GR-Με το χέρι στην καρδιά!

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 22 Ιουνίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Με το χέρι στην καρδιά!
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Εγκαινιάζοντας μια πανελλήνια εκστρατεία για την καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡ.Π.Α.) η Βιβλιοθήκη Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου Αθηνών ξεκίνησε την εκπαίδευση των αυριανών γιατρών για την αντιμετώπιση της πρώτης αιτίας θανάτων στη χώρα μας και στην Ευρώπη.

Την Πέμπτη 2 Ιουνίου, με πρωτοβουλία του διευθυντή της, καθηγητή Θεόφιλου Ρόζενμπεργκ, η Βιβλιοθήκη Επιστημών Υγείας σε συνεργασία με το Τμήμα Νοσηλευτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών οργάνωσε μιαν ημέρα ανοικτής εκπαίδευσης στην καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡ.Π.Α.). Η ημερίδα περιελάμβανε θεωρητική εκπαίδευση στην προβληματική της ΚΑΡ.Π.Α. από διακεκριμένους καθηγητές και καρδιολόγους αλλά και πρακτική εξάσκηση των συμμετεχόντων. Περιελάμβανε επίσης επίδειξη απεγκλωβισμού και μεταφοράς πολυτραυματία από ομάδα διασωστών του ΕΚΑΒ και παρουσίαση από την Ελληνική Ναυαγοσωστική Ακαδημία.

Με το χέρι στην καρδιά - η αφίσα της ημερίδας

Το έχουμε γράψει και παλαιότερα και θα συνεχίσουμε να το επαναλαμβάνουμε – τα καρδιαγγειακά νοσήματα κατέχουν την πρώτη θέση στις αιτίες θανάτου και υποβαθμισμένης ποιότητας ζωής στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Οι στατιστικές μάλιστα λένε ότι κατά μέσον όρο κατά την διάρκεια της ζωής μας θα παραστούμε μάρτυρες έξη τουλάχιστον οξέων καρδιακών επεισοδίων που στο 80% των περιπτώσεων θα αφορούν συγγενείς ή συναδέλφους στο χώρο εργασίας.

Για την αντιμετώπιση της καρδιακής ανακοπής, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Αναζωογόνησης έχει καταρτίσει λεπτομερείς οδηγίες αντιμετώπισης με βάση πολύχρονες ιατρικές έρευνες. Κάθε λίγα χρόνια οι οδηγίες αυτές τροποποιούνται και η τελευταία ενημέρωση έγινε σχετικά πρόσφατα, το Δεκέμβριο του 2010. Οι οδηγίες στηρίζονται σε μια σειρά ενεργειών, την Αλυσίδα της Επιβίωσης, που αν γίνουν σωστά και γρήγορα αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες επιβίωσης του θύματος.

Η αλυσίδα επιβίωσης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αναζωογόνησης (ERC)

Οι πρώτες ενέργειες είναι απλές και μπορούν να εκτελεστούν ακόμη και από μη εκπαιδευμένα άτομα που τυχαίνει να βρίσκονται κοντά στο θύμα. Πρώτα-πρώτα, φροντίστε για την δική σας ασφάλεια και για την ασφάλεια του θύματος. Μην θέτετε σε κίνδυνο τη δική σας ζωή π.χ. πλησιάζοντας κάποιον που έχει πάθει ηλεκτροπληξία αν δεν κόψετε το ρεύμα ή κάποιον που πνίγεται αν δεν είστε εκπαιδευμένος ναυαγοσώστης. Στη συνέχεια ελέγξτε αν το θύμα έχει τις αισθήσεις του ή όχι. Φωνάξτε του, κουνήστε τον από τους ώμους, χτυπήστε τις παλάμες μπροστά στα μάτια του. Αν δεν ανταποκρίνεται φωνάξτε για βοήθεια. Μην προσπαθήσετε να κάνετε τον ήρωα. Με έναν βοηθό οι πιθανότητες να βοηθήσετε το θύμα αυξάνονται σημαντικά.

Πως απελευθερώνουμε την αναπνευστιή όδο (ΕΚΑΒ)

Η επόμενη ενέργεια είναι ο έλεγχος της αναπνοής του θύματος. Εκτείνετε το κεφάλι του θύματος προς τα πίσω και ανασηκώστε το πηγούνι προς τα πάνω, έτσι ώστε απομακρύνοντας τη γλώσσα από το πίσω μέρος του λαιμού να διευκολύνετε τη δίοδο του αέρα. Η απουσία αναπνοής ή μια αναπνοή ακανόνιστη που μοιάζει ακόμη και με επιθανάτιο ρόγχο δεν είναι καλά σημεία. Πρέπει αμέσως να τηλεφωνήσετε στο 112 ή στο 166. Μείνετε ψύχραιμοι και περιμένετε να σας απαντήσει ο χειριστής.

Δώστε τα στοιχεία σας και εξηγείστε ΤΙ συμβαίνει, ΠΟΥ συμβαίνει και ΠΟΣΟΙ εμπλέκονται. Δώστε τη διεύθυνση και εξηγείστε τον τρόπο πρόσβασης αν η πρόσβαση είναι πολύπλοκη. Απαντήστε στις ερωτήσεις που θα σας κάνει ο χειριστής για να διευκολύνετε την αποστολή βοήθειας και ακολουθείστε τις οδηγίες που θα σας δώσει. Μην κλείσετε το τηλέφωνο προκαταβολικά αν δεν σας πουν. Και στη συνέχεια σκεφθείτε ότι μπορεί να σας ξαναπάρουν και μην αρχίσετε να κάνετε άλλα τηλεφωνήματα.

Αν κάνατε όλα τα παραπάνω έχετε ήδη κάνει πάρα πολλά. Οι οδηγίες από το σημείο αυτό και πέρα προβλέπουν την έναρξη ΚΑΡ.Π.Α. 30 θωρακικές συμπιέσεις στο μέσο του στέρνου, εκεί που βρίσκεται η καρδιά, δύο εμφυσήσεις αέρα στο στόμα με κλειστή μύτη (φιλί της ζωής) και ξανά 30 συμπιέσεις κ.ο.κ. Η ΚΑΡ.Π.Α. μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες επιβίωσης τέσσερεις φορές. Αλλά οι 30 συμπιέσεις συν δύο εμφυσήσεις, που πρέπει να επαναλαμβάνονται μέχρι να έλθει το ασθενοφόρο, μπορούν να εκτελεστούν μόνο από εκπαιδευμένους διασώστες. Αν δεν έχετε ακολουθήσει σχετική εκπαίδευση ορισμένοι ερευνητές θεωρούν ότι και μόνο οι συμπιέσεις μπορούν να βοηθήσουν τα μέγιστα. Αν υπάρχει εκεί κοντά απινιδωτής και ξέρετε να τον χρησιμοποιήσετε μη διστάσετε. Οι σύγχρονοι απινιδωτές σας μιλούν και δίνουν οδηγίες για τις θωρακικές συμπιέσεις και τις εμφυσήσεις ενώ ελέγχουν και την λειτουργία της καρδιάς πριν προχωρήσουν στην διαβίβαση ηλεκτρικού ρεύματος υψηλής τάσης για να την βάλουν ξανά σε λειτουργία.

Αυτόματος εξωτερικός απινιδωτής (AED) που πρέπει να χρησιμοποιείται από εκπαιδευμένους εθελοντές ή επαγγελματίες

Αν θέλετε πράγματι να βοηθήσετε έναν συνάνθρωπο, έναν συγγενή, έναν συνάδελφο, επιδιώξτε να παρακολουθήστε μαθήματα ΚΑΡ.Π.Α. π.χ. στον Ερυθρό Σταυρό. Ελπίζουμε η εκστρατεία «Με το χέρι στην καρδιά» να επεκταθεί σε όλες τις ιατρικές σχολές αλλά και στη Μέση εκπαίδευση όπου ήδη γίνονται πολλές δράσεις στο πλαίσιο των μαθημάτων αγωγής υγείας. Χωρίς φυσικά να ξεχνούμε την πρόληψη – κόψιμο του τσιγάρου, υγιεινή διατροφή, καθημερινή άσκηση – για την οποία δεν χρειάζεται ειδική εκπαίδευση αλλά καλή θέληση και επιθυμία για μια καλύτερη ζωή.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

GR-Οι απειλές της καλοκαιρινής καθημερινότητας

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 15 Ιουνίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Οι απειλές της καλοκαιρινής καθημερινότητας
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Το καλοκαίρι έφτασε και μαζί του μια σειρά καθημερινοί κίνδυνοι από τους οποίους μπορούμε να προφυλαχτούμε για να απολαύσουμε καλύτερα τις διακοπές μας.

Το μεγάλο πρόβλημα του καλοκαιριού είναι βέβαια ο ήλιος. Τον θέλουμε, τον απολαμβάνουμε, είναι απαραίτητος γιατί μας βοηθά να συνθέσουμε βιταμίνη D και να απορροφήσουμε ασβέστιο και συμβάλλει στην καταπολέμηση της κατάθλιψης. Αλλά αν δεν προσέξουμε μπορεί και να μας σκοτώσει! Το καπέλο, η αντηλιακή κρέμα και η κατανάλωση πολλών υγρών δεν είναι μόνο για την παραλία. Τα χρειάζονται τα παιδιά που επειδή παίζουν στο ύπαιθρο εκτίθενται τρεις φορές περισσότερο στον ήλιο. Αλλά και οι ηλικιωμένοι, επειδή πάσχουν από χρόνια νοσήματα και παίρνουν φάρμακα.

Προσοχή λοιπόν στην ηλίαση και την θερμοπληξία. Αν μετά την έκθεση στον ήλιο κάποιος νοιώθει αδυναμία, ζαλάδα, πονοκέφαλο, κράμπες, σύγχυση, τάση για εμετό, παραμιλητό, υψηλό πυρετό, ξηροδερμία ή εμφανίσει λιποθυμικές τάσεις, ας συμβουλευθούμε τον γιατρό ή ας καλέσουμε τα επείγοντα (112 ή 166) ιδίως αν υπάρχει επιβαρυμένο ιατρικό ιστορικό. Προσοχή επίσης γιατί η υπερβολική έκθεση στον ήλιο σε νεαρή ηλικία συνδέεται με την εμφάνιση καρκίνου του δέρματος αργότερα, ενώ η ηλιοθεραπεία σε συνδυασμό με την κατανάλωση ορισμένων φαρμάκων μπορεί να προκαλέσει φωτοευαισθησίες ή να καταστήσει τα φάρμακα τοξικά. Και κάτι τελευταίο: μην αφήσετε ποτέ ένα μωρό ή ένα παιδί στο αυτοκίνητο το καλοκαίρι. Το αυτοκίνητο συγκεντρώνει τη θερμότητα σαν θερμοκήπιο και το παιδί σας κινδυνεύει να σκάσει από θερμοπληξία και να πεθάνει αβοήθητο!

Μερικές απλές συμβουλές για την αφυδάτωση

Η θάλασσα και οι πισίνες προσφέρουν δροσιά το καλοκαίρι αλλά είναι γεμάτες και κινδύνους. Ακόμη και οι παραλίες με Μπλε Σημαίες ή οι πισίνες με χλωριωμένο νερό μπορεί να περιέχουν μικρόβια, ιδίως ορισμένες στιγμές της ημέρας. Μην καταπίνετε το νερό, προσπαθήστε να μην τρίβετε τα μάτια σας και ξεπλυθείτε με καθαρό, γλυκό νερό μετά το μπάνιο. Ακόμη κι αν τα παιδιά σας ξέρουν να κολυμπούν μην τα αφήνετε χωρίς επιτήρηση στην πισίνα και φροντίστε να μην απομακρύνονται από την παραλία όταν κολυμπούν στη θάλασσα. Τα μικρά παιδιά μπορούν να πνιγούν και σε λίγα εκατοστά νερού ή σε έναν κουβά, πολύ περισσότερο στην πισίνα ή στη θάλασσα. Μην κολυμπάτε μετά από πλούσιο γεύμα, μην κάνετε βουτιές σε σημεία που δεν γνωρίζετε, περιφράξτε την πισίνα για να μην πέσουν μέσα μικρά παιδιά που δεν ξέρουν κολύμπι. Φροντίστε τα παιδιά σας να μάθουν κολύμπι σε μικρή ηλικία και διδάξτε τους πώς να μην υπερεκτιμούν τις δυνάμεις τους. Όπως λέει κι η μαντινάδα «Ο έξυπνος δεν είναι αυτός που κάνει τον γενναίο, αλλά εκείνος που θωρεί μην τύχει το μοιραίο».

Αν δεν είστε εκπαιδευμένος ναυαγοσώστης μην επιχειρήσετε να σώσετε κάποιον που πνίγεται γιατί  είναι πολύ πιθανόν να πνιγείτε κι εσείς

Η ζέστη όμως προκαλεί και άλλους κινδύνους. Τα φαγητά αλλοιώνονται πιο γρήγορα, ιδίως αν μείνουν έξω από το ψυγείο. Μην καταναλώνετε τρόφιμα που έχουν μείνει εκτός ψυγείου για πολλές ώρες και φροντίστε να μαγειρέψετε το κρέας σε δυνατή φωτιά για να αποφύγετε τυχόν δηλητηρίαση. Δηλητηριάσεις μπορούν επίσης να προκαλέσουν και διάφορα φρούτα ή λαχανικά που δεν έχουν πλυθεί καλά αλλά και διάφορα υγρά όπως υλικά καθαρισμού ή εντομοκτόνα που πέφτουν στα χέρια των παιδιών.

Το καλοκαίρι φέρνει μαζί του και πολυάριθμους, συχνά ανεπιθύμητους επισκέπτες. Κουνούπια, σφήκες και άλλα επικίνδυνα έντομα. Τα έντομα μπορεί να είναι φορείς ασθενειών ή απλώς να έχουν περάσει από ακαθαρσίες και να μεταφέρουν μολύνσεις. Υπάρχουν επίσης και τα αλλεργικά άτομα, στα οποία ένα τσίμπημα μπορεί να επιφέρει ακόμη και θάνατο. Για τα μικρά παιδιά χρησιμοποιείστε κουνουπιέρες τη νύχτα και εντομοαπωθητικά με βάση βότανα (π.χ. σιτρονέλλα) την ημέρα. Ενδέχεται μετά από τσίμπημα να διαπιστώσετε ήπια αλλεργική αντίδραση (εξάνθημα, φαγούρα και οίδημα σε περιοχές μακριά από το σημείο του τσιμπήματος, σφίξιμο στο στήθος και δυσκολία στην αναπνοή, βράχνιασμα της φωνής ή πρήξιμο της γλώσσας), ή, ακόμη χειρότερα, οξεία αλλεργική αντίδραση (αναφυλαξία εντός λεπτών μετά το τσίμπημα, ζαλάδα ή απότομη πτώση τη πίεσης του αίματος, λιποθυμία ή καρδιακή ανακοπή). Σε κάθε περίπτωση προσπαθήστε να επιβραδύνετε την απορρόφηση του δηλητηρίου (με περίδεση σε σημείο πάνω από το σημείο του τσιμπήματος και κοντά στο σώμα ή με τοποθέτηση πάγου στο σημείο του τσιμπήματος) και απευθυνθείτε αμέσως σε γιατρό ή στα επείγοντα (112 ή 166). Η χορήγηση αντιισταμινικών ή (σε περίπτωση αναφυλακτικού σόκ αδρεναλίνης) θα πρέπει να γίνει κατά προτίμηση από εκπαιδευμένο ιατρικό προσωπικό.

Προσοχή στις αλλεργικές αντιδράσεις από τσιμπήματα εντόμων, ιδίως στα ευαίσθητα άτομα!

Η προσοχή, η πρόληψη, η προφύλαξη ας μας συνοδεύσουν όλο αυτό το καλοκαίρι για να «μαζέψουμε» ήλιο, να χαρούμε τη θάλασσα και το βουνό και να περάσουμε ήρεμες διακοπές γεμάτες χρήσιμες εμπειρίες και ωραίες αναμνήσεις. Χωρίς απρόβλεπτα, χωρίς ατυχήματα, χωρίς δυσάρεστες περιπέτειες.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Με στοιχεία από http://www.allergia.gr, http://www.medlook.net και http://www.healthview.gr.

GR-Απελευθερωμένα ασθενοφόρα

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 8 Ιουνίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Απελευθερωμένα ασθενοφόρα
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Μήπως έφτασε η ώρα ορθολογικής οργάνωσης των διακομιδών ασθενών με ασθενοφόρα και αναβάθμισης του ρόλου και της αποστολής του ΕΚΑΒ;

Διαβάζω ότι στα επαγγέλματα που απελευθερώνονται σύμφωνα με πρόσφατη κυβερνητική ανακοίνωση περιλαμβάνεται και το επάγγελμα του διασώστη ασθενοφόρου. Αλλά κατά καιρούς διαβάζω επίσης ότι οι διακομιδές με ιδιωτικά ασθενοφόρα στοιχίζουν πανάκριβα, ότι τα ιδιωτικά ασθενοφόρα υπάρχουν επειδή το ΕΚΑΒ έχει ελλείψεις, ότι οι οδηγοί δεν είναι εκπαιδευμένοι στις πρώτες βοήθειες και άλλα φοβερά και τρομερά.

Πρόσφατα είχα μια εμπειρία εδώ στο Βέλγιο όταν χρειάστηκε να καλέσω το 112 για ένα κάταγμα που έπαθε η γυναίκα μου πέφτοντας στον κήπο. Το απαστράπτον από καθαριότητα ασθενοφόρο των πυροσβεστών έφτασε σε πέντε λεπτά και οι διασώστες με μεγάλη προσοχή και ιδιαίτερη ευγένεια την μετέφεραν στο πλησιέστερο νοσοκομείο για τα περαιτέρω. Λίγες μέρες μετά ήλθε ο λογαριασμός – 148,95 ευρώ για τα 28 χιλιόμετρα από το σπίτι στο νοσοκομείο. Το τιμολόγιο είχε εκδοθεί από τον Δήμο στον οποίο υπάγεται η πυροσβεστική υπηρεσία που ανέλαβε την διακομιδή.

Το περιστατικό ήταν επείγον και γι’ αυτό κινητοποιήθηκε η πυροσβεστική. Σε προηγούμενη περίπτωση όταν χρειάστηκε να μεταφέρουμε έναν ηλικιωμένο κύριο 93 ετών που εμφάνισε πόνους στην κοιλιά χωρίς η κατάστασή του να θεωρείται κρίσιμη, ο γιατρός μας συνέστησε να απευθυνθούμε σε ιδιωτικό ασθενοφόρο. Αντίστοιχη χρέωση χωρίς να χρειαστεί ιδιαίτερη ιατρική φροντίδα κατά τη μεταφορά. Ασθενοφόρα τέτοιου τύπου για μη επείγουσες διακομιδές έχει και ο Ερυθρός Σταυρός στο Βέλγιο και είναι διαθέσιμα μέσω του αριθμού 105.

Τα βρετανικά ιδιωτικά ασθενοφόρα χρησιμοποιούνται για την διακομιδή ασθενών αλλά και για την κάλυψη μεγάλων εκδηλώσεων.

Στην Ελλάδα, εξ όσων διαβάζω, άδεια λειτουργίας ιδιωτικών ασθενοφόρων μπορούν να λαμβάνουν κλινικές, θεραπευτήρια, διαγνωστικά κέντρα, καθώς και Μονάδες χρόνιας αιμοκάθαρσης υπό την προϋπόθεση ότι θα εξυπηρετούν μόνο όσους κάνουν χρήση των υπηρεσιών τους και χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση. Επίσης, άδεια λειτουργίας ασθενοφόρου μπορούν να λάβουν ασφαλιστικές εταιρείες για την εξυπηρέτηση των συνδρομητών τους, πάλι χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση όπως επισημαίνεται στην υπουργική απόφαση 754/-6-2005 ή και μαζικοί εργασιακοί χώροι, όπως π.χ. εργοστάσια. Τις άδειες λειτουργίας των οχημάτων δίνει το ΕΚΑΒ, αλλά με βάση το νέο νόμο για τον Καλλικράτη (άρθρο 186-Ζ) η χορήγηση και ανάκληση αδειών άσκησης επαγγελμάτων υγείας ανήκει πλέον στις Περιφέρειες ενώ αρμοδιότητες τοπικού χαρακτήρα του Υπουργείου Υγείας μπορούν να μεταβιβαστούν και στους Δήμους. Οι Περιφέρειες και οι Δήμοι είναι επίσης αρμόδιοι για τα σχέδια αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών και φυσικών καταστροφών.

Γερμανικό ασθενοφόρο του Τάγματος της Μαλτας. Στη Γερμανία τα ασθενοφόρα ανήκουν σε εθελοντικές οργανώσεις και πληρούν συγκεκριμένα πρότυπα DIN ανάλογα με την αποστολή που καλούνται να αναλάβουν.

Με βάση τα παραπάνω είναι προφανές ότι το ΕΚΑΒ, που είναι στελεχωμένο με προσωπικό εκπαιδευμένο στην αντιμετώπιση επειγόντων ιατρικών περιστατικών αλλά και μεγαλύτερων καταστροφών, θα πρέπει να επικεντρωθεί στην κύρια αποστολή του, στην αντιμετώπιση των επειγόντων. Παράλληλα, τα ιδιωτικά ασθενοφόρα μπορούν να αναλαμβάνουν τις μη επείγουσες διακομιδές που απαιτούν κάποια βοήθεια προς τους μεταφερόμενους (άτομα μειωμένης κινητικότητας λόγω ηλικίας, αναπηρίας κλπ.). Όμως, η Περιφέρεια και οι Δήμοι, μπορούν να οργανώσουν τα ιδιωτικά ασθενοφόρα εντάσσοντας τα στα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών και καταστροφών με την υποχρέωση περιοδικής επιθεώρησης των οχημάτων (από τα ΚΤΕΟ και το ΕΚΑΒ) και εκπαίδευσης των πληρωμάτων σε θέματα παροχής πρώτων βοηθειών και συμμετοχής σε ασκήσεις. Σε απομακρυσμένες περιοχές στις οποίες η εξυπηρέτηση από τις επίσημες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης είναι δύσκολη μπορούν επίσης να αξιοποιηθούν ασθενοφόρα που ανήκουν σε Δήμους ή τοπικές εθελοντικές οργανώσεις (π.χ. από δωρεές ομογενών) για τη μεταφορά ασθενών, σε συνεννόηση πάντα με τις αρμόδιες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και ανάλογα με τη σοβαρότητα του περιστατικού.

Σε κάθε περίπτωση, η αντιμετώπιση των επειγόντων είναι πάντα ζήτημα τοπικών συνθηκών, και εξαρτάται όχι μόνο από την επαγγελματική επάρκεια αλλά συχνά και από το πνεύμα εθελοντικής προσφοράς προς τον πάσχοντα συνάνθρωπο. Η οργάνωση της αντιμετώπισης επειγόντων και η τακτική εκπαίδευση των εμπλεκόμενων ιδίως με την οργάνωση ασκήσεων πραγματικού χρόνου είναι θεμελιώδους σημασίας. Οι αξιέπαινες προσπάθειες των εθελοντών αξίζει να πλαισιωθούν και από ένα σχέδιο δράσης της Περιφέρειας και των Δήμων της Κρήτης με στόχο την σωτηρία ζωών και τον περιορισμό των αναπηριών λόγω καθυστερημένης άφιξης των ασθενοφόρων. Κάτι που μπορεί να θεωρηθεί και ως θετικό στοιχείο για τον τουρισμό και να διαφημιστεί ανάλογα.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Με στοιχεία από ΤΑ ΝΕΑ 31/5/2010, το ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ 17/5/2011 και το http://hellas-medic.blogspot.com/

GR-Πάμε για μηδενισμό !

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 25 Μαΐου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Πάμε για μηδενισμό !
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Δεν έχει σχέση με το ποδόσφαιρο. Δεν αφορά το δημόσιο χρέος. Είναι ο τίτλος της νέας εκστρατείας για τη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων στο Βέλγιο.

Go for Zero! Σε ελεύθερη μετάφραση, «Πάμε για μηδενισμό!». Είναι η νέα μεγάλη εκστρατεία του Βελγικού Ιδρύματος Οδικής Ασφάλειας για τη μείωση, μέχρι και το μηδενισμό, των τροχαίων ατυχημάτων στο Βέλγιο. Τα τελευταία δύο χρόνια στο Βέλγιο, ο αριθμός των νεκρών συνεχίζει να μειώνεται (6% το 2010 σε σχέση με το 2009) όπως μειώνεται και αριθμός των ατυχημάτων. Γενικά, ο αριθμός των νεκρών είναι διπλάσιος στους αυτοκινητόδρομους σε σχέση με τους δευτερεύοντες δρόμους, κάτι που συνδέεται με τα υψηλά όρια ταχύτητας (120 χιλιόμετρα την ώρα) στους αυτοκινητόδρομους.

Στόχος όλων μας, κανένας νεκρός - Πάμε για μηδενισμό (η αφίσα της εκστρατείας)

Η εκστρατεία αναπτύσσεται σε δύο άξονες. Τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά διαφημιστικά σποτάκια, καθώς και μία «Χάρτα», την οποία καλούνται να υπογράψουν μεμονωμένοι οδηγοί, οργανώσεις και επιχειρήσεις και τέλος τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Τα πρώτα θέματα που κυριαρχούν μέχρι τώρα στην εκστρατεία, η οποία ξεκίνησε το Μάρτιο, είναι η αποφυγή της χρήσης κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση και οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν οι μοτοσικλετιστές.

Οι μεμονωμένοι οδηγοί, υπογράφοντας την Χάρτα δεσμεύονται να αποφεύγουν τη χρήση κινητού τηλεφώνου ενώ οδηγούν. Να μειώνουν την ταχύτητά τους έστω κι αν φτάσουν λίγα λεπτά αργότερα στον προορισμό τους. Να μην οδηγούν μετά την κατανάλωση οινοπνευματωδών αλλά να χρησιμοποιούν ένα «νηφάλιο» οδηγό της παρέας όταν έχουν πιεί. Να κοιμούνται στο κρεβάτι τους και όχι στο τιμόνι. Να τοποθετούν σωστά τη ζώνη ασφαλείας στα παιδιά για να τα κρατήσουν μέσα στο αυτοκίνητο. Να μην κάνουν χρήση ναρκωτικών ή φαρμάκων πριν οδηγήσουν. Και τέλος να χαμογελούν ευγενικά στους συναδέλφους οδηγούς στα μποτιλιαρίσματα αντί να τους φιλοφρονούν με άσεμνες χειρονομίες.

Από την πλευρά τους οι επιχειρήσεις που υπογράφουν την Χάρτα αναλαμβάνουν τη δέσμευση να αναπτύξουν εθελοντικά πρωτοβουλίες, στο πλαίσιο και του γενικού σχεδίου πρόληψης των εργατικών ατυχημάτων στην επιχείρηση με στόχο τη μείωση της υπερβολικής ταχύτητας, τη χρήση της ζώνης ασφαλείας, την αποφυγή της οδήγησης υπό την επήρεια οινοπνεύματος ή ναρκωτικών, τη μη χρήση των κινητών κατά την οδήγηση και τέλος τον σεβασμό των ορίων ταχύτητας.

Το πρώτο θέμα της εκστρατείας, είναι η αποφυγή της χρήσης κινητού κατά την οδήγηση με σύνθημα «Οδήγηση + Κινητό = Θάνατος». Σύμφωνα με το Βελγικό Ίδρυμα Οδικής Ασφάλειας από πολυάριθμες μελέτες προκύπτει ότι οι οδηγοί που χρησιμοποιούν κινητό ενώ οδηγούν κινδυνεύουν 2 έως 9 φορές περισσότερο να έχουν ατύχημα σε σχέση με αυτούς που δεν τηλεφωνούν ενώ οδηγούν. Η χρήση κινητού στο τιμόνι ισοδυναμεί με ποσοστό οινοπνεύματος στο αίμα 0,8 %! Ακόμη πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι ο κίνδυνος ατυχήματος είναι σχεδόν ο ίδιος ακόμη και αν ο οδηγός χρησιμοποιεί συσκευή ανοικτής ακρόασης. Μία έξυπνη διαφήμιση της εκστρατείας είναι ένα διαδραστικό βιντεάκι που το στέλνετε σε ένα φίλο μαζί με τον αριθμό του κινητού του. Όταν ο φίλος σας βλέπει στο βίντεο ότι οδηγεί, το κινητό του χτυπά – τη στιγμή που θα το σηκώσει, έχει ένα ατύχημα και το βίντεο διακόπτεται απότομα. Αν δεν το σηκώσει, στο τέλος του βίντεο παίρνει συγχαρητήρια που δεν μιλά στο κινητό όταν οδηγεί!

Οδήγηση + Κινητό = Θάνατος

Το δεύτερο θέμα της εκστρατείας έχει ως σύνθημα «Μοτοσικλετιστές, προβλέψτε τον κίνδυνο». Στόχος του είναι να καταστήσει τους μηχανόβιους πιο προσεκτικούς κατά την οδήγηση. Πράγματι οι οδηγοί αυτοκινήτων δεν μπορούν πάντα να εκτιμήσουν σωστά εκ των προτέρων την συμπεριφορά του οδηγού μοτοσικλέτας και αυτό μπορεί να έχει θανάσιμα αποτελέσματα. Αντίθετα οι μοτοσικλετιστές μπορούν να προβλέψουν τη συμπεριφορά των οδηγών αυτοκινήτων και να υιοθετήσουν έναν πιο αμυντικό τρόπο οδήγησης.

Μοτοσικλετιστές, προβλέψτε τον κίνδυνο

Τι χρήσιμο που θα ήταν να οργανωθεί μια αντίστοιχη εκστρατεία σε ολόκληρη την Κρήτη, όχι μόνο για τα τροχαία αλλά και για τα υπόλοιπα ατυχήματα, στο σπίτι, στην πόλη, στο χωράφι, στο βουνό και στη θάλασσα. Οι προσπάθειες που ήδη καταβάλλουν πολλές οργανώσεις και επίσημοι φορείς για την ενημέρωση, μαθητών, εθελοντών και ενδιαφερόμενων πολιτών είναι αξιέπαινες και αξίζει να συνεχιστούν, να ενισχυθούν και να συντονιστούν σε βάθος χρόνου. Με στόχο πάντα το μηδενισμό!

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Με στοιχεία από το www.goforzero.be.

GR-Μέτρα προφύλαξης από δασικές πυρκαγιές

Με σύνθημα «Αναλαμβάνω την ευθύνη για το σπίτι μου» η πρώτη εβδομάδα του Μαΐου ήταν αφιερωμένη στην ευαισθητοποίηση των πολιτών που ζουν μέσα ή κοντά σε δασικές περιοχές σχετικά με τα απαραίτητα μέτρα πρόληψης.

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 18 Μαΐου 2011.

Το 2011 έχει ανακηρυχτεί από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών ως Διεθνές Έτος Δασών. Με αυτή την ευκαιρία η Διεθνής Ένωση Καταστρεπτικών Πυρκαγιών κήρυξε την πρώτη εβδομάδα του Μαΐου Παγκόσμια Εβδομάδα ευαισθητοποίησης των πολιτών στις καταστρεπτικές πυρκαγιές. Κάθε χρόνο όλες οι χώρες υποφέρουν σε διαφορετικό βαθμό από καταστρεπτικές δασικές πυρκαγιές, οι οποίες αποτεφρώνουν όχι μόνο την πολύτιμη χλωρίδα αλλά και πολλά σπίτια ή άλλες εγκαταστάσεις που βρίσκονται μέσα ή κοντά σε δάση κι ενίοτε κοστίζουν ακριβά και σε ανθρώπινες ζωές.


Κατ’ αρχάς, όταν αποφασίσετε να κτίσετε μέσα ή δίπλα σε δάσος φροντίστε να χρησιμοποιήσετε υλικά που δεν καίγονται εύκολα (π.χ. οι ξύλινες στέγες είναι πιο εύφλεκτες), να έχετε στη διάθεσή σας νερό και να έχετε φροντίσει για τις οδούς πρόσβασης και διαφυγής. Επιπλέον, όσοι κατοικούν μέσα ή δίπλα σε δάση μπορούν να πάρουν μερικά απλά μέτρα, τα οποία θα συμβάλουν στον μετριασμό των επιπτώσεων από την καταστρεπτική πυρκαγιά που ενδεχόμενα να τους απειλήσει.

Μην ανάβετε φωτιές στο δάσος για οποιονδήποτε λόγο το καλοκαίρι. Μην καίτε σκουπίδια ή ξερά χόρτα και κλαδιά. Μην ανάβετε υπαίθριες ψησταριές σε δάση ή χώρους με ξερά χόρτα. Μην πετάτε αναμμένα τσιγάρα και αποφύγετε τις υπαίθριες εργασίες που ενδέχεται να προκαλέσουν πυρκαγιά (οξυγονοκολλήσεις, χρήση τροχού ή άλλου εργαλείου που δημιουργεί σπινθήρες).

Δημιουργήστε αντιπυρική ζώνη γύρω από το σπίτι σας. Κόψτε τα αγριόχορτα, απομακρύνετε τα φύλλα, τις πευκοβελόνες, τα ξερόκλαδα και κάθε εύφλεκτο υλικό από την αυλή σας και γύρω από το σπίτι σε απόσταση τουλάχιστον 10 μέτρων. Μην αφήνετε τα κλαδιά των δένδρων να ακουμπούν στους τοίχους, τη στέγη και τα μπαλκόνια. Κλαδέψτε τα έτσι ώστε να υπάρχει απόσταση τουλάχιστον 5 μέτρων από το σπίτι. Κλαδέψτε επίσης όλα τα δένδρα γύρω από το σπίτι σε ύψος περί τα 3 μέτρα από το έδαφος. Απομακρύνετε τέλος τα καυσόξυλα για το τζάκι ή την ψησταριά αλλά και τα αχρησιμοποίητα εύφλεκτα οικοδομικά υλικά. Τοποθετείστε τις φιάλες υγραερίου, τις δεξαμενές πετρελαίου και άλλα εύφλεκτα χημικά (π.χ. λιπάσματα) σε μεγάλη απόσταση από το σπίτι.

Προστατεύστε το ίδιο το σπίτι. Καθαρίστε τη σκεπή και τις υδρορροές από τα ξερά φύλλα και τις πευκοβελόνες. Μην τοποθετείτε πλαστικές υδρορροές στους τοίχους του κτίσματος. Καλύψτε τους ανοικτούς χώρους σε βεράντες, πιλοτές και πρόστεγα καθώς και τις καμινάδες, τους αγωγούς εξαερισμού και τα ανοίγματα στην σκεπή και τις σοφίτες με μεταλλικό, μη εύφλεκτο πλέγμα. Προφυλάξετε εξωτερικά, τα παράθυρα και τις γυάλινες πόρτες, τοποθετώντας παντζούρια από μη εύφλεκτα υλικά.

Διευκολύνετε την πρόσβαση. Αν το σπίτι είναι μέσα στα δένδρα φροντίστε να βάλετε ευκρινή σήματα με τη διεύθυνσή σας και την οδό πρόσβασης που να είναι ορατά μέρα και νύχτα – για τη νύχτα συνιστώνται φωσφορίζουσες πινακίδες. Βεβαιωθείτε ότι τα οχήματα της πυροσβεστικής μπορούν να περάσουν ανοίγοντας την οδό πρόσβασης (με επαρκές ύψος, πλάτος) εάν τυχόν έχει κλείσει.

Προετοιμαστείτε για την φωτιά. Προμηθευτείτε κατάλληλους πυροσβεστήρες και μεριμνήστε για τη συντήρηση τους. Εξοπλιστείτε με σωλήνες ποτίσματος με μήκος ανάλογο της περιοχής που θέλετε να προστατεύσετε σε περίπτωση πυρκαγιάς. Συνδέστε τους στις βρύσες. Αν δεν υπάρχει δίκτυο ύδρευσης, μία δεξαμενή νερού, μια απλή αντλία που λειτουργεί χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και ένας σωλήνας νερού, μπορεί να σας προστατεύσουν από την πυρκαγιά. Τέλος, τοποθετήστε σε προσιτές θέσεις τα εργαλεία που ενδέχεται να χρησιμοποιήσουν οι πυροσβέστες ή κι εσείς για την κατάσβεση της πυρκαγιάς (σκάλες, φτυάρια, τσουγκράνες και τσάπες).

Σχεδιάστε τι θα κάνετε σε περίπτωση κινδύνου. Μόλις αντιληφθείτε κίνδυνο ενημερώσετε αμέσως την Πυροσβεστική (199 ή 112) αναφέροντας τον ακριβή τόπο και σαφείς πληροφορίες για την πυρκαγιά. Μην επιχειρείτε την εγκατάλειψη του χώρου σας, εκτός εάν η διαφυγή σας είναι πλήρως εξασφαλισμένη. Η πιθανότητα επιβίωσης σε ένα οικοδόμημα κατασκευασμένο από άφλεκτα υλικά είναι μεγάλη, ενώ αντίθετα είναι μικρή μέσα σε αυτοκίνητο το οποίο βρίσκεται σε καπνούς και φλόγες. Ενημερωθείτε από τις ιστοσελίδες της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας για το πώς πρέπει να ενεργήσετε αν πρέπει να απομονωθείτε μέσα στο σπίτι και ενδεχομένως κάνετε και μια οικογενειακή άσκηση ετοιμότητας σαν παιχνίδι.

Όλα αυτά πρέπει να έχουν γίνει ΠΡΙΝ τις μεγάλες ζέστες, ει δυνατόν πριν να ξεραθεί η βλάστηση και ο κίνδυνος πυρκαγιάς θα είναι μεγαλύτερος. Συνιστάται επίσης η παρακολούθηση της καθημερινής ενημέρωσης για τις περιοχές όπου ο κίνδυνος πυρκαγιάς είναι μεγάλος.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com Με στοιχεία από το http://www.gscp.gr, το http://wildfireworld.org και το http://www.fireservice.gr.

GR-Ευρωπαϊκή αλληλεγγύη σε περιπτώσεις καταστροφών

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 11 Μαΐου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Ευρωπαϊκή αλληλεγγύη σε περιπτώσεις καταστροφών
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Με τον Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης οργανώνεται η παροχή βοήθειας για την αντιμετώπιση καταστροφών ενώ το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλληλεγγύης χρηματοδοτεί το έργο της αποκατάστασης.

Με αφορμή τον εορτασμό της Ημέρας της Ευρώπης στις 9 Μαΐου συνεχίζουμε την απαρίθμηση των μέτρων που έχει λάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση στον τομέα της προστασίας των πολιτών από ατυχήματα και καταστροφές. Όταν ένα κράτος εντός ή και εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης πληγεί από μια μεγάλη καταστροφή, την οποία δεν μπορεί να αντιμετωπίσει με δικές του δυνάμεις, μπορεί να ζητήσει βοήθεια από τα κράτη μέλη της Ένωσης μέσω του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας που δημιουργήθηκε το 2001. Ο Μηχανισμός περιλαμβάνει ένα κέντρο παρακολούθησης και πληροφοριών, ένα κοινό σύστημα επικοινωνιών και πληροφόρησης εκτάκτου ανάγκης και ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης, υποστήριξης και συντονισμού. Προβλέπεται επίσης η υποστήριξη της μεταφοράς ομάδων εμπειρογνωμόνων για την εκτίμηση της απαιτούμενης βοήθειας, εξειδικευμένων ομάδων διάσωσης και παροχής βοήθειας με τον απαραίτητο κάθε φορά εξοπλισμό τους, καθώς και των υλικών μέσων υποστήριξης των πληγέντων από συνεισφορές των κρατών μελών.

Ο λογότυπος της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Προστασίας

Κατά την πρώτη δεκαετία λειτουργίας του, ο Μηχανισμός έχει συμβάλλει στην αντιμετώπιση δεκάδων καταστροφών σε ολόκληρο τον κόσμο, όπως για παράδειγμα τους σεισμούς στην Κίνα, την Αϊτή και το Πακιστάν, τις δασικές πυρκαγιές στις χώρες της Μεσογείου (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας), τις πλημμύρες σε παραδουνάβιες χώρες, στο Πακιστάν και αλλού, τα τσουνάμι στον Ινδικό Ωκεανό και στην Ιαπωνία. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα στο πλαίσιο του μηχανισμού περιλαμβάνει ανταλλαγές εμπειρογνωμόνων, θεωρητικά μαθήματα για τους συντονιστές των πολυεθνικών ομάδων επέμβασης αλλά και ασκήσεις όπως η άσκηση «Ποσειδών» για την αντιμετώπιση παλιρροϊκού κύματος λόγω σεισμού και πλημμυρών που βρίσκεται στο στάδιο της οργάνωσης από την Περιφέρεια Κρήτης και προγραμματίζεται για το φθινόπωρο στην Κρήτη με τη συμμετοχή του Ιδρύματος Τεχνολογίας & Έρευνας (ΙΤΕ), της Περιφέρειας και άλλων φορέων. Τα ΧΝ έχουν αναφερθεί κατ’ επανάληψη στην προετοιμασία της άσκησης αυτής.

Σύσκεψη του Κέντρου Παρακολούθησης και Πληροφοριών με την αρμόδια επίτροπο κ. Κρισταλίνα Γεωργίεβα

Κινητό νοσοκομείο της ιταλικής πολιτικής προστασίας που διατίθεται σε περιπτώσεις καταστροφών εντός και εκτός της Ένωσης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επίσης δημιουργήσει από το 2002 ένα Ταμείο Αλληλεγγύης, το οποίο με προϋπολογισμό 1 δισεκατομμύριο ευρώ το χρόνο είναι έτοιμο να συμβάλλει στην αποκατάσταση των ζημιών που έχουν προκληθεί από μείζονα καταστροφή στα κράτη μέλη. Το Ταμείο χορηγεί οικονομική βοήθεια σε περίπτωση μεγάλης φυσικής καταστροφής όταν οι συνολικές ζημιές ξεπερνούν τα 3 δισεκ. ευρώ ή το 0,6% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος της πληγείσας χώρας. Κατ' εξαίρεση, το Ταμείο παρεμβαίνει και σε περίπτωση έκτακτης καταστροφής σε μια περιφέρεια όταν η καταστροφή αυτή επηρεάζει την πλειοψηφία του πληθυσμού της και έχει σοβαρές και μακροχρόνιες επιπτώσεις στην οικονομική της σταθερότητα και τις συνθήκες διαβίωσης των πολιτών. Το Ταμείο συμπληρώνει τις δημόσιες δαπάνες που καταβάλλουν τα πληγέντα κράτη μέλη για την άμεση αποκατάσταση της λειτουργίας υποδομών και εξοπλισμού στους τομείς της ενέργειας, της ύδρευσης, της αποχέτευσης, των τηλεπικοινωνιών, των μεταφορών, της υγείας και της εκπαίδευσης. Χρηματοδοτεί επίσης τις δαπάνες παροχής προσωρινής στέγασης και υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης καθώς και την άμεση διασφάλιση των υποδομών πρόληψης και τη λήψη μέτρων για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Μπορεί να συμβάλλει στην χρηματοδότηση του καθαρισμού των περιοχών που επλήγησαν από την καταστροφή, συμπεριλαμβανομένων φυσικών περιοχών (όπως για παράδειγμα οι περιοχές Natura). Όμως το Ταμείο δεν σχεδιάστηκε για να καλύπτει όλες τις δαπάνες που συνεπάγεται μια φυσική καταστροφή - περιορίζεται βασικά στη χρηματοδότηση μη ασφαλίσιμων ζημιών και δεν αποζημιώνει τις προσωπικές απώλειες. Εξάλλου μακροπρόθεσμα μέτρα αποκατάστασης, οικονομικής ανασυγκρότησης και πρόληψης μπορούν να χρηματοδοτηθούν από άλλα μέσα, όπως τα Διαρθρωτικά Ταμεία και το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης.

Η αφίσα της 9ης Μαΐου 2011 αφιερωμένη στα ανθρώπινα δικαιώματα στην Ευρώπη

Όπως γράψαμε και την περασμένη εβδομάδα, η δράση της Ένωσης στον τομέα της προστασίας του πολίτη από ατυχήματα και καταστροφές είναι πολυσχιδής και πολυδιάστατη και αξίζει να την γνωρίζει κανείς με την ευκαιρία του εορτασμού της Ημέρας της Ευρώπης στις 9 Μαΐου. Η οποία φέτος ήταν αφιερωμένη στα δικαιώματα των ευρωπαίων πολιτών όπως απορρέουν από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πολλά άρθρα του οποίου σχετίζονται άμεσα με την προστασία από ατυχήματα και καταστροφές. Είναι τα άρθρα που προβλέπουν το δικαίωμα στη ζωή, το δικαίωμα στην ακεραιότητα του ατόμου, το δικαίωμα στην ασφάλεια, την ενσωμάτωση ατόμων με αναπηρίες και το δικαίωμα στην ιατρική περίθαλψη.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

GR-Τι κάνει η Ευρώπη για την Προστασία του Πολίτη

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 4 Μαΐου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Τι κάνει η Ευρώπη για την Προστασία του Πολίτη
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει πολυάριθμα νομοθετικά μέτρα στον τομέα της πρόληψης και έχει δημιουργήσει μηχανισμούς για την ενίσχυση των κρατών μελών στους τομείς της επέμβασης και της αποκατάστασης.

Κάθε χρόνο, στις 9 Μαΐου γιορτάζουμε την Ημέρα της Ευρώπης, επέτειο της δήλωσης του Ρομπέρ Σουμάν, που το 1950 έθεσε σε κίνηση την δημιουργία της Ενωμένης Ευρώπης. «Η Ευρώπη δεν θα δημιουργηθεί δια μιας … (αλλά) μέσα από συγκεκριμένα επιτεύγματα που θα δημιουργήσουν πρώτα μια πραγματική αλληλεγγύη …» δήλωσε τότε ο Σουμάν που ήταν υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας. Σήμερα, η αλληλεγγύη αυτή έχει ενσωματωθεί στις Συνθήκες για τη δημιουργία και τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης που προβλέπουν ρητά τη βοήθεια σε κράτος μέλος που θα δεχθεί τρομοκρατική επίθεση ή θα πληγεί από φυσική ή ανθρωπογενή καταστροφή. Πρωταρχικός βέβαια στόχος της Ένωσης είναι να προωθήσει την οικονομική και κοινωνική πρόοδο των λαών με την ολοκλήρωσης της εσωτερική αγορά αλλά λαμβάνοντας υπόψη την αρχή της αειφόρου ανάπτυξης, την ενίσχυση συνοχής, την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος.

Όσον αφορά τα ατυχήματα και τις καταστροφές, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει λάβει σειρά νομοθετικών μέτρων, κυρίως με τη μορφή οδηγιών. Οι οδηγίες είναι νομοθετικές πράξεις που δεσμεύουν τα κράτη μέλη όσον αφορά το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, αλλά αφήνουν την επιλογή του τύπου και των μέσων στην αρμοδιότητα των εθνικών αρχών. Στον τομέα της πρόληψης των ατυχημάτων στους χώρους εργασίας η Ένωση έχει θεσπίσει σειρά γενικών οδηγιών π.χ. για τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας στους χώρους εργασίας, για τον εξοπλισμό προστασίας των εργαζόμενων, για τη σήμανση ασφαλείας στους χώρους εργασίας καθώς και για τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφαλείας του εξοπλισμού που χρησιμοποιούν οι εργαζόμενοι. Έχει επίσης θεσπίσει σειρά ειδικών οδηγιών π.χ. για εργασία σε εκρηκτικές ατμόσφαιρες, σε κινητά εργοτάξια, σε λατομεία και ορυχεία αλλά και οδηγίες για την μετακίνηση βαρέων φορτίων, για τις οθόνες, το θόρυβο, τους κραδασμούς, τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία, τις καρκινογόνους ουσίες, τους χημικούς και βιολογικούς παράγοντες και τον αμίαντο. Τέλος, επιμέρους οδηγίες καλύπτουν τις συνθήκες εργασίας εγκύων και την προστασία των νέων. Η νομοθεσία για την ασφάλεια στους χώρους εργασίας αφορά εκατομμύρια εργαζόμενους αλλά και όλους τους πολίτες αφού ο χώρος εργασίας ορισμένων είναι ο χώρος όπου άλλοι ψυχαγωγούνται, ψωνίζουν, τρώνε ή απλώς επισκέπτονται.

Σημαντική είναι και η δράση της Ένωσης για την ασφάλεια στον τομέα των μεταφορών. Οι οδικές και σιδηροδρομικές μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων ρυθμίζονται με οδηγίες που προβλέπουν τις προδιαγραφές οχημάτων και δοχείων καθώς και επιθεωρήσεις για τη συμμόρφωση. Ειδική οδηγία ρυθμίζει την ασφάλεια σε οδικές σήραγγες, ενώ όλοι γνωρίζουμε (και υφιστάμεθα) τα μέτρα ασφαλείας των αεροπορικών μεταφορών. Επίσης, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει προγράμματα δράσης για την οδική ασφάλεια για την οποία φέρει από κοινού την ευθύνη με τα κράτη μέλη.

Άλλοι σημαντικοί τομείς δράσης της Ένωσης είναι η δημόσια υγεία και η προστασία των καταναλωτών. Μετά από σειρά κρίσεων στον τομέα των τροφίμων, η Ένωση θέσπισε ιδιαίτερη νομοθεσία για την ασφάλεια και την ιχνηλασιμότητα των τροφίμων. Παράλληλα, ένα πανευρωπαϊκό δίκτυο έγκαιρης προειδοποίησης καλύπτει τα επικίνδυνα προϊόντα έτσι ώστε αν σε κάποια χώρα εντοπιστεί π.χ. ένα επικίνδυνο σίδερο ή ένα μολυσμένο τρόφιμο να ενημερώνονται αμέσως όλα τα κράτη μέλη. Παρόμοιο δίκτυο έχει δημιουργηθεί και για την παρακολούθηση των μεταδοτικών νόσων π.χ. για τις επιδημίες γρίπης. Η Ένωση έχει επίσης θεσπίσει οδηγίες για την διακίνηση αίματος, ιστών και κυττάρων καθώς και για τον περιορισμό της διαφήμισης των τσιγάρων.

Στο πλαίσιο της πολιτικής για την προστασία του περιβάλλοντος η Ένωση έχει θεσπίσει οδηγίες για τον έλεγχο της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από αυτοκίνητα και από μεγάλες εγκαταστάσεις καύσης (βιομηχανίες και σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής) καθώς και για την προστασία από πλημμύρες, από δασικές πυρκαγιές και από μεγάλα ατυχήματα σε χημικά εργοστάσια που παράγουν επικίνδυνες ουσίες. Ιδιαίτερες οδηγίες αφορούν τους κινδύνους από ακτινοβολίες και την έγκαιρη ενημέρωση του πληθυσμού μετά από πυρηνικά ατυχήματα.

Η δράση της Ένωσης στον τομέα της προστασίας του πολίτη από ατυχήματα και καταστροφές είναι πολυσχιδής και πολυδιάστατη. Παρόλο που απομένουν πολλά να γίνουν, τα μέχρι σήμερα επιτεύγματα είναι σημαντικά και αξίζει κανείς να τα αναφέρει ιδίως σε μιαν επέτειο όπως η 9η Μαΐου. Όμως θα συνεχίσουμε και την επόμενη εβδομάδα με τα μέτρα που έχει λάβει η Ένωση στους τομείς της επέμβασης σε περιπτώσεις μεγάλων καταστροφών καθώς και της αποκατάστασης των συνεπειών από αυτές.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

GR-Σύγχρονες επικοινωνίες έκτακτης ανάγκης

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 27 Απριλίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Σύγχρονες επικοινωνίες έκτακτης ανάγκης
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Την εποχή των έξυπνων κινητών και του διαδικτύου ο εκσυγχρονισμός των επικοινωνιών μεταξύ υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης και πολιτών πρέπει να αντιμετωπιστεί κατά προτεραιότητα.

Όταν μπαίναμε στον 21ο αιώνα, αν και πολλοί είχαν κινητά, λίγοι τα χρησιμοποιούσαν για να στείλουν σύντομα γραπτά μηνύματα (SMS). Σήμερα, η νέα γενιά στέλνει πάνω από 100 SMS ημερησίως. Το 2000 δεν υπήρχαν κινητά με φωτογραφική μηχανή. Σήμερα, τα περισσότερα κινητά έχουν φωτογραφικές μηχανές και πολλά έχουν και βιντεοκάμερα. Και τα νέα κινητά δεν τα χρησιμοποιούν μόνον οι νέοι αλλά όλο και περισσότεροι ενήλικες ακόμη και ηλικιωμένοι.

Πριν από λίγα χρόνια αν κάποιος έλεγε ότι θέλει να στείλει ένα γραπτό μήνυμα σε έναν αριθμό έκτακτης ανάγκης (στο 112, το 100, το 166 ή το 199) οι περισσότεροι θα τον αντιμετώπιζαν αδιάφορα. Σήμερα, το γεγονός ότι οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ, δεν μπορούν να λάβουν SMS ή φωτογραφίες αρχίζει και αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό. Κι όμως αυτό το χάσμα γίνεται όλο και πιο απαράδεκτο, αφού εξαιτίας του χάσματος αυτού χάνονται ανθρώπινες ζωές.

Ο κύριος λόγος που οι γονείς αγοράζουν κινητό τηλέφωνο στα παιδιά τους είναι η ασφάλεια. Όμως τα παιδιά χρησιμοποιούν τα κινητά κυρίως για να ανταλλάσουν γραπτά μηνύματα. Δυστυχώς, σε περίπτωση ατυχήματος, αν τα παιδιά στείλουν ένα γραπτό μήνυμα στο 112 ή στο 166, το μήνυμα θα μείνει αναπάντητο. Αν κάποιος δει ένα έγκλημα, και στείλει μια φωτογραφία στο 100, οι αστυνομικοί δεν θα τη λάβουν. Και οι κωφοί δεν μπορούν να επικοινωνήσουν με το 112 ή το 166 μέσω SMS για να ζητήσουν βοήθεια.

Αντίστοιχα, αν οι αρχές ενημερωθούν για μια επικείμενη ή εξελισσόμενη καταστροφή, όπως για παράδειγμα ένα παλιρροϊκό κύμα (τσουνάμι), μια διάρρηξη φράγματος τεχνητής λίμνης, ένα χημικό νέφος ή μια τρομοκρατική ενέργεια, δεν έχουν τα μέσα να ενημερώσουν επιλεκτικά μόνον το απειλούμενο μέρος του πληθυσμού. Δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις δυνατότητες των δικτύων κινητής τηλεφωνίας για να στείλουν ένα μήνυμα σε όλα τα τηλέφωνα που είναι συνδεδεμένα με μια ή περισσότερες κεραίες (κυψελωτή εκπομπή ή cell broadcasting) ούτε να ενεργοποιήσουν το σύστημα RDS δηλαδή το Σύστημα Μετάδοσης Δεδομένων από Ραδιοφώνου.

Τέλος, οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης δεν διαθέτουν σύγχρονα, ασφαλή συστήματα που να τους επιτρέπουν εκτός από την απλή φωνητική επικοινωνία να ανταλλάξουν και άλλα δεδομένα όπως κείμενα, φωτογραφίες, βίντεο ή και ιατρικά δεδομένα. Οι επικοινωνίες μεταξύ των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση ατυχήματος ή και καταστροφής, εφόσον και όταν έχουν αποκατασταθεί, στηρίζονται στην καλύτερη των περιπτώσεων σε παρωχημένες τεχνολογίες που περιορίζονται μόνο στη φωνή.

Οι τρεις παραπάνω δυνατότητες επικοινωνίας αποτελούν τις τρεις συνιστώσες των επικοινωνιών έκτακτης ανάγκης, δηλαδή επικοινωνία μεταξύ πολιτών και αρχών (αριθμοί επειγόντων), επικοινωνία των αρχών με τους πολίτες στις περιπτώσεις επερχόμενων ή εξελισσόμενων καταστροφών (συναγερμός) και επικοινωνίες μεταξύ των αρχών ή/και των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης. Για το τελευταίο αυτό σκέλος, δεν τολμώ να χρησιμοποιήσω τον δόκιμο όρο Διοίκηση, Έλεγχος, Επικοινωνίες, Υπολογιστές και Πληροφορίες (C4I) που στη χώρα μας έχει καταντήσει κακιά λέξη …

Η μετατροπή της Κρήτης σε χώρο υποδοχής τουρισμού υψηλού επιπέδου, προϋποθέτει εκτός των άλλων και την δημιουργία μιας σύγχρονης υποδομής επικοινωνιών έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση των ατυχημάτων και των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης που ενδεχομένως να προκύψουν. Αυτό σε συνδυασμό με την εφαρμογή ενός προγράμματος βελτίωσης της ποιότητας αντιμετώπισης των επειγόντων θα αποτελέσει σημαντικό παράγοντα εξασφαλισμένης τουριστικής κίνησης προς το νησί, διασφαλίζοντας επίσης και την προστασία των Κρητικών.

«Η επιχείρηση σου φτάνει εκεί που φτάνει η επικοινωνία της» είναι το κύριο μήνυμα της διαφήμισης με τους Κρητικούς που διαφημίζουν τα νέα επιχειρηματικά προγράμματα του ΟΤΕ. Η ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχουν οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης εξαρτάται και από τα συστήματα επικοινωνίας που διαθέτουν, θα προσθέταμε εμείς … Ας ελπίσουμε ότι το σύγχρονο σύστημα επικοινωνίας των πολιτών με τις υπηρεσίες επειγόντων και αντίστροφα, του οποίου τις προδιαγραφές έθεσε πρόσφατα σε δημόσια διαβούλευση το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη θα υλοποιηθεί έγκαιρα και σωστά.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Με στοιχεία από τον λόγο του Julius Genachowski, προέδρου της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Επικοινωνιών των ΗΠΑ στο ετήσιο συνέδριο του 911, του αριθμού επειγόντων της Βόρειας Αμερικής.

GR-Προς εθελοντές επιστολή

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 20 Απριλίου 2011.
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Προς εθελοντές επιστολή
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Ο ρόλος των εθελοντών είναι ιδιαίτερα σημαντικός στην πρόληψη κάθε είδους ατυχήματος και καταστροφής: από τα τροχαία μέχρι τις πυρκαγιές και τις πλημμύρες.

Φίλοι εθελοντές,

Σας γράφω αυτές τις γραμμές ως εθελοντής πυροσβέστης και τραυματιοφορέας αλλά και με την ευκαιρία του Ευρωπαϊκού Έτους Εθελοντισμού 2011. Ως εθελοντές μπορούμε να κάνουμε πάρα πολλά για να βοηθήσουμε τους συμπολίτες και συνανθρώπους μας, ιδίως ΠΡΙΝ από το ατύχημα ή την καταστροφή.

Αν θυμηθούμε ότι οι κύριες αιτίες θανάτων και αναπηριών είναι με τη σειρά τα καρδιαγγειακά, οι καρκίνοι και οι τραυματισμοί, ο ρόλος των εθελοντών γίνεται πολύ ουσιαστικός. Βοηθώντας τους γύρω μας να μειώσουν το κάπνισμα σώζουμε πολύ περισσότερες ζωές παρά να ριχτούμε με γενναιότητα στην μάχη κατά της πυρκαγιάς, που κι αυτή ίσως να έχει προκληθεί από ένα αποτσίγαρο. Το ίδιο σπουδαία με την εφαρμογή καρδιακών μαλάξεων είναι η υπενθύμιση, με το παράδειγμά μας, της σημασίας της ημίωρης καθημερινής άσκησης, που οι γιατροί θεωρούν ως την πιο σημαντική αντίσταση του οργανισμού σε σειρά ασθενειών.

Οι εθελοντές ψυχοκοινωνικής υποστήριξης της Βιέννης σε δράση

Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όπου τα κόμιστρα των ταξί είναι υψηλά, ομάδες νέων οδηγών έχουν συγκροτήσει εθελοντικές οργανώσεις που αναλαμβάνουν να οδηγήσουν το αυτοκίνητό σας όταν εσείς έχετε πιεί. Ακόμη κι αν δεν συμμετέχετε σε κάποια εθελοντική οργάνωση, προσφερθείτε στην παρέα σας να είστε ο εθελοντής «Νηφάλιος Οδηγός της παρέας», που το βράδυ της γιορτής δεν θα πιείτε για να οδηγήσετε τους φίλους σας με ασφάλεια στο σπίτι. Και υπενθυμίστε στους μοτοσικλετιστές πριν ξεκινήσουν να βάλουν το κράνος και να δέσουν σωστά το λουράκι, οι ίδιοι και οι συνεπιβάτες τους.

Στις γιορτές, αν έχετε πιεί, οι Υπεύθυνοι Νέοι Οδηγοί σας πηγαίνουν σπίτι σας με ασφάλεια!

Ως εθελοντής πυροσβέστης αξίζει πολύ περισσότερο να προλάβετε την έναρξη της πυρκαγιάς παρά να αγωνιστείτε να τη σβήσετε, συχνά με περιορισμένα μέσα και υπό αντίξοες συνθήκες. Η απομάκρυνση της καύσιμης ύλης την άνοιξη είναι εξίσου σημαντική με τη δενδροφύτευση. Αξιέπαινη κάθε προσπάθεια απομάκρυνσης σκουπιδιών αλλά πολύ σημαντικότερο και λιγότερο επίπονο είναι να μάθουμε τα παιδιά και τους νέους να μην πετάνε σκουπίδια όπου λάχει. Ιδίως να τα μάθουμε να μην φράζουν την οδό διαφυγής του νερού σε περίπτωση νεροποντής με αποτέλεσμα να προκληθεί πλημμύρα.

Η προσεκτική οδήγηση με σεβασμό των ορίων ταχύτητας, η προσεκτική κολύμβηση σε περιοχές που δεν γνωρίζουμε, η επισήμανση στις αρμόδιες αρχές αλλά και στους προς τα εκεί κατευθυνόμενους συμπολίτες μας των ενδεχόμενων επικίνδυνων σημείων στους δρόμους, στις παραλίες, ή και στην εξοχή, μπορεί να συμβάλλει στην αποφυγή ενός δυστυχήματος και στη σωτηρία ζωής πολύ περισσότερο από μιαν ηρωική προσπάθεια διάσωσης.

Η ψυχολογική υποστήριξη των αναίμακτων θυμάτων είναι εξίσου σημαντική

Πολύ σημαντική είναι επίσης η ψυχολογική στήριξη που μπορούμε να δώσουμε στους συμπολίτες μας οι οποίοι υπήρξαν θύματα κάποιου ατυχήματος, στα μέλη των οικογενειών τους αλλά και στους παριστάμενους. Ο Δήμος της Βιέννης στην Αυστρία έχει εδώ και χρόνια οργανώσει ομάδες εθελοντών που αναλαμβάνουν την αρχική ψυχολογική στήριξη των συμπολιτών τους προκειμένου να περιοριστούν οι συνέπειες της μετατραυματικής αγχώδους διαταραχής (Post Traumatic Stress Disorder – PTSD) από την οποία υποφέρουν όχι μόνο τα θύματα ενός ατυχήματος ή μιας καταστροφής αλλά και τα μέλη των οικογενειών τους ή οι παριστάμενοι που δεν φέρουν σωματικά τραύματα. Πολλά συμπτώματα της PTSD (κρίσεις πανικού, άγχη, αϋπνίες) μπορούν να αποφευχθούν αν κάποιος ενδιαφερθεί εγκαίρως και για αυτά τα πολυάριθμα «αναίμακτα θύματα».

Ο καλός εθελοντής συμμετέχει στις ασκήσεις πολιτικής προστασίας, στις ασκήσεις πυρόσβεσης και στα επαναληπτικά μαθήματα πρώτων βοηθειών. Χάνει την Κυριακή του για να καθαρίσει μια παραλία, να δενδροφυτέψει μια καμένη πλαγιά ή να μοιράσει αυτοκόλλητα για έναν έρανο. Και πάνω απ’ όλα νοιώθει ευθύνη για την προστασία των συμπολιτών του από τις απειλές της καθημερινότητας και φροντίζοντας να τις προλαμβάνει κάνει πράξη με τον τρόπο του το χριστιανικό «Αγάπα τον πλησίον σου ως σεαυτόν».

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

GR-Τι μας διδάσκει ο Κομφούκιος για την Κερατέα

«Τι χρειάζεται μια κυβέρνηση για να διοικήσει σωστά τη χώρα;» ρώτησε ο Ζι Γκόνγκ τον Κονφούκιο.
«Να διαθέτει αρκετή τροφή, επαρκή στρατιωτικό εξοπλισμό και την εμπιστοσύνη του λαού προς τον κυβερνήτη», απάντησε ο Δάσκαλος.
«Κι αν δεν έχεις άλλη επιλογή παρά να επιλέξεις δύο από τα παραπάνω, τι θα άφηνες στην άκρη;» ρώτησε ο Ζι Γκόνγκ.
«Τον στρατιωτικό εξοπλισμό», απάντησε χωρίς δισταγμό ο Δάσκαλος.
«Κι αν σε υποχρέωναν να διαλέξεις ένα μόνο από τα δύο εναπομένοντα τι θα παρέλειπες;» ξαναρώτησε ο μαθητής.
«Την τροφή», απάντησε αμέσως ο Κομφούκιος. «Από αρχαιοτάτων χρόνων, ο θάνατος είναι αναπόφευκτος για όλους», συνέχισε, «αλλά αν ο λαός χάσει την εμπιστοσύνη τους στον κυβερνήτη, όταν δεν τον πιστεύει πια, ο λαός δεν έχει πια καμμιά βάση πάνω στην οποία να στηριχτεί». (Ανάλεκτα, XII:7)

Μίλησα με κάποιους φίλους που γνωρίζουν πρόσωπα και πράγματα και νομίζω πως κατάλαβα το πρόβλημα της Κερατέας. Στην Κερατέα έχει αποφασιστεί η δημιουργία ΧΥΤΥ δηλαδή Χώρου Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων. Αυτό σημαίνει ότι πρώτα θα πρέπει να φτιαχτεί ένα εργοστάσιο επεξεργασίας και ανακύκλωσης των σκουπιδιών και στη συνέχεια να ανοιχτεί ο χώρος στον οποίο θα θάβονται τα υπολείμματα της επεξεργασίας. Όμως, απ' ό,τι φαίνεται οι εργασίες για το εργοστάσιο δεν έχουν αρχίσει ενώ άρχισαν οι εκσκαφές για τον χώρο υγειονομικής ταφής! Και από αυτό οι κάτοικοι συμπεραίνουν ότι ο χώρος θα χρησιμοποιηθει ως ΧΥΤΑ δηλαδή ως Χώρος Υγειονομικής Ταφής (ανεπεξέργαστων) Απορριμμάτων κοινώς ως κλασσική «χωματερή». Και φαίνεται πως μάλλον έχουν δίκιο, αφού ο πλέον αναξιόπιστος συναλλασσόμενος ανά την Ευρώπη είναι το Ελληνικό κράτος.

Άλλο παράδειγμα που αποδεικνύει πως οι πολίτες έχουν χάσει πλέον την εμπιστοσύνη τους στην κυβέρνηση είναι η κίνηση «Δεν πληρώνω διόδια». Παρακολούθησα με ενδιαφέρον πρόσφατο ρεπορτάζ των Νέων Φακέλλων του ΣΚΑΪ για τα διόδια. Σε πολλά σημεία είναι καθαρό πως οι πολίτες δεν έχουν εμπιστοσύνη στους κυβερνώντες. «Πριν από είκοσι χρόνια έδωσα ένα μέρος από το χωράφι μου», λέει ένας αγρότης, «για να διαπλατυνθεί ο δρόμος. Μου υποσχέθηκαν αποζημίωση. Ακόμη περιμένω. Τώρα που μου ζητούν ένα άλλο μέρος για την νεά εθνική οδό τους είπα ότι πρώτα θα πάρω τα λεφτά και μετά θα σας δώσω το χωράφι» συνεχίζει.

Και τι απαντά ο αρμόδιος υφυπουργός; «Οι συμβάσεις υπογράφηκαν επί Νέας Δημοκρατίας που δεν πρόβλεψε χρήματα για τις απαλλοτριώσεις ...».

Όταν μια κυβέρνηση έχει εκλεγεί με κεντρικό σύνθημα «Λεφτά Υπάρχουν», κάτι που αποδείχτηκε τελείως λάθος, πως μπορύν οι κάτοικοι της Κερατέας να πιστέψουν ότι με την επικρατούσα οικονομική δυσπραγία, στην περιοχή τους θα κατασκευαστεί ο από το 2004 εγκριθείς ΧΥΤΥ και όχι άλλη μια βρωμερή χωματερή σαν κι εκείνες που λειτουργούν παράνομα σε πολλά μέρη της Ελλάδος;

Ζητείται ελπίς (για εμπιστοσύνη)! Χωρίς αυτήν δυστυχώς η δύναμις των όπλων δεν θα έχει καμία αξία. Άσε που εξ όσων διαβάζω και οι ίδιοι οι αστυνομικοί οι οποίοι καλούνται να εφαρμόσουν τις κυβερνητικές αποφάσεις στην Κερατέα έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στους προϊσταμένους τους και τους μηνύουν για παραβίαση της κείμενης νομοθεσίας περί των όρων εργασίας τους ...

GR-Μα εγώ μιλάω για δύναμη της ελπίδας ισοδύναμη ...

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 12 Απριλίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Μα εγώ μιλάω για δύναμη της ελπίδας ισοδύναμη …
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Τι το κοινό έχουν οι σεισμοί και τα τροχαία; Μα βέβαια τις δυνάμεις και τις επιταχύνσεις που αναπτύσσονται και επιδρούν πάνω στα κτήρια, στα οχήματα και τελικά πάνω στους ανθρώπους.

Το διαβάζουμε σχεδόν καθημερινά. Μια από τις κύριες αιτίες των τροχαίων δυστυχημάτων είναι η υπερβολική ταχύτητα. Όταν οδηγούμε ένα όχημα με μεγάλη ταχύτητα, η επιβράδυνση αλλά και οι δυνάμεις που αναπτύσσονται κατά τη στιγμή της σύγκρουσης είναι πολύ μεγαλύτερες σε σχέση με εκείνες που θα αναπτυσσόταν αν οδηγούσαμε με μικρότερη ταχύτητα. Στην απλούστερη περίπτωση το κεφάλι μας θα τιναχτεί με μεγαλύτερη ταχύτητα προς τα εμπρός ή προς τα πίσω αλλά και ο εγκέφαλός μας θα προσκρούσει με μεγαλύτερη ταχύτητα στα εσωτερικά τοιχώματα του κρανίου. Από την εμπειρία μας και χωρίς να υπεισερχόμαστε σε μαθηματικές αποδείξεις (και ζητώ από τους συναδέλφους Φυσικούς να με συγχωρήσουν για την απλοποίηση) μπορούμε να πούμε ότι όσο μεγαλύτερη η ταχύτητα τόσο και σοβαρότεροι τραυματισμοί ιδίως όταν δεν έχει χρησιμοποιηθεί ζώνη ασφαλείας ή αερόσακοι για να αμβλύνουν τις επιπτώσεις των δυνάμεων που ασκούνται κατά τη στιγμή της σύγκρουσης.

Οι αυτοκινητοβιομηχανίες επενδύουν πολλά χρήματα για να μετρήσουν με ειδικά σχεδιασμένες κούκλες τις δυνάμεις και τις επιταχύνσεις που εξασκούνται πάνω στο ανθρώπινο σώμα κατά τη στιγμή της σύγκρουσης. Έτσι σχεδιάζουν καλύτερα συστήματα παθητικής προστασίας των επιβατών που απορροφούν τις δυνάμεις που αναπτύσσονται κατά τη σύγκρουση. Βέβαια, καλόν είναι να μην παίζει κανείς «ρωσική ρουλέτα» με το γκάζι – όσο μικρότερη η ταχύτητα του οχήματος τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα επιβίωσης με ελαφρά ή και καθόλου τραύματα. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι πρέπει να πηγαίνουμε «σαν τον κάβουρα» στα τμήματα του οδικού δικτύου όπου προβλέπεται μεγαλύτερο όριο ταχύτητας …

Η μελέτη των επιταχύνσεων γίνεται με ειδικές κούκλες εξοπλισμένες με αισθητήρες

Από την άλλη πλευρά, ας φανταστούμε τους σεισμούς σαν ένα τεράστιο «τρίξιμο» στην επιφάνεια του πλανήτη μας εξ αιτίας της τριβής που αναπτύσσεται όταν συγκρούονται λόγω μετακίνησης οι (τεκτονικές λεγόμενες), πλάκες οι οποίες «επιπλέουν» και κινούνται ανεξάρτητα πάνω στο μανδύα της Γης. Το τρίξιμο μεταδίδεται σαν κύμα και νοιώθουμε το «τράνταγμα» (που το λέμε σεισμό) όπως νοιώθουμε να τρίζουν τα τζάμια όταν περνά σε χαμηλό ύψος ένα αεροπλάνο ή όταν οι γείτονες έχουν βάλει τη μουσική στη διαπασών. Στην περίπτωση του σεισμού, τις επιταχύνσεις και τις δυνάμεις τις υφίστανται ο κατασκευές, τα σπίτια, τα κτήρια γραφείων, τα σχολεία, οι γέφυρες, οι αυτοκινητόδρομοι, οι πυλώνες μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, οι κινηματογράφοι και τα θέατρα.

Δύο είναι οι παράγοντες που μπορούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις των επιταχύνσεων στις κατασκευές. Η σύσταση του εδάφους και η ποιότητα της κατασκευής. Κτήρια που έχουν κατασκευαστεί πάνω σε συμπαγή βράχο, όπως η Ακρόπολη των Αθηνών, υφίστανται πολύ μικρότερες επιταχύνσεις. Κτήρια, που έχουν κτιστεί έτσι ώστε να αντιδρούν ως συμπαγείς μάζες στις επιταχύνσεις υφίστανται πολύ λιγότερο τις δυσμενείς επιπτώσεις των σεισμών. Γι’ αυτό και πρωταρχική σημασία για την προστασία από τους σεισμούς έχει ο σωστός σχεδιασμός των κτηρίων με βάση δεδομένα από ένα πυκνό δίκτυο επιταχυνσιογράφων, δηλαδή συσκευών που μετρούν τις επιταχύνσεις που αναπτύσσονται μετά από κάθε μικρό ή μεγάλο σεισμό. Μπορούμε μάλιστα να πούμε ότι για την ασφάλεια των πολιτών, πολύ περισσότερο χρειάζονται τα δεδομένα των επιταχυνσιογράφων παρά τα δεδομένα που συλλέγουν οι σεισμογράφοι που μετρούν την ένταση και το επίκεντρο του σεισμού. Πράγματι, ένας μεγάλος σχετικά σεισμός που όμως σημειώνεται σε μεγάλο βάθος προκαλεί πολύ μικρότερες επιταχύνσεις δηλαδή και καταστροφές από έναν μέτριο σεισμό μικρού βάθους.

Επιταχυνσιογράφος του τύπου που θα εγκατασταθεί στο εθνικό δίκτυο

Η Κρήτη λόγω θέσης στα όρια των τεκτονικών πλακών Αφρικής και Ευρώπης είναι εκ φύσεως σεισμογενής. Η πρόσφατα αναγγελθείσα από το Ινστιτούτο Τεχνικής Σεισμολογίας και Αντισεισμικών Κατασκευών (ΙΤΣΑΚ) τελική φάση εγκατάστασης και λειτουργίας του Εθνικού Δικτύου Επιταχυνσιογράφων θα συμβάλλει στον σχεδιασμό ασφαλέστερων αντισεισμικών κατασκευών και στην καλύτερη προστασία των κατοίκων σε περίπτωση σεισμού. Για την προστασία από τα τροχαία, ο καθένας ας σκεφτεί με τι δύναμη κτυπά ο εγκέφαλός του στο εσωτερικό τοίχωμα του κρανίου του, ακόμη κι όταν είναι τόσο «ελαφρύς» που τον ωθεί να κινείται με υπερβολική ταχύτητα …

Ελληνικό Δίκτυο Επιταχυνσιογράφων

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

GR-Ποιότητα και έκτακτες ανάγκες

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 6 Απριλίου 2011.
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Ποιότητα και έκτακτες ανάγκες
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Η παροχή υπηρεσιών υψηλής ποιότητας από τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης συνδέεται με την εξασφάλιση σειράς θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών και μπορεί να αξιολογηθεί αντικειμενικά.

Ζούμε στην εποχή της ποιότητας. Ως καταναλωτές ζητούμε τα προϊόντα που αγοράζουμε και οι υπηρεσίες που μας παρέχονται να είναι αρίστης ποιότητας. Ως γονείς θέλουμε τα παιδιά μας να αποκτήσουν μόρφωση υψηλού επιπέδου. Ως πολίτες απαιτούμε από τις δημόσιες υπηρεσίες να μας παρέχουν υπηρεσίες χωρίς λάθη και χωρίς αδικαιολόγητες καθυστερήσεις. Σε αυτά τα πλαίσια, οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες αλλά και οι ενώσεις προστασίας καταναλωτών διενεργούν συχνά συγκριτικές αναλύσεις προϊόντων και υπηρεσιών με βάση καθιερωμένες μεθοδολογίες και βαθμολογίες ή δημοσκοπήσεις-αξιολογήσεις για να καταλήξουν στα άριστα, στα αποδεκτά και στα απαράδεκτα προϊόντα καθώς και στα πλέον συμφέροντα οικονομικώς προϊόντα και υπηρεσίες.

Ο λογότυπος της ένωσης καταναλωτών της Πορτογαλίας DECO

Κάτι αντίστοιχο είναι δυνατόν να γίνει και για τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Και σε αυτή την περίπτωση η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών μπορεί να μετρηθεί κατ’ αρχάς μόνο με βάση τις προσδοκίες των πολιτών. Μια πρώτη προσπάθεια αξιολόγησης έγινε το 2003, εν όψει της οργάνωσης του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου του 2004, όταν η ένωση καταναλωτών DECO της Πορτογαλίας αξιολόγησε τις υπηρεσίες που παρέχονται μέσω του 112, του ευρωπαϊκού αριθμού επειγόντων. Με βάση σενάρια της καθημερινότητας (τροχαίο, έναρξη πυρκαγιάς, καρδιακό επεισόδιο, έντονος καυγάς, επικείμενος τοκετός) οι 35 εκπαιδευμένοι ερευνητές της DECO πραγματοποίησαν 1040 τηλεφωνήματα προς όλα τα περιφερειακά κέντρα του 112 στην Πορτογαλία σε τέσσερεις γλώσσες (πορτογαλικά, ισπανικά, αγγλικά και γαλλικά).

Για κάθε τηλεφώνημα αναλύθηκαν σειρά στοιχείων όπως η άμεση, η καθυστερημένη ή η μη απάντηση της κλήσης, ο τρόπος με τον οποίο ο χειριστής άρχισε τη συνομιλία κι αν ζήτησε κάθε φορά τις σωστές πληροφορίες για να μπορέσει να στείλει τη βοήθεια αμέσως (ιδίως την διεύθυνση του περιστατικού). Στη συνέχεια αξιολογήθηκε κάθε περιφερειακό κέντρο χωριστά όσον αφορά την ευγένεια των χειριστών, την ικανότητα τους να ηρεμήσουν τους καλούντες και την δυνατότητά τους να μεταφέρουν την κλήση σε άλλη υπηρεσία. Αναλύθηκε επίσης η ποιότητα των απαντήσεων στις διάφορες γλώσσες της έρευνας αλλά κυρίως ο μέσος χρόνος που χρειάστηκε για να φθάσει η βοήθεια στον τόπο του συμβάντος.

Τα ασθενοφόρα στο Λονδίνο εφαρμόζουν ένα πρόγραμμα βελτίωσης του μέγιστου χρόνου επέμβασης

Αυτή η τελευταία παράμετρος αποκάλυψε και τις σημαντικές αδυναμίες του συστήματος. Αν και κατά μέσον όρο η βοήθεια έφθασε μέσα σε 10 λεπτά από την ολοκλήρωση της κλήσης, διαπιστώθηκε ότι για το 29% των κλήσεων στα αγγλικά, το 20% στα γαλλικά αλλά και στο 15% των κλήσεων στα ισπανικά και στα πορτογαλικά η βοήθεια δεν έφτασε ποτέ στη σημείο του συμβάντος. Βέβαια σε ορισμένες περιοχές η βοήθεια έφθανε πάντα ενώ σε άλλες το  ποσοστό μη άφιξης ήταν σημαντικό. Με βάση τα αποτελέσματα της έρευνας οι πορτογαλικές αρχές βελτίωσαν τις παρεχόμενες υπηρεσίες κι έτσι η διοργάνωση του Euro 2004, που τόσες όμορφες αναμνήσεις φέρνει στους Έλληνες, ποδοσφαιρόφιλους και μη, υπήρξε άψογη.

Το 112, ο ευρωπαϊκός αριθμός επειγόντων μπορεί να αποδειχτεί σωτήριος στις διακοπές

Με βάση το Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ η εξασφάλιση υψηλής ποιότητας υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης προς τους πολίτες συνδέεται με την διασφάλιση σειράς βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων όπως το δικαίωμα στη ζωή, το δικαίωμα στην ακεραιότητα του ατόμου, στην ασφάλεια, στην ενσωμάτωση ατόμων με αναπηρίες και τέλος το δικαίωμα στην ιατρική περίθαλψη. Η αξιολόγηση των υπηρεσιών που προσφέρονται μέσω του 112 με βάση τις προσδοκίες των πολιτών μπορεί να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα για την ορθολογική οργάνωση των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, με εξοικονόμηση πόρων και βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών όχι μόνο στους Έλληνες πολίτες αλλά και στους πολυάριθμους τουρίστες που επισκέπτονται την Κρήτη από χώρες όπου το 112 λειτουργεί με βάση υποχρεωτικά, βάσει του νόμου, πρότυπα ποιότητας π.χ. για τον μέγιστο χρόνο επέμβασης. Τότε είναι σίγουρο ότι θα επιτευχθεί καλύτερα και ο διακηρυγμένος βασικός στόχος των αρχών να προασπίσουν «την ασφάλεια του πολίτη» και μάλιστα με τον πλέον οικονομικό τρόπο.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

GR-Καταστροφές, κρίσεις και μέσα ενημέρωσης

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 30 Μαρτίου 2011
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Καταστροφές, κρίσεις και μέσα ενημέρωσης
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Ο ρόλος της τηλεόρασης, του ραδιοφώνου και των εφημερίδων στην διαχείριση μιας έκτακτης ανάγκης ή μιας καταστροφής είναι τόσο σημαντικός που σε πολλές χώρες η συνεργασία τους με τις αρχές έχει θεσμοθετηθεί επίσημα.

Τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας φέρνουν τις εικόνες από τα ατυχήματα και τις καταστροφές στο σαλόνι μας, σε σχεδόν πραγματικό χρόνο. Στο πλαίσιο τον υποδείξεων προς τους πολίτες για την αντιμετώπιση των καταστροφών περιλαμβάνεται πάντα και η φράση: «Μείνετε συντονισμένοι με έναν τηλεοπτικό ή ραδιοφωνικό σταθμό για περισσότερες πληροφορίες και οδηγίες». Φυσικά, εξίσου σημαντικός είναι ο ρόλος των ΜΜΕ και πριν το ατύχημα ή την καταστροφή για την εκπαίδευση και την ενημέρωση των πολιτών.

Το σήμα του συστήματος
RDS για τα ραδιόφωνα

Στην αρχή της ενασχόλησής μου με την προστασία των πολιτών είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω σε ένα σεμινάριο των Βελγικών αρχών για την αναθεώρηση των σχεδίων έκτακτης ανάγκης της ευρύτερης περιοχής των Βρυξελλών. Ως πρώην μέλος της Ένωσης Συντακτών Περιοδικού Τύπου εντυπωσιάστηκα όταν οι δημοσιογράφοι έλαβαν ισότιμα το λόγο με τους πυροσβέστες, τους γιατρούς, τους αστυνομικούς, τους στρατιωτικούς, τους δικαστικούς, τους εκπροσώπους του Ερυθρού Σταυρού και άλλων μη κυβερνητικών οργανώσεων. Εξέφρασαν τους προβληματισμούς τους και διατύπωσαν τα αιτήματά τους όσον αφορά την αντιμετώπιση των απειλών που αποτελούσαν αντικείμενο του σχεδιασμού. Η συνεργασία των δημοσιογράφων με τις αρχές, στο πλαίσιο περιοδικών ασκήσεων και ενημερώσεων, εξασφαλίζει την ανάπτυξη πνεύματος εμπιστοσύνης και αλληλοκατανόησης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υποβαθμίζεται η ανεξαρτησία και ο ρόλος του τύπου.

Σειρήνες έκτακτης ανάγκης

Εξίσου σημαντικός είναι και ο ρόλος των Μέσων, ιδίως του ραδιοφώνου, για την καθημερινή ενημέρωση, π.χ. σε περιπτώσεις τροχαίων ατυχημάτων και διαταραχής της οδικής κυκλοφορίας. Τα περισσότερα σύγχρονα ραδιόφωνα αυτοκινήτων διαθέτουν RDS δηλαδή Σύστημα Μετάδοσης Δεδομένων από Ραδιοφώνου. Το σύστημα αυτό επιτρέπει σε κατάλληλα εξοπλισμένους ραδιοφωνικούς σταθμούς να ενημερώνουν τους ακροατές για τις συνθήκες της οδικής κυκλοφορίας διακόπτοντας, αν χρειαστεί, το δίσκο που παίζει, δυναμώνοντας την ένταση του ραδιοφώνου ή και αλλάζοντας συχνότητα. Ανάλογες δυνατότητες παρέχει και η ψηφιακή τηλεόραση αλλά και τα επερχόμενα ευρυζωνικά δίκτυα τηλεπικοινωνιών. Μάλιστα, οι κυβερνήσεις, που χορηγούν τις άδειες λειτουργίας των δικτύων και υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών έχουν τη δυνατότητα, βάσει της οδηγίας 2002/20/ΕΚ για την αδειοδότηση, να καθορίζουν τους όρους χρήσης των δικτύων από τις δημόσιες αρχές για την προειδοποίηση του κοινού σχετικά με επικείμενες απειλές και για περιορισμό των συνεπειών από μείζονες καταστροφές. Έτσι γίνεται δυνατή η δημιουργία ενός πραγματικού συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης του πληθυσμού για πλημμύρες, παλιρροϊκά κύματα, χημικά ή ραδιενεργά νέφη και επερχόμενα ακραία καιρικά φαινόμενα.

Ραδιόφωνο και φακός με ηλιακή ενέργεια
για έκτακτες ανάγκες

Ωστόσο, η έγκαιρη προειδοποίηση θα αποδειχτεί ανεπαρκής αν δεν έχει προηγηθεί ενημέρωση του πληθυσμού για το τι πρέπει να κάνει σε κάθε περίπτωση. Στην πραγματικότητα δύο είναι οι συμπεριφορές που μπορεί να υιοθετήσει κάθε φορά το κοινό. Είτε συγκέντρωση σε κλειστό χώρο και φράξιμο των κουφωμάτων για την αποφυγή επιμόλυνσης. Είτε εκκένωση των κτηρίων και συγκέντρωση σε προκαθορισμένους χώρους. Όπως γράψαμε και σε προηγούμενο άρθρο, η εκπαίδευση των μαθητών και η διεξαγωγή ελεγχόμενων περιοδικών ασκήσεων εξασφαλίζουν την υιοθέτηση της ορθής συμπεριφοράς σε κάθε περίπτωση.

Πόσα από αυτά έχουν εφαρμοστεί και στην Κρήτη; Συσκέψεις γίνονται και ανακοινώνονται στον τύπο. Σχέδια καταστρώνονται και ασκήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών διοργανώνονται. Ωστόσο, η ικανότητα των αρχών να αντιμετωπίσουν τα ατυχήματα, τις έκτακτες ανάγκες και τις καταστροφές κρίνεται πάντα κατόπιν εορτής. Ναι, η λέξη-κλειδί εδώ είναι η λέξη «κρίνεται». Σύμφωνα με τον Patrick Lagadec, καθηγητή στην Ecole Polytechnique στο Παρίσι, κρίση είναι μια έκτακτη ανάγκη, ένα μείζον περιστατικό ή μια καταστροφή κατά τη διάρκεια της οποίας οι αρμόδιοι για την αντιμετώπιση βρίσκονται ξαφνικά στο επίκεντρο δημόσιας αμφισβήτησης που προέρχεται τόσο από το εξωτερικό (π.χ. τον τύπο) όσο και από το εσωτερικό των οργανισμών των οποίων προΐστανται. Από την πλευρά τους τα Μέσα δεν αποτυπώνουν πάντα, σωστά και έγκυρα την πραγματικότητα, ιδίως κάτω από την πίεση δραματικών γεγονότων. Γι’ αυτό ο έλεγχος, η διασταύρωση της εγκυρότητας των πληροφοριών, η συνεκτίμηση των ενδεχομένως δραματικών επιπτώσεων μιας πληροφορίας πρέπει να γίνουν «δεύτερη φύση» για τις αρχές αλλά και για τους δημοσιογράφους. Κάτι που μόνο με ειλικρινή συνεργασία πριν από την κρίση μπορεί να επιτευχθεί.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

GR-Σχεδιάστε την επαύριον της επιχείρησής σας από τώρα …

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 14 Μαρτίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Σχεδιάστε την επαύριον της επιχείρησής σας από τώρα …
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Τα τελευταία χρόνια, σε πολλές χώρες, οι επιχειρήσεις αλλά και οι τοπικές κοινωνίες σχεδιάζουν τρόπους για να αντέξουν μια επερχόμενη έκτακτη ανάγκη ή μια καταστροφή καταρτίζοντας σχέδια «επιχειρηματικής συνέχειας». Ποια είναι τα στοιχεία εκείνα που θα τους επιτρέψουν να συνεχίσουν να λειτουργούν μετά από ένα σεισμό, μια πλημμύρα, μια πυρκαγιά. Δεν μιλούμε βέβαια μόνο για εκτεταμένες καταστροφές σαν τον τελευταίο σεισμό στην Ιαπωνία, που αναγκάζουν ακόμη και κολοσσούς όπως την Toyota ή τη Honda να αναστείλουν την λειτουργία των εργοστασίων τους. Για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις οι πιθανότεροι κίνδυνοι είναι λιγότερο θεαματικοί αλλά εξίσου σημαντικοί: βομβιστικές ενέργειες ή εμπρησμοί, ληστείες, καταλήψεις των εγκαταστάσεων, παρατεταμένες διακοπές ρεύματος, σοβαρές βλάβες των συστημάτων πληροφορικής, απουσίες λόγω ασθενείας προσωπικού ζωτικής σημασίας, χρεοκοπία σημαντικού προμηθευτή κλπ.

Η διαχείριση της επιχειρηματικής συνέχειας αποτελεί ενιαίο τμήμα των προετοιμασιών αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Ας δούμε τι συμβουλεύει τις επιχειρήσεις ένας μεγάλος βρετανικός δήμος 160.000κατοίκων (Chelmsford). Πρώτο σημαντικό μέτρο είναι βέβαια η ασφάλιση έναντι των πιθανότερων κινδύνων. Όμως οι ειδικοί στα σχέδια επιχειρηματικής συνέχειας συμβουλεύουν την εκπόνηση σχεδίων σαν να μην υπάρχει ασφαλιστήριο συμβόλαιο.

Ξεκινήστε την εκπόνηση ενός τέτοιου σχεδίου με τον καθορισμό των πιθανότερων κινδύνων που ενδέχεται να αντιμετωπίσει η επιχείρηση και κατατάξετε τους ανάλογα με την πιθανότητα να συμβούν και τη σπουδαιότητά τους. Στη συνέχεια, προχωρήστε στην ανάλυση κάθε επιμέρους κινδύνου για να ορίσετε σειρά προτεραιότητας και σπουδαιότητας τις λειτουργίες από τις οποίες εξαρτάται η επιβίωση της επιχείρησης. Πως θα επηρεάσουν την επιχείρηση ενδεχόμενες ζημιές ή η πλήρης καταστροφή των εγκαταστάσεων στις οποίες λειτουργεί; Η κλοπή ενός σημαντικού μηχανήματος; Μια πλημμύρα; Πως θα ενημερωθεί σχετικά το προσωπικό και οι πελάτες; Πως θα λειτουργήσει η επιχείρηση σε μια τέτοια περίπτωση και ποιες είναι οι εναλλακτικές επιλογές; Πόσο μπορούν να περιμένουν οι πελάτες την αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας της επιχείρησης;

Ένα άλλο σημαντικό κεφάλαιο του σχεδίου επιχειρηματικής συνέχειας είναι το προσωπικό. Τι θα συμβεί αν ένας απαραίτητος υπάλληλος μεταπηδήσει στους ανταγωνιστές; Πως θα λειτουργήσει η επιχείρηση αν ένα μεγάλο μέρος του προσωπικού αποχωρήσει για οποιονδήποτε λόγο ή αν ένα μεγάλο ποσοστό γυναικών υπαλλήλων απουσιάσει με άδεια μητρότητας; Σημαντικό ρόλο για την προστασία των εργαζομένων παίζει και η εφαρμογή της νομοθεσίας περί Υγιεινής και Ασφάλειας. Ζητείστε την βοήθεια ενός ειδικού στον τομέα αυτό για να σχεδιάσετε τα εκ του νόμου προβλεπόμενα μέτρα προστασίας (π.χ. πυρασφάλεια). Πρόβλημα μπορεί να προκύψει και αν η επιχείρηση εξαρτάται από ένα μόνο εξειδικευμένο άτομο. Χρήσιμη είναι η εκπαίδευση και του υπόλοιπου προσωπικού έτσι ώστε να μπορεί να τον ή την υποκαταστήσει  σε περίπτωση απουσίας ή αποχώρησης.

Οι επιχειρήσεις εξαρτώνται όλο και περισσότερο από συστήματα πληροφορικής για το λογιστήριο, τις πωλήσεις, τις παραγγελίες, την επικοινωνία με τους πελάτες κ.ο.κ. Τι θα συμβεί σε περίπτωση βλάβης; Υπάρχει εφεδρικό αντίγραφο των αρχείων; Αν το σύστημα κλαπεί, ενδέχεται να καταλήξει στους ανταγωνιστές; Υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις για την πρόσβαση στις πληροφορίες και με τι χρονικό ορίζοντα; Η εκπόνηση του σχεδίου εξαρτάται επίσης από την ισχύουσα νομοθεσία (π.χ. όσον αφορά την πληρωμή των εργαζόμενων σε περίπτωση καταστροφής των εγκαταστάσεων).

Προχωρήστε τέλος στην ολοκλήρωση του σχεδίου και κοινοποιήστε το στο προσωπικό. Μερικές επιχειρήσεις ενδέχεται να συμφωνήσουν σε κοινά σχέδια που να προβλέπουν αμοιβαία συνδρομή σε περίπτωση καταστροφής. Άλλες θα προσπαθήσουν να εξασφαλίσουν ότι αντίστοιχα σχέδια διαθέτουν και οι προμηθευτές τους. Η γνώση του σχεδίου επιχειρηματικής συνέχειας από όλο το προσωπικό, ιδίως από όσους αναλαμβάνουν καθήκοντα με βάση το σχέδιο, η επικαιροποίησή του και η τακτική πρακτική εξάσκηση με βάση το σχέδιο εγγυώνται την επιτυχία του όταν, ο μη γένοιτο, χρειαστεί η εφαρμογή του. Μην περιμένετε την καταστροφή για να το δοκιμάσετε. Εξασκηθείτε από τώρα! Αρκεί να γνωρίζετε ότι ένα μεγάλο ποσοστό των επιχειρήσεων που δεν διαθέτουν αξιόπιστο και δοκιμασμένο σχέδιο επιχειρηματικής συνέχειας κλείνουν λίγο χρόνο μετά από μια σημαντική καταστροφή, ιδίως αν αντιμετωπίζουν ήδη οικονομικές δυσκολίες λόγω ύφεσης ή κρίσης. Κάλλιον το προλαμβάνειν ...

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.