλειστό χώρο. Ο καπνός που συγκεντρώνεται σε ένα κλειστό δωμάτιο είναι διπλά βλαβερός όχι μόνο για τον καπνιστή αλλά και για τους «παθητικούς» όπως λέμε καπνιστές, δηλαδή όσους δεν καπνίζουν αλλά αναπνέουν το ντουμάνι.

Σημασία έχει επίσης και ο συνδυασμός με άλλους παράγοντες κινδύνου. Παχυσαρκία και σακχαρώδης διαβήτης. Έλλειψη άσκησης. Κακή διατροφή. Άγχος και στεναχώριες της καθημερινότητας. Γιατί θα πρέπει εδώ να αναφέρω και την ιστορία της γιαγιάς.

Διαβητικιά από τα 30 της λόγω μεγάλης στεναχώριας, η γιαγιά έκανε κάθε μέρα ένεση ινσουλίνης μόνη της. Υπόδειγμα πειθαρχίας στο φαγητό δεν ξεπερνούσε ποτέ τα προβλεπόμενα. Το πρωινό της μετρημένο. Το μεσημέρι δύο κεφτεδάκια χωρίς ψωμί και με μπόλικο μαϊντανό και από κοντά λίγο λαδερό ή σαλάτα. Το ίδιο και το βράδυ. Με λίγο γιαούρτι και ένα μήλο. Αν βρισκόταν με παρέα, αντί για ψωμί θα έτρωγε μια μόνο πιρουνιά μακαρόνια ή μια μικρή κουταλιά γλυκό. Όποτε ένοιωθε πως δεν ήταν καλά ρυθμισμένη έπαιρνε μόνη της το ασθενοφόρο και πήγαινε στην κλινική για εξετάσεις και οδηγίες.

Το κυριότερο όμως ήταν «έξω καρδιά». Σχεδόν κάθε εβδομάδα ήταν σε κάποια έξοδο, σε κάποια εκδρομή, με κάποιες ευχάριστες παρέες. Συναναστρεφόταν πολύ τους νέους κι εμείς, τα εγγόνια της χαιρόμαστε να της κάνουμε παρέα. Έδιωχνε τις στεναχώριες σαν το λάδι το νερό. Κι αν είχε γνωρίσει στη ζωή της πίκρες και προβλήματα. Χήρα στα 30 με τρία παιδιά να μεγαλώσει. Τρεις φορές γλύτωσε από πυρκαγιές. Δεν μπόρεσε να γυρίσει στο σπίτι της στην Κωνσταντινούπολη όταν το 1963 άρχισαν οι μαζικές απελάσεις των Ελλήνων της Πόλης.

Και ναι, κάπνιζε ένα τσιγαράκι με τον καφέ της! Τρία ή τέσσερα τσιγάρα στην ημέρα. Ποτέ παραπάνω. Πάντα με καλή παρέα. Πάντα ευτυχισμένη. Πάντα αισιόδοξη! Κι έφυγε 93 χρονών, πλήρης ημερών. Η εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα …

08 Ιουλίου 2014

Η «Αθηνά» της Βαλλονίας

Ένα περιοδικό με αρχαιοελληνικό όνομα για την καλύτερη προβολή των δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας στην καταπράσινη και βροχερή νότια περιφέρεια του Βελγίου … που θα μπορούσε να το μιμηθεί και η Κρήτη
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 8 Ιουλίου 2014 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-159)

Λίγο καιρό μετά την άφιξή μου στο Βέλγιο ανακάλυψα την «Αθηνά». Το μηνιαίο περιοδικό της περιφέρειας της Βαλλονίας με επιστημονικά και τεχνολογικά νέα από τις ερευνητικές ομάδες και τις εταιρείες υψηλής τεχνολογίας που εδρεύουν στην εν λόγω περιφέρεια. Το περιοδικό είναι στα γαλλικά, διανέμεται δωρεάν και διατίθεται ηλεκτρονικά στο διαδίκτυο από τις ιστοσελίδες της Διεύθυνσης Έρευνας και Τεχνολογίας (recherche-technologie.wallonie.be).

Η Βαλλονία, που καταλαμβάνει το νότιο τμήμα του Βελγίου, έχει επενδύσει εδώ και χρόνια στην έρευνα και την καινοτομία. Με βάση μια στρατηγική ανάλυση των ισχυρών της σημείων, η περιφέρεια ομαδοποίησε και επικέντρωσε τις προσπάθειες σε επιλεγμένους πόλους ανταγωνιστικότητας στο πλαίσιο των οποίων συγκρότησε θεματικούς συνεργατικούς σχηματισμούς (clusters).

Έτσι, στον πλαίσιο του πόλου «Κινητικότητα και Μεταφορές» έχουν συγκροτηθεί δύο συνεργατικοί σχηματισμοί, ένας για την εφοδιαστική (logistics) και ένας για την αεροδιαστημική τεχνολογία. Να σημειώσουμε ότι στο πλαίσιο της διεθνούς συνεργασίας στον τομέα του διαστήματος το Βέλγιο έχει ήδη στείλει δύο αστροναύτες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό ενώ διαθέτει μια δυναμική βιομηχανία κατασκευής εξαρτημάτων για αεροσκάφη και διαστημικά οχήματα.

Ο πόλος «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» επικεντρώνεται στις κατασκευές που εξοικονομούν ενέργεια, στα βιοκλιματικά κτήρια, στην ανακύκλωση και την αξιοποίηση των αποβλήτων, στην οικολογική χημεία και τέλος στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ένας άλλος πόλος για τη «Διατροφή και την Υγεία» καλύπτει δράσεις στον τομέα της βιοτεχνολογίας και της υγείας όπως διαγνωστικές μεθόδους, συστήματα διαχείρισης φαρμάκων, καινοτόμες θεραπείες, εφαρμογές της πληροφορικής στην υγεία, καθώς και την καινοτομία στον τομέα των ιατρικών συσκευών. Παράλληλα, ο πόλος καλύπτει τον γεωργικό τομέα με στόχο την ανάπτυξη τροφίμων υψηλής ποιότητας και τη βελτίωση των συσκευασιών.

Τέλος, ο πόλος «Οριζόντιες τεχνολογίες» καλύπτει τομείς όπως: Τεχνολογίες πληροφοριών και τηλεπικοινωνιών (ηλεκτρονική υγεία, ευφυείς μεταφορές, ηλεκτρονική διακυβέρνηση). Μηχανολογία (νέα υλικά, τεχνικές διαμόρφωσης, μικροτεχνολογία και ευφυής συντήρηση εξοπλισμού). Τεχνολογίες παραγωγής, μετάδοσης, ανίχνευσης και επεξεργασίας του φωτός. Τεχνολογίες παραγωγής και επεξεργασίας πλαστικών. Και τέλος ψηφιακές τεχνολογίες επεξεργασίας εικόνας, ήχου και κειμένου (τρισδιάστατες απεικονίσεις, διαδίκτυο, ψηφιακή αρχειοθέτηση, βιντεοπαιχνίδια, ηλεκτρονική υπογραφή).

Σήμερα, οι δαπάνες για έρευνα και καινοτομία στην Βαλλονία αντιστοιχούν στο 2,2% του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος (ΑΕΠ) και καλύπτονται κυρίως από τον ιδιωτικό τομέα. Ωστόσο, το αδύνατο σημείο της περιφέρειας είναι η έλλειψη εξειδικευμένων μηχανικών και επιστημόνων αλλά και οι ελλείψεις όσον αφορά την δια βίου εκπαίδευση του πληθυσμού κάτι που ευνοεί την εισαγωγή επιστημόνων και τεχνικών από άλλες περιοχές.

Η «Αθηνά» λοιπόν πραγματεύεται όλα τα παραπάνω θέματα με εύληπτο τρόπο ακόμη και για μη εξειδικευμένους αναγνώστες. Ακριβώς γιατί δεν είναι μια εξειδικευμένη επιστημονική επιθεώρηση αλλά ένα περιοδικό που απευθύνεται στους πολίτες οι οποίοι πρέπει να είναι ενημερωμένοι και περήφανοι για τις δραστηριότητες που αναπτύσσονται στην περιφέρειά τους. Ας ξεφυλλίσουμε τα δύο τελευταία τεύχη …

Διαβάζουμε για την ημερίδα σχετικά με τα σύνθετα υλικά στην οποία αναφέρθηκε η πρόοδος της Nanora, της συμμαχίας των περιφερειών για τα νανοϋλικά, στην οποία συμμετέχουν κάποιες εταιρείες από την Βαλλονία. Τα νέα του συνεργατικού σχηματισμού για τον αγροτικό τομέα επικεντρωμένα στις δραστηριότητες της εξαγωγής βιοενεργών συστατικών από φυτά αλλά και στην εκπαίδευση του προσωπικού επιχειρήσεων παραγωγής τροφίμων σε θέματα υγιεινής. Ανακοίνωση για το δεύτερο ηλιακό αεροπλάνο της Solvay που πρωτοπέταξε στις 2 Ιουνίου και είναι εφοδιασμένο με ένα εξαιρετικά λεπτό φύλο πολυουρεθάνης το οποίο προστατεύει τα φωτοβολταϊκά στοιχεία στις πτέρυγες του αεροπλάνου.

Ρεπορτάζ για το CERISIC, το κέντρο μελετών και ερευνών στους τομείς χημείας-βιοχημείας, ηλεκτροτεχνίας, μηχανολογίας και θερμικών μηχανών. Ιδιαίτερη αναφορά σε ένα σύστημα προβλεπτικής συντήρησης κινητήρων εσωτερικής καύσης που θα διευκολύνει την έγκαιρη συντήρηση και την εξοικονόμηση πόρων. Άρθρο ανασκόπησης για τους δορυφόρους που χρησιμοποιούνται στην Μετεωρολογία. Νέες ελπίδες θεραπείας για ηπατικές μεταστάσεις – με βάση τις εργασίες που γίνονται στο πανεπιστήμιο της Λιέγης.

Συνέντευξη με έναν καθηγητή του πανεπιστημίου της Ναμύρ σχετικά με την εξαγωγή σχιστολιθικού αερίου – όπου ο καθηγητής αναφέρει ότι δεν διαθέτει επαρκή στοιχεία για να διατυπώσει εμπεριστατωμένη γνώμη σχετικά με την εξαγωγή του εν λόγω αερίου στο Βέλγιο. Αναφορά στο νέο όχημα τροφοδοσίας του διεθνούς διαστημικού σταθμού, το οποίο θα ονομαστεί «Ζώρζ Λεμαίτρ» προς τιμή ενός βέλγου ιερωμένου και φυσικομαθηματικού, που χρημάτισε καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Λουβέν και διατύπωσε πρώτος τη θεωρία της μεγάλης έκρηξης δημιουργίας του σύμπαντος. Κριτική παρουσίαση επιστημονικών βιβλίων για παιδιά 5 έως 10 ετών. Για τις γέφυρες, την οικολογική χημεία, την γεωλογία, τις κατοικίες, τις φάλαινες …

Γιατί τα γράφω όλα αυτά; Μα για να προτρέψω και τους Κρητικούς να μιμηθούν τους Βαλλόνους! Έχουμε Πανεπιστήμιο, Πολυτεχνείο, ΤΕΙ, Ινστιτούτο Τεχνολογίας και Έρευνας, ΜΑΙΧ, Αστεροσκοπείο, εταιρείες υψηλής τεχνολογίας και τόσα άλλα. Οι δραστηριότητές τους αξίζει να προβληθούν με τρόπο που να τις κάνει κατανοητές στους πολίτες ώστε η επιστήμη και η τεχνολογία να τεθούν καλύτερα στην υπηρεσία του κόσμου. Αλλά και οι νέοι μας επιστήμονες να αξιοποιηθούν καλύτερα στον τόπο τους χωρίς να πρέπει να αναζητούν πάντα την τύχη τους στο εξωτερικό.

Η «Αθηνά», η δική μας θεά της σοφίας έχει πάντα κάτι να μας διδάξει …

02 Ιουλίου 2014

Προβλέποντας τα απρόβλεπτα

Το μέλλον δεν είναι πάντα απρόβλεπτο. Τα αποτελέσματα μερικών πράξεων είναι γνωστά με μαθηματική ακρίβεια, και συχνά είναι πολύ δυσάρεστα
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 2 Ιουλίου 2014 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-158)

Κανείς δεν γνωρίζει τι του επιφυλάσσει το αύριο. Όμως σε πολλά θέματα μπορούμε να κάνουμε αρκετά ασφαλείς προβλέψεις. Ο αδιάβαστος μαθητής είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα αποτύχει στις εξετάσεις. Ο απρόσεκτος οδηγός κάποια στιγμή θα εμπλακεί σε ατύχημα. Η φλύαρη φιλενάδα δεν θα κρατήσει το μυστικό που της εμπιστευθήκατε. Ο ατζαμής μάστορας θα παραδώσει το έργο με κακοτεχνίες.

Θυμάμαι τη συμβουλή που μας έδιναν όταν στα νιάτα μου μάθαινα ιστιοπλοΐα με τους ναυτοπροσκόπους. Όταν φυσάει και δεν υπάρχει άλλο πανί στο πέλαγος μην αποφασίσετε να βγείτε εσείς πρώτοι. Όταν υπάρχει ένα μόνο πανί στον ορίζοντα είναι πιθανόν να είναι κάποιος τρελός. Όταν υπάρχουν δύο πανιά στον ορίζοντα, ζυγιάστε καλά τις συνθήκες πριν αποφασίσετε να είστε ο τρίτος.

Υπερβολικές προφυλάξεις θα πουν κάποιοι. Έλλειψη πνεύματος ριψοκινδύνευσης θα πουν άλλοι. Η τύχη βοηθά τους τολμηρούς λένε πολλοί που ρίχνονται ασυλλόγιστα στον κίνδυνο. Όμως οι τολμηροί είναι και έξυπνοι! Έχουν κάποια αξιόλογη εμπειρία, έχουν προετοιμαστεί κατάλληλα, έχουν ειδική εκπαίδευση, γνωρίζουν το αντικείμενο. Κι αν πάρουν κάποιο ρίσκο, έχουν τις πιθανότητες με το μέρος τους.

Τι πιθανότητες έχει με το μέρος του ο μεθυσμένος οδηγός; Ο αγρότης που καίει ξερόχορτα μέσα στον καύσωνα όταν έχει σηκωθεί αέρας; Η κοπέλα με την ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα που δεν βάζει αντηλιακό το μεσημέρι στην παραλία; Ο ιδιοκτήτης που κτίζει μέσα στο ρέμα; Ο εργολάβος που αλλάζει τα σχέδια του μηχανικού χωρίς να τον ρωτήσει; Ο υπουργός που εγκρίνει κάποιο έργο χωρίς τις απαραίτητες περιβαλλοντικές μελέτες και στρατηγικές μελέτες επιπτώσεων;

Οι στατιστικές δείχνουν ότι ο μεθυσμένος οδηγός με οινόπνευμα στο αίμα τρεις φορές πάνω από το μέγιστο νόμιμο όριο έχει 10 φορές περισσότερες πιθανότητες να κάνει ατύχημα. Για τον οδηγό με πέντε φορές παραπάνω οινόπνευμα στο αίμα οι πιθανότητες ατυχήματος είναι 100 φορές μεγαλύτερες! Και ποιος είναι αυτός ο οδηγός; Απλά εκείνος που έχει πιεί μέσα στο δίωρο δέκα αντί για δύο ποτηράκια! Ρίσκο με πιθανότητες 100 φορές εναντίον σου; Μα δεν πρόκειται για ριψοκινδύνευση αλλά για καθαρή αυτοκτονία …

Αμ ο αγρότης που αποφασίζει να κάψει τα ξερόχορτα μέσα στο καλοκαίρι κι ενώ έχει σηκωθεί το μελτέμι! Είναι σίγουρο ότι θα ξεκινήσει μεγάλη πυρκαγιά, ιδίως αν βρίσκεται κοντά σε δασική έκταση. Δυστυχώς, οι περισσότεροι από τους εμπρηστές φαίνεται ότι μένουν ατιμώρητοι. Ο Ανδριανός Γκουρμπάτσης, απόστρατος αντιστράτηγος του Πυροσβεστικού Σώματος και νομικός έχει αναλύσει διεξοδικά την εγκληματικότητα των εμπρησμών και το προφίλ των εμπρηστών σε αστικές, αγροτικές και δασικές περιοχές για την περίοδο από το 2000 έως το 2010. Από τις μελέτες του προκύπτει ότι στις 100 πυρκαγιές εξιχνιάζονται οι 60 αλλά παραπέμπονται στο δικαστήριο οι υπαίτιοι μόνο των 30, από τους οποίους καταδικάζεται – κρατηθείτε – μόνον ο ένας! Συνεπώς, εδώ ίσως ο αγρότης αφού γνωρίζει ότι έχει μόνο μία πιθανότητα στις 100 να καταδικαστεί, ναι, έχει τις πιθανότητες με το μέρος του …

Για να δούμε την κοπέλα με την ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα που κάνει ηλιοθεραπεία με τις ώρες χωρίς να βάζει και αντηλιακό υψηλής προστασίας. Αν έχει και πολλές φακίδες στην πλάτη, μερικές από τις οποίες κάπως μεγάλες, κι αν έχει κατ’ επανάληψη καεί από τον ήλιο στο παρελθόν, έχει 5 στις χίλιες πιθανότητες να προσβληθεί από μελάνωμα μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Ως γυναίκα, οι πιθανότητες επιβίωσής της από την συχνά επιθετική αυτή μορφή του καρκίνου του δέρματος είναι μεγαλύτερες από εκείνες των ανδρών. Επίσης, οι πιθανότητες επιβίωσης ή και θεραπείας αυξάνουν ιδιαίτερα όσο πιο νωρίς διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί το μελάνωμα. Υπό την προϋπόθεση βέβαια να υπάρχει συνεχής παρακολούθηση για τα επόμενα 10 χρόνια αλλά και μετά. Συμπέρασμα: βάζετε το αντηλιακό σας για να αποφύγετε όλες αυτές τις ταλαιπωρίες …

Ας δούμε τώρα πόσο κινδυνεύει ο ιδιοκτήτης που κτίζει σε περιοχή η οποία απειλείται από πλημμύρες. Η Ειδική Γραμματεία Υδάτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, εφαρμόζοντας τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ύδατα και τις πλημμύρες, έχει εκδώσει χάρτες προκαταρκτικής αξιολόγησης των κινδύνων πλημμύρας για τα 14 υδατικά διαμερίσματα της χώρας. Οι χάρτες αυτοί περιλαμβάνουν τις ζώνες δυνητικά υψηλού κινδύνου πλημμύρας καθώς και τις ιστορικές πλημμύρες στις διάφορες περιοχές. Η Ειδική Γραμματεία Υδάτων έχει επίσης δημιουργήσει και μια βάση δεδομένων στην οποία καταγράφονται οι σημαντικές και οι λιγότερο σημαντικές ιστορικές πλημμύρες. Συνεπώς, τα δεδομένα υπάρχουν και όποιος θέλει να ριψοκινδυνέψει να κατασκευάσει ένα σπίτι εκεί όπου σε λίγα χρόνια θα σημειωθεί πλημμύρα, να μην έχει μετά απαίτηση να τον αποζημιώσει το κράτος για τις ζημιές που θα υποστεί. Εδώ βέβαια υπάρχει ευθύνη και των αρμόδιων υπηρεσιών πολεοδομίας αλλά και των υπεύθυνων για τα χωροταξικά σχέδια, αλλά αυτή η συζήτηση ανήκει σε άλλη σφαίρα και δεν είναι σκόπιμο να την ανοίξουμε εδώ.

Για τις επιπτώσεις που έχουν στην αντισεισμική συμπεριφορά των κτηρίων ακόμη και οι παραμικρές επεμβάσεις στα σχέδια του μηχανικού, έχουμε γράψει κατ’ επανάληψη από αυτήν εδώ τη στήλη. Οι επιταχύνσεις που προκαλεί ακόμη και ένας μέτριος σεισμός μπορούν να αποδειχτούν καταστροφικές για μια κατασκευή στην οποία δεν έχουν τηρηθεί επακριβώς τα σχέδια. Εκτός από την πιθανότητα τραυματισμού ή και θανάτου των κατοίκων, οι υλικές ζημιές που θα προκληθούν θέτουν σε κίνδυνο την σημαντική επένδυση του ιδιοκτήτη. Ο οποίος, αν αποδειχτεί ότι δεν τήρησε τα σχέδια ίσως να μην αποζημιωθεί κιόλας για τις ζημιές που θα έχει υποστεί.

Τέλος, ο υπουργός που εγκρίνει κάποιο έργο χωρίς τις απαραίτητες περιβαλλοντικές και στρατηγικές μελέτες επιπτώσεων, κινδυνεύει να προκαλέσει την καταδίκη της χώρας για μη τήρηση των προβλεπόμενων οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με αποτέλεσμα πρόστιμα και καθυστερήσεις που επιβαρύνουν τους φορολογούμενους.

Ποιος είπε ότι το μέλλον είναι αόρατο; Σε πολλές περιπτώσεις μόνον οι τυφλοί δεν μπορούν να το προβλέψουν …

24 Ιουνίου 2014

Καλοκαιρινές σκέψεις για τα παιδιά

Μερικές σκέψεις για την παραγωγική απασχόληση των παιδιών στις διακοπές αλλά και μερικές συμβουλές για προστασία από τους καλοκαιρινούς κινδύνους
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 24 Ιουνίου 2014 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-157)

Μπήκαμε στο καλοκαίρι! Οι εξετάσεις στα σχολεία τελειώνουν. Οι μαθητές παίρνουν τους ελέγχους και προγραμματίζουν τις διακοπές. Στη θάλασσα, στο βουνό, στην πόλη. Οι Χανιώτες, που έχουν τόσο κοντά τη θάλασσα απ' τη μια και το βουνό από την άλλη είναι προνομιούχοι, σε αντίθεση με τους κατοίκους των μεγάλων πόλεων, οι περισσότεροι από τους οποίους θα περιορίσουν δραστικά τις διακοπές τους λόγω της οικονομικής κρίσης.

Συζητούσα τις προάλλες με μια μητέρα μικρών παιδιών που αντιμετώπιζε, όπως οι περισσότεροι γονείς, το μεγάλο πρόβλημα. Πως θα απασχολήσω τα παιδιά μου στις διακοπές; Συνήθως, μου είπε, τα αφήνω να δουν λίγη τηλεόραση, να παίξουν βιντεοπαιχνίδια, να περιηγηθούν στο διαδίκτυο. Η θάλασσα είναι κοντά κι έτσι κάνουμε και μπάνια …
Νομίζω ότι οι διακοπές προσφέρονται και για πιο παραγωγικές δραστηριότητες. Θεωρώ ότι τα παιδιά που τελειώνουν το Λύκειο πρέπει να ξέρουν οπωσδήποτε μερικά βασικά πράγματα, τα οποία δεν διδάσκονται απαραίτητα στο σχολείο. Χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή για βασικές εργασίες (επεξεργασία κειμένου, υπολογισμούς, κλπ.). Τυφλό σύστημα δακτυλογράφησης. Οδήγηση αυτοκινήτου. Και βασικές πρώτες βοήθειες.

Ωστόσο, ενώ υπάρχουν πολυάριθμες δυνατότητες εκμάθησης της χρήσης επεξεργαστή κειμένων και λογισμικού υπολογιστικών φύλλων στο διαδίκτυο, τα μαθήματα για τυφλό σύστημα δακτυλογράφησης σπανίζουν. Ευτυχώς υπάρχει ένα δωρεάν σύστημα εκμάθησης γρήγορης πληκτρολόγησης, το Sense-Lang, το οποίο υποστηρίζει και ελληνικά. Θα χρειαστούν βέβαια και πολλές ασκήσεις για να γίνουν τα παιδιά βιρτουόζοι. Βάλτε τα να αντιγράψουν κείμενα από βιβλία ή από εφημερίδες. Αν εξασκηθούν παίζοντας θα μπορούν στη συνέχεια να γίνουν αποδοτικότερα σε όποια δουλειά κι αν κάνουν στο μέλλον όπου θα απαιτείται δακτυλογράφηση κειμένων π.χ. στις σημειώσεις και εργασίες στο σχολείο.

Για την άδεια οδήγησης απαιτείται ελάχιστη ηλικία 18 ετών. Με τη νέα νομοθεσία προβλέπεται άδεια οδήγησης μοτοποδηλάτου έως 50 κ.ε. (κατηγορία ΑΜ) από ηλικία 16 ετών. Οι σύγχρονες σχολές οδήγησης φροντίζουν να εκπαιδεύουν τους υποψήφιους οδηγούς σε θέματα οδικής ασφάλειας και πρώτων βοηθειών, κάτι που κανονικά πρέπει να τους κάνει προσεκτικότερους στο δρόμο. Μαθήματα βασικών πρώτων βοηθειών οργανώνουν και πολλές εθελοντικές οργανώσεις (Ερυθρός Σταυρός, Ελληνική Ομάδα Διάσωσης, κλπ.).

Όμως, τα παιδιά μπορούν να αξιοποιήσουν τις διακοπές εργαζόμενα ώστε να αποκτήσουν και κάποιες εμπειρίες από την ζωή. Δεν είναι πάντα σκόπιμο να απασχοληθούν στην οικογενειακή επιχείρηση παρόλο που και αυτό είναι χρήσιμο. Υπάρχουν πάντα κάποιοι φίλοι ή συγγενείς στους οποίους έχετε εμπιστοσύνη, οι οποίοι θα μπορούσαν να απασχολήσουν δημιουργικά τα παιδιά έστω και για λίγες εβδομάδες.

Θυμάμαι πως ο πατέρας μου με είχε βάλει σε δουλειά μόλις τελείωσα την 1η Δημοτικού. Σε έναν γερο-ζωγράφο που έκανε μεγάλες διαφημιστικές ταμπέλες, την εποχή που δεν υπήρχαν οι γιγαντοαφίσες. Έμαθα να μεγεθύνω μικρές ζωγραφιές και τον βοηθούσα να χαράξει τους οδηγούς για να ζωγραφίσει τα γράμματα των διαφημίσεων. Και μου έδινε 20 δραχμές την εβδομάδα, τις οποίες βέβαια του τις έδινε ο πατέρας μου. Όμως έμαθα πως έπρεπε κάθε πρωί να σηκωθώ να πάω στην δουλειά! Να πάρω το λεωφορείο και να περπατήσω κάποια απόσταση. Βέβαια, το απόγευμα πήγαινα στην θάλασσα, αλλά η δουλειά, δουλειά.

Έτσι όλα τα καλοκαίρια από την πρώτη δημοτικού μέχρι που τελείωσα το πανεπιστήμιο δούλευα για να μαθαίνω και να βγάζω κι ένα χαρτζιλίκι. Σε έναν ηλεκτρολόγο σήκωνα το τηλέφωνο όταν απουσίαζε. Σε ένα εργαστήριο ζωγραφικής κεραμικών για τους τουρίστες. Στο εστιατόριο του πατέρα μου ως βοηθός σερβιτόρου και πλύντης ποτηριών και μαχαιροπήρουνων. Στην κατασκευαστική εταιρεία του θείου μου ως επιμετρητής, υπεύθυνος για τα ένσημα του ΙΚΑ και βοηθός επιστάτη. Και τέλος στο ομοιοπαθητικό φαρμακείο του Παύλου Τζιβανίδη (που αγοράστηκε έκτοτε από τον Γιώργο Κορρέ).

Όμως ξεφύγαμε … Το καλοκαίρι δεν είναι βέβαια μόνο για δουλειά. Είναι και για διασκέδαση. Υπό την προϋπόθεση ότι προσέχουμε ώστε να προφυλαχτούμε από τους ιδιαίτερους καλοκαιρινούς κινδύνους.

Φοράμε καπέλο για να αποφύγουμε την ηλίαση. Πίνουμε άφθονα υγρά για να αποφύγουμε την αφυδάτωση. Και βάζουμε πάντα αντηλιακό για να μην πάθουμε εγκαύματα αλλά και για να προφυλαχτούμε από το μελάνωμα, μια μορφή καρκίνου του δέρματος η οποία αν δεν διαγνωστεί έγκαιρα μπορεί να προκαλέσει επιθετικότατες μεταστάσεις. Τα παιδιά χρειάζονται ιδιαίτερη φροντίδα γιατί δεν καταλαβαίνουν! Τέλος, το καλοκαίρι φροντίζουμε να μην αφήνουμε μωρά ή μικρά παιδιά στο αυτοκίνητο. Το αυτοκίνητο συγκεντρώνει τη θερμότητα σαν θερμοκήπιο και το παιδί κινδυνεύει να σκάσει από θερμοπληξία και να πεθάνει αβοήθητο!

Απαραίτητες και οι προφυλάξεις από τα κουνούπια, τις σφήκες και τα άλλα επικίνδυνα έντομα. Για τα παιδιά οι κουνουπιέρες τη νύχτα και τα εντομοαπωθητικά με βάση βότανα (π.χ. σιτρονέλλα) είναι απαραίτητα. Προσοχή στις αλλεργικές αντιδράσεις που απαιτούν άμεση προσφυγή σε γιατρό ή κλήση των επειγόντων (112 ή 166).

Στη θάλασσα και στις πισίνες δεν καταπίνουμε το νερό, προσπαθούμε να μην τρίβουμε τα μάτια μας και ξεπλενόμαστε με καθαρό, γλυκό νερό μετά το μπάνιο. Φροντίζουμε να μάθουμε κολύμπι στα παιδιά από μικρή ηλικία. Και τα επιτηρούμε για να μην απομακρύνονται από την παραλία όταν κολυμπούν στη θάλασσα. Τα μικρά παιδιά μπορούν να πνιγούν και σε λίγα εκατοστά νερού ή σε ένα κουβά, πολύ περισσότερο στην πισίνα ή στη θάλασσα. Δεν κολυμπούμε μετά από πλούσιο γεύμα, δεν κάνουμε βουτιές σε σημεία που δεν γνωρίζουμε και περιφράζουμε την πισίνα για να μην πέσουν μέσα μικρά παιδιά που δεν ξέρουν κολύμπι.

Καλές και παραγωγικές διακοπές σε όλους!

17 Ιουνίου 2014

Σημερινές αποφάσεις, μελλοντικές επιπτώσεις

Να μάθω ξένες γλώσσες και ποιες; Να αρχίσω το κάπνισμα; Τι να σπουδάσω για να έχω δουλειά όταν αποφοιτήσω; Και με τι κριτήρια να ψηφίσω για να ζήσουν καλύτερα τα παιδιά μου στο μέλλον;
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 17 Ιουνίου 2014 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-156)

Παίξαμε ένα παιχνίδι με τα παιδιά που ήλθαν στην Πρώτη Γιορτή Υποδοχής του Καλοκαιριού που οργάνωσε το περασμένο Σαββατοκύριακο στη Λευκάδα ο Σύλλογος Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Πρέβεζας-Λευκάδας. Το λέγανε «Γιατί πρέπει να μαθαίνουμε ξένες γλώσσες;». Κάθε παιδί έλεγε τι θέλει να γίνει όταν μεγαλώσει και γιατί, κατά τη γνώμη του, θα έπρεπε να μάθει ξένες γλώσσες και ποιες.


Υπήρχαν όμως και παιδιά που είπαν ότι στο μελλοντικό τους επάγγελμα δεν χρειαζόταν να μιλούν ξένες γλώσσες. Τους εξήγησα πόσο λάθος έκαναν! Ο μέλλων παπάς, δεν είχε ακούσει την ανάγνωση του Ευαγγελίου σε όλες τις γλώσσες στη λειτουργία της Δεύτερης Ανάστασης. Και δεν γνώριζε το σημαντικό ιεραποστολικό έργο της Ορθόδοξης Εκκλησίας σε όλο τον κόσμο. Ο μέλλων νεκροθάφτης δεν είχε ακούσει για τη μεταφορά νεκρών στο εξωτερικό και τις διατυπώσεις με τα τελωνεία και τις μεταφορικές εταιρείες. Ευτυχώς, στην αίθουσα υπήρχαν καθηγητές ξένων γλωσσών και γονείς και ελπίζω να ξαναπαίξουν το παιχνίδι με τα παιδιά τους έτσι ώστε να τα παρακινήσουν προς την εκμάθηση ξένων γλωσσών.

Πόσες από τις σημερινές μας αποφάσεις έχουν επιπτώσεις που θα φανούν σε μερικά χρόνια; Η εκμάθηση ή όχι μιας ξένης γλώσσας απαιτεί πολύχρονη προσπάθεια. Αν αποφασίσει κάποιος ότι η προσπάθεια αυτή δεν αξίζει τον κόπο, θα καταλάβει το λάθος του όταν θα είναι πια πολύ αργά για να το διορθώσει ή όταν θα χρειάζεται πολύ μεγαλύτερη προσπάθεια για να πετύχει τον ίδιο στόχο.

Πόσα παιδιά εγκαταλείπουν το σχολείο επειδή αποφασίζουν με βάση κάποια λανθασμένα κριτήρια; Όταν θα διαπιστώσουν το λάθος τους μερικά χρόνια αργότερα θα είναι πολύ δύσκολο να ξανακαθίσουν στα θρανία για να καλύψουν το χαμένο χρόνο. Δύσκολο αλλά όχι ακατόρθωτο βέβαια, αφού συχνά διαβάζουμε στις ειδήσεις για μεγάλους ανθρώπους που σπουδάζουν και παίρνουν με επιτυχία ακόμη και πανεπιστημιακά πτυχία.

Άλλες αποφάσεις που παίρνουμε σήμερα θα έχουν κάποιες μελλοντικές επιπτώσεις στην υγεία μας. Όποιοι νέοι αρχίζουν σήμερα το κάπνισμα είναι στατιστικά σχεδόν σίγουρο (πιθανότητες γύρω στο 70%) ότι θα αντιμετωπίσουν σε λίγα χρόνια σοβαρές ασθένειες. Καρκίνους, πνευμονική ανεπάρκεια, καρδιαγγειακά νοσήματα. Σήμερα το κάπνισμα ίσως να τους προσφέρει κάποια πρόσκαιρη απόλαυση και ιδίως κάποια αποδοχή από την παρέα τους. Όμως το τίμημα μακροπρόθεσμα είναι σχεδόν πάντα πολύ βαρύ, όχι μόνο για τον σημερινό καπνιστή αλλά και για τα μέλη της οικογένειάς του που θα ζήσουν νοσοκομεία, οξυγόνα, φροντίδες στο σπίτι πριν να συμβεί πρόωρα το μοιραίο …

Για να μη μιλήσουμε για την απόφαση να δοκιμάσει κάποιος έστω και κάποια ήπια ναρκωτικά. Ακόμη και το χασισάκι, έχει πια αποδειχτεί ότι μακροπρόθεσμα δημιουργεί ψυχώσεις στους χρήστες. Επιθετικότητα, κατάθλιψη, παραισθήσεις, παράνοια, σχιζοφρένεια, αυτοκτονικές τάσεις, Ιδίως αν υπάρχει και κάποια κληρονομική προδιάθεση ή και οι περιβαλλοντικές συνθήκες είναι ιδιαίτερα δύσκολες και απαιτητικές. Βέβαια, κι εδώ αν κάποιος αντιληφθεί έγκαιρα το πρόβλημα και ζητήσει ιατρική βοήθεια είναι δυνατόν να ξεφύγει. Αλλά η προσπάθεια θα είναι υπεράνθρωπη και πολύχρονη. Και θα απαιτήσει ισχυρή θέληση και επιμονή.

Μια άλλη απόφαση που σίγουρα έχει μακροπρόθεσμες επιπτώσεις είναι η επιλογή του μελλοντικού επαγγέλματος. Σε ένα περιβάλλον με μεγάλη ανεργία, ιδίως μεταξύ των πτυχιούχων ανωτάτων σχολών, η επιλογή του μελλοντικού επαγγέλματος αποτελεί πραγματική σπαζοκεφαλιά. Και η απόφαση μπορεί να οδηγήσει σε μια ευτυχισμένη ζωή ή σε δυστυχία, προβλήματα και κατάθλιψη λόγω χρόνιας ανεργίας.

Το μεγάλο ερώτημα που σίγουρα βασανίζει πολλούς νέους και νέες είναι πράγματι «τι να σπουδάσω για να έχω δουλειά όταν αποφοιτήσω;». Η απάντηση δεν είναι πάντα εύκολη. Χρειάζεται προσεκτική μελέτη και εκτίμηση όλων των παραγόντων. Κατ’ αρχάς χρειάζεται κάποια αυτοεξέταση. Θέλεις να γίνεις γιατρός αλλά λιποθυμάς μόλις αντικρίσεις αίματα; Ξανασκέψου το! Αεροπόρος αλλά έχεις μυωπία και φοβάσαι τα ύψη; Μην το αποτολμήσεις. Έμπορος αλλά δεν μπορείς να πείσεις τους φίλους σου ούτε μια φορά να σε ακολουθήσουν σε ένα πάρτι; Μάλλον δεν κάνεις …

Αλλά ακόμη κι αν κάνεις για δικηγόρος, για μηχανικός ή για γιατρός, θα πρέπει να σκεφτείς σοβαρά τι ακριβώς θα κάνεις σε αυτούς τους επαγγελματικούς χώρους με δεδομένο τον κορεσμό που υπάρχει στα αντίστοιχα επαγγέλματα. Τα οποία, απαιτούν και πολύχρονες σπουδές, μια επένδυση για την οποία θα πρέπει να έχεις κάνει καλούς υπολογισμούς πριν την ξεκινήσεις. Θα πρέπει επίσης να έχεις ευελιξία ώστε να μπορείς να αλλάξεις τους στόχους σου καθοδόν αν διαπιστώσεις ότι οι αρχικές σου παραδοχές έχουν πια αλλάξει. Ιδιαίτερα χρήσιμη μπορεί να αποδειχτεί η προσφυγή στις υπηρεσίες επαγγελματικού προσανατολισμού του ΕΟΠΠΕΠ.

Ας κλείσουμε αυτό το σημείωμα και με κάποιες γενικότερες σκέψεις. Πόσοι από εμάς σκέπτονται τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της ψήφου μας στις εκλογές; Σήμερα η χώρα μας αντιμετωπίζει μεγάλες δυσκολίες και πρέπει να καταβάλει υπεράνθρωπες προσπάθειες για να αποκαταστήσει το επίπεδο διαβίωσης των πολιτών της. Όμως, η σημερινή κατάσταση οφείλεται στις αποφάσεις του παρελθόντος, αποφάσεις που έλαβαν κυβερνήσεις που είχαν ψηφιστεί με μεγάλες μάλιστα πλειοψηφίες από εμάς τους ίδιους. Ψηφίσαμε πιστεύοντας σε υποσχέσεις που ενδόμυχα γνωρίζαμε ότι ήταν αδύνατον να υλοποιηθούν ενώ μερικοί που χαρακτηρίστηκαν γρήγορα ως «γραφικοί» ή ως «Κασσάνδρες» μας προειδοποιούσαν για τις παγίδες που θα συναντούσαμε μπροστά μας.

Το σημερινό παιδί είναι ο πατέρας του αυριανού ενήλικα, είπε κάποιος σοφός. Οι σημερινές μας αποφάσεις σε ατομικό ή και συλλογικό επίπεδο θα καθορίσουν το μέλλον μας ως πολιτών και ως κοινωνίας. Από αυτές εξαρτάται αν θα αποφύγουμε κάποιες καταστροφές ή αν θα τις υποστούμε. Ας κοιτάξουμε λίγο πιο μακριά από τη μύτη μας ως άτομα και ως κοινωνία κι ας βοηθήσουμε τους νέους να πάρουν σωστές αποφάσεις για ένα λαμπρό μέλλον!

11 Ιουνίου 2014

Τα τροχαία τα πληρώνουμε όλοι!

Οι οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις των τροχαίων δεν αφορούν μόνο τα θύματα και τις οικογένειες τους αλλά όλους μας, που πληρώνουνε άμεσα ή έμμεσα ένα σημαντικό ποσό κάθε χρόνο
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 11 Ιουνίου 2014 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-155)

Πόσο κοστίζουν τα τροχαία ατυχήματα; Ρωτήστε τη χαροκαμένη μάνα ή τον κεραυνοβολημένο πατέρα. Την πονεμένη σύζυγο, την αρραβωνιαστικιά, τη φιλενάδα. Τα ορφανά. Όσους έχασαν τον αγαπημένο αδελφό ή αδελφή. Τον γκαρδιακό φίλο. Ναι! Το ψυχικό κόστος των τροχαίων είναι μεγάλο για όσους μένουν πίσω. Αλλά και για όσους επιζούν με μια χρόνια αναπηρία, συχνά καθηλωμένοι στο κρεβάτι ή στην αναπηρική καρέκλα το κόστος είναι επίσης δυσβάστακτο.

Όμως σημαντικές είναι και οι οικονομικές και οι κοινωνικές επιπτώσεις των ατυχημάτων γενικότερα. Πρόσφατα, η εθνική υπηρεσία ασφάλειας αυτοκινητοδρόμων των ΗΠΑ υπολόγισε το κόστος αυτών ακριβώς των επιπτώσεων των τροχαίων στην Ηνωμένες Πολιτείες για το έτος 2010. Η μελέτη παρουσιάζει ενδιαφέρον λόγω της μεθοδολογικής προσέγγισης που έχει υιοθετηθεί για τον υπολογισμό του κόστους με το οποίο επιβαρύνεται ο πολίτης.

Το 2010 στις ΗΠΑ από τα τροχαία σκοτώθηκαν 32.999 άτομα, τραυματίστηκαν 3,9 εκατομμύρια και υπέστησαν ζημιές 24 εκατομμύρια οχήματα. Το συνολικό κόστος ανήλθε σε περίπου 200 εκατ. ευρώ που αντιστοιχεί στο 1,9% του πραγματικού ακαθάριστου εθνικού προϊόντος των ΗΠΑ. Κόστος που επιβαρύνει κατά περίπου 660 ευρώ κάθε εν ζωή αμερικάνο …

Στο συνολικό κόστος συνυπολογίστηκαν όλες οι συνιστώσες. Η απώλεια παραγωγικότητας στο σπίτι και στην εργασία. Οι ζημιές στην περιουσία. Οι ιατρικές δαπάνες. Το κόστος λόγω της κυκλοφοριακής συμφόρησης που προκαλούν τα ατυχήματα και που περιλαμβάνει τις καθυστερήσεις, την αυξημένη κατανάλωση καυσίμων και την παραγωγή αερίων του θερμοκηπίου και άλλων ρύπων. Τα δικηγορικά και δικαστικά έξοδα. Το κόστος των ιατρικών υπηρεσιών άμεσης επέμβασης και οι υπόλοιπες δαπάνες της διοίκησης που αντιστοιχούν σε επιπλέον φόρους ύψους περίπου 150 ευρώ ετησίως για κάθε αμερικανικό νοικοκυριό. Οι διοικητικές δαπάνες των ασφαλιστικών εταιρειών. Και τέλος, η συνολική επιβάρυνση στην ποιότητα ζωής, που αποδείχτηκε ότι ήταν και η μεγαλύτερη συνιστώσα.

Ποιες είναι οι κύριες αιτίες των ατυχημάτων; Οι ίδιες ακριβώς με εκείνες που είναι και στην Ελλάδα. Οδήγηση υπό την επήρεια οινοπνεύματος. Υπερβολική ταχύτητα. Μη χρήση ζώνης ασφαλείας. Αφηρημάδα. Και η μη χρήση κράνους για τους μοτοσικλετιστές.

Ας αναλύσουμε λίγο την αφηρημάδα. Από μια παλαιότερη μελέτη του Πανεπιστημίου της Ιντιάνα προκύπτει ότι η υπερβολική ταχύτητα, η αφηρημάδα και τα λάθη του οδηγού συμβάλλουν σε 92,6% όλων των ατυχημάτων. Και η αφηρημάδα περιλαμβάνει τη συνομιλία με κινητό. Την αποστολή γραπτών μηνυμάτων. Τη συζήτηση με τους συνεπιβάτες. Την ενασχόληση με συσκευές όπως ραδιόφωνα ή καθρέπτες. Την κατανάλωση φαγητού ή ποτού κατά την οδήγηση. Την παρατήρηση εξωτερικών αντικειμένων, προσώπων ή γεγονότων. Και τέλος την απορρόφηση από σκέψεις, για παράδειγμα, εξ αιτίας κάποιας στεναχώριας ή πρόσφατης προστριβής.

Οι μοτοσυκλέτες είναι τα επικινδυνότερα μέσα μεταφοράς. Από πολυάριθμες μελέτες προκύπτει ότι η χρήση κράνους είναι η σημαντικότερη πράξη πρόληψης ενός αναβάτη αφού μειώνει την πιθανότητα θανατηφόρου τραυματισμού κατά 37% για τους οδηγούς και κατά 41% για τους συνεπιβάτες. Το κράνος μειώνει την πιθανότητα μη θανατηφόρου σοβαρού τραυματισμού κατά 13% και ελαφρού τραυματισμού κατά 8%. Όμως, πολλοί μοτοσικλετιστές επιμένουν να μην φορούν κράνος παρόλο που καθημερινά οι ειδήσεις μας υπενθυμίζουν τις ζωές που χάνονται εξαιτίας αυτής της σοβαρής αμέλειας.

Αντίθετα, η χρήση ζώνης ασφαλείας φαίνεται πως έχει καθιερωθεί στη συνείδηση των οδηγών ως απαραίτητη κατά την οδήγηση. Και τα στατιστικά στοιχεία από την αμερικανική μελέτη δείχνουν ότι η χρήση της ζώνης σώζει ανθρώπινες ζωές!

Μια άλλη στατιστική συνηγορεί υπέρ του διαχωριστικού στηθαίου στους αυτοκινητοδρόμους αφού δείχνει ότι το μεγαλύτερο οικονομικό και κοινωνικό κόστος συνδέεται με τα τροχαία που σημειώνονται σε αυτοκινητόδρομους με δύο λωρίδες χωρίς διαχωριστικό στηθαίο! Ανεξάρτητα αν πρόκειται για δρόμους σε πόλεις ή στην ύπαιθρο. Από την ανάλυση προκύπτει επίσης ότι η σοβαρότητα των τραυματισμών είναι πολύ μεγαλύτερη στους αυτοκινητοδρόμους χωρίς στηθαίο εκτός αστικών περιοχών, όπου οι οδηγοί έχουν την τάση να αναπτύσσουν μεγαλύτερες ταχύτητες.

Ποια χρήσιμα συμπεράσματα μπορούμε να βγάλουμε για την Κρήτη; Κατ' αρχάς ότι τα τροχαία ατυχήματα επιβαρύνουν ολόκληρη την κοινωνία κι όχι μόνο τα θύματα και τα μέλη των οικογενειών τους. Μας επιβαρύνουν οικονομικά γιατί αυξάνουν τις δαπάνες των ασφαλιστικών ταμείων, των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης, τις καθυστερήσεις λόγω κυκλοφοριακής συμφόρησης και πάει λέγοντας. Γι' αυτό και πρέπει, όσοι καταλαβαίνουν τη σημασία αυτής της επιβάρυνσης να επιμένουν φορτικότατα. Στους μεθυσμένους να μην πιάνουν τιμόνι. Στους μοτοσικλετιστές να φορούν κράνος. Στους οδηγούς να μη μιλούν στο κινητό, να μην ασχολούνται με αλλότρια και να μην τρέχουν υπερβολικά. Ακόμη και ο άγνωστος νεαρός, που ίσως σας βρίσει αν του κάνετε παρατήρηση, ίσως να το ξανασκεφτεί παρακάτω και να αλλάξει συμπεριφορά.

Αλλά και η πολιτεία πρέπει να σοβαρευτεί κάποτε. Η τοποθέτηση διαχωριστικού στηθαίου στον ΒΟΑΚ θα σώσει πολλές ζωές και πρέπει να αποτελέσει ύψιστη προτεραιότητα της νέας περιφερειακής αρχής. Ας θυμηθούμε την προσπάθεια «Ασφαλής Κρήτη» που ξεκίνησε από το οδικό μας δίκτυο. Δεύτερη προτεραιότητα, για την οποία έχουμε γράψει κατ' επανάληψη από αυτήν εδώ τη στήλη είναι η αστυνόμευση και δίωξη των παραβατών. Με εξάντληση της αυστηρότητας των ποινών. Αφαίρεση διπλώματος. Κατάσχεση του μεταφορικού μέσου. Κι όποιος παραπονεθεί ότι αυτές είναι αυταρχικές μέθοδοι, ας κοιτάξει το πορτοφόλι του κι ας αναλογιστεί τι του κοστίζει η απερισκεψία του μεθυσμένου οδηγού, του μοτοσικλετιστή χωρίς κράνος, του νεαρού που μιλά στο κινητό ή της κυρίας που οδηγεί και βάφει τα νύχια της.

Γιατί τελικά ΤΑ ΤΡΟΧΑΙΑ ΤΑ ΠΛΗΡΩΝΟΥΜΕ ΟΛΟΙ!

03 Ιουνίου 2014

Ζητείται εμπειρία

«Νέος δ’ έμπειρος ουκ έστιν, πλήθος γαρ χρόνου ποιεί την εμπειρίαν», έλεγε ο Αριστοτέλης. Δηλαδή ο νέος δεν είναι έμπειρος γιατί χρειάζεται πολύ χρόνος για να αποκτήσει κανείς εμπειρία
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 3 Ιουνίου 2014 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-154)

Μιλούσα με ένα φίλο με ιδιωτική εταιρεία κατασκευής προϊόντων λογισμικού. Η συζήτηση ήρθε μεταξύ άλλων και στο πρόβλημα της ανεργίας των νέων, που κατά γενική ομολογία αποτελεί σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα με μακροπρόθεσμες επιπτώσεις. Ο φίλος μου διηγήθηκε μερικές αληθινές ιστορίες που δείχνουν κάποιες από τις αιτίες του προβλήματος.

Ζητούσα μια γραμματέα, μου είπε, που να ξέρει αγγλικά και να μπορεί να χειριστεί MS Word για την επεξεργασία κειμένων. Πολυάριθμοι οι υποψήφιοι και υποψήφιες με σωστά βιογραφικά. Διπλώματα στα αγγλικά. Γνώσεις υπολογιστών και επεξεργασίας κειμένων. Την ώρα της συνέντευξης όμως η εικόνα ήταν διαφορετική. Ξέρεις αγγλικά; Ξέρω, έχω και δίπλωμα. Δεν σε ρωτώ αν έχεις πτυχία αλλά αν ξέρεις. Μάλιστα ξέρω. Ωραία, διάβασε μου αυτή την επιστολή και πες μου τι λέει. Κόμπιασμα από τον υποψήφιο. Μα δεν καταλαβαίνω! Απόρριψη. Δάκρυα …

Άλλος υποψήφιος. Ξέρεις, πολλές φορές μου τηλεφωνούν από το εξωτερικό. Θα πρέπει να απαντήσεις στα αγγλικά, να πεις ότι δεν είμαι διαθέσιμος προς στιγμήν και να σημειώσεις τα στοιχεία αυτού που καλεί. Μα δεν ήξερα ότι θέλατε και προφορικά … Απόρριψη. Τρίτος υποψήφιος. Ξέρεις να χειρίζεσαι MS Word; Μάθαμε στο σχολείο. Δεν σε ρωτώ αν το διδάχτηκες αλλά αν ξέρεις! Ξέρω. Πάμε λίγο στον υπολογιστή. Δακτυλογράφησέ μου αυτό το κείμενο. Αργή δακτυλογράφηση με δύο δάκτυλα … Τώρα κάνε μου τη δεύτερη παράγραφο μπλε. Μα αυτό δεν το έχουμε μάθει! Βάλε στο τέλος της παραγράφου μια υποσημείωση. Αυτό δεν το ξέρω! Απόρριψη. Κλάματα.

Ελπίζω να καταλαβαίνουμε όλοι το ηθικό δίδαγμα της ιστορίας. Πρωταρχική σημασία στην αγορά εργασίας δεν έχουν τα διπλώματα αλλά οι πραγματικές γνώσεις. Κι αυτές δεν αποκτώνται μόνο με την θεωρητική κατάρτιση αλλά και με πολλή πρακτική εξάσκηση. «Σ' αυτόν τον τόπο, όπου είμαστε όλοι, τόσο τραγικά αυτοδίδακτοι,...» έγραψε κάποτε ο Γιώργος Σεφέρης. Από την εμπειρία μου στο Βέλγιο μπορώ να πω ότι αυτό δεν ισχύει μόνο στην Ελλάδα αλλά για σε όλο τον κόσμο. Δεν θα μάθεις μια ξένη γλώσσα αν δεν την μιλήσεις με κάποιον που δεν ξέρει τη δική σου. Δεν θα μπορέσεις να χρησιμοποιήσεις σωστά ένα λογισμικό αν δεν περάσεις ώρες και ώρες μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή, μαθαίνοντας από τα λάθη σου, συμβουλευόμενος τη «Βοήθεια» και ρωτώντας κάποιους εμπειρότερους χρήστες.

Όμως ο φίλος μου ανέφερε κι άλλες ιστορίες. Σχετικά με τις επιχειρήσεις και την παράλογη νομοθεσία που ισχύει, για παράδειγμα, όταν θέλεις να κλείσεις μια επιχείρηση που δεν πάει καλά. Ή να αποχωρήσεις από κάποια επιχείρηση στην οποία δεν θέλεις να είσαι πια συνέταιρος. Για την γραφειοκρατία και τα έξοδα που απαιτούνται. Μα, θα ρωτήσετε, αν δεν πάει καλά η επιχείρηση πού θα βρεθούν τα χρήματα για να εξοφληθεί η εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία;

Πρόσφατα διαβάσαμε για την ειδική νομοθετική ρύθμιση που έγινε για τα Ναυπηγεία Σύρου. Σύμφωνα με ειδική τροπολογία που ψηφίστηκε από τη Βουλή, στην επιχείρηση θα παρέχεται ασφαλιστική ενημερότητα κατά παρέκκλιση της νομοθεσίας. Υπό την προϋπόθεση της μηνιαίας καταβολής δόσεων έναντι της υφιστάμενης σήμερα ασφαλιστικής οφειλής. Και υπό την προϋπόθεση ότι εφεξής θα εξοφλούνται οι τρέχουσες ασφαλιστικές εισφορές.

Πολλοί θεώρησαν την παραπάνω ρύθμιση ως σκανδαλώδη. Ο επιχειρηματίας φίλος μου θεώρησε ότι κάτι ανάλογο θα έπρεπε να ισχύει για όλες τις επιχειρήσεις που αποδεδειγμένα αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες και δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Αλλά και για όσες επιχειρήσεις κλείνουν χωρίς να έχουν εκκαθαριστεί. Με αποτέλεσμα να φαίνονται ότι οφείλουν τεράστια ποσά στο δημόσιο (που λόγω των προστίμων και των τόκων αυξάνονται δυσανάλογα), ποσά, τα οποία μάλλον δεν θα εισπραχθούν ποτέ.

Ποιοι εισηγούνται τη νομοθεσία που ισχύει για τις επιχειρήσεις; Ποιοι σχεδιάζουν και αποφασίζουν την φορολογική πολιτική; Ποιοι και με ποια κριτήρια καλούνται να εφαρμόσουν τη νομοθεσία στις εφορίες, στα ασφαλιστικά ταμεία, στις αποκεντρωμένες διοικήσεις; Έχουν κάποιαν εμπειρία από επιχειρήσεις; Από τον κόσμο της αγοράς; Από το ρίγος στην ραχοκοκαλιά του επιχειρηματία που διαπιστώνει ότι ενώ είχε προγραμματίσει την χρηματοροή του για τους επόμενους μήνες, η εφορία του ζητά ξαφνικά κάποια υπέρογκα ποσά εκτός προγράμματος;

Είναι προφανές ότι κάποιοι έχουν αναλάβει κάποιες θέσεις μεγάλης ή μικρής ευθύνης χωρίς να έχουν την απαιτούμενη πρακτική εμπειρία. Όπως και η επίδοξη γραμματέας που δηλώνει ότι ξέρει αγγλικά αλλά δεν καταλαβαίνει τι λέει μια επιστολή στα αγγλικά ή δεν μπορεί να αρθρώσει λέξη στο τηλέφωνο για να απαντήσει σε έναν αγγλόφωνο συνομιλητή. Και ούτε κάνουν κάποια προσπάθεια να μάθουν. Ή έστω να καταγράψουν επιστημονικά τις απόψεις και τις εμπειρίες όσων επηρεάζονται από τις σχετικές αποφάσεις.

Κι αυτό δεν ισχύει μόνο για τους εγχώριους μαθητευόμενους μάγους. Πρόσφατα, ακόμη και υψηλόβαθμα στελέχη διεθνών οργανισμών που εισηγήθηκαν ή ενέκριναν τα προγράμματα λιτότητας για τις χώρες που επλήγησαν από την χρηματοπιστωτική κρίση ομολόγησαν ότι οι συνταγές που εφαρμόστηκαν ήταν μάλλον υπέρ του δέοντος δραστικές και δημιούργησαν μεγαλύτερη ύφεση από όση αναμενόταν. Αλλά και οι ηγέτες της Ευρώπης ομολόγησαν, μετά τις πρόσφατες Ευρωεκλογές, ότι η Ευρώπη χρειάζεται άμεσα μέτρα για την καταπολέμηση μιας σειράς προβλημάτων όπως η ανεργία και η ύφεση. Προβλήματα, για πολλά από τα οποία φέρουν και αυτοί ένα μέρος της ευθύνης.

Και πως θα αποκτήσουν εμπειρία, οι νέοι και οι νέες; Εξασκούμενοι στις γλώσσες με τους τουρίστες ή πηγαίνοντας στο εξωτερικό για να φυλάξουν παιδάκια σε οικογένειες (fille au pair). Ακούγοντας ξένα ραδιόφωνα. Εξασκούμενοι στον υπολογιστή. Αναλαμβάνοντας ευθύνες σε εθελοντικές οργανώσεις. Προσφέροντας εθελοντική εργασία σε οργανισμούς και επιχειρήσεις. Και αποφεύγοντας τις καφετέριες και τα μπαράκια. εκτός αν πρόκειται να εργαστούν εκεί ...
Η Ελλάδα θέλει βέβαια ανθρώπους με γνώσεις και πτυχία. Αλλά πάνω απ' όλα θέλει ανθρώπους που έχουν πρακτική εμπειρία. Θέλει ανθρώπους της δουλειάς!

21 Μαΐου 2014

Λίγοι στίχοι για τις Ευρωεκλογές

Για να ακούσει η Ένωση όλους της τους πολίτες, 
 Έλληνες, Γάλλους, Ιρλανδούς και τους δεινοπαθούντες … 
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 21 Μαΐου 2014 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-153)

Την Κυριακή ψηφίζουμε ξανά για την Ευρώπη,
και στις Βρυξέλλες βουλευτές θα στείλουμε, καθότι,
την καθημερινότητα στην Κρήτη που τη ζούμε,
αυτοί αποφασίζουνε αφού διαλεχτούνε.

Πρώτα λοιπόν η Κομισιόν, μαθές η Επιτροπή,
ακούει κάθε υπουργό, εκπρόσωπο, πολίτη,
κάνει μετά διάλογο με κάθε συντεχνίτη
και βγάζει τότε πρόταση, τη νομοθετική.

Αυτή η πρόταση μετά πάει στους βουλευτές.
Αλλά μαζί κι οι υπουργοί την παίρνουνε μαθές.
Όλοι μαζί με βοηθούς θα την ξεπουπουλιάσουν,
κι όλα τα λάθη στη σειρά θα της τα ξεμπροστιάσουν.
Κι αφού διάλογο μακρύ κάνουν και τριμερή,
στο τέλος νομοθέτημα εκδίδουν παμψηφεί!

Κανονισμός, απόφαση αλλά και οδηγία,
σε όλη μας την Ένωση πρέπει να εφαρμοστεί.
Κι άμα το κράτος κι οι αρχές δείξουν αδιαφορία,
τους πάν στο Δικαστήριο που θα αποφανθεί.

Έτσι λοιπόν στα τρόφιμα έχουμε ετικέτες,
που γράφουνε τη σύσταση κι όλα τα χημικά.
Μέσα στους χώρους της δουλειάς ασφάλειας ταμπέλες,
αλλά και τ' αυτοκίνητα γίναν πιο καθαρά.

Όταν μιλάς στο κινητό φτηνά και με τις ώρες,
θυμήσου φίλε πως αυτό τ' οφείλεις στις Ευρώπες.
Κι όταν στο διαδίκτυο σερφάρεις δωρεάν,
ξέρεις ότι δεν έγινε έτσι και με το μπαμ …

Σκουπίδια μα και λύματα μειώνει η Ευρώπη,
και χρήμα έδωσε πολύ να γίνουν πέντε δρόμοι.
Όλη η Ελλάδα γέμισε με έργα από το ΕΣΠΑ,
και το ευρώ μας άνοιξε πολλές πόρτες. Μα τέσπα …

Μαζί μ' αυτά τα θετικά που όλοι τα ξεχνούμε,
ήρθαν και χρόνια δύσκολα, και πως να πολεμούμε
το έλλειμμα, τους άνεργους, την ύφεση την κρίση;
Οι πιο πολλοί στην τρόικα τα έριξαν, με μίση.
Οι φταίχτες όμως ήτανε φαίνεται εν πολλοίς,
όσοι ανέντιμοι πολιτικοί δεν φρόντισαν ευθύς,
σπατάλες να μειώσουνε ν' αλλάξουν την πατρίδα
μεταρρυθμίσεις μάθια μου δεν έκαναν, δεν είδα.

Η Ένωση βοήθησε σ' αυτή τη δυσκολία,
με χρήματα εστήριξε και την οικονομία.
Είπε «δεν δίνω χρήματα σε σας πολιτικοί,
αν δεν μεταρρυθμίσετε το κράτος σας εκεί».

Έχει κι άλλα προβλήματα η Ένωση βεβαίως.
Τις τράπεζες, που τώρα πια είπε πως θα ελέγχει.
Πήρε και μέτρα σύντονα ενάντια στο χρέος.
Όμως και πάλι φίλοι μου χρειάζεται να τρέχει.
Στην άμυνα και στην πολιτική την εξωτερική
δεν έχουμε ομόνοια, ούτε κοινή φωνή.
Ο πρόεδρος τσ' Επιτροπής δεν είναι εκλεγμένος,
και το Συμβούλιο μαθές ψηφίζει μυστικά.
Έτσι θα πρέπει κατ' αρχάς να μειωθεί ασμένως,
το έλλειμμα το δημοκρατικό για να πάμε μπροστά.

Απ' τα πολλά προβλήματα πολλοί πισωγυρνούνε
«να φύγουμ' απ' την Ένωση» λένε και φωνασκούνε,
Μα ένα δεμάτι ξόβεργες δύσκολα θα τις σπάσεις,
αν με τριχιά όλες μαζί σφιχτά-σφιχτά τις δέσεις!

Έτσι λοιπόν μεθαύριο πήγαινε να ψηφίσεις,
ώστε η Ευρώπη να μπορεί να πάει πιο μπροστά,
χωρίς πολέμους, θύματα, αλλά με συζητήσεις,
πάντα με τα επιχειρήματα τα δημοκρατικά.

Τσ' Επιτροπής τον πρόεδρο η ψήφος μας θα βγάλει,
κι είναι οι Ευρωεκλογές αυτές μια πρόοδος μεγάλη!
Κόμμα φιλοευρωπαϊκό ψηφίζω χωρίς σκέψη,
κι ελπίζω το μέλλον όλων μας καλύτερο να φέξει.

13 Μαΐου 2014

10+1 λόγοι που θα ψηφίσω στις Ευρωεκλογές

Στις Ευρωεκλογές δεν ψηφίζουμε υπέρ ή κατά της κυβέρνησης αλλά για κάτι μεγαλύτερο, σοβαρότερο, βαθύτερο που αφορά την καθημερινότητά μας και το μέλλον των παιδιών μας!
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 13 Μαΐου 2014 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-152)

1 - Ειρήνη. Η μεταπολεμική Ευρώπη μέσα από τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθιέρωσε μια μοναδική διαδικασία επίλυσης διακρατικών διαφορών με βάση το διάλογο και το κράτος δικαίου. Και όταν οι διαφορές είναι σημαντικές υπάρχει το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αποφασίζει τελεσίδικα. Ψηφίζω λοιπόν για να διατηρηθεί και να αναπτυχθεί περαιτέρω το σύστημα αυτό, στο οποίο επιθυμούν διακαώς να προσχωρήσουν οι λαοί της ευρύτερης περιοχής.

2 - Ελευθερία διακίνησης και ευρώ. Οι πολίτες της Ένωσης έχουν δικαίωμα να εγκατασταθούν ελεύθερα σε οποιαδήποτε χώρα της Ένωσης για να μορφωθούν, να αναπτύξουν τις επαγγελματικές τους δραστηριότητες ή να απολαύσουν τη σύνταξή τους. Και η υιοθέτηση του ευρώ εξασφαλίζει στους πολίτες ελευθερία κινήσεων και ένταξη σε μια από τις ισχυρότερες οικονομίες παγκοσμίως. Επειδή πολλά απομένουν να γίνουν στον τομέα της οικονομίας ψηφίζω για καλύτερο έλεγχο του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος, για περαιτέρω ενοποίηση των οικονομιών της ευρωζώνης και για τη σταδιακή θέσπιση μιας ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής.

3 - Ανθρώπινα δικαιώματα και αλληλεγγύη. Με την ενσωμάτωση του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων στις Συνθήκες για την ίδρυση και τη λειτουργία της, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει γίνει παγκόσμιο πρότυπο υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Και στον τομέα της αλληλεγγύης η Ένωση έχει θεσπίσει μηχανισμούς για αλληλοϋποστήριξη των κρατών μελών σε περιπτώσεις φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών. Ωστόσο, στον τομέα αυτό πρέπει να γίνουν ακόμη περισσότερα, ιδίως για την άμεση υποστήριξη των πολιτών που πλήττονται από την οικονομική κρίση. Ψηφίζω λοιπόν για περισσότερη άμεση ευρωπαϊκή αλληλεγγύη προς τους δεινοπαθούντες ευρωπαίους πολίτες.

4 - Ευημερία και ενιαία αγορά. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ξεκίνησε ως Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα και δημιούργησε σταδιακά μια ενιαία αγορά στην οποία τα προϊόντα και οι υπηρεσίες κυκλοφορούν ελεύθερα. Μιαν αγορά στην οποία ισχύει μια από τις αυστηρότερες νομοθεσίες περί ανταγωνισμού για τον έλεγχο των μονοπωλίων, των κρατικών ενισχύσεων και των καρτέλ. Ψηφίζω για την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς έτσι ώστε να συμβάλλει περισσότερο στην ανάδειξη νέων επιχειρήσεων και στην καταπολέμηση της ανεργίας.

5 - Ανάπτυξη και περιφερειακά ταμεία. Η περιφερειακή πολιτική της Ένωσης αναπτύχθηκε για να ανυψώσει το βιοτικό επίπεδο των λιγότερο αναπτυγμένων περιφερειών της Ευρώπης. Όπου κι αν κοιτάξεις στην Ελλάδα αντικρίζεις πινακίδες για τα έργα υποδομής που έχουν συγχρηματοδοτηθεί από τα ευρωπαϊκά περιφερειακά ταμεία. Ψηφίζω για την συνέχιση της ενίσχυσης των έργων υποδομής προς όφελος των πολιτών αλλά και για τον έλεγχο των δαπανών ώστε να αποφεύγονται οι σπατάλες και τα έργα βιτρίνας.

6 - Καθημερινότητα και ασφάλεια. Η ενωσιακή νομοθεσία ρυθμίζει το μεγαλύτερο μέρος της καθημερινότητάς μας αφού καλύπτει θέματα όπως η σήμανση και η ασφάλεια των τροφίμων, η ποιότητα του νερού και του αέρα, η ασφάλεια στους χώρους εργασίας, η αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων, οι φτηνές τηλεπικοινωνίες και το διαδίκτυο, τα διπλώματα οδήγησης, η ποιότητα των καυσίμων και η διαχείριση σκουπιδιών και λυμάτων. Ψηφίζω για την διατήρηση, εμβάθυνση και απλοποίηση της νομοθεσίας που αφορά την καθημερινότητα του πολίτη και για τη δημιουργία ενός πραγματικού ευρωπαϊκού χώρου ασφάλειας και προστασίας.

7 - Δημοκρατικοί Θεσμοί και δημοκρατικό έλλειμμα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει Κοινοβούλιο που εκλέγεται απ’ ευθείας από τους πολίτες. Συμβούλιο στο οποίο εκπροσωπούνται οι δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις των κρατών μελών. Και Επιτροπή, της οποίας ο πρόεδρος για πρώτη φορά φέτος θα οριστεί με βάση το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών. Ψηφίζω για την μείωση του δημοκρατικού ελλείμματος, για τη δημοκρατική ενίσχυση των ευρωπαϊκών θεσμών και για την διεύρυνση των αρμοδιοτήτων της Ένωσης που υπόκεινται στον έλεγχο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου - κυρίως στους τομείς της οικονομικής πολιτικής, της πολιτικής απασχόλησης, της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής άμυνας.

8 - Νέες τεχνολογίες και έρευνα. Η Ένωση ανταγωνίζεται ισότιμα τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία στον τομέα της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης. Με το νέο πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 η Ένωση ενισχύει την γνώση και την καινοτομία με στόχο να καταστεί μια έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς οικονομία. Ψηφίζω την Ευρώπη της γνώσης που έχει στηρίξει χιλιάδες έλληνες ερευνητές αλλά και δυναμικές ελληνικές επιχειρήσεις οι οποίες διακρίνονται διεθνώς και συμβάλουν στην ενίσχυση της εθνικής μας οικονομίας.

9 - Νεολαία και ανεργία. Το πρόγραμμα Έρασμος που δίνει τη δυνατότητα στους φοιτητές να πραγματοποιήσουν μέρος των σπουδών τους στο εξωτερικό συμβάλει στο άνοιγμα των οριζόντων των νέων και στην συνειδητοποίηση ότι ολόκληρη η Ευρώπη αποτελεί μια μεγάλη δυνητική αγορά εργασίας. Η ενίσχυση της εκμάθησης ξένων γλωσσών, τα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης, το δίκτυο EURES αποτελούν πρωτοβουλίες της Ένωσης για την καταπολέμηση της ανεργίας, παρόλο που οι Συνθήκες προβλέπουν ότι η απασχόληση αποτελεί εθνική αρμοδιότητα. Ψηφίζω για την ενίσχυση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων αντιμετώπισης της ανεργίας, ιδίως των νέων, και για τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων της Ένωσης στον τομέα της απασχόλησης.

10 - Άνοιγμα στον κόσμο – ανθρωπιστική βοήθεια. Η Ένωση είναι σήμερα ο μεγαλύτερος χορηγός αναπτυξιακής και ανθρωπιστικής βοήθειας παγκοσμίως. Εφαρμόζει επίσης μιαν εξωτερική πολιτική που στηρίζεται στις αρχές της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών μέσω διαλόγου, στην ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στην δημιουργία θεσμικών οργάνων που να στηρίζονται στο κράτος δικαίου. Ψηφίζω για την ενίσχυση αυτής της πολιτικής και την υπαγωγή της στον δημοκρατικό έλεγχο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

11 – Περισσότερη και καλύτερη Ευρώπη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται υπό κατασκευή εδώ και πάνω από 60 χρόνια. Είναι ό,τι καλύτερο θα μπορούσαμε να φτιάξουμε και μας εξασφάλισε δεκαετίες ειρηνικής διαβίωσης και ευημερίας. Έχει όμως ακόμη σοβαρά προβλήματα που πρέπει να τα λύσουμε για να αφήσουμε στα παιδιά μας μιαν Ένωση ισχυρότερη, δημοκρατικότερη και πιο φιλική προς τον πολίτη. Ψηφίζω στις Ευρωεκλογές γιατί αυτήν την Ένωση ονειρεύομαι για τα παιδιά μου και για τα παιδιά όλων των Ευρωπαίων!

06 Μαΐου 2014

Αχ Ευρώπη !

Χρειαζόμαστε μια νέα αφήγηση για την Ευρώπη ή μήπως αρκεί μια νέα ανάγνωση του πανάρχαιου μύθου μιας απαχθείσας μετανάστριας; 
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 6 Μαΐου 2014 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-151)

Μια φορά κι έναν καιρό, ζούσε στη Μέση Ανατολή, μια όμορφη πριγκίπισσα, η Ευρώπη. Το όνομα της το πήρε από τα όμορφα και πλατιά της μάτια («ευρ-ώπη»). Η ομορφιά της τράβηξε την προσοχή του Δία που την ερωτεύθηκε. Μεταμορφώθηκε σε άσπρο ταύρο και την απήγαγε ενώ αυτή έπαιζε με τις φίλες της στην παραλία. Κολυμπώντας, την έφερε στην Κρήτη όπου απέκτησαν τρία παιδιά, τον Μίνωα, τον Σαρπηδόνα και τον Ραδάμανθυ. Τα παιδιά μεγάλωσαν, έγιναν βασιλιάδες και δικαστές και κυβέρνησαν την Κρήτη – ο δικαστής Μίνωας έδωσε το όνομά του στον Μινωικό πολιτισμό ενώ η ήπειρος στην οποία ανήκει η Κρήτη ονομάστηκε Ευρώπη.

Λίγα χρόνια αργότερα, η γυναίκα του Μίνωα, η Πασιφάη, με τη βοήθεια του πολυτεχνίτη Δαίδαλου, συνευρέθηκε με έναν ιερό ταύρο, δώρο του Ποσειδώνα κι έτσι γεννήθηκε ο Μινώταυρος, ένα τέρας που τον έκλεισαν στον λαβύρινθο τον οποίο κατασκεύασε επί τούτοις ο Δαίδαλος. Τον Μινώταυρο σκότωσε ο Αθηναίος Θησέας τερματίζοντας την ποινή που είχε επιβάλλει ο Μίνωας στην Αθήνα και η οποία προέβλεπε ότι η πόλη έπρεπε κάθε εννέα χρόνια να προσφέρει επτά νέους και επτά νέες βορά στο θηρίο. Ο ήρωας για να μπορέσει να βγει από τον λαβύρινθο ακολούθησε το μίτο, ένα νήμα δηλαδή που του είχε δώσει η Αριάδνη, η όμορφη κόρη του Μίνωα. Η οποία θα τον ακολουθήσει μέχρι τη Νάξο όπου θα την απαγάγει ο θεός Διόνυσος. Γυρίζοντας στην Αθήνα ο Θησέας θα λησμονήσει να αντικαταστήσει τα μαύρα πανιά του καραβιού του με άσπρα για να ειδοποιήσει τον πατέρα του Αιγέα, ο οποίος απογοητευμένος θα αυτοκτονήσει πέφτοντας από το Σούνιο, δίνοντας έτσι το όνομά του στο Αιγαίο Πέλαγος.

Αν λοιπόν η Ευρώπη πήρε το όνομα μιας παράνομης μετανάστριας γιατί δυσανασχετούμε που η μετανάστευση, ιδίως η παράνομη, αποτελεί ακόμη και σήμερα σοβαρό ζήτημα για την Ευρωπαϊκή ήπειρο; Η Ευρώπη φτιάχτηκε χάρις στη μετανάστευση. Οι Έλληνες μετανάστευσαν στις πόλεις της Μεγάλης Ελλάδας. Η σημερινή Ευρώπη σχηματίστηκε χάρη στις μεταναστεύσεις Ρωμαίων, Γότθων, Φράγκων, Σαξόνων, Ούννων, Βανδάλων και πολλών άλλων. Με τη σειρά της τροφοδότησε με μετανάστες όλο σχεδόν τον κόσμο, συμβάλλοντας στη δημιουργία σύγχρονων κρατών στην Αμερικανική Ήπειρο, την Αυστραλία, τη Νότια Αφρική. Ο μύθος της Ευρώπης μας δείχνει ακριβώς ότι η μετανάστευση αποτελεί παράγοντα πολιτιστικού και οικονομικού πλουτισμού. Γι' αυτό και πρέπει να αντιμετωπίζεται με ευρύτητα πνεύματος κι όχι κοντόφθαλμα. Να την βλέπουμε με τα διορατικά, «πλατιά» μάτια της Ευρώπης …

Ας κοιτάξουμε τώρα ένα από τα πολυάριθμα έργα τέχνης που απεικονίζουν την απαγωγή της Ευρώπης. Από τα αρχαία ελληνικά ή ρωμαϊκά μωσαϊκά μέχρι τους πίνακες και τα γλυπτά μεγάλων δασκάλων όπως ο Τισιανός ή ο Ραφαήλ. Παρατηρώντας τα προσεκτικά, θα εντοπίσουμε αμέσως τα μεγάλα ζητήματα τα οποία αντιμετωπίζει και σήμερα η Ευρώπη. Ο ταύρος μας θυμίζει βέβαια τη γεωργία. Η απαγωγή φέρνει στο νου το εμπόριο ανθρώπων, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης. Η θάλασσα στο βάθος συνδέεται με την θαλάσσια πολιτική και την αλιεία. Ζητήματα που η σύγχρονη Ευρώπη αγωνίζεται να ρυθμίσει με βάση μιαν άλλη πλευρά που μας αποκαλύπτει ο μύθος – το κράτος δικαίου. Πράγματι, οι γιοί της Ευρώπης ως βασιλιάδες και δικαστές δημιούργησαν έναν σημαντικό πολιτισμό. Πόλεις που είχαν ύδρευση, αποχέτευση και οδικό δίκτυο. Σπίτια που είχαν κλιματισμό. Εμπορικές ανταλλαγές με ποντοπόρα πλοία. Κράτη που για πρώτη φορά στηρίζονταν στο κράτος δικαίου. Γι’ αυτό εξάλλου αντίγραφο του θρόνου του Μίνωα υπάρχει στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης στις Κάτω Χώρες.

Τι σχέση έχουν όμως ο Δαίδαλος, ο Μινώταυρος, και ο Θησέας με τη σύγχρονη Ευρώπη; Βλέπω τον Δαίδαλο σαν τον τέλειο γραφειοκράτη στην υπηρεσία της εξουσίας. Βρίσκει πάντα ευφυείς λύσεις άσχετα αν αυτές δημιουργούν συχνά προβλήματα πολυπλοκότερα και σοβαρότερα από εκείνα που φάνηκε ότι έλυσαν. Ο Μινώταυρος ήταν το αποτέλεσμα μιας τέτοιας «έξυπνης» λύσης. Και ο λαβύρινθος, μια πολύπλοκη λύση για να κρυφτεί το τέρας που είχε προκύψει. Να κρυφτεί τόσο καλά που όποιος ανακάλυπτε το πραγματικό του πρόσωπο δεν μπορούσε πια να ξεφύγει …

Ευτυχώς, υπήρξε μια Αριάδνη. Μια από τις πρώτες «μάρτυρες δημόσιου συμφέροντος» (whistleblower) στην ιστορία. Η Αριάδνη, που έδωσε το μίτο στον Θησέα για να μπορέσει να ξεφύγει από τον λαβύρινθο. Γιατί μόνο αν γνωρίζεις τις λεπτομέρειες του τρόπου λειτουργίας αυτής της πολύπλοκης Ένωσης μπορείς να είσαι χρήσιμος σε κάποια θέση ευθύνης – ως ευρωβουλευτής, επίτροπος, πρόεδρος. Αλλιώς θα γίνεις κι εσύ χωρίς να το καταλάβεις, όργανο του Μινώταυρου …

Υπήρξε όμως ευτυχώς κι ένας Θησέας. Ο οποίος ένωσε τους δήμους της Αττικής. Διαίρεσε τους πολίτες σε ευγενείς, κτηματίες και δημιουργούς. Κι ως επικεφαλής των καταδικασμένων νέων της Αθήνας συμβολίζει την τόσο παρεξηγημένη και συχνά αγνοημένη Δημοκρατία. Την «επαναστατική» μέθοδο διακυβέρνησης που εφάρμοσε πρώτη η Αθήνα. Στο πλαίσιο της οποίας όλα τα ζητήματα που αφορούσαν την πόλη συζητιούνταν στην Εκκλησία του Δήμου. Μια συνέλευση που ήταν κάτι παραπάνω από ένα σύγχρονο κοινοβούλιο αφού απαιτούσε Συμμετοχή Όλων των Πολιτών.

Συμμετοχή που στηριζόταν στο ενδιαφέρον και τη γνώση για τα κοινά. Συμμετοχή που είναι πια σήμερα δυνατή με τη χρήση των σύγχρονων τεχνικών που μας παρέχει το διαδίκτυο. Και φυσικά γνώση. Η οποία στις μέρες μας θα έπρεπε να αποτελεί την ύψιστη προτεραιότητα. Ίσως όχι του Μινώταυρου ή του Δαίδαλου. Αλλά σίγουρα των νέων που και σήμερα προσφέρονται βορά πρώτα στην άγνοια και μετά στην ανεργία και στους κάθε φύσεως εξτρεμισμούς.

Ενδιαφέρον και γνώση κι από τους μιμητές του Θησέα, τους ηγέτες που νοιάζονται και είναι έτοιμοι να βγουν μπροστά και να ρισκάρουν τη ζωή τους για να σώσουν τους νέους και τις νέες, τους συμπολίτες τους. Γνωρίζοντας πως θα πονέσουν, χάνοντας τον έρωτα της ζωής τους. Πως απορροφημένοι από την αποστολή τους θα ξεχάσουν το γέρο πατέρα τους, ο οποίος με αγωνία περιμένει να δει άσπρα πανιά, προάγγελο σωτηρίας και νίκης της Δημοκρατίας. Μια νέα αφήγηση για την Ευρώπη είπατε;

(Με αφορμή τη συνάντηση για ιστολόγους που οργάνωσε στις 30 Απριλίου 2014 η Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα.)

29 Απριλίου 2014

Μικρά ενδιαφέροντα

Ένα «δωμάτιο αναμνήσεων» για την αντιμετώπιση της άνοιας και του Αλζχάιμερ. Μια ημέρα ευαισθητοποίησης του πληθυσμού και ένα οικονομικό σύστημα εκπαίδευσης στην αντιμετώπιση καταστροφών
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 29 Απριλίου 2014 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-150)

Χρονομηχανή κατά γεροντικής άνοιας. Ένας οίκος ευγηρίας στην Αγγλία δημιούργησε ένα δωμάτιο με επίπλωση και διακόσμηση της δεκαετίας του 1950 για να βοηθήσει τους ασθενείς με γεροντική άνοια και Αλζχάιμερ. Στο δωμάτιο, που είναι διακοσμημένο με παλιά έπιπλα εποχής υπάρχουν ένα γραμμόφωνο, μια μηχανική γραφομηχανή, μερικές ασπρόμαυρες φωτογραφίες, ένα τηλέφωνο από βακελίτη, μια παλιά ηλεκτρική σκούπα, μια ραπτομηχανή, ένα παλιό ρολόι τοίχου, φωτογραφίες από παλιά αυτοκίνητα και ένα παλιό ραδιόφωνο. Όλα αυτά βοηθούν τους τροφίμους να ηρεμούν γιατί τους μεταφέρουν στον παλιό καλό καιρό επαναφέροντας όμορφες αναμνήσεις.

Η χρήση του δωματίου είχε ως αποτέλεσμα να μειωθεί σημαντικά η χρήση αντιψυχωτικών φαρμάκων για τους συγκεκριμένους ασθενείς. Στο «δωμάτιο των αναμνήσεων» οι ασθενείς αντλούν ευκολότερα μνήμες κι έτσι αντιμετωπίζουν ευκολότερα τη σύγχυση που νοιώθουν λόγω της πάθησής τους. Τα αντικείμενα τους βοηθούν να θυμηθούν τις ευχάριστες στιγμές που έζησαν όταν μεγάλωναν τα παιδιά τους, να βρουν ένα αντικείμενο συζήτησης και εντέλει να δραστηριοποιηθούν περισσότερο. Το δωμάτιο επιπλώθηκε με αντικείμενα που αγοράστηκαν από παλαιοπωλεία αλλά και με δωρεές. Αποτελεί ενιαίο τμήμα της περίθαλψης που παρέχει η εθελοντική οργάνωση (Τάγμα του Αγίου Ιωάννη) στο γηροκομείο του Μάλμπορω. Παλιά, όταν κάποιος τρόφιμος ήταν ανήσυχος και δεν μπορούσε να κοιμηθεί, το προσωπικό του έδινε ένα χάπι και τον έβαζε στο κρεβάτι του. Τώρα, τον πηγαίνουν στο «δωμάτιο των αναμνήσεων» και του πιάνουν κουβέντα για τη ζωή του, κάτι που τον ηρεμεί μέσα σε λίγη ώρα … Ένας σύγχρονος τρόπος μείωσης της φαρμακευτικής δαπάνης στο πλαίσιο μιας περίθαλψης με ανθρώπινο πρόσωπο.

Μαραθώνιος προετοιμασίας στην αντιμετώπιση καταστροφών. Στις 30 Απριλίου, η αμερικανική ομοσπονδιακή υπηρεσία διαχείρισης έκτακτων αναγκών (FEMA) οργανώνει τον πρώτο μαραθώνιο προετοιμασίας πολιτών, οργανισμών και κοινοτήτων εναντίον των καταστροφών (Προετοιμαθώνιος ή PrepareAthon),. Έχουν επιλεγεί τέσσερεις απειλές: ανεμοστρόβιλοι, ανεξέλεγκτες δασικές πυρκαγιές, πλημμύρες και τυφώνες και οι συμμετέχοντες καλούνται να οργανώσουν ασκήσεις, ομαδικές συζητήσεις και τοπικές ενημερωτικές εκστρατείες. Η δράση υποστηρίζεται από τον ίδιο τον Πρόεδρο των ΗΠΑ που κάλεσε όλες τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες να συνεργαστούν με τους ενδιαφερόμενους οργανισμούς και πολίτες για να ενισχυθεί η εθνική ετοιμότητα αντιμετώπισης καταστροφών και να τονωθεί η ανθεκτικότητα σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Στόχος του μαραθωνίου είναι να αυξηθεί ο αριθμός των πολιτών οι οποίοι κατανοούν το είδος των καταστροφών που ενδέχεται να πλήξουν τις κοινότητές τους και οι οποίοι γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουν για να είναι ασφαλείς και να ελαχιστοποιήσουν τις ζημιές. Πολίτες που μπορούν να δραστηριοποιηθούν για να ενισχύσουν την ετοιμότητά τους και οι οποίοι είναι έτοιμοι να συμβάλλουν στον σχεδιασμό της ανθεκτικότητας της κοινότητάς τους.

Η FEMA παρέχει κεντρική υποστήριξη στις ατομικές και ομαδικές πρωτοβουλίες των πολιτών με τη διάθεση οπτικοακουστικού ενημερωτικού υλικού για την διοργάνωση τοπικών εκστρατειών και τον σχεδιασμό σχετικών δράσεων και ασκήσεων. Προσφέρει επίσης εργαλεία για διαδικτυακές συζητήσεις με στόχο την ανταλλαγή απόψεων από άτομα που εμπλέκονται στο σχεδιασμό της αντιμετώπισης καταστροφών με άτομα που θέλουν να συμβάλλουν στην καλύτερη προετοιμασία της τοπικής τους κοινότητας ή της οικογένειάς τους. Γιατί η αντιμετώπιση των καταστροφών εξαρτάται κυρίως από την πρόληψη και την προετοιμασία σε τοπικό επίπεδο.

Σύστημα εκπαίδευσης για την αντιμετώπιση καταστροφών. Γνώρισα το σύστημα Emergotrain όταν υπηρετούσα στη Μονάδα Πολιτικής Προστασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το σύστημα αναπτύχθηκε από τον Στεν Λίνκουεστ καθηγητή της τραυματολογίας στο σουηδικό πανεπιστήμιο του Λίνκοπινγκ. Πρόκειται για ένα σύστημα προσομοίωσης που χρησιμοποιείται για την εκπαίδευση του ιατρικού προσωπικού στην αντιμετώπιση καταστροφών χωρίς να χρειάζονται ακριβές σκηνοθεσίες και ηθοποιοί για να παραστήσουν τα θύματα. Το σύστημα αποτελείται από μαγνητικές φιγούρες οι οποίες αναπαριστούν θύματα, ιατρικό προσωπικό και πόρους (ασθενοφόρα, ελικόπτερα, κινητά και πραγματικά νοσοκομεία κλπ.). Με βάση ένα σενάριο συγκεκριμένης καταστροφής οι ασκούμενοι χρησιμοποιούν τις φιγούρες πάνω σε άσπρους πίνακες για εξασκηθούν στην ετοιμότητα και την αντιμετώπιση μεγάλων περιστατικών και καταστροφών.

Το σύστημα απαιτεί μερικούς χώρους εξοπλισμένους με άσπρους μεταλλικούς πίνακες, με εσωτερικά τηλέφωνα και ρολόγια τοίχου. Οι χώροι αντιστοιχούν στον τόπο της καταστροφής, στον χώρο διαχωρισμού των θυμάτων και στα τμήματα περίθαλψης (τμήμα επειγόντων, ακτινολογικό, τράπεζα αίματος, χειρουργεία, μονάδες εντατικής θεραπείας και τμήματα των νοσοκομείων όπου θα διακομιστούν τελικά οι ασθενείς). Κάθε φιγούρα θύματος αναφέρει στην μπροστινή πλευρά τα κύρια χαρακτηριστικά του θύματος όπως τα αντιλαμβάνεται κάποιος με την πρώτη ματιά (φύλλο, ηλικία, όρθιος ή ξαπλωμένος, εξωτερική εμφάνιση) ενώ στην πίσω πλευρά υπάρχουν περισσότερες λεπτομέρειες για την ιατρική του κατάσταση (αναπνοή, καρδιακός ρυθμός, αρτηριακή πίεση κλπ.).

Σε κάθε φιγούρα προστίθενται σε πραγματικό χρόνο οι διάφορες ιατρικές επεμβάσεις (μετάγγιση αίματος, χορηγηθέντα φάρμακα, επεμβάσεις κλπ.) αλλά και οι διακομιδές προς τα τμήματα επειγόντων ή τα άλλα τμήματα περίθαλψης. Πρόσφατα, το σύστημα εμπλουτίστηκε και με τη δυνατότητα παροχής ψυχοκοινωνικής περίθαλψης με αντίστοιχες φιγούρες θυμάτων, νοσηλευτών και χώρων υποδοχής.

Το σύστημα αποτελεί έναν εξαιρετικά οικονομικό, αποδοτικό και αποτελεσματικό τρόπο εκπαίδευσης και προετοιμασίας για την αντιμετώπιση μεγάλων καταστροφών. Διατίθεται έναντι πληρωμής από το κέντρο διδασκαλίας και έρευνας σε θέματα ιατρικής καταστροφών και τραυματολογίας του πανεπιστημίου του Λίνκοπινγκ στη Σουηδία ενώ κέντρα εκπαιδευτών εκτός από τη Σουηδία υπάρχουν στην Ολλανδία, την Ιταλία, την Βρετανία, την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία, την Ιαπωνία, και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

26 Απριλίου 2014

Στα παλιά τα λημέρια

Τους δρόμους τους βαφτίσανε αλλιώς
και τα παλιά τα σπίτια τα γκρεμίσαν.
Κι ο αριθμός του τηλεφώνου σ' ο παλιός
του πρόσθεσαν ψηφία ή τον κλείσαν.

Το μαγαζάκι όπου ψώνιζες ψωμί
νοικιάζει τώρα τσόντες και ταινίες.
Και τ' αγριόχορτα λιπαίνουνε μαζί
παλιοί καλοί σου γείτονες και όμορφες κυρίες …

Δεν γυρίζεις ποτέ στα παλιά σου λημέρια …

Παλιοί γνωστοί που ήξερες καλά,
για τις μεγάλες διακοπές έχουν για πάντα φύγει.
Κι από τους κήπους τα καλά λαχανικά
ξερόχορτα γινήκανε να κατουράν οι σκύλοι!

Τα λεωφορεία μ' άλλο χρώμα κι αριθμό
αφετηρία τους αλλάξανε και τέρμα.
Δρόμοι, αεροδρόμια, βαγόνια του μετρό
γεράσανε, πληθύνανε κι όλα σου μοιάζουν ξένα!

Δεν γυρίζεις ποτέ στα παλιά σου λημέρια …

Όλοι οι παλιοί σου δάσκαλοι σ' αγγέλους πια διδάσκουν
και κυνηγούν τα σύννεφα κάποιοι παλιοί σου φίλοι.
Τ' αστέρια πια διατάζουνε να σβήσουν και ν' ανάψουν
καραβανάδες που 'ψηναν ψάρια πολλά στα χείλη.

Δυο τρία δένδρα έμειναν μεσ' στις αυλές μονάχα
ψηλώνοντας ακλόνητα ίσια στους ουρανούς.
Τα σύννεφα αγναντεύοντας νομίζοντας πως τάχα
είναι παλιοί τους σύντροφοι που φύγαν με καπνούς

Πόσο πολύ αλλάξανε όλα μας τα λημέρια;
Πόσο πολύ αλλάξαμε αλίμονο κι εμείς …

Αθήνα, Απρίλιος 2014

15 Απριλίου 2014

Ευρωπαϊκή εκστρατεία κατά του άγχους στην εργασία

Ευρωπαϊκή εκστρατεία κατά του άγχους στην εργασία
Την περασμένη εβδομάδα εγκαινιάστηκε επίσημα στις Βρυξέλλες η νέα διετής πανευρωπαϊκή εκστρατεία για την διαχείριση του άγχους και των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στους χώρους εργασίας
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 15 Απριλίου 2014 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-149)

Όπως γράψαμε και παλιότερα (βλ. ΧΝ 22/10/2013) η προστασία των εργαζόμενων στους χώρους εργασίας αποτελεί προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρόλο που η Ένωση δεν έχει ευρύτερες αρμοδιότητες σε θέματα κοινωνικής πολιτικής (π.χ. απασχόληση, κοινωνική ασφάλιση, συντάξεις κλπ). Πράγματι, σήμερα, στον τομέα της υγιεινής και ασφάλειας στους χώρους εργασίας, εφαρμόζονται πολυάριθμες οδηγίες της Ένωσης που εξασφαλίζουν καλύτερη προστασία των εργαζόμενων αλλά και των πολιτών γενικότερα.

Δύο οργανισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης ασχολούνται ιδιαίτερα με τις συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι στους χώρους δουλειάς. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA) που εδρεύει στο Μπιλμπάο της Ισπανίας και το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβιώσεως και Εργασίας (Eurofound) που βρίσκεται στο Δουβλίνο της Ιρλανδίας. Οι εν λόγω οργανισμοί μελετούν τις συνθήκες ασφάλειας, υγιεινής και διαβίωσης στους χώρους εργασίας και προτείνουν μεθοδολογίες και ενημερωτικές εκστρατείες για την βελτίωσή τους.

Από πρόσφατες έρευνες σε πανευρωπαϊκό επίπεδο προκύπτει ότι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι στους χώρους εργασίας τους είναι οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι και το εργασιακό άγχος. Μάλιστα έχει αποδειχθεί ότι εξαιτίας τους επηρεάζονται δυσμενώς η υγεία των εργαζόμενων, η αποδοτικότητα των επιχειρήσεων, οι εθνικές οικονομίες των κρατών μελών αλλά και η ευρωπαϊκή οικονομία στο σύνολό της.

Οι έρευνες στην Ευρωπαϊκή Ένωση δείχνουν ότι οι μισοί περίπου εργαζόμενοι θεωρούν το εργασιακό άγχος σύνηθες φαινόμενο για τον χώρο εργασίας τους. Δείχνουν επίσης ότι το άγχος είναι το δεύτερο πρόβλημα υγείας που συνδέεται με την εργασία και ότι αναφέρεται συχνότερα από τους εργαζόμενους στην Ευρώπη. Σήμερα, ποσοστό 50 έως 60% του συνόλου των χαμένων ημερών εργασίας μπορεί να αποδοθεί στο εργασιακό άγχος και τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους.

Μάλιστα, ένας στους έξι εργαζόμενους θα εμφανίσει προβλήματα ψυχικής υγείας κατά τη διάρκεια του εργασιακού του βίου με αποτέλεσμα σε εθνικό επίπεδο, το κόστος των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην εργασία να ανέρχεται σε εκατομμύρια ευρώ. Η προληπτική αντιμετώπιση των εν λόγω προβλημάτων είναι συνεπώς οικονομικά επωφελής αφού το κόστος εφαρμογής των αναγκαίων προληπτικών μέτρων είναι πολύ μικρότερο από το κόστος των επιπτώσεων.

Την περασμένη εβδομάδα ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία εγκαινίασε μια διετή πανευρωπαϊκή εκστρατεία με τίτλο «Διαχείριση του άγχους σε Ασφαλείς και Υγιείς Χώρους Εργασίας». Η συγκεκριμένη εκστρατεία επιχειρεί να καταδείξει ότι οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι και το άγχος στους χώρους εργασίας μπορούν να αντιμετωπιστούν με τον ίδιο λογικό και συστηματικό τρόπο όπως οποιοσδήποτε άλλος κίνδυνος για την Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία.

Παράλληλα με τη συνεργασία εργοδοτών και εργαζόμενων για την επιτυχή διαχείριση και πρόληψη του εργασιακού άγχους και των ψυχοκοινωνικών κινδύνων, η πανευρωπαϊκή εκστρατεία 2014–15 για τους Ασφαλείς και Υγιείς Χώρους Εργασίας στοχεύει στην ανάδειξη του εντεινόμενου αυτού προβλήματος, στην προαγωγή της χρήσης απλών και πρακτικών εργαλείων αντιμετώπισής του και στην ανάδειξη των θετικών επιπτώσεων της πρόληψης για τους εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις.

Μεγάλο μέρος της ευθύνης για την εφαρμογή σχεδίου πρόληψης και περιορισμού των ψυχοκοινωνικών κινδύνων και του άγχους στην εργασία ανήκει φυσικά στη διεύθυνση της επιχείρησης. Πρωταρχικό ρόλο παίζει η δημιουργία ενός υποστηρικτικού περιβάλλοντος εργασίας που να παρέχει στους εργαζόμενους τη δυνατότητα να εγείρουν τα ζητήματα που τους ενδιαφέρουν, ενθαρρύνοντάς τους ταυτόχρονα να συμμετέχουν στην εξεύρεση λύσεων. Η δημιουργία ενός υποστηρικτικού κλίματος απαιτεί από τους εργοδότες προσπάθεια κατανόησης των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι ακόμη και εκτός της εργασίας τους ή και η παροχή ευκαιριών για κοινωνική συναναστροφή εκτός εργασίας.

Σημαντικό ρόλο παίζουν και τα διοικητικά στελέχη μέσης βαθμίδας που έρχονται σε καθημερινή επαφή με τους εργαζόμενους. Η καλλιέργεια ομαδικού πνεύματος και υψηλού ηθικού και η επίγνωση των δυνατών και αδύνατων σημείων των μελών μιας ομάδας αποτελούν σημαντικές παραμέτρους ενός υγιούς περιβάλλοντος εργασίας και συμβάλλουν στην μείωση του άγχους. Όπως σημαντική είναι και η συμβολή της συμμετοχής των εργαζόμενων σε έναν ανοιχτό διάλογο με τους εργοδότες, μέσω του οποίου οι δύο πλευρές θα συνομιλούν, θα αλληλοενημερώνονται για τους εκατέρωθεν προβληματισμούς, θα ανταλλάσσουν απόψεις και πληροφορίες και θα λαμβάνουν τις αποφάσεις από κοινού, ιδίως όταν θα έχει αναπτυχθεί ένα πνεύμα αμοιβαίας εμπιστοσύνης.

Η διαμόρφωση ενός καλού ψυχοκοινωνικού περιβάλλοντος εργασίας εξαρτάται και από πολλούς άλλους παράγοντες. Όπως η σωστή κατάρτιση των εργαζόμενων που πρέπει να διαθέτουν επαρκή χρόνο και αυτονομία προκειμένου να οργανώνουν και να διεκπεραιώνουν τα καθήκοντά τους. Η ελαχιστοποίηση ή ισομερής κατανομή των μονότονων εργασιών. Η σαφής κατανόηση των αναμενόμενων αποτελεσμάτων από τον καθένα με παράλληλη αποδοχή της τακτικής υποβολής εποικοδομητικών σχολίων. Η συμμετοχή των εργαζομένων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων που αφορούν το αντικείμενό τους. Η δίκαιη κατανομή της δουλειάς, των ανταμοιβών, των προαγωγών και των ευκαιριών σταδιοδρομίας. Η διάθεση πρόσθετων πόρων σε περιόδους αιχμής. Η ανοιχτή και αμφίδρομη επικοινωνία και η τακτική ενημέρωση των εργαζόμενων, ιδίως σε περιόδους οργανωτικών αλλαγών. Η λήψη μέτρων πρόληψης του εργασιακού άγχους, της παρενόχλησης και της βίας που προέρχεται από τρίτους. Και η δυνατότητα αποτελεσματικού συνδυασμού προσωπικής και εργασιακής ζωής.

Η εκστρατεία θα υλοποιηθεί στην Ελλάδα από τον Εθνικό Εστιακό Πόλο Πληροφόρησης για θέματα Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (του Υπουργείου Εργασίας) και περιλαμβάνει προγράμματα κατάρτισης, συνέδρια και εργαστήρια, διαγωνισμούς αφίσας, ταινιών και φωτογραφίας, κουίζ, προγράμματα αξιοποίησης προτάσεων των εργαζομένων, διαφημιστικές εκστρατείες και τα Ευρωπαϊκά βραβεία καλής πρακτικής στα οποία μπορούν να συμμετάσχουν οργανισμοί και επιχειρήσεις που υλοποιούν επιτυχώς μέτρα περιορισμού και εξάλειψης του άγχους (υποβολή υποψηφιοτήτων μέχρι τις 29 Αυγούστου 2014).

08 Απριλίου 2014

Δυο λόγια για τα ανασφάλιστα οχήματα

Δυο λόγια για τα ανασφάλιστα οχήματα
Πως η διαδικασία έκδοσης άδειας κυκλοφορίας και χορήγησης πινακίδων ευνοεί αντί να αποτρέπει την κυκλοφορία ανασφάλιστων αυτοκινήτων στους ελληνικούς δρόμους!
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 8 Απριλίου 2014 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-148)

Σύμφωνα με στοιχεία της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος, στις αρχές του 2014 στη χώρα μας υπήρχαν 730.000 ανασφάλιστα αυτοκίνητα. Μερικά ίσως να είναι ακινητοποιημένα χωρίς οι ιδιοκτήτες τους να έχουν καταθέσει τις πινακίδες κυκλοφορίας. Πολλά όμως από αυτά κυκλοφορούν στους δρόμους! Και σε περίπτωση ατυχήματος θα δημιουργήσουν τεράστια προβλήματα τόσο στον οδηγό του ανασφάλιστου οχήματος όσο και στον ανυποψίαστο οδηγό του άλλου οχήματος που πιθανώς να είναι καλυμμένος ασφαλιστικά ο ίδιος αλλά που θα ταλαιπωρηθεί για να αποζημιωθεί για την ζημιά που έχει υποστεί. Σε περίπτωση μάλιστα τραυματισμού τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα.

Τι έκανε το κράτος για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα; Νομοθέτησε πέρσι τον Φεβρουάριο αυστηρά πρόστιμα για τους παραβάτες που θα εντοπιστούν να κυκλοφορούν με ανασφάλιστο όχημα. Προέβλεψε επίσης ότι ο εντοπισμός θα γίνει με ηλεκτρονικές διασταυρώσεις υπό την ευθύνη της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων του Υπουργείου Οικονομικών. Η οποία θα διασταυρώσει τα στοιχεία των ασφαλισμένων αυτοκίνητων από το Κέντρο Πληροφοριών που διατηρεί το Επικουρικό Κεφάλαιο της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος με τα στοιχεία της εφορίας αλλά και τα στοιχεία του υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων το οποίο εκδίδει τις άδειες κυκλοφορίας και χορηγεί τις πινακίδες κυκλοφορίας.

Αυτή η διαδικασία της διασταύρωσης ολοκληρώνεται ένα σχεδόν χρόνο μετά την δημοσίευση του νόμου 4141 πέρσι τον Απρίλιο και η ειδησεογραφία μας ενημερώνει ότι τα πρώτα ειδοποιητήρια θα σταλούν εντός του Μαΐου. Οι ανασφάλιστοι ιδιοκτήτες αυτοκινήτων που θα τα λάβουν αφού πληρώσουν πρόστιμο 250 ευρώ, θα πρέπει να ασφαλίσουν τα οχήματα τους μέσα σε οκτώ ημέρες. Αν δεν το κάνουν τότε το πρόστιμο θα είναι 500 ευρώ για τα ΙΧ, 1.000 ευρώ για τα φορτηγά και 250 για τις μοτοσικλέτες. Ο νόμος μάλιστα προβλέπει ότι σε περίπτωση που το ανασφάλιστο αυτοκίνητο εμπλακεί σε ατύχημα, αφαιρούνται πινακίδες και άδεια κυκλοφορίας για δύο χρόνια και σε περίπτωση υποτροπής για τρία χρόνια.

Την περασμένη εβδομάδα, αφού εκτελώνισα το αυτοκίνητο που έφερα από το Βέλγιο, φρόντισα να πάρω ελληνικές πινακίδες κυκλοφορίας. Έπρεπε λοιπόν, να περάσω ΚΤΕΟ. Να πάω στο Μηχανολογικό του τόπου κατοικίας μου (ένα από τα 84 που υπάρχουν ανά την Ελλάδα). Να πάω στην Εφορία να πληρώσω τα τέλη κυκλοφορίας. Και να ξαναγυρίσω στο Μηχανολογικό όπου με τα χαρτιά και ένα παράβολο (ευτυχώς από αυτόματο μηχάνημα στον ίδιο χώρο) πήρα τις πινακίδες και την άδεια κυκλοφορίας. Όμως, ούτε στο ΚΤΕΟ, ούτε στο Μηχανολογικό αλλά ούτε και στην Εφορία μου ζήτησαν απόδειξη ότι το αυτοκίνητο είναι ασφαλισμένο! Το κράτος κινητοποίησε επί έναν χρόνο τις υπηρεσίες του για να εντοπίσει τα ανασφάλιστα αυτοκίνητα και δεν φροντίζει να εξασφαλίσει ότι κανένα αυτοκίνητο δεν παίρνει άδεια και πινακίδες όντας ανασφάλιστο. Αλλά και ότι κανένα αυτοκίνητο δεν περνά ΚΤΕΟ χωρίς να είναι ασφαλισμένο …

Ας δούμε λίγο πως λειτουργεί το σύστημα στο Βέλγιο όπου είχα την ευκαιρία να μείνω επί σχεδόν 30 χρόνια και όπου κυκλοφόρησα με κάμποσα αυτοκίνητα τα οποία αγόρασα είτε καινούργια είτε μεταχειρισμένα. Μάλιστα, από το 2012 το σύστημα έχει εκσυγχρονιστεί και η ταξινόμηση γίνεται εξ ολοκλήρου ηλεκτρονικά με ευθύνη της Διεύθυνσης Ταξινόμησης Οχημάτων (DIV) που διατηρεί μόλις 10 γραφεία σε ολόκληρο το Βέλγιο για να εξυπηρετήσει πληθυσμό αντίστοιχο του ελληνικού …

Αν το αυτοκίνητο είναι καινούργιο, ο πωλητής σας χορηγεί τα απαραίτητα πιστοποιητικά συμμόρφωσης και την απόδειξη αγοράς. Αν το όχημα είναι μεταχειρισμένο απαιτείται και η προηγούμενη άδεια κυκλοφορίας. Με αυτά τα χαρτιά πηγαίνετε στον ασφαλιστή σας!!! Μάλιστα. Στον ασφαλιστή σας! Ο οποίος, αφού συμφωνήσετε και υπογράψετε το ασφαλιστήριο συμβόλαιο, συμπληρώνει ηλεκτρονικά την αίτηση χορήγησης πινακίδων και άδειας κυκλοφορίας βεβαιώνοντας με προσωπική του ευθύνη ότι το όχημα είναι ασφαλισμένο! Μέσα σε 24 ώρες λαμβάνετε με το ταχυδρομείο την πινακίδα κυκλοφορίας και πληρώνετε στον ταχυδρόμο το σχετικό παράβολο. Ύστερα από λίγες μέρες η εφορία σας στέλνει και την ειδοποίηση πληρωμής των τελών κυκλοφορίας που τα εξοφλείτε μέσω τραπέζης.

Δεν υπάρχουν λοιπόν εκεί ανασφάλιστα αυτοκίνητα; Φυσικά και υπάρχουν. Πέρσι ο αριθμός των ανασφάλιστων αυτοκινήτων στο Βέλγιο ήταν περίπου 80.000! Βέβαια, αν αναλογιστούμε ότι ο πληθυσμός του Βελγίου είναι ίδιος σχεδόν με τον πληθυσμό της Ελλάδας, αυτό σημαίνει ότι κυκλοφορούν 10 φορές λιγότερα ανασφάλιστα αυτοκίνητα ανά κάτοικο. Εκεί όμως ο ανασφάλιστος οδηγός ρισκάρει πολλά. Κατ' αρχάς τον κυνηγάει ο ασφαλιστής. Ο οποίος αν δεν πληρωθεί μπορεί να καταγγείλει το ασφαλιστήριο συμβόλαιο και ο κακοπληρωτής κινδυνεύει να μπει σε μαύρη λίστα και να μην μπορεί να ασφαλιστεί σε καμία ασφαλιστική εταιρεία, τουλάχιστον στο Βέλγιο. Και φυσικά δεν μπορεί να περάσει τεχνικό έλεγχο στα ΚΤΕΟ αν δεν διαθέτει κάρτα ασφάλισης!

Αλλά και οι ποινές είναι αποτρεπτικές. Τα πρόστιμα είναι σχεδόν παρόμοια με τα ελληνικά. Όμως ο ανασφάλιστος εκτός από την αφαίρεση των πινακίδων αλλά και του διπλώματος οδήγησης, κινδυνεύει να του κατάσχουν το αυτοκίνητο το οποίο θα του επιστραφεί μόνο όταν προσκομίσει ασφαλιστήριο συμβόλαιο και πληρώσει φυσικά και τα σχετικά έξοδα φύλαξης του αυτοκινήτου! Και αν δεν προσκομίσει ασφαλιστήριο εντός 30 ημερών το αυτοκίνητο μπορεί να εκποιηθεί από τον βελγικό ΟΔΔΥ προς όφελος του Δημοσίου …

Να γιατί η αναδιοργάνωση του κράτους και η απλοποίηση των διαδικασιών πρέπει να αποτελεί το πρωταρχικό αίτημα των πολιτών. Γιατί οι οδηγοί που κυκλοφορούν ανασφάλιστοι μπορεί να επικαλεστούν χίλιες δυο δικαιολογίες γι' αυτή την αντικοινωνική τους ενέργεια αλλά η πολιτεία δεν έχει καμιά δικαιολογία όταν δεν καθιερώνει απλοποιημένα συστήματα που να αποτρέπουν την κυκλοφορία ανασφάλιστων οχημάτων εξασφαλίζοντας καλύτερη προστασία του κοινωνικού συνόλου από τους παρανομούντες …

01 Απριλίου 2014

Γιατί χρειαζόμαστε την Ευρωπαϊκή Ένωση;


Πως και γιατί φτιάχτηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση, ποιες είναι οι αρμοδιότητές της και γιατί πρέπει να συμμετέχουμε ενεργά στις επερχόμενες ευρωπαϊκές εκλογές … 
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα την 1η Απριλίου 2014 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-147 )

Το 1945 όταν πια ο παγκόσμιος πόλεμος είχε τελειώσει, η Ευρώπη είχε απομείνει κατεστραμμένη, φτωχή και πεινασμένη. Ο πόλεμος όχι μόνο αναζωπύρωσε τα παραδοσιακά αιώνια μίση μεταξύ εθνικών ομάδων αλλά δημιούργησε και νέα. Μπορεί στην Ελλάδα να πήραν τη μορφή εμφύλιου πολέμου, αλλά φαινόμενα βίας παρατηρήθηκαν σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες εναντίον όσων είχαν συνεργαστεί με τις δυνάμεις κατοχής ή είχαν υποστηρίξει τα φασιστικά καθεστώτα στις χώρες του Άξονα. Η ανασυγκρότηση ξεκίνησε χάρις στην εξωτερική αμερικανική βοήθεια (σχέδιο Μάρσαλ) αλλά αυτό δεν αρκούσε για να εγγυηθεί την ειρήνη μακροπρόθεσμα.

Πολλοί οραματιστές μίλησαν τότε για την ανάγκη δημιουργίας μιας ενωμένης Ευρώπης. Όμως μόνον ένας, ο Ζαν Μονέ, πρότεινε κάτι πρακτικό, μέσω του Ρομπέρ Σουμάν, του τότε Γάλλου υπουργού εξωτερικών. Την εκχώρηση της εθνικής κυριαρχίας σε θέματα άνθρακα και χάλυβα σε μια υπερεθνική αρχή. Γιατί, όπως διακήρυξε ο Σουμάν, ήταν προφανές ότι «η Ευρώπη δεν θα φτιαχτεί μονομιάς, ή βάσει ενός σχεδίου. Θα φτιαχτεί μέσω συγκεκριμένων επιτευγμάτων που θα δημιουργήσουν μιαν εκ των πραγμάτων αλληλεγγύη».

Μετά την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα που δημιούργησαν το 1951 η Γαλλία, η Γερμανία, το Βέλγιο, οι Κάτω Χώρες, το Λουξεμβούργο και η Ιταλία, δημιουργήθηκαν το 1957 η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ) και η Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ). Και το 1982, μετά από διαδοχικές προσχωρήσεις νέων κρατών μελών και βελτιώσεις των αρχικών συνθηκών δημιουργήθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Μια Ένωση που συνέχισε να διευρύνεται και να βελτιώνεται μέχρι το 2007 όταν υπογράφηκε η τελευταία συνθήκη στη Λισαβόνα. Χωρίς σχέδιο. Πάντα μετά από κρίσεις. Μια ένωση που εξασφάλισε ειρήνη και ευημερία για τους λαούς της Ευρώπης. Που σήμερα έχουν μάθει να συνεργάζονται και να λύνουν τις διαφορές τους στο πλαίσιο θεσμικών οργάνων και διαδικασιών που κατοχυρώνουν το κράτος δικαίου έτσι ώστε κάθε προσφυγή στη βία να είναι πλέον αδιανόητη.

Όμως, η Ένωση δεν έχει κατορθώσει μέχρι σήμερα να μεταμορφωθεί σε ομοσπονδιακή οντότητα όπως είχαν ονειρευτεί πολλοί στο παρελθόν. Γιατί δεν έχει ακόμη ωριμάσει η ιδέα εκχώρησης εθνικής κυριαρχίας σε θέματα οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής. Κοινής εξωτερικής πολιτικής, διασφάλισης της εδαφικής ακεραιότητας και προστασίας της εθνικής ασφάλειας. Που μαζί με την τήρηση της δημόσιας τάξης αποτελούν πάντα αποκλειστικές αρμοδιότητες των 28 κρατών μελών.

Στην πραγματικότητα οι αποκλειστικές αρμοδιότητες της Ένωσης είναι πολύ λίγες. Περιορίζονται σε θέματα τελωνειακής ένωσης, ανταγωνισμού στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς, νομισματικής πολιτικής της ευρωζώνης, διατήρησης των θαλάσσιων βιολογικών πόρων, εμπορικών σχέσεων με τρίτες χώρες και σύναψης διεθνών συμφωνιών σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Σε πολλούς τομείς η Ένωση μπορεί απλώς να υποστηρίζει, να συντονίζει και να συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών (προστασία και βελτίωση της ανθρώπινης υγείας, βιομηχανία, πολιτισμό, τουρισμό, παιδεία, επαγγελματική εκπαίδευση, νεολαία και αθλητισμό, πολιτική προστασία και διοικητική συνεργασία).

Ευτυχώς, σε πολλούς τομείς η Ένωση έχει κοινή ή «συντρέχουσα» όπως λέμε αρμοδιότητα με τα κράτη μέλη. Είναι οι πολιτικές που αφορούν την καθημερινότητα του πολίτη. Όπως η επισήμανση και τα πρότυπα ασφαλείας που αφορούν τα τρόφιμα. Τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για τα επικίνδυνα προϊόντα. Τα μέτρα προστασίας των καταναλωτών (ακύρωση παραγγελίας, αποζημίωση σε περίπτωση ελαττωματικού προϊόντος ή υπηρεσίας κλπ.). Οι συγχρηματοδοτήσεις έργων υποδομής όπως μαρτυρούν οι χιλιάδες πινακίδες ανά την Ελλάδα. Οι υποχρεώσεις για την προστασία του περιβάλλοντος από τα σκουπίδια, του πόσιμου νερού από τα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα και του νερού κολύμβησης από τα μικρόβια (γαλάζιες σημαίες).

Τα διευρωπαϊκά δίκτυα που διευκολύνουν τις μεταφορές των συχνά επιδοτούμενων γεωργικών προϊόντων. Οι προδιαγραφές για τις μεταφορές επικίνδυνων ουσιών, για τα χημικά πρόσθετα στα τρόφιμα, τα καλλυντικά και τα παιχνίδια. Η απελευθέρωση της αγοράς των τηλεπικοινωνιών και των αεροπορικών μεταφορών που είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των τιμών. Η κατάργηση των ελέγχων στα σύνορα και των εξόδων μεταφοράς χρημάτων στο εξωτερικό. Τα προγράμματα έρευνας και καινοτομίας από τα οποία έχουν επωφεληθεί χιλιάδες επιστήμονες ανά την Ευρώπη. Από πού να αρχίσει και πού να τελειώσει κανείς …

Τελευταίο λιθαράκι σε αυτό το ατελές οικοδόμημα ο έλεγχος των τραπεζών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα που αποφασίστηκε πρόσφατα. Μια ακόμη αποκλειστική αρμοδιότητα των κρατών μελών που εκχωρήθηκε στην Ένωση. Όμως, για να ολοκληρωθεί το ευρωπαϊκό οικοδόμημα απομένουν ακόμη να γίνουν πολλά. Θα ήταν αδιανόητο να γυρίσουμε στην μεταπολεμική Ευρώπη του μίσους, της φτώχειας, της πείνας και της μιζέριας. Όταν όλες οι χώρες που γειτονεύουν με την Ένωση επιδιώκουν να προσχωρήσουν. Όταν σε διεθνές επίπεδο πολλές χώρες που βρίσκονται σε κρίση προσβλέπουν στην αναπτυξιακή και ανθρωπιστική βοήθεια της Ένωσης αλλά και στις καλές της υπηρεσίες για την οικοδόμηση μέτρων εμπιστοσύνης και ενίσχυσης του κράτους δικαίου.

Παραφράζοντας τον Ντάγκ Χάμαρσκγιολντ, δεύτερο γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, μπορούμε να πούμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν φτιάχτηκε για να οδηγήσει τους ευρωπαίους στον παράδεισο αλλά για να τους σώσει από την κόλαση. Στο χέρι μας είναι να ενισχύσουμε την δημοκρατική νομιμοποίηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις επερχόμενες ευρωεκλογές. Για να του δώσουμε τη δυνατότητα να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στα μελλοντικά βήματα προς την ολοκλήρωση της Ένωσης. Κι αν φαίνεται ότι οι συζητήσεις είναι μερικές φορές ατέρμονες και ανούσιες, ας θυμηθούμε την παραίνεση του Τσόρτσιλ: «είναι προτιμότερο να χάνουμε το χρόνο μας συζητώντας παρά να σκοτωνόμαστε πολεμώντας» …

28 Μαρτίου 2014

Δράσε. Αντίδρασε. Επηρέασε.

(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 28 Μαρτίου 2014)

Στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επί 30 χρόνια ο Παναγιώτης Αλεβαντής, συνεργάτης των “Χανιώτικων νέων”, είναι ένας από τους πλέον κατάλληλους ανθρώπους για να μας μιλήσει για το θέμα. Του ζητήσαμε το δικό του σχόλιο για το πώς επηρεάζει η Ε.Ε. τη ζωή μας και για τη σπουδαιότητα των επερχόμενων ευρωεκλογών. Μας απαντά:

«Δράσε, αντίδρασε, επηρέασε είναι το σύνθημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις επερχόμενες ευρωεκλογές και έχει στόχο να πείσει τους πολίτες να συμμετάσχουν στην άμεση καθολική ψηφοφορία για την εκλογή των ευρωβουλευτών που εκπροσωπούν τον απλό πολίτη στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων που τον αφορούν. Συναποφασίζει με το Συμβούλιο Υπουργών για τους περισσότερους τομείς πολιτικής για τους οποίους έχει αρμοδιότητα η Ευρωπαϊκή Ενωση και αφορούν την καθημερινότητα των πολιτών, όπως για παράδειγμα τα τρόφιμα, η ένδυση, τα καλλυντικά, η τηλεφωνία, οι μεταφορές και τα διευρωπαϊκά δίκτυα, η προστασία του περιβάλλοντος, οι ανταλλαγές φοιτητών και τα έργα υποδομής στην περιφέρεια.

Ενώ έχει άμεση αρμοδιότητα όσον αφορά τον προϋπολογισμό της Ενωσης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει πολύ περιορισμένο λόγο σε θέματα οικονομικής πολιτικής, αλλά και σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, ασφάλειας και άμυνας. Η μαζική προσέλευση των ψηφοφόρων στις επόμενες ευρωεκλογές θα εξασφαλίσει καλύτερη εκπροσώπηση των πολιτών και μεγαλύτερη νομιμοποίηση του ίδιου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Θα μπορεί έτσι να παρεμβαίνει με ουσιαστικότερο τρόπο στη διαδικασία περαιτέρω ευρωπαϊκής ενοποίησης, ανταποκρινόμενο στο αίτημα των πολιτών για περισσότερη Ευρώπη. Μόνον έτσι θα γίνει δυνατός ο περιορισμός του υφιστάμενου δημοκρατικού ελλείμματος που σήμερα υποθηκεύει το μέλλον της Ευρώπης και συμβάλλει στην αύξηση του ευρωσκεπτικισμού».

Γνωμικά - Παροιμίες