14 Μαρτίου 2012

Παραδείγματα δασκάλων προς μίμηση!

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 14 Μαρτίου 2012.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Παραδείγματα δασκάλων προς μίμηση!
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Ένα χρόνο μετά τον σεισμό και το επακόλουθο παλιρροϊκό κύμα που έπληξε την ανατολική ακτή της Ιαπωνίας μερικά «θαύματα» που έμοιαζαν απίστευτα εξηγούνται

Ο σεισμός της 11ης Μαρτίου 2011 άλλαξε τον κόσμο κι αυτό δεν είναι σχήμα λόγου. Σύμφωνα με τη NASA, η ένταση της δόνησης μίκρυνε τη διάρκεια της γήινης ημέρας κατά 1,8 εκατομμυριοστά του δευτερολέπτου, μετακίνησε τον άξονα περιστροφής της Γης κατά 16,5 εκατοστόμετρα και μετατόπισε το μεγαλύτερο νησί της Ιαπωνίας κατά 2,4 μέτρα. Κάτι που δεν μπόρεσε όμως να αλλάξει ήταν η αξία του καλού δασκάλου που ενδιαφέρεται να εμφυσήσει στους μαθητές πώς να σκέπτονται για να είναι ασφαλείς οι ίδιοι και οι γύρω τους. Να με δυο λόγια η ιστορία του καθηγητή Τοσιτάκα Κατάντα και πως η διδασκαλία του έσωσε πάνω από 2.900 μαθητές στην πόλη Καμαΐσι, αριθμός που αντιστοιχεί στο 99.8% του συνόλου των μαθητών!


Αμέσως μετά το σεισμό, οι μεγαφωνικές εγκαταστάσεις στο γυμνάσιο του Καμαΐσι-Χιγκάσι καταστράφηκαν αλλά οι μαθητές ανέλαβαν πρωτοβουλία και εγκατέλειψαν το σχολείο τρέχοντας προς τον προκαθορισμένο τόπο συγκέντρωσης. Τους ακολούθησαν οι μαθητές από το δημοτικό σχολείο του Ουνοσουμάι που συμμετείχαν πάντα σε κοινές ασκήσεις εκκένωσης. Όμως, όταν έφτασαν στο προκαθορισμένο σημείο, πίσω από μια πλαγιά, κάποιος μαθητής πρότεινε να μετακινηθούν σε ακόμη υψηλότερη τοποθεσία για μεγαλύτερη ασφάλεια, επειδή η πλαγιά δεν του φάνηκε ιδιαίτερα ασφαλής. Πράγματι, κοιτάζοντας πίσω τα παιδιά είδαν τι σκόνη από το τσουνάμι να τους ακολουθεί, ενώ ταυτόχρονα συνάντησαν και τα παιδιά ενός νηπιαγωγείου. Ακολουθώντας το μάθημα που είχαν μάθει (Μην περιμένετε να σας προστατεύσουν - γίνετε εσείς οι ίδιοι προστάτες) μερικοί μαθητές ασχολήθηκαν με τα νήπια ενώ άλλοι έσπρωχναν μέχρι και καροτσάκια. Ενώ έφταναν σε ασφαλή τοποθεσία είδαν το προκαθορισμένο σημείο συγκέντρωσης να πλημμυρίζει … Τα παιδιά όμως είχαν σωθεί!

Οι μαθητές από το δημοτικό σχολείο του Καμαΐσι, ακολουθούσαν μειωμένο ωράριο κι έτσι είχαν ήδη γυρίσει στα σπίτια τους την ώρα του σεισμού. Όμως όλοι τους σώθηκαν γιατί εφάρμοσαν αυτά που είχαν μάθει στο σχολείο. Ένας μαθητής της πρώτης δημοτικού έτρεξε στο προκαθορισμένο σημείο συγκέντρωσης. Ένας μαθητής της έκτης αντί να βγει από το σπίτι του, που είχε ήδη περικυκλωθεί από τα νερά, πήρε τον μικρότερο αδελφό του και ανέβηκε στο τρίτο πάτωμα γιατί θυμήθηκε ένα βίντεο που είχε δει στο σχολείο το οποίο έδειχνε ανθρώπους να δυσκολεύονται να τρέξουν μέσα στα νερά. Όλα τα παιδιά σώθηκαν επειδή αυτενέργησαν. Στην περιοχή βέβαια είχαν κατασκευαστεί φράγματα για την αντιμετώπιση των παλιρροϊκών κυμάτων, ύψους από έξη μέχρι και δέκα μέτρα. Επίσης υπήρχαν και συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης. Όμως, το τσουνάμι της 11ης Μαρτίου 2011 πέρασε πάνω από τα φράγματα! Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να φτιάχνονται φράγματα αλλά ταυτόχρονα οι κάτοικοι θα πρέπει να εκπαιδεύονται όσο γίνεται καλύτερα για να αντιμετωπίσουν τις καταστροφές και να μην επαφίενται στα έργα ελαχιστοποίησης των επιπτώσεων της καταστροφής.

Ο Τοσιτάκα Κατάντα είναι μηχανικός. Διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Γκούνμα και ερευνά την ενσωμάτωση των κοινωνικών επιστημών στην αντιμετώπιση των καταστροφών. Πριν από δέκα περίπου χρόνια δούλευε με μοντέλα προσομοίωσης πλημμυρών τα οποία και άρχισε να εφαρμόζει στα τσουνάμι. Ταυτόχρονα, άρχισε να μελετά την ευαισθητοποίηση των κατοίκων της περιοχής σε θέματα αντιμετώπισης τσουνάμι. Διαπίστωσε ότι όσο περισσότερο οι κυβερνητικές προσπάθειες εστιάζονταν στην κατασκευή φραγμάτων και συστημάτων συναγερμού, τόσο λιγότερη συναίσθηση των πραγματικών κινδύνων είχαν οι κάτοικοι. Νόμιζαν ότι τα φράγματα θα τους προστάτευαν … Έτσι ο Κατάντα προσέγγισε τις τοπικές αρχές που είχαν αντιληφθεί το πρόβλημα και οργάνωσε μαθήματα για τους ενήλικες. Δυστυχώς, μόνον όσοι ήταν ήδη ευαισθητοποιημένοι έκαναν τον κόπο να παρακολουθήσουν. Έτσι στράφηκε στον τοπικό διευθυντή εκπαίδευσης που ελευθέρωσε τους δασκάλους ένα απόγευμα την εβδομάδα έτσι ώστε να συνεργαστούν με τον καθηγητή για την διαμόρφωση μαθημάτων και εγχειριδίων για τους μαθητές.

Αρχικά, όλοι οι μαθητές ρωτήθηκαν τι θα έκαναν σε περίπτωση ισχυρού σεισμού. Οι περισσότεροι απάντησαν ότι θα έμεναν σπίτι περιμένοντας τους γονείς τους! Τα αποτελέσματα κοινοποιήθηκαν στους γονείς με την ερώτηση «Σε περίπτωση τσουνάμι, νομίζετε ότι το παιδί σας θα επιβιώσει;» Αυτό ήταν αρκετό για να κινητοποιήσει τελικά τους γονείς … οι περισσότεροι από τους οποίους σώθηκαν επίσης από το περσινό τσουνάμι. Σιγά-σιγά οι δάσκαλοι άρχισαν να ενσωματώνουν την διδασκαλία της προστασίας στα μαθήματα - π.χ. στα μαθηματικά οι μαθητές μέτρησαν το ύψος του κύματος, στη φυσική υπολόγισαν σε πόσο χρόνο θα φτάσει στο σπίτι τους και στην γεωγραφία έφτιαξαν τους προσωπικούς τους χάρτες εκκένωσης με τα σπίτια τους, το σχολείο και τα σημεία συγκέντρωσης. Ταυτόχρονα οργανώθηκαν συχνές ασκήσεις εκκένωσης. Συνολικά οι μαθητές της περιοχής Καμαΐσι αφιέρωναν κάθε χρόνο από 5 έως 15 ώρες εκπαίδευσης για την αντιμετώπιση τσουνάμι.

Στόχος του προγράμματος ήταν με το συνδυασμό θεωρητικών γνώσεων και πρακτικής οι μαθητές να αποκτήσουν μια φιλοσοφία ετοιμότητας και αυτενέργειας και να μην στηρίζονται στους χάρτες επικινδυνότητας και τα μέτρα της κυβέρνησης. Να μάθουν να αξιολογούν μόνοι τους την κατάσταση και να αυτενεργούν για να σωθούν οι ίδιοι. Και να εφαρμόζουν τις τρεις αρχές του καθ. Κατάντα: «Μην πιστεύετε σε προκατασκευασμένες ιδέες», «Κάνετε ό,τι μπορείτε» και «Αναλάβετε ηγετικό ρόλο κατά την εκκένωση».

Στόχος του καθηγητή Κατάντα είναι τώρα να διευρυνθεί η μέθοδός του σε όλη την Ιαπωνία. Για να σωθούν περισσότεροι μαθητές την επόμενη φορά!

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

06 Μαρτίου 2012

Ένας αριθμός για μη επείγοντα περιστατικά

Για την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών αλλά και των επισκεπτών, αρκετές αμερικανικές πόλεις δημιούργησαν το 311, έναν αριθμό και την συναφή υπηρεσία για την εξυπηρέτηση των περιστατικών που δεν είναι επείγοντα
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 6 Μαρτίου 2012 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-055.

Στη Βόρεια Αμερική (ΗΠΑ και Καναδά) ο ενιαίος αριθμός επειγόντων για την κινητοποίηση της αστυνομίας, της πυροσβεστικής και των ασθενοφόρων είναι το 911, αντίστοιχος του 112, του ευρωπαϊκού αριθμού επειγόντων. Όμως το 911 (όπως και το 112) είναι για πραγματικά επείγοντα περιστατικά όταν δηλαδή κινδυνεύουν ζωές ή περιουσίες. Για να αντιμετωπίσουν όλα τα άλλα μη επείγοντα περιστατικά οι αμερικανικές υπηρεσίες δημιούργησαν το 311.


Τηλεφωνικά κέντρα 311 άρχισαν να λειτουργούν από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 και συνδυάζονται με αντίστοιχες υπηρεσίες εξυπηρέτησης πολιτών. Σήμερα υπάρχουν σε πάνω από 300 μεγάλες αμερικανικές πόλεις και ενημερώνουν τους πολίτες αλλά και τους επισκέπτες για χιλιάδες θέματα: σχολικές αργίες, κανόνες ανακύκλωσης, καταλύματα για άστεγους, εκδηλώσεις στα πάρκα, λακκούβες στους δρόμους, ζημιές σε φανοστάτες, γκράφιτι και περιπτώσεις διατάραξης της κοινής ησυχίας - ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα στις μεγάλες πόλεις. Στη Νέα Υόρκη για παράδειγμα η υπηρεσία του 311 δέχεται 60.000 περίπου κλήσεις ημερησίως στις οποίες απαντούν επί 24ώρου βάσεως 400 περίπου τηλεφωνητές. Το 80% των κλήσεων απαντώνται το πολύ μέσα σε 30 δευτερόλεπτα και με ένα σύστημα διερμηνέων υπηρεσίας υπάρχει δυνατότητα απάντησης σε 170 γλώσσες.

Πριν από την δημιουργία του 311 για να εντοπίσουν κάθε φορά την αρμόδια υπηρεσία, οι πολίτες και οι επισκέπτες της Νέας Υόρκης έπρεπε να ψάξουν στις 14 σελίδες του τηλεφωνικού καταλόγου των υπηρεσιών του δήμου που περιείχε περίπου 4.000 τηλέφωνα. Στη συνέχεια, έπρεπε να καλέσουν από δύο έως δέκα αριθμούς μέχρι να εντοπίσουν την σωστή υπηρεσία, μια διαδικασία που συχνά απαιτούσε 20 λεπτά ή και περισσότερο. Σήμερα, οι τηλεφωνητές του κέντρου 311 απαντούν στις ερωτήσεις γενικής φύσης, και αν ο πολίτης χρειάζεται πιο εξειδικευμένη βοήθεια τον παραπέμπουν σε εξειδικευμένο τηλεφωνητή που εντοπίζει την αρμόδια υπηρεσία. Στις εξειδικευμένες αυτές κλήσεις δίδεται ένας αριθμός μέσω του οποίου ο πολίτης μπορεί να παρακολουθήσει την εξέλιξη του προβλήματος του, τηλεφωνώντας ή συμβουλευόμενος τις ιστοσελίδες της υπηρεσίας. Οι κλήσεις για τις οποίες χρειάζεται να ληφθούν και αστυνομικά μέτρα (π.χ. παραβάσεις του ΚΟΚ, διατάραξη της κοινής ησυχίας, βανδαλισμοί) διαβιβάζονται και στα τοπικά αστυνομικά τμήματα για περαιτέρω ενέργειες. Με βάση τις διαθέσιμες στατιστικές, το 85% των προβλημάτων επιλύονται κατά την πρώτη κλήση και δεν απαιτούν περαιτέρω ενέργειες!

Η ικανοποίηση των «πελατών» του 311 αξιολογήθηκε από ανεξάρτητη εταιρεία που συνέκρινε την δημοτικότητα της υπηρεσίας με εκείνη άλλων τηλεφωνικών κέντρων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. Το 311 ήλθε πρώτο μαζί με τα τηλεφωνικά κέντρα ξενοδοχειακής εξυπηρέτησης ξεπερνώντας κατά πολύ άλλες κυβερνητικές υπηρεσίες όπως οι εφορίες (IRS) ή και οι τηλεφωνικές εταιρείες. Το μυστικό της επιτυχίας είναι η χρήση σύγχρονης τεχνολογίας βάσεων δεδομένων, η συνεχής εσωτερική αξιολόγηση και η εκπαίδευση των τηλεφωνητών - που όταν απαντούν στους πολίτες πρέπει να είναι ευγενικοί, επαγγελματίες και γνώστες των προβλημάτων της πόλης.

Όμως το 311 δεν είναι μόνο ένα τέλειο σύστημα εξυπηρέτησης των πολιτών και των επισκεπτών. Ο ίδιος ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης το χαρακτηρίζει ως ένα πανίσχυρο διαχειριστικό εργαλείο χωρίς το οποίο η διοίκηση της πόλης θα ήταν αδύνατη. Για παράδειγμα, η ανάλυση 2.000 καταγγελιών οδήγησε σε ένα σύστημα ενίσχυσης του προσωπικού για την αντιμετώπιση σοβαρών των ζημιών στο οδόστρωμα. Αναλύοντας τα παράπονα για διατάραξη της κοινής ησυχίας η αστυνομία μπόρεσε να εντοπίσει παράνομα νυχτερινά κέντρα τα οποία λειτουργούσαν σε περιοχές που προορίζονταν για κατοικίες. Και οι καταγγελίες για στομαχικά προβλήματα ή ακαθαρσίες από πελάτες που επισκέφτηκαν το ίδιο εστιατόριο, προκαλούν την άμεση επέμβαση των υπηρεσιών υγιεινής του δήμου.

Με το σύστημα, που στοίχισε αρχικά 25 εκατ. δολάρια, εξοικονομήθηκαν χρήματα αφού καταργήθηκαν τα 40 περίπου τηλεφωνικά κέντρα που λειτουργούσαν προηγουμένως. Άλλα πλεονεκτήματα περιλαμβάνουν τη μείωση των κλήσεων προς τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης (4 εκατομμύρια λιγότερες κλήσεις από το 2003 έως το 2009), την ορθολογική χρήση των υπηρεσιών και την κατάργηση αλληλεπικαλυπτόμενων αρμοδιοτήτων, την ενίσχυση υπηρεσιών ανάλογα με τις εμφανιζόμενες ανάγκες και, κυρίως, την επικέντρωση των υπηρεσιών στην βασική τους αποστολή. Αυτό επιτεύχθηκε με την κοινοποίηση των πληροφοριών σχετικά με τα παράπονα των πολιτών στις αρμόδιες υπηρεσίες, οι οποίες μπορούν πλέον να σχεδιάσουν καινοτόμα προγράμματα για τους πολίτες όπως για παράδειγμα το πρόγραμμα δωρεάν διανομής αυτοκόλλητων νικοτίνης για την καταπολέμηση του καπνίσματος, ή το πρόγραμμα απομάκρυνσης παλαιών ψυγείων.

Το 311 αποτελεί μια υποδειγματική υπηρεσία εξυπηρέτησης των πολιτών και των επισκεπτών μιας πόλης με την χρήση σύγχρονης τεχνολογίας ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και ποιοτικών προτύπων που χρησιμοποιεί ο ιδιωτικός τομέας. Στόχος είναι πάντοτε η προστασία του πολίτη έναντι των προβλημάτων που αντιμετωπίζει στην καθημερινότητά του, και τα οποία αν και μη επείγοντα, μπορούν να προκαλέσουν σημαντική υποβάθμιση της ποιότητας ζωής.

(Με στοιχεία από το www.nyc.gov/311, το www.wired.com 2010, www.wired.com 2019 και το www.accenture.com).

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

29 Φεβρουαρίου 2012

Ποιος θα φυλάξει τους φύλακες;

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 29 Φεβρουαρίου 2012.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Ποιος θα φυλάξει τους φύλακες;
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

«Quis custodiet ipsos custodes?» αναρωτιέται ο Ιουβενάλης στις Σάτιρες. Κι ο Πλάτωνας στην Πολιτεία του βάζει τον Γλαύκωνα να αναφωνήσει «Γελοῖον γάρ, ἦ δ' ὅς τόν γε φύλακα φύλακος δεῖσθαι» δηλ. «Θα ήταν γελοίο ο φύλακας να χρειάζεται φύλακα»

Την αφορμή για το σημερινό μου σημείωμα την πήρα από την πρόσφατη κλοπή των αρχαίων αντικειμένων από το Μουσείο της Αρχαίας Ολυμπίας. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ αντί για τους τρεις φύλακες που έπρεπε να βρίσκονται στο μουσείο την ώρα της υποδοχής του κοινού, ανέλαβε υπηρεσία μόνον μία. Κι αυτή άνοιξε το μουσείο μόνη της, κατά παράβαση του κανονισμού που προβλέπει πως για να ανοίξει το μουσείο πρέπει να παρευρίσκονται δύο τουλάχιστον φύλακες.

Στους υπεύθυνους ασφαλείας, τους φύλακες, τους αστυνόμους αλλά και σε όλες τις άλλες ειδικότητες που ασχολούνται με την προστασία της ζωής και της περιουσίας των πολιτών, στους διασώστες, στους γιατρούς επείγουσας ιατρικής, στους πυροσβέστες, έχουμε αναθέσει ως πολιτεία μια σημαντική αποστολή - να μας φυλάξουν και να μας σώσουν σε περίπτωση κινδύνου. Θα έλεγα πως το ίδιο ισχύει και για τους γιατρούς γενικά, αλλά εκεί, επειδή δεν υπάρχει κατάσταση επείγουσας ανάγκης, έχουμε κάποια δυνατότητα επιλογής. Στο ατύχημα, στην πυρκαγιά, στην ληστεία δεν μπορούμε να διαλέξουμε τον καλύτερο διασώστη, τον επαγγελματία πυροσβέστη, τον αδιάφθορο και γενναίο αστυνόμο. Πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι θα «εξυπηρετηθούμε» με τον καλύτερο δυνατό τρόπο από τους καλύτερους επαγγελματίες. Ότι οι πρώτες βοήθειες θα φτάσουν λίγα λεπτά μετά το ατύχημα. Ότι οι πυροσβέστες θα σπεύσουν πριν μεταδοθεί η φωτιά και η κατάσβεσή της καταστεί δυσκολότερη ή και αδύνατη. Ότι οι φύλακες θα ανταποκριθούν στα καθήκοντά τους και θα εντοπίσουν τα κενά ασφαλείας ή ότι οι αστυνόμοι θα καταφθάσουν ταχύτατα για να συλλάβουν τους κλέφτες, αν είναι δυνατόν επ' αυτοφώρω.

Και πως μπορεί να επιτευχθεί αυτό; Η απάντηση είναι απλή. Με την καθιέρωση διαδικασιών. Με τη διαρκή εξάσκηση. Και με αυστηρή αξιολόγηση. Πάρτε ένα απλό παράδειγμα, τις αεροπορικές μεταφορές. Κάθε φορά που ταξιδεύουμε με αεροπλάνο υφιστάμεθα την υπενθύμιση των διαδικασιών ασφαλείας. Πρόκειται για καθιερωμένες διαδικασίες όπως και οι διαδικασίες ελέγχου του αεροσκάφους πριν από την απογείωση, οι διαδικασίες περιοδικής συντήρησης, οι διαδικασίες διαρκούς εκπαίδευσης του πληρώματος. Οι διαδικασίες αυτές είναι υποχρεωτικές και αν μια αεροπορική εταιρεία δεν τις εφαρμόζει κινδυνεύει να χάσει την άδεια εκτέλεσης πτήσεων ή να μπει στον μαύρο κατάλογο με τις αναξιόπιστες / επικίνδυνες εταιρείες που δημοσιεύει περιοδικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Άλλες διαδικασίες ασφαλείας είναι οι έλεγχοι που γίνονται στους επιβάτες πριν την επιβίβαση στο αεροσκάφος. Έλεγχοι για υγρά ή άλλες ουσίες. Για αιχμηρά αντικείμενα και όπλα. Για εκρηκτικά ή εύφλεκτα υλικά. Εκατομμύρια επιβάτες υφίστανται αδιαμαρτύρητα τους σχετικούς ελέγχους γνωρίζοντας ότι με αυτούς εξασφαλίζεται υψηλότερο επίπεδο ασφαλείας των πτήσεων.

Οι χημικές βιομηχανίες υποχρεούνται από το νόμο να εφαρμόζουν κάποιες διαδικασίες ασφαλείας, ιδίως αν παράγουν ορισμένες επικίνδυνες ουσίες σε ποσότητες μεγαλύτερες από κάποια προκαθορισμένα όρια. Με βάση την νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης υποχρεούνται να καταρτίζουν σχέδια ασφαλείας. Να τα καταθέτουν στις αρμόδιες αρχές οι οποίες τα αξιολογούν λεπτομερώς και διενεργούν επιθεωρήσεις των εγκαταστάσεων για να διαπιστώσουν την σχετική συμμόρφωση. Τέλος, οι οικείες επιχειρήσεις υποχρεούνται να εκτελούν περιοδικές ασκήσεις με βάση τα σχέδια ασφαλείας και να υποβάλλουν σχετικές εκθέσεις με τα αποτελέσματα.

Οι διασώστες του ΕΚΑΒ παρακολουθούν περιοδικές εκπαιδεύσεις για να επικαιροποιήσουν τις γνώσεις τους στους τομείς της καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ) και της αντιμετώπισης του τραύματος. Όσοι έχουν παρακολουθήσει σχετικές εκπαιδεύσεις για την παροχή πρώτων βοηθειών γνωρίζουν τις τυποποιημένες διαδικασίες που πρέπει να εφαρμόζονται από όλους. Βέβαια στην περίπτωση του ΕΚΑΒ αλλά και των άλλων υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης (πυροσβεστική, αστυνομία, λιμενικό) δεν έχει ακόμη θεσμοθετηθεί μέγιστος χρόνος επέμβασης μετά από την κλήση στους αντίστοιχους αριθμούς έκτακτης ανάγκης ή στο 112, τον ευρωπαϊκό αριθμό επειγόντων. Η θεσμοθέτηση ενός τέτοιου υποχρεωτικού μέγιστου χρόνου επέμβασης θα επέτρεπε την αξιολόγηση των υπηρεσιών που παρέχονται από τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και θα βοηθούσε στον εντοπισμό των αδυναμιών, την διόρθωση των προβλημάτων και την κάλυψη των ελλείψεων.

Όμως όλα τα παραπάνω απαιτούν πάνω απ' όλα «φύλακες» με επαγγελματική συνείδηση και συναίσθηση του ρόλου που τους έχει εμπιστευθεί η κοινωνία και η πολιτεία. Οι εργαζόμενοι στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης συχνά παραπονούνται για τις υποβαθμισμένες συνθήκες εργασίας τους, για την έλλειψη μέσων, για τις υπερβολικές απαιτήσεις των πολιτών. Στις περισσότερες περιπτώσεις φαίνεται πως έχουν δίκαιο. Αλλά η έλλειψη σαφών διαδικασιών και κυρίως η έλλειψη περιοδικών αξιολογήσεων της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών μετατρέπει τις όποιες διεκδικήσεις σε στείρες αντιπαραθέσεις που δεν καταλήγουν πουθενά αφού λείπουν τα αντικειμενικά και ποσοτικοποιημένα επιχειρήματα που είναι τα μόνα που μπορούν να κερδίσουν την υποστήριξη της κοινής γνώμης και τελικά και της πολιτείας.

Πράγματι οι φύλακες δεν χρειάζονται άλλους φύλακες. Αρκεί να έχουν από μόνοι τους αποδείξει ότι με τις διαδικασίες που έχουν θεσπίσει, τη διαρκή τους εξάσκηση και την ανεξάρτητη αξιολόγηση στην οποία υπόκεινται, αξίζουν την εμπιστοσύνη της κοινωνίας και της πολιτείας.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

22 Φεβρουαρίου 2012

Ασφαλής Κρήτη - το όνειρο


«Με τη συνεργασία, τη συνέργεια αλλά και την αλληλοβοήθεια μπορούμε να φέρουμε την Κρήτη εκεί που όλοι θέλουμε και ονειρευόμαστε: να την καταστήσουμε ένα νησί ασφαλές για τους κατοίκους της και τους επισκέπτες της»
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 22 Φεβρουαρίου 2012 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-054)

Με αυτά τα λόγια, σύμφωνα με το ρεπορτάζ των Χ.Ν., ο Περιφερειάρχης Σταύρος Αρναουτάκης εγκαινίασε στις 14 Φεβρουαρίου την ενημερωτική εκστρατεία «Ασφαλής Κρήτη», με κύριο στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών του νησιού με επίκεντρο τα παιδιά ώστε να εξασφαλιστεί η εμπέδωση ασφαλούς οδικής συμπεριφοράς και να μειωθούν τα τροχαία ατυχήματα. Η εκστρατεία θα περιλαμβάνει ενημέρωση μαθητών με τη συμμετοχή του Ινστιτούτου Μυλωνά και τη συνεργασία της Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης, διαγωνισμό αφίσας-μηνύματος με θέμα «στο δρόμο προσέχω πάντα» για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, ενημερωτικές ημερίδες ανταλλαγής απόψεων σχετικά με την οδική ασφάλεια (πεζός και αυτοκίνητο, ποτό και οδήγηση, κινητό και οδήγηση, κράνος, ζώνη) και την παραγωγή έντυπου και οπτικοακουστικού υλικού σε συνεργασία με συναρμόδια Υπουργεία.

Έγινε λοιπόν το πρώτο βήμα! Εδώ και ένα χρόνο, η στήλη έχει αναφερθεί εκτεταμένα σε αυτό το όνειρο. Μια Κρήτη με ασφαλείς δρόμους, με ασφαλή σχολεία, με ασφαλή ξενοδοχεία, με ασφαλή νυχτερινά κέντρα. Με υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης που να επεμβαίνουν σε ελάχιστο χρόνο στα σημεία των συμβάντων. Με νοσοκομεία και κέντρα υγείας στελεχωμένα με προσωπικό υψηλών προδιαγραφών. Μια Κρήτη όπου η πρόληψη θα έχει γίνει τρόπος ζωής, η ανάλυση της επικινδυνότητας θα συνοδεύει κάθε δημόσιο και ιδιωτικό έργο, η ενημέρωση και η εκπαίδευση για θέματα ασφάλειας και προστασίας θα είναι στην ημερησία διάταξη.

Φυσικά μια ενημερωτική εκστρατεία στα σχολεία δεν αρκεί για να γίνει πραγματικότητα ένα τόσο φιλόδοξο σχέδιο. Είναι όμως μια πολύ καλή αρχή. Έχει αποδειχτεί από τις ενημερωτικές εκστρατείες του Οργανισμού Αντισεισμικής Προστασίας (ΟΑΣΠ) ότι τα παιδιά που κατάλαβαν το μήνυμα εκπαιδεύουν στη συνέχεια του γονείς και τους κατευθύνουν, ακόμη και σε στιγμές πανικού. Η εκπαίδευση λοιπόν, ει δυνατόν και με τη βοήθεια ενός ειδικού κέντρου εκπαίδευσης σε όλες τις πτυχές της ασφάλειας (στο δρόμο. στο σπίτι, στην εξοχή, στο χωράφι, στο διαδίκτυο) είναι πρωταρχικής σημασίας. Η δημιουργία ενός τέτοιου εκπαιδευτικού κέντρου στην Κρήτη, μιας Ντίσνεϋλαντ της Ασφάλειας όπως την έχουμε αποκαλέσει σε προηγούμενα άρθρα, αποτελεί φυσική συνέχεια της πορείας προς μια Ασφαλή Κρήτη.

Ένα επόμενο βήμα μπορεί να είναι η κινητοποίηση της τουριστικής βιομηχανίας του νησιού για την ενημέρωση των επισκεπτών σχετικά με τους κινδύνους που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν αν δεν λάβουν ορισμένες προφυλάξεις. Προφυλάξεις στην οδήγηση. Αποφυγή της κολύμβησης με γεμάτο στομάχι σε άγνωστα νερά. Προσοχή στις εκδρομές στις κρητικές μαδάρες χωρίς να έχουν ληφθεί οι απαραίτητες προφυλάξεις. Παράλληλα με μια αναβάθμιση των υπηρεσιών που παρέχονται σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης στους τουρίστες - απάντηση στις κλήσεις προς το 112 σε πολλές γλώσσες, καθιέρωση μέγιστου χρόνου επέμβασης, βελτίωση των υπηρεσιών υγείας. Μα έχουμε κρίση, θα ισχυριστούν ορισμένοι. Ακριβώς γι' αυτό θα πρέπει να βελτιώσουμε τις παρεχόμενες υπηρεσίες για να μας προτιμήσουν οι επισκέπτες …

Απώτερος στόχος θα πρέπει να είναι η δημιουργία ενός σήματος ποιότητας «Ασφαλής Κρήτη». Για να το πάρει ένα σχολείο θα πρέπει να πληροί ορισμένα κριτήρια όσον αφορά την ασφάλεια του ίδιου του κτηρίου, την ύπαρξη διαδικασιών αντιμετώπισης σεισμού ή πυρκαγιάς, την εκπαίδευση των διδασκόντων και των μαθητών στις πρώτες βοήθειες. Για να το πάρει ένα ξενοδοχείο, εκτός από την τήρηση των κανόνων πυρασφάλειας και ασφάλειας στις παραλίες, θα πρέπει να διαθέτει προσωπικό εκπαιδευμένο στις πρώτες βοήθειες, καθώς και διαδικασίες ενημέρωσης των επισκεπτών για τους ενδεχόμενους κινδύνους, Τέλος για να πάρει το σήμα «Ασφαλής Κρήτη» ένα νυχτερινό κέντρο, ένα κτήριο γραφείων, μια εταιρεία μεταφορών, ένα γραφείο ταξιδιών, μια επιχείρηση ή γενικότερα μια εγκατάσταση θα πρέπει να ανταποκρίνεται σε ορισμένα κριτήρια ασφάλειας και προστασίας του προσωπικού αλλά και των πελατών γενικότερα. Η απονομή του σήματος μπορεί να γίνεται με ελάχιστη γραφειοκρατία με τη βοήθεια των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης, των επιμελητηρίων και εθελοντικών οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ασφάλειας και της προστασίας. Και φυσικά θα πρέπει να προβλέπεται τακτικός έλεγχος για να εξασφαλίζεται ότι εξακολουθούν να ισχύουν οι προϋποθέσεις για την απονομή του σήματος.

Όμως το σημαντικότερο δεν είναι να πάρει κάποιος το σήμα για να το επιδεικνύει στην πρόσοψη της εγκατάστασής του ή για να το χρησιμοποιεί στις δημόσιες σχέσεις του. Το σημαντικότερο είναι να αποκτήσουμε στην Κρήτη έναν τρόπο ζωής (lifestyle) που να ευνοεί την ασφάλεια, τη δική μας και των άλλων - χωρίς φυσικά αυτό να σημαίνει ότι δεν θα παίρνουμε πια ρίσκα στη ζωή μας. Απλώς δεν θα παίρνουμε «ανώφελα» ή «βλακώδη» ρίσκα, όπως η υπερβολική ταχύτητα, η οδήγηση σε κατάσταση μέθης ή όταν μιλούμε στο κινητό, η κολύμβηση μετά από μεγάλο γεύμα, η περιπλάνηση στα βουνά χωρίς χάρτη ή οδηγό, οι επικίνδυνες προσπεράσεις σε σημεία χωρίς ορατότητα, η οδήγηση μοτοσικλέτας χωρίς κράνος και τόσα άλλα που οδηγούν σε θανάτους ή σοβαρούς τραυματισμούς και μόνιμες αναπηρίες.

Ασφαλής Κρήτη. Ένα όνειρο για το οποίο πρέπει να εργαστούμε όλοι, ο καθένας με τις μικρές ή μεγάλες δυνάμεις του. Γιατί μόνον έτσι μπορούμε να κάνουμε το όνειρο πραγματικότητα!

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

15 Φεβρουαρίου 2012

Παραδείγματα γιατρών προς μίμηση

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 15 Φεβρουαρίου 2012.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Παραδείγματα γιατρών προς μίμηση
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Γυρίζοντας από την πολύ πετυχημένη εκδήλωση για την Ημέρα του 112 στο Ηράκλειο διάβασα την ιστορία ενός παλιού γνωστού που οργάνωσε την επείγουσα ιατρική στη Ρουμανία

Ο 47χρονος Δρ Ράεντ Αραφάτ γεννήθηκε στη Δαμασκό και μεγάλωσε στην Ναμπλούς στη Δυτική Όχθη. Από μικρός αγάπησε την επείγουσα ιατρική μέχρις σημείου να μάθει απ’ έξω όλες τις τεχνικές που περιείχε ένα εγχειρίδιο πρώτων βοηθειών με τίτλο «Πρώτες βοήθειες χωρίς πανικό». Σε ηλικία 14 χρονών δίδασκε στους πυροσβέστες τις τεχνικές που είχε μάθει διαβάζοντας … Στα 15 του άρχισε να δουλεύει εθελοντικά στο νοσοκομείο της Ναμπλούς όπου περνούσε τις διακοπές του κάνοντας ενέσεις και βοηθώντας στα χειρουργεία.

Για τις πανεπιστημιακές του σπουδές έκανε αίτηση σε αμερικανικό πανεπιστήμιο αλλά οι γονείς του έκρυψαν το γράμμα αποδοχής γιατί θεώρησαν ότι η Αμερική θα τον «κατάπινε» και δεν θα τον ξανάβλεπαν. Έτσι το 1981 σε ηλικία 17 ετών έφυγε για σπουδές στη Ρουμανία σκοπεύοντας να γυρίσει αφού έβρισκε ότι το τότε κομουνιστικό καθεστώς τον απωθούσε. Όμως το καθεστώς Τσαουσέσκου κατέρρευσε το 1989 και ο Δρ Αραφάτ που είχε ειδικευτεί στην αναισθησιολογία και στην εντατικολογία αποφάσισε να μείνει στη νέα του χώρα. Μάλιστα το 1990 πήγε στη Γερμανία και αγόρασε με τη βοήθεια φίλων από τον γερμανικό Ερυθρό Σταυρό ένα μεταχειρισμένο ασθενοφόρο με απινιδωτή και εξοπλισμό αναζωογόνησης. Το οδήγησε μόνος του πίσω στη Ρουμανία όπου και άρχισε να παρέχει εθελοντικά υπηρεσίες επείγουσας ιατρικής.

Το 1991 η πυροσβεστική υπηρεσία της πόλης Τάργκου Μούρες ενσωμάτωσε τη μικρή ομάδα των εθελοντών και των φοιτητών της ιατρικής στο σύστημα της παροχής βοήθειας από τις αρχές. Σήμερα, χάρις στις προσπάθειες του Δρ Αραφάτ, το ρουμανικό ΕΚΑΒ που είναι γνωστό ως SMURD απαρτίζεται από 170 ομάδες διασωστών, 12 εκπαιδευτικά κέντρα και τέσσερα ελικόπτερα επείγουσα βοήθειας. Αλλά ο Δρ Αραφάτ (καμία σχέση με τον πρώην ηγέτη των Παλαιστινίων, το μακαρίτη Γιασέρ Αραφάτ) δεν αρκέστηκε στην οργάνωση των κινητών μονάδων επείγουσας ιατρικής βοήθειας. Συνέβαλε στην οργάνωση των τμημάτων επείγουσας ιατρικής στα νοσοκομεία της Ρουμανίας με βοήθεια από την Βρετανία, την Γαλλία και τη Γερμανία. Στόχος του ήταν πάντα η δημιουργία του καλύτερου συστήματος επείγουσας ιατρικής στον κόσμο. «Δεν αρκεί να είμαστε τόσο καλοί όσο οι Γερμανοί ή οι Γάλλοι. Ας γίνουμε καλύτεροι κι από αυτούς …» λέει στους συνεργάτες του. Κι οι προσπάθειες του εντάθηκαν όταν πριν από πέντε χρόνια η ρουμανική κυβέρνηση τον διόρισε υφυπουργό υγείας με αρμοδιότητα την επείγουσα ιατρική βοήθεια.

Η όμορφη αυτή ιστορία κινδύνεψε πρόσφατα να τελειώσει άδοξα. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε σχέδια για την ιδιωτικοποίηση του συστήματος επείγουσας ιατρικής φροντίδας. Όταν ο Δρ Αραφάτ εμφανίστηκε σε μια συζήτηση στην τηλεόραση για να εξηγήσει πως το σύστημα που έφτιαξε θα καταστρεφόταν, ο ίδιος ο πρόεδρος Μπαμπέσκου τηλεφώνησε στην εκπομπή και τον κατηγόρησε ότι λέει ψέματα. Ο Δρ Αραφάτ παραιτήθηκε. Και ο κόσμος, που είχε διαπιστώσει ότι το σύστημα επείγουσας ιατρικής λειτουργούσε υποδειγματικά μέσα στο γενικό ξεχαρβάλωμα της χώρας, ξεχύθηκε στους δρόμους, συγκρούστηκε με την αστυνομία και απαίτησε την επιστροφή του Αραφάτ στη θέση του στο Υπουργείο Υγείας! Και πριν μερικές μέρες αφού συζήτησε με τον πρόεδρο και τον πρωθυπουργό της χώρας, ο Δρ Αραφάτ δέχτηκε να αναλάβει ξανά τα καθήκοντά του στο Υπουργείο Υγείας.

Αυτά διάβαζα το Σάββατο 11 Φεβρουαρίου στην International Herald Tribune που αφιέρωσε σχεδόν μια ολόκληρη σελίδα στον γιατρό, στον άνθρωπο, στον εθελοντή Δρ. Αραφάτ. Επέστρεφα από το Ηράκλειο όπου η Περιφέρεια Κρήτης, το ΕΚΑΒ, η υπηρεσία Europe Direct, η Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα, το Ίδρυμα για το 112 και τα γραφεία σχολικών δραστηριοτήτων της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης οργάνωσαν μια ημερίδα στην οποία 300 πολίτες ενημερώθηκαν για το 112 και εκπαιδεύτηκαν στην βασική καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ) και στις βασικές πρώτες βοήθειες. Επέστρεφα έχοντας συναντήσει δεκάδες εθελοντές φτιαγμένους από το ίδιο υλικό με τον Αραφάτ. Γιατρούς, διασώστες, μέλη εθελοντικών ομάδων από όλη την Κρήτη αλλά και απλούς πολίτες που θέλησαν να μάθουν πώς να βοηθήσουν τους συνανθρώπους τους σε περιπτώσεις καρδιακής ανακοπής, απώλειας αισθήσεων, απόφραξης της αναπνοής λόγω ξένου σώματος. Με επικεφαλής τον διευθυντή του ΕΚΑΒ Κρήτης, τον Ρεθυμνιώτη Δημήτρη Βουρβαχάκη που αγωνίζεται να εκπαιδεύσει όσο το δυνατό περισσότερους Κρητικούς στις πρώτες βοήθειες αλλά και ενδιαφερόμενους γιατρούς στην αντιμετώπιση του τραύματος.

Και τα διάβαζα έχοντας ακούσει και τον Περιφερειάρχη Σταύρο Αρναουτάκη να χαιρετίζει την εκδήλωση, την οποία όχι μόνο ενίσχυσε ως συνδιοργανωτής αλλά και παρακολούθησε μέχρι τέλους, αναγγέλλοντας νέες πρωτοβουλίες για την ευαισθητοποίηση των μαθητών στην οδική ασφάλεια και για την μετατροπή της Κρήτης έναν ασφαλή τόπο για τους κατοίκους της και τους επισκέπτες που την κατακλύζουν κάθε χρόνο για να την απολαύσουν. Κάτι που μπορεί να επιτευχθεί μόνο με τη συνεργασία όλων των φορέων αλλά και των κατοίκων που ενδιαφέρονται για το καλό του τόπου …

Αλλά για τις προσπάθειες που γίνονται προς αυτή την κατεύθυνση θα επανέλθουμε εν καιρώ.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

12 Φεβρουαρίου 2012

Τις πταίει;

Ποίημα του Βίκτορα Ουγκώ που γράφτηκε μετά την πυρπόληση της βιβλιοθήκης του Κεραμικού κατά τη διάρκεια της εξέγερσης της Κομούνας του Παρισιού, το 1871. 

Τίτλος πρωτοτύπου «A qui la faute ?».

Έκαψες μόλις τη βιβλιοθήκη;
– Ναι. Της έβαλα μπουρλότο.
– Μα είναι έγκλημα πρωτοφανές!
Έγκλημα κατά του ίδιου σου του εαυτού άθλιε!
Σκότωσες την ηλιαχτίδα της ψυχής σου!
Έσβησες τον πυρσό που σου έδειχνε το δρόμο!
Αυτό που σαν τρελός και λυσσασμένος τόλμησες να κάψεις,
Είναι περιουσία, θησαυρός, προίκα, κληρονομιά σου
Τα βιβλία, εχθροί του άρχοντα, είναι το πλεονέκτημά σου
Τα βιβλία που πάντα πήραν το μέρος σου και σε υπεράσπισαν.
Η βιβλιοθήκη είναι μια εκδήλωση πίστης
Των γενεών που μέσα από το σκοτάδι
Μαρτυρούν πως το ξημέρωμα δεν θ’ αργήσει.
Αν είναι δυνατόν! Μέσα στης αλήθειας το αξιοσέβαστο απόθεμα,
Στ’ αριστουργήματα που βρίθουν από κεραυνούς και καθαρότητα,
Σ’ αυτό το αιώνιο αρχείο που διαφυλάττει το χρόνο,
Στις περασμένες εποχές, στους αρχαίους, στην ιστορία
Στο παρελθόν που συλλαβίζει το μέλλον,
Σ’ αυτό που άρχισε κάποτε για να μην τελειώσει ποτέ,
Μέσα στους ποιητές! Αν είναι δυνατόν, μέσα σ’ αυτή την άβυσσο των γραφών
Σ’ αυτή τη θεία συλλογή από φοβερά έργα του Αισχύλου,
του Ομήρου, του Ιώβ που όρθιοι ατενίζουν τον ορίζοντα,
Στα έργα του Μολιέρου, του Βολταίρου και του Καντ, μέσα στη λογική,
Πετάς άθλιε έναν αναμμένο δαυλό!
Όλο το ανθρώπινο πνεύμα το κάνεις καπνό!
Λησμόνησες λοιπόν τον ελευθερωτή σου,
Το βιβλίο; Που στέκεται πάνω στο βάθρο,
Που λάμπει, που φεγγοβολά και φωτίζει
Για να καταστρέψει το ικρίωμα, τον πόλεμο, την πείνα,
Φωνάζει, ποτέ πια σκλάβοι, ποτέ πια δουλοπάροικοι.
Άνοιξε ένα βιβλίο. Τον Πλάτωνα, τον Μίλτωνα, τον Μπεκαριά*.
Διάβασε τους προφήτες, τον Δάντη, τον Σαίξπηρ, τον Κορνέιγ
Για να νοιώσεις μέσα σου να ξυπνά η δυνατή τους ψυχή,
Να θαμπωθείς και να νοιώσεις όμοιος μ’ όλους αυτούς,
Να γίνεις διαβάζοντας σοβαρός, σκεπτικός και πράος,
Να νοιώσεις στο πνεύμα σου τους μεγάλους αυτούς ανθρώπους να μεγαλώνουν,
Να σε διδάξουν όπως η αυγή φωτίζει το μοναστήρι
Και καθώς η καρδιά σου θα βυθίζεται όλο και πιο μπροστά
Η ζεστή τους ακτίνα θα σε ηρεμεί και θα σου δίνει ζωή,
Η ψυχή σου θα είναι έτοιμη να τους απαντήσει
Θα καταλάβεις την αγαθότητα, την καλοσύνη, θα νοιώσεις να λιώνουν
Σαν το χιόνι στην φωτιά, ο εγωισμός, η οργή,
Το κακό, οι προκαταλήψεις, οι βασιλιάδες, οι αυτοκράτορες!
Γιατί πρώτα αποκτά ο άνθρωπος σοφία.
Και μετά ελευθερία. Κι όλο αυτό το φως,
Είναι δικό σου, γι’ αυτό κατάλαβε πως από μόνος σου το σβήνεις!
Αυτά που ονειρεύεσαι θα τα βρεις στα βιβλία.
Τα βιβλία που μπαίνοντας στη σκέψη σου λύνουν
Τα δεσμά που κρατούν το λάθος με την αλήθεια ανακατωμένα,
Γιατί κάθε συνείδηση είναι κι ένας γόρδιος δεσμός.
Είναι ο φύλακας, ο οδηγός, ο φύλακάς σου.
Θεραπεύει το μίσος σου, αφαιρεί την τρέλα σου.
Να τι χάνεις, δυστυχώς με το λάθος σου!
Το βιβλίο είναι ο δικός σου πλούτος! Είναι η γνώση,
Το δίκιο, η αλήθεια, η αρετή, το καθήκον,
Η πρόοδος, η λογική που διαλύει τα παραμιλητά.
Κι εσύ όλα αυτά τα καταστρέφεις!

– Δεν ξέρω να διαβάζω.

* Μπεκαριά (Cesare Beccaria): Ιταλός νομικός, φιλόσοφος και πολιτικός από τους πρώτους που καταδίκασαν τα βασανιστήρια και την ποινή του θανάτου, θεμελιωτής του κλάδου της εγκληματολογίας.

09 Φεβρουαρίου 2012

Μια Ευρωπαϊκή ημέρα για το 112

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 8 Φεβρουαρίου 2012.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Μια Ευρωπαϊκή ημέρα για το 112 

γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής* 

Από το 2009 η 11η Φεβρουαρίου έχει οριστεί ως η Ευρωπαϊκή Ημέρα για το 112, τον πανευρωπαϊκό αριθμό επειγόντων. Φέτος για πρώτη φορά θα εορταστεί και στην Ελλάδα! Από το 1991, το 112, έχει οριστεί ως ο κοινός ευρωπαϊκός αριθμός κλήσεως έκτακτης ανάγκης. Από το 2000 λειτουργεί σε όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε ορισμένα μάλιστα και ως ο μόνος εθνικός αριθμός έκτακτης ανάγκης. Παρέχει δωρεάν πρόσβαση στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης (ασθενοφόρα, πυροσβεστική, αστυνομία) μέσω σταθερών και κινητών τηλεφώνων. Η πρόσβαση στο 112 διέπεται από την οδηγία για την καθολική υπηρεσία στις τηλεπικοινωνίες (2002/22/ΕΚ) που τροποποιήθηκε τελευταία το 2009. Σύμφωνα με την τροποποιημένη οδηγία, που έπρεπε να έχει ενσωματωθεί στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών από το Μάιο του 2011, οι κλήσεις προς το 112 «απαντώνται δεόντως και διεκπεραιώνονται τουλάχιστον τόσο γρήγορα και αποτελεσματικά όσο και οι κλήσεις προς τους εθνικούς αριθμούς έκτακτης ανάγκης». Επίσης, πρόσβαση στο 112 πρέπει να έχουν με ισότιμο τρόπο και τα άτομα με αναπηρία, ιδίως όσοι έχουν προβλήματα όρασης και ακοής.

Ένα άλλο πλεονέκτημα των κλήσεων στο 112 είναι ότι οι τηλεφωνικές εταιρείες οφείλουν να διαβιβάζουν ατελώς για κάθε κλήση τις πληροφορίες για τη θέση του καλούντος στις αρμόδιες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ευθύς ως η κλήση ληφθεί από τις εν λόγω υπηρεσίες. Αυτό είναι ιδιαίτερα εύκολο για τα σύγχρονα κινητά τηλέφωνα που είναι εξοπλισμένα με γεωεντοπισμό (GPS) και τα οποία μάλιστα επιτρέπουν την προσφορά υπηρεσιών από τις εταιρείες κινητής τηλεφωνίας με βάση την θέση. Βέβαια, η ισχύουσα νομοθεσία για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες προβλέπει ότι ο χρήστης πρέπει να έχει τη δυνατότητα, με απλά μέσα και ατελώς, να αρνείται προσωρινά την επεξεργασία των δεδομένων που αφορούν τη θέση του για κάθε σύνδεση με το δίκτυο. Όμως, σε περίπτωση κλήσης σε αναγνωρισμένες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης (διωκτικές αρχές, υπηρεσίες πρώτων βοηθειών και πυροσβεστικές υπηρεσίες,) η εταιρεία τηλεπικοινωνιών μπορεί να εξουδετερώσει την παραπάνω προσωρινή άρνηση ενός συνδρομητή προκειμένου να του παρασχεθεί βοήθεια. Επιπλέον, όταν από το 2015 και μετά στα αυτοκίνητα θα εγκατασταθεί το σύστημα αυτόματης κλήσης του 112 σε περίπτωση ατυχήματος (eCall), η αυτόματη διαβίβαση των πληροφοριών για τη θέση του καλούντος στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης που θα είναι κατάλληλα εξοπλισμένες για να τις αξιοποιήσουν προβλέπεται ότι θα μειώσει τους χρόνους επέμβασης κατά 40% στις αστικές περιοχές και κατά 50% στις αγροτικές περιοχές.

Σε κάθε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 112 λειτουργεί με βάση τα εθνικά δεδομένα με αποτέλεσμα το επίπεδο της πληροφόρησης των πολιτών σχετικά με το 112 και η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών μέσω του εν λόγω αριθμού να μην είναι ενιαία. Σε ορισμένες χώρες (π.χ. Δανία, Κάτω Χώρες, Βουλγαρία, Ρουμανία) το 112 έχει οριστεί ως ο μοναδικός αριθμός επειγόντων που καλύπτει και τις τρεις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης (ασθενοφόρα, πυροσβεστική, αστυνομία). Σε άλλες (π.χ. Ηνωμένο Βασίλειο, Ιρλανδία) το 112 λειτουργεί παράλληλα με τον μοναδικό εθνικό αριθμό έκτακτης ανάγκης προς τον οποίο και διαβιβάζονται αυτόματα όλες οι κλήσεις. Τέλος σε άλλες οι κλήσεις προς το 112 απαντώνται από μια υπηρεσία έκτακτης ανάγκης (π.χ. στην Γερμανία και το Βέλγιο από την πυροσβεστική που διαχειρίζεται και τα ασθενοφόρα, στην Ιταλία από την αστυνομία) που εξασφαλίζει τον συντονισμό με τις υπόλοιπες υπηρεσίες.

Στην Ελλάδα αρμόδια για το 112 είναι η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Λειτουργεί αυτόνομο τηλεφωνικό κέντρο για να εξυπηρετεί σε 24ωρη βάση τους πολίτες που επισκέπτονται τη χώρα. Στις τηλεφωνικές κλήσεις απαντά αμέσως εξειδικευμένο προσωπικό με το οποίο είναι δυνατή η επικοινωνία σε μια από τις κύριες ευρωπαϊκές γλώσσες. Στο πλαίσιο των έργων για την Ψηφιακή Σύγκλιση που χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΣΠΑ), έχει προκηρυχτεί διαγωνισμός για τον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση των υπηρεσιών που αφορούν το 112. Στόχος του έργου είναι να λειτουργήσει και στην Ελλάδα ένα αποτελεσματικό σύστημα διαχείρισης των κλήσεων προς το 112 εφάμιλλο εκείνων που λειτουργούν σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.

Μια άλλη υποχρέωση των αρχών είναι η ενημέρωση του κοινού για την ύπαρξη και τη χρήση του 112. Δυστυχώς, στην Ελλάδα ο αριθμός αυτός είναι σχεδόν άγνωστος αφού μόνο το 6% των πολιτών θα τον καλούσαν σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης ακόμη και στο εξωτερικό. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε πρόσφατη έκθεσή του, εισηγήτρια της οποίας ήταν η Ευρωβουλευτής κ. Συλβάνα Ράπτη, ζήτησε να γίνουν περισσότερες προσπάθειες για την ενημέρωση των πολιτών. Κάλεσε επίσης την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να θεσπίσει το ταχύτερο δυνατόν, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, απαιτήσεις αξιοπιστίας και ποιότητας για ολόκληρη την αλυσίδα της υπηρεσίας 112 και να καθιερώσει δείκτες επιδόσεων και κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την ποιότητα της υπηρεσίας 112, όπως τη βιώνουν οι πολίτες, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη για προσβασιμότητα, διαλειτουργικότητα μεταξύ των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης, πολυγλωσσία και έγκαιρες και ποιοτικές παρεμβάσεις των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης.

Φέτος η Ευρωπαϊκή Ημέρα για το 112 θα εορταστεί για πρώτη φορά και στην Ελλάδα με εκδηλώσεις αφιερωμένες στη μεγαλύτερη απειλή της υγείας, την καρδιακή ανακοπή. Το Σάββατο 11 Φεβρουαρίου οργανώνονται δύο εκδηλώσεις με τη συνεργασία της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα. Μια στην Αθήνα από το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διεθνής Ιατρική - Διαχείριση Κρίσεων Υγείας» της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών (καθ. Θεόφιλος Ρόζενμπεργκ) με τίτλο «Με το χέρι στην Καρδιά». Και μια στο Ηράκλειο Κρήτης από το ΕΚΑΒ (διευθυντής Δημήτρης Βουρβαχάκης) με τη συνεργασία της Περιφέρειας Κρήτης, της υπηρεσίας Europe Direct και των τοπικών Γραφείων Σχολικών Δραστηριοτήτων της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Υποστήριξη παρέχεται επίσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση του 112 (European Emergency Number Association – EENA) και την 112 Foundation. Περισσότερες πληροφορίες στη διεύθυνση www.112.gr.

Εύχομαι του χρόνου παρόμοιες εκδηλώσεις να οργανωθούν σε όλη την Κρήτη!

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

02 Φεβρουαρίου 2012

«Αναπαράσταση»

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 2 Φεβρουαρίου 2012.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

«Αναπαράσταση»
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Ποια ζητήματα θέτει για την καθημερινή μας προστασία ο αδόκητος θάνατος του παγκοσμίως γνωστού Έλληνα σκηνοθέτη Θόδωρου Αγγελόπουλου

Δεν είναι ευχάριστο να ακούς για το θάνατο ενός διάσημου Έλληνα σε όλα τα πρωινά δελτία ειδήσεων της βελγικής ραδιοφωνίας. Ακόμη χειρότερο όταν ακούς ότι το ασθενοφόρο άργησε 40 με 45 λεπτά, γεγονός το οποίο, με βάση την ελληνική επικαιρότητα, δεν φαίνεται απίθανο. Όμως τα πράγματα δεν είναι ποτέ όπως τα αντιλαμβανόμαστε από το καθημερινό ρεπορτάζ. Με βάση τις πληροφορίες που συνέλεξα δεξιά κι αριστερά ας επιχειρήσω μια αναπαράσταση …
Ο Κώστας Καββαθάς, ο γνωστός εκδότης των περιοδικών 4Τροχοί και Πτήση, στενός φίλος του Θόδωρου γράφει στο ιστολόγιό του «Δεν θα γράψω για τις συνθήκες που έγινε το δυστύχημα πέρα απ’ το γεγονός ότι, ο Θ. έκανε βήματα πίσω για να δει πως “άνοιγε” το πλάνο όταν, ένα “παπί” με δύο άτομα τον χτύπησε με τα γνωστά αποτελέσματα». Μερικοί ίσως κατηγορήσουν βιαστικά τον εκλιπόντα για απροσεξία. Εγώ θα αναζητούσα ευθύνες από τον υπεύθυνο ασφαλείας του συνεργείου ή του φορέα που έδωσε άδεια για τα γυρίσματα. Η ασφάλεια στους χώρους εργασίας δεν είναι πολυτέλεια, είναι απαραίτητη σε κάθε επιχείρηση, σε κάθε κτήριο, σε κάθε συγκέντρωση ατόμων για επαγγελματικούς λόγους. Ένας υπεύθυνος ασφαλείας οριοθετεί το χώρο, προβλέπει σήμανση ασφαλείας, υποχρεώνει όλους τους κινούμενους στο οδόστρωμα να φορούν φωσφορούχα γιλέκα, και τέλος συνεργάζεται ενδεχομένως και με την τροχαία για εκτροπή της κυκλοφορίας. Και το κόστος για τον εργοδότη, σε σχέση με τις ενδεχόμενες απώλειες αλλά και τις πιθανές δικαστικές διαμάχες, είναι τελικά μηδαμινό.

Πάμε τώρα στο ΕΚΑΒ. Με βάση τις ανακοινώσεις του σωματείου των εργαζομένων, το ΕΚΑΒ είχε επίσχεση εργασίας για οικονομικούς λόγους από τις 10 μέχρι τις 25 Ιανουαρίου με ποσοστό ασφαλείας 33%. Αυτό σημαίνει ότι στις 24 Ιανουαρίου που έγινε το δυστύχημα λειτουργούσε με το ένα τρίτο του προσωπικού και κατά συνέπεια παρείχε μειωμένες υπηρεσίες. Ο καταγεγραμμένος χρόνος άφιξης με βάση τα δελτία συμβάντων ήταν πάντως 35 λεπτά, που και αυτός κρίνεται πολύ μεγάλος. Από την άλλη μεριά είναι γνωστό ότι στην Ελλάδα, σε αντίθεση με άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν υπάρχει υποχρέωση για άφιξη του ασθενοφόρου, του πυροσβεστικού οχήματος ή του περιπολικού της αστυνομίας εντός νομοθετικά κατοχυρωμένου μέγιστου χρόνου από την κλήση στον ή στους αριθμούς έκτακτης ανάγκης. Να σημειωθεί ότι γενικά ο μέγιστος χρόνος άφιξης των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης είναι 10 λεπτά σε αστικές και 20 λεπτά σε αγροτικές περιοχές. Φυσικά, για να υπάρξει τέτοια νομοθετική ρύθμιση θα πρέπει να γίνουν οι σχετικές προσομοιώσεις με βάση μαθηματικά μοντέλα προκειμένου να καθοριστεί ο ελάχιστος αριθμός οχημάτων που απαιτούνται για να καλυφθεί κάθε γεωγραφική περιοχή. Και βέβαια, επακόλουθο μιας τέτοιας ρύθμισης θα είναι να διατεθούν οι αναγκαίοι πόροι για την εξυπηρέτηση των πολιτών που κινδυνεύουν. Είναι κρίμα που οι εργαζόμενοι στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης αλλά και οι πολίτες δεν ζητούν την νομοθετική θέσπιση μέγιστων χρόνων επέμβασης.

Τέλος, με βάση τις δημοσιευμένες πληροφορίες η οικογένεια του εκλιπόντος επέμενε να διακομιστεί με ιδιωτικό ασθενοφόρο στο Θεραπευτήριο Μετροπόλιταν. Μπορεί να πει κανείς πολλά για το Εθνικό Σύστημα Υγείας αλλά είναι γεγονός ότι προβλέπει στα μεγάλα νοσοκομεία Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) στελεχωμένα με γιατρούς που έχουν πολλή μεγαλύτερη εμπειρία στην αντιμετώπιση των επειγόντων από οποιοδήποτε ιδιωτικό θεραπευτήριο (και το συγκεκριμένο φαίνεται ότι είναι από τα καλύτερα στους τομείς που καλύπτει). Γιατρούς που στην συντριπτική τους πλειοψηφία εργάζονται εκεί όχι για τον σχετικά πενιχρό μισθό ούτε για το φακελάκι (τί να ζητήσει κανείς από τους διακομιζόμενους, συχνά αναίσθητους τραυματίες …) αλλά για να βοηθήσουν τον πάσχοντα συνάνθρωπο. Και ναι, υπάρχουν πολλοί τέτοιοι και κατά τη μακρόχρονη επαφή μου με τον χώρο έχω συναντήσει πολλούς. Δυστυχώς όμως στην Ελλάδα δεν έχει ακόμη αναγνωριστεί ως χωριστή ειδικότητα η ειδικότητα της Επείγουσας Ιατρικής. Η ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης είναι ίσως η μόνη Ιατρική Σχολή στην Ελλάδα που έχει ειδικευμένο πανεπιστημιακό δάσκαλο για το εν λόγω γνωστικό αντικείμενο. Μερικοί ιδεολόγοι γιατροί και καθηγητές που έχουν αποκτήσει την ειδικότητα αυτή στο εξωτερικό αγωνίζονται εδώ και καιρό να πείσουν την πολιτεία να την καθιερώσει χωρίς μέχρι τώρα αποτέλεσμα. Ευτυχώς, πρόσφατα το Υπουργείο Υγείας αποφάσισε την υποχρεωτική δημιουργία (ή διατήρηση των υφιστάμενων) αυτοτελών ΤΕΠ σε κάθε νοσοκομείο του ΕΣΥ με πάνω από 300 κλίνες, κάτι που έπρεπε να έχει γίνει από καιρό. Είναι γνωστή η κατάχρηση της έννοιας του «επείγοντος περιστατικού» για την εισαγωγή στα νοσοκομεία ανθρώπων που αλλιώς θα έπρεπε να περιμένουν πολύ περισσότερο χρόνο για να υποβληθούν σε κάποια μη επείγουσα επέμβαση.

Το ΕΚΑΒ διέταξε ένορκη διοικητική εξέταση για να διερευνηθούν τα αίτια της καθυστέρησης. Το σωματείο των εργαζομένων έβγαλε (δικαιολογημένα) ανακοίνωση εκφράζοντας την «οργή και αγανάκτηση των εργαζομένων λόγω (των) δημοσιευμάτων» που σχετίζονται με την υπόθεση. Οι εφημερίδες και τα ιστολόγια έδωσαν διάφορες ερμηνείες ανάλογα με τον ιδεολογικό τους προσανατολισμό. Όμως το μεγάλο ερώτημα παραμένει: Θα αποκτήσουμε κάποτε και στην Ελλάδα υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης αντάξιες των ευρωπαϊκών; Ή θα δούμε άλλη μια φορά κάποιου είδους «Αναπαράσταση» του Αγγελόπουλου στο τέλος της οποίας η πραγματικότητα πάνω στην οποία ωρίμασε (η υπόθεση της ταινίας, ένας φόνος) θα έχει παραμείνει αμετάβλητη …

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

25 Ιανουαρίου 2012

Ένα φαρμακείο για το σπίτι

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 25 Ιανουαρίου 2012.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Ένα φαρμακείο για το σπίτι
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Για την αντιμετώπιση των καθημερινών μικροατυχημάτων κάθε σπίτι, αλλά και κάθε γραφείο, κάθε μαγαζί, κάθε αυτοκίνητο θα πρέπει να διαθέτει ένα μικρό φαρμακείο με υλικά για τις πρώτες βοήθειες

Το παιδί τραυματίστηκε ενώ έπαιζε. Η νοικοκυρά κόπηκε στην κουζίνα. Ο μπαμπάς τραυματίστηκε ελαφρά μαστορεύοντας. Τη γιαγιά την τσίμπησε μια μέλισσα. Ο παππούς κάηκε φτιάχνοντας ένα καφεδάκι. Καθημερινά μικροατυχήματα που μας δυσκολεύουν τη ζωή και τα οποία, αν δεν τα προσέξουμε μπορούν σε ορισμένες περιπτώσεις να έχουν ακόμη και σοβαρές επιπλοκές. Για την αντιμετώπισή τους αρκεί τις περισσότερες φορές να έχουμε ένα μικρό φαρμακείο με μερικά είδη που χρησιμεύουν για την παροχή των πρώτων βοηθειών. Σε κάθε περίπτωση βέβαια, ακόμη και πίσω από ένα φαινομενικά απλό πέσιμο ή χτύπημα ενδέχεται να κρύβεται κάτι σοβαρότερο, π.χ. ένα εγκεφαλικό ή μια επιληψία. Σε άλλες περιπτώσεις, αν δεν ληφθούν ορισμένα στοιχειώδη προφυλακτικά μέτρα ένα απλό περιστατικό (π.χ. ένα απλό τραύμα που δεν απολυμάνθηκε) ενδέχεται να έχει απρόβλεπτες συνέπειες.


Μερικές απλές γενικές αρχές δεν θα πρέπει να μας διαφεύγουν ποτέ. Κατ’ αρχάς το μικρό μας φαρμακείο δεν είναι παιχνίδι και γι’ αυτό δεν πρέπει να είναι προσιτό σε μικρά παιδιά. Δεύτερον, πρέπει να ελέγχουμε το περιεχόμενο περιοδικά για να βεβαιωθούμε ότι όχι μόνο εξακολουθεί να περιέχει τα απαραίτητα υλικά αλλά και ότι δεν έχει περάσει η ημερομηνία λήξης τους. Τέλος, το φαρμακείο πρέπει να βρίσκεται σε ειδικό προστατευμένο κουτί, κατά προτίμηση με ειδική σήμανση, και να έχει τοποθετηθεί μακριά από χώρους με υψηλή θερμοκρασία, υγρασία και έντονες οσμές, αφού πολλά από τα φάρμακα που θα περιέχει μπορεί να αλλοιωθούν λόγω ζέστης ή υγρασίας.

Το περιεχόμενο του μικρού φαρμακείου εξαρτάται πολύ από τις γνώσεις που έχει αυτός που θα το χρησιμοποιήσει. Το φαρμακείο ενός γιατρού ή μιας νοσοκόμας δεν θα είναι το ίδιο με το φαρμακείο κάποιου που δεν έχει ιδέα από πρώτες βοήθειες. Αν κάποιος θέλει να είναι χρήσιμος στον εαυτό του και στους γύρω του καλόν θα είναι να παρακολουθήσει μαθήματα πρώτων βοηθειών π.χ. στον Ερυθρό Σταυρό έτσι ώστε να αποκτήσει τις απαραίτητες γνώσεις – ιδίως την γνώση για το πότε μπορεί να επέμβει ο ίδιος και πότε πρέπει οπωσδήποτε να καλέσει γιατρό ή/και το ασθενοφόρο (112 ή 166). Όσο για τα συγκεκριμένα προϊόντα με τα οποία θα εξοπλίσετε το φαρμακείο σας, αυτά θα σας τα συμβουλέψει ο φαρμακοποιός σας, αφού η στήλη δεν προτίθεται να κάνει διαφήμιση κάποιας συγκεκριμένης εταιρείας …

Ένα φαρμακείο λοιπόν θα πρέπει πρώτα-πρώτα να περιέχει τα προϊόντα που απαιτούνται την αντιμετώπιση μικρών πληγών. Βαμβάκι, γάζες και αντισηπτικό (οινόπνευμα, οξυζενέ, αντισηπτικό φάρμακο) για τον καθαρισμό και την απολύμανση των πληγών. Αυτοκόλλητες και κανονικές γάζες διαφόρων μεγεθών, μπάντες (κι ένα ψαλιδάκι) και ενδεχομένως κάποιες αντιβιοτικές σκόνες ή αλοιφές για την επίδεση της πληγής. Φυσικά αν η πληγή είναι σοβαρή και υπάρχει σχετικά μεγάλη αιμορραγία φροντίζουμε να καλέσουμε το ασθενοφόρο και μέχρι να έλθει προσπαθούμε να σταματήσουμε την απώλεια αίματος. Πολλοί προτείνουν το φαρμακείο να περιέχει και πλαστικά γάντια μιας χρήσεως για σωστή αντισηψία, αλλά στις περισσότερες φορές ένα καλό πλύσιμο των χεριών πριν ασχοληθούμε με την πληγή είναι αρκετό. Ένα τσιμπιδάκι μπορεί να αποδειχτεί ιδιαίτερα χρήσιμο αλλά θυμηθείτε να το απολυμάνετε πριν το χρησιμοποιήσετε.

Για τα εγκαύματα η πρώτη αντίδραση είναι να σκεπάσουμε το μέρος που έχει καεί με μια πετσέτα και να ρίξουμε άφθονο νερό επί αρκετή ώρα. Αν το έγκαυμα είναι εκτεταμένο ή βαθύ καλόν είναι να απευθυνθούμε σε γιατρό ή να καλέσουμε το ασθενοφόρο. Για τα πολύ μικρά εγκαύματα που συνήθως παθαίνουμε στην κουζίνα, το φαρμακείο μπορεί να περιέχει μια κατάλληλη αλοιφή που μπορεί να αποδειχτεί χρήσιμη. Μπορεί επίσης να περιέχει κάποια αλοιφή ή άλλο προϊόν για την αντιμετώπιση των τσιμπημάτων από έντομα ή τσούχτρες. Κι εδώ χρειάζεται προσοχή γιατί αν το τσίμπημα αρχίζει να πρήζεται και να εμφανίζεται δύσπνοια και γενική δυσφορία βρισκόμαστε αντιμέτωποι με (πιθανώς ακόμη και θανατηφόρα) αλλεργική αντίδραση και πρέπει κατεπειγόντως να φωνάξουμε το ασθενοφόρο.

Πολλά φαρμακεία περιέχουν και διάφορα παυσίπονα (π.χ. ασπιρίνη, παρακεταμόλη). Η προσωρινή ανακούφιση του πόνου χωρίς να εξαλειφθεί η πραγματική αιτία που τον προκαλεί δεν είναι πάντα η καλύτερη λύση, ιδίως που η παρατεταμένη χρήση παυσίπονων χωρίς ιατρική παρακολούθηση μπορεί από μόνη της να προκαλέσει βλάβες σε ζωτικά όργανα του οργανισμού (στομάχι, συκώτι). Μερικά φαρμακεία περιέχουν επίσης αντιεμετικά φάρμακα, φάρμακα για την αντιμετώπιση της διάρροιας και, σε περίπτωση απομονωμένων περιοχών, ακόμη και αντιοφικούς ορούς – όμως οι τελευταίοι χορηγούνται μόνο με ένεση και κάποιος πρέπει να ξέει να κάνει υποδόριες ή ενδομυϊκές ενέσεις. Τέλος μην ξεχάσετε να συμπεριλάβετε στο φαρμακείο σας και ένα θερμόμετρο. Σε περίπτωση τραυματισμού, ο πυρετός είναι συχνά ένδειξη κάποιας μόλυνσης που πρέπει να αντιμετωπιστεί από τους γιατρούς.

Τα φαρμακεία που προορίζονται για τους χώρους εργασίας είναι φυσικά πολύ πιο πλήρη. Μπορούν να περιέχουν λόγου χάριν εξοπλισμό για καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση συμπεριλαμβανομένου αυτόματου απινιδωτή καθώς και προστατευτικό εξοπλισμό για τους διασώστες ή πιο εξειδικευμένα φάρμακα που μπορούν να χορηγηθούν μόνο από εκπαιδευμένο προσωπικό. Γενικά πάντως τα φαρμακεία για τους χώρους εργασίας περιλαμβάνουν υλικά που αντιστοιχούν στα ατυχήματα ή τις παθολογίες που συνδέονται με τη φύση της εργασίας – άλλος ο εξοπλισμός ενός φαρμακείου ενός εργοστασίου που παράγει χημικά και άλλος του φαρμακείου ενός κτηρίου γραφείων.

Καλή τύχη με το φαρμακείο σας και μακάρι ν’ αποδειχτεί αχρείαστο!

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

18 Ιανουαρίου 2012

Κρουαζιερόπλοια και ασφάλεια

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 18 Ιανουαρίου 2012.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Κρουαζιερόπλοια και ασφάλεια
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Το πρόσφατο δυστύχημα του κρουαζιερόπλοιου Costa Concordia στην Ιταλία μου θύμισε μιαν άσκηση διάσωσης στη θάλασσα και ένα πρόγραμμα αντιμετώπισης ναυτικών καταστροφών που χρηματοδότησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πριν από 12 χρόνια

Η άσκηση, που έγινε στη νότια Γαλλία, αφορούσε την συνεργασία των υπηρεσιών διάσωσης στη θάλασσα (Ακτοφυλακή, Πολεμικό Ναυτικό) με τις υπηρεσίες υποδοχής στην ξηρά (πυροσβέστες, ασθενοφόρα και νοσοκομεία, εθελοντικές οργανώσεις, νομαρχίες). Είχαν κινητοποιηθεί 800 περίπου άτομα και το σενάριο προέβλεπε την εμπλοκή όσο το δυνατόν περισσότερων υπηρεσιών. Οι γαλλικές αρχές δέχτηκαν την παρουσία παρατηρητών από όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι στο τέλος της άσκησης διατύπωσαν τις παρατηρήσεις τους και τις κριτικές τους που ελήφθησαν σοβαρά υπόψη για την προσαρμογή των σχεδίων αντιμετώπισης παρόμοιων καταστροφών στο μέλλον. Προσωπικά, θα θυμάμαι πάντα την τραγική σύμπτωση που σημάδεψε στη μνήμη μου την άσκηση. Την ίδια ακριβώς μέρα της άσκησης, 26 Σεπτεμβρίου 2000 βυθίστηκε το Εξπρές Σάμινα στην Πάρο!

Την ίδια χρονιά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε επίσης συγχρηματοδοτήσει σειρά δραστηριοτήτων για την ενίσχυση της συνεργασίας των κρατών μελών και της εκπαίδευσης των υπηρεσιών που είναι αρμόδιες για την αντιμετώπιση ναυτικών καταστροφών. Τις εργασίες συντόνισε η Βρετανία και το κυριότερο προϊόν ήταν ένα εκπαιδευτικό βίντεο και μια σειρά συστάσεων. Θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει ούτε αποκλειστική ούτε συντρέχουσα αρμοδιότητα στον τομέα της πολιτικής προστασίας που αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των κρατών μελών. Αυτό σημαίνει ότι η Ένωση μπορεί να υποστηρίζει, να συντονίζει ή να συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών. Γι’ αυτό και οι συστάσεις δεν είναι υποχρεωτικά εφαρμόσιμες σε εθνικό επίπεδο, εκτός και αν κάτι τέτοιο συμφωνηθεί ομόφωνα από όλα τα κράτη μέλη.

Γενικά, η ασφάλεια των πλοίων διέπεται από τη Διεθνή Σύμβαση για την ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα (SOLAS). Ορισμένα θέματα καλύπτονται και από τη Διεθνή Σύμβαση για πρότυπα εκπαίδευσης, έκδοσης πιστοποιητικών και τήρησης φυλακών των ναυτικών (STCW) αλλά και από την Διεθνή Σύμβαση για τη ναυτική έρευνα και διάσωση (SAR). Οι συμβάσεις αυτές στο πλαίσιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) συμπληρώνονται και από νομοθετικές πράξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ασφάλεια των επιβατών και των πλοίων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ξεκινήσει εκτεταμένες εργασίες κωδικοποίησης, απλούστευσης και επέκτασης της σχετικής νομοθεσίας για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών ιδίως των επιβατών. Τα κυριότερα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν είναι η έλλειψη κοινών προτύπων ασφαλείας και η συχνά κατακερματισμένη και πολύπλοκη νομοθεσία.

Όμως σε περίπτωση ατυχήματος, ιδίως σε πλοία που μεταφέρουν πολλούς επιβάτες, όπως τα κρουαζιερόπλοια, πρωταρχική σημασία έχει η διάσωση και περίθαλψη των ναυαγών. Στη γαλλική άσκηση που προανέφερα οι υπηρεσίες έρευνας και διάσωσης στη θάλασσα ανακάλυψαν την έκταση των επιχειρήσεων που αναλαμβάνουν οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης στην ξηρά και αντίστροφα. Χωρίς να θίξουν καν το ζήτημα της συνεργασίας στρατιωτικών και πολιτικών αρχών, έθεσαν ξεκάθαρα το ζήτημα του ποιος είναι αρμόδιος για κάθε ενέργεια. Η συμμετοχή αρχών από πολλούς νομούς δυσκόλεψε ακόμη περισσότερο τα πράγματα. Να σημειωθεί ότι, όπως στις περισσότερες ασκήσεις, τέθηκε το αιώνιο πρόβλημα της επικοινωνίας μεταξύ των φορέων και των υπηρεσιών αλλά και το ζήτημα της ενημέρωσης των πολιτικών αρχών σε ανώτατο επίπεδο. Όπως σε πολλές πραγματικές καταστροφές, τα υπουργεία ενημερώνονται συχνά ελλιπώς και με μεγάλη καθυστέρηση.

Ακόμη και σε ζητήματα που σε άλλες περιπτώσεις είναι σχετικά απλά, ιδίως για υπηρεσίες που έχουν σαφή σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών και καταστροφών, το ατύχημα σε κρουαζιερόπλοιο προσθέτει πολύπλοκες διαστάσεις. Η ταυτοποίηση των διασωθέντων και η αναγνώριση των θυμάτων που προέρχονται από πολλές χώρες διευκολύνεται με την τήρηση ηλεκτρονικών αρχείων για τους επιβάτες αλλά δεν παύει να αποτελεί πρόβλημα τουλάχιστον λόγω της πολυγλωσσίας. Η πολυγλωσσία αποτελεί επίσης πρόβλημα για την παροχή της αναγκαίας ψυχολογικής στήριξης των θυμάτων αλλά και των οικογενειών τους. Η ύπαρξη σε λογική απόσταση από το χώρο αποβίβασης νοσοκομειακών υποδομών αλλά και χώρων φιλοξενίας, έτοιμων να δεχτούν και να περιθάλψουν τους χιλιάδες επιβάτες ενός κρουαζιερόπλοιου δεν είναι πάντα προφανής. Απαιτεί εκ των προτέρων σχεδιασμό και εκπαίδευση.

Κατά τη διάρκεια της άσκησης οι υπηρεσίες ανακάλυψαν ότι υπό πραγματικές συνθήκες τα προβλήματα που εμφανίζονται είναι πολύ διαφορετικά από εκείνα που είχαν διαπιστωθεί σε προηγούμενες ασκήσεις επί χάρτου. Οι συμμετέχοντες διαπίστωσαν επίσης ότι η ασφάλεια των κρουαζιερόπλοιων που διαπλέουν τη Μεσόγειο θα έπρεπε (μιλάμε για δώδεκα χρόνια πριν) να αποτελέσει κύριο ζήτημα προβληματισμού για τις αρχές αλλά και για τις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις, δεδομένου ότι ο συγκεκριμένος τομέας αποτελεί σημαντικό κλάδο της οικονομίας για πολλές περιοχές.

Τα παραπάνω δεν γράφτηκαν ούτε ως κινδυνολογίες αλλά ούτε ως συγκαλυμμένη κριτική. Γράφτηκαν κατ’ αρχάς για να υπενθυμίσουν ότι, όπως λέει ο Πλάτωνας στην Πολιτεία (Ε΄ 467 D) «και παρά δόξαν πολλά πολλοίς δη εγένετο», δηλαδή, ότι «σε πολλούς συμβαίνουν και πολλά ανεπάντεχα». Αλλά γράφτηκαν κυρίως για να υπενθυμίσουν ότι σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης υπάρχει σχετική τεχνογνωσία που αξίζει να την αξιοποιήσουμε για να προετοιμαστούμε κατάλληλα να αντιμετωπίσουμε με επιτυχία την οποιαδήποτε ναυτική τραγωδία που όλοι ευχόμαστε να μην συμβεί ποτέ στα παράλια τα Κρήτης.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

11 Ιανουαρίου 2012

Ασφαλή νοσοκομεία για την αντιμετώπιση καταστροφών

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 11 Ιανουαρίου 2012.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Ασφαλή νοσοκομεία για την αντιμετώπιση καταστροφών
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Η πρόληψη σε ατομικό επίπεδο για την αντιμετώπιση σεισμού, πυρκαγιάς, πλημμύρας πρέπει να συνοδεύεται και από σχεδιασμό για την πρόληψη και την αντιμετώπιση καταστροφών στο νοσοκομειακό περιβάλλον

Αφορμή για το σημερινό άρθρο μου έδωσε μια δημοσίευση στο ιστολόγιο του μεταπτυχιακού προγράμματος για την Ιατρική Καταστροφών που διοργανώνει ο ακούραστος φίλος καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Θεόφιλος Ρόζενμπεργκ (crisismedinfo.blogspot.com). Στο πλαίσιο της διεθνούς εκστρατείας του ΟΗΕ για την μείωση των καταστροφών η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) ξεκίνησε μια προσπάθεια ευαισθητοποίησης για την προστασία των νοσοκομείων και των υγειονομικών εγκαταστάσεων γενικότερα έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η λειτουργία τους κατά τη διάρκεια μιας καταστροφής και μετά από αυτήν.

Τα νοσοκομεία είναι ασφαλή από καταστροφές όταν, όχι μόνο δεν καταρρεύσουν σκοτώνοντας τους ασθενείς και το προσωπικό, αλλά συνεχίσουν να λειτουργούν μετά την καταστροφή, προσφέροντας περίθαλψη και μάλιστα στη μέγιστη δυναμικότητά τους. Τα ασφαλή νοσοκομεία είναι οργανωμένα, διαθέτουν σχέδια επείγουσας ανάγκης και έχουν εκπαιδευμένο προσωπικό που μπορεί να διατηρήσει το νοσοκομείο σε λειτουργία. Τα νοσοκομεία, τα κέντρα υγείας ακόμη και τα απλά ιατρεία διαδραματίζουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο κατά τη διάρκεια των καταστροφών. Δεν σώζουν μόνο ζωές αλλά είναι και σύμβολα κοινωνικής προόδου, σταθερότητας και οικονομικής ανάπτυξης. Γι’ αυτό και οι πολιτικές αρχές πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στη διατήρηση της λειτουργικής τους ακεραιότητας σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Ιδίως όταν το κόστος της ενίσχυσης της ασφάλειας των νοσοκομείων για την αντιμετώπιση καταστροφών είναι υποπολλαπλάσιο από το υψηλότατο κόστος που συνεπάγεται η διακοπή της λειτουργίας τους όταν ακριβώς χρειάζονται περισσότερο για την αντιμετώπιση της καταστροφής.

Από μελέτες που έχουν γίνει σε πολλά μέρη του κόσμου προκύπτει ότι η θωράκιση των νοσοκομείων ΠΡΙΝ από την καταστροφή είναι πολύ φθηνότερη από το κόστος που συνεπάγεται μια μερική ή πλήρης καταστροφή. Εκτιμάται ότι το πρόσθετο κόστος για να καταστεί ασφαλές ένα νέο νοσοκομείο δεν υπερβαίνει το 4% του συνολικού κόστους. Σε υφιστάμενα νοσοκομεία επένδυση ύψους 1% της αξίας του νοσοκομείου για την ανακαίνιση των μη δομικών στοιχείων (δηλαδή των στοιχείων εκείνων των οποίων η καταστροφή θα οδηγούσε σε διακοπή της λειτουργίας του νοσοκομείου) εξασφαλίζει την προστασία ποσοστού 90% της συνολικής αξίας του νοσοκομείου.

Η απρόσκοπτη λειτουργία των νοσοκομείων σε περιπτώσεις καταστροφών δικαιολογείται όχι μόνο από οικονομικούς αλλά και από υγειονομικούς και κοινωνικούς λόγους. Τα νοσοκομεία συμβάλλουν στην πρόληψη των επιδημιών που ακολουθούν μια καταστροφή, στην διατήρηση συνθηκών δημόσιας υγείας και στην ανασυγκρότηση των τοπικών κοινοτήτων που έχουν πληγεί. Όταν πάψουν να λειτουργούν, οι πολίτες χάνουν την εμπιστοσύνη τους στις αρχές με αποτέλεσμα να επηρεάζεται το ηθικό του πληθυσμού και να προκαλούνται στους πολίτες αισθήματα απογοήτευσης και αγανάκτησης, τα οποία συνήθως στρέφονται κατά της πολιτικής ηγεσίας. Για παράδειγμα, μετά την καταστροφή που προκάλεσε το 2005 στη Νέα Ορλεάνη ο τυφώνας Κατρίνα, η εμπιστοσύνη του κοινού στις αμερικανικές αρχές κατέρρευσε όταν αποκαλύφθηκε ότι πολλοί ασθενείς και ηλικιωμένοι πέθαναν εγκαταλελειμμένοι ή υπέστησαν ευθανασία σε κατεστραμμένα νοσοκομεία και γηροκομεία. Αντίθετα, η αποτελεσματική λειτουργία των υπηρεσιών υγείας μετά την καταστροφή συμβάλλει στην ενίσχυση του αισθήματος σταθερότητας και κοινωνικής συνοχής. Έτσι, η δημοτικότητα του προέδρου του Περού αυξήθηκε κατά 5% μετά την αποτελεσματική αντιμετώπιση του καταστρεπτικού σεισμού που έπληξε τη χώρα το 2007, όταν όλες οι ανάγκες των νοσοκομείων καλύφθηκαν μια εβδομάδα μετά την καταστροφή.

Η ΠΟΥ έχει δημιουργήσει έναν ιστότοπο (safehospitals.info) με μελέτες, βέλτιστες πρακτικές και εμπειρίες από πετυχημένες προσπάθειες αναβάθμισης της ασφάλειας νοσοκομείων ανά τον κόσμο. Εκεί διαβάζουμε ότι η συνηθέστερη αιτία διακοπής της λειτουργίας των νοσοκομείων κατά τη διάρκεια μιας καταστροφής δεν είναι οι ζημίες στο κτήριο αλλά η λειτουργική κατάρρευση, που προκαλείται από υπερφόρτωση του συστήματος – π.χ. ανεπάρκεια εργαστηρίων, χειρουργείων, υπηρεσιών υποστήριξης. Όμως αν και τα μέτρα που απαιτούνται για την πρόληψη της λειτουργικής κατάρρευσης (π.χ. σχεδιασμός έκτακτης ανάγκης, καλύτερη οργάνωση, εκπαίδευση του προσωπικού, ασκήσεις) κοστίζουν ελάχιστα, σε πολλά νοσοκομεία θεωρούνται πολυτέλειες. Παράλληλα, η εμπειρία δείχνει ότι η χρήση κινητών νοσοκομείων μπορεί να συμβάλλει αποφασιστικά στην αντιμετώπιση της καταστροφής αλλά αποδεικνύεται εξαιρετικά δαπανηρή λύση σε μακροχρόνια βάση.

Ιδιαίτερη σημασία για την ασφάλεια των νοσοκομείων έχει κατά την ΠΟΥ η χρήση ειδικευμένων συμβούλων κατά τη φάση του σχεδιασμού και της ανακαίνισης, η πιστή εφαρμογή των πολεοδομικών διατάξεων και των οικοδομικών κανονισμών αλλά και η πολιτική βούληση στο ανώτατο επίπεδο για ασφαλέστερα νοσοκομεία. Κάτι που δεν είναι κατ’ αρχήν θέμα κόστους αφού το ακριβότερο νοσοκομείο είναι αυτό που αποτυγχάνει να εκπληρώσει την αποστολή του!

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com




04 Ιανουαρίου 2012

Ο υφυπουργός στο τιμόνι

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 4 Ιανουαρίου 2012.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Ο υφυπουργός στο τιμόνι
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Ο Βέλγος υφυπουργός μεταφορών Μελχιόρ Ουατελέ πέρασε τη νύχτα της Πρωτοχρονιάς μαζί με τους Υπεύθυνους Νέους Οδηγούς βοηθώντας οδηγούς που είχαν πιεί να επιστρέψουν με ασφάλεια σπίτι τους

Οι Υπεύθυνοι Νέοι Οδηγοί είναι μια εθελοντική οργάνωση στο Βέλγιο που δραστηριοποιείται στις γιορτές συμβάλλοντας στη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων λόγω υπερβολικής κατανάλωσης οινοπνεύματος. Το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας του Βελγίου υπενθυμίζει στους πολίτες τις παραμονές των εορτών τη σημασία που έχει για την ασφάλεια των οδηγών ο ορισμός ενός Μπόμπ ή Νηφάλιου Οδηγού, ο οποίος θα αναλάβει να μην πιεί για να οδηγήσει τους φίλους της παρέας με ασφάλεια στα σπίτια τους. Όμως καμιά φορά και ο ίδιος ο Νηφάλιος Οδηγός ξεχνιέται και καταναλώνει ένα-δυο ποτηράκια παραπάνω. Τότε, με ένα τηλεφώνημα στους Υπεύθυνους Νέους Οδηγούς ένας εθελοντής που βέβαια δεν έχει πιει έρχεται και αναλαμβάνει να οδηγήσει την παρέα με ασφάλεια.

Το βράδυ της Πρωτοχρονιάς, 250 Υπεύθυνοι Νέοι Οδηγοί οδήγησαν 400 αυτοκίνητα μεταφέροντας στα σπίτια τους χίλιους περίπου πολίτες που ένοιωθαν ότι δεν ήταν σε κατάσταση να οδηγήσουν. Φέτος, μαζί με τους εθελοντές διανυκτέρευσε από τις 1 έως τις 5 τα ξημερώματα και ο αρμόδιος υφυπουργός μεταφορών μεταφέροντας κι αυτός μερικούς από τους πιωμένους. Ο υφυπουργός έχει συμπεριλάβει στις προτεραιότητές του τον αγώνα κατά της οδήγησης υπό την επήρεια οινοπνεύματος και ξενύχτησε το βράδυ της Πρωτοχρονιάς για να συμβάλλει στην ευαισθητοποίηση των πολιτών στους κινδύνους που διατρέχουν όταν οδηγούν μεθυσμένοι. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό δεδομένου ότι σε περίπτωση ατυχήματος το 50% των οδηγών αποδεικνύονται μεθυσμένοι. Γι’ αυτό οι βέλγικες αρχές και ο ίδιος ο υφυπουργός είναι κατηγορηματικοί: «Διαλέξτε: Ποτό ή τιμόνι!».

Για το βράδυ της Πρωτοχρονιάς οι Υπεύθυνοι Νέοι Οδηγοί διέθεταν 75 οχήματα και λειτουργούσαν ανά δύο – ένας οδηγούσε το αυτοκίνητο των «πιωμένων» κι ο άλλος ακολουθούσε με το αυτοκίνητο των Υπεύθυνων Νέων Οδηγών. Αν μια παρέα διαπίστωνε ότι ο οδηγός δεν ήταν σε κατάσταση να οδηγήσει, τηλεφωνούσε σε έναν αριθμό κοινό για όλο το Βέλγιο και ο εθελοντής τηλεφωνητής αφού συγκέντρωνε κάποιες πληροφορίες σχετικά με την ισχύ των εγγράφων που συνοδεύουν το αυτοκίνητο (κυρίως άδεια κυκλοφορίας και ασφάλεια), ειδοποιούσε τους δύο εθελοντές Υπεύθυνους Νέους Οδηγούς να κατευθυνθούν προς το σημείο παραλαβής της εύθυμης παρέας.

Η δράση των Υπεύθυνων Νέων Οδηγών στηρίζεται στην προσφορά των εθελοντών αλλά και των εταιρειών που υποστηρίζουν την προσπάθεια. Η αυτοκινητοβιομηχανία Renault διαθέτει τα αυτοκίνητα και υποστηρίζει την προσπάθεια επειδή θεωρεί ότι η οδική ασφάλεια εξαρτάται όχι μόνο από την τεχνική αρτιότητα των αυτοκινήτων αλλά και από την κατάρτιση των οδηγών. Η Renault επενδύει πολύ στην ασφάλεια των αυτοκινήτων αλλά θέλει να καταδείξει και την σημασία που έχει και η σωστή εκπαίδευση των οδηγών.

Την προσπάθεια υποστηρίζουν επίσης η εταιρεία ελαστικών Michelin που υπενθυμίζει ότι τα τροχαία ατυχήματα είναι η κύρια αιτία θανάτου για τις ηλικίες από 10 έως 24 έτη. Τέλος την προσπάθεια υποστηρίζει και μια μεγάλη βελγική ασφαλιστική εταιρεία, η Ethias, η οποία θεωρεί ότι οι Υπεύθυνοι Νέοι Οδηγοί αποτελούν ένα πάρα πολύ καλό παράδειγμα προς μίμηση για τους υπόλοιπους νέους αλλά και για τους μεγαλύτερους σε ηλικία οδηγούς.

Από το 1995, οι Υπεύθυνοι Νέοι Οδηγοί οργανώνουν επίσης μια φορά το χρόνο μια Νύχτα Χωρίς Τροχαία, εκδήλωση που έχει επεκταθεί από το Βέλγιο σε όλη την Ευρώπη ως Ευρωπαϊκή Νύχτα Χωρίς Τροχαία από το 2003 και μετά με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η εκδήλωση αυτή οργανώνεται ένα Σάββατο του Οκτωβρίου σε συνεργασία με νυκτερινά κέντρα διασκέδασης και στοχεύει στην ευαισθητοποίηση των οδηγών στο γεγονός ότι η οδήγηση δεν συνδυάζεται με το πιοτό. Στην είσοδο του νυκτερινού κέντρου ένα μέλος της παρέας δέχεται να αναλάβει το ρόλο του Νηφάλιου Οδηγού και να μην πιεί κατά τη διάρκεια της βραδιάς. Στο τέλος της διασκέδασης ο Νηφάλιος Οδηγός, που φοράει ένα βραχιολάκι, υποβάλλεται σε αλκοτέστ, κι αν πράγματι δεν έχει πιεί παίρνει ένα συμβολικό δώρο και οδηγά την παρέα με ασφάλεια στο προορισμό της. Αλλιώς επεμβαίνουν οι Υπεύθυνοι Νέοι Οδηγοί …

Τα τροχαία αποτελούν και για την πατρίδα μας μια από τις σοβαρότερες μάστιγες, ιδίως κατά την διάρκεια του Σαββατοκύριακου αλλά και κατά τη διάρκεια των εορτών και των διακοπών. Δράσεις για την Ευρωπαϊκή Νύχτα Χωρίς Ατυχήματα, επικεντρωμένες στους Νηφάλιους Οδηγούς της Παρέας, οργανώνει κάθε χρόνο το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας Πάνος Μυλωνάς (www.ioas.gr), αλλά δεν έχει οργανωθεί ποτέ, εξ όσων ξέρω, μεταφορά των πιωμένων από εθελοντές. Ενημερωτικά, αντιγράφω από το ιστολόγιο antikleidi.wordpress.com αυτά που είπε μεταξύ άλλων σε μια ομιλία του στην Ερμούπολη ο γνωστός οδηγός αγώνων Ιαβέρης: «Πόσοι κάηκαν στις φωτιές της Πελοποννήσου το 2007; 80 άνθρωποι. Και πάλι ο κοιμισμένος στον καναπέ του Έλλην, ξύπνησε από το μόνιμο λήθαργό του και μίλησε για “εθνική τραγωδία”. Οι 2.500 νεκροί κάθε χρόνο στα τροχαία τί είναι; Έχει διαφορά ένας άνθρωπος που καίγεται από έναν που σκοτώνεται σε τροχαίο; Για πείτε μου;» Εγώ θα προχωρούσα το επιχείρημα ακόμη πιο πέρα: «Πόσες εθελοντικές οργανώσεις δραστηριοποιούνται (με κρατική μάλιστα χρηματοδότηση) στον τομέα της κατάσβεσης δασικών πυρκαγιών και πόσες ενεργούν σαν τους Υπεύθυνους Νέους Οδηγούς στον τομέα της πρόληψης των τροχαίων;»

Και πόσοι έλληνες υφυπουργοί ή άλλοι υψηλά ιστάμενοι αρμόδιοι είναι έτοιμοι να ξενυχτήσουν για να εξυπηρετήσουν μερικούς μεθυσμένους οδηγούς οδηγώντας τους με ασφάλεια στο σπίτι τους;

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

02 Ιανουαρίου 2012

Καλή Χρονιά 2012 ...

Στις ευχές μου για το 2011 είχα παρομοιάσει τη «χρονιά σαν έναν δρόμο γεμάτο λουλούδια αλλά και τσουκνίδες ή και αγκάθια. Κάθε όμορφη στιγμή ένα πολύχρωμο τριαντάφυλλο, μια ευωδιαστή γαρδένια, ένας μεθυστικός βασιλικός. Κάθε στεναχώρια, κάθε θλίψη, ένα αγκάθι.»

Δυστυχώς, το 2011 τελείωσε με αρκετές στεναχώριες. Βαριές αρρώστιες χτύπησαν στενούς συγγενείς και τις οικογένειες πολύτιμων φίλων. Διαζύγια αγαπημένων προσώπων που δυστυχώς φαίνεται πως θα προκαλέσουν πολύ πόνο και ανώφελα παιδικά τραύματα. Με θλιβερή υπόκρουση μια πρωτοφανή κρίση αξιών, εμπιστοσύνης και ηθικής, η οποία πολύ γρήγορα μετατράπηκε σε οικονομική κρίση που επηρεάζει πολύ κόσμο σε όλη την Ευρώπη.

Φέτος προσπάθησα να ευχηθώ με άλλον τρόπο, προσπαθώντας με τις μικρές μου δυνάμεις να κάνω τον κόσμο λίγο καλύτερο. Υποστηρίζοντας κάποιες επιχειρήσεις από τα Χανιά να συμμετάσχουν στην Χριστουγεννιάτικη αγορά των Βρυξελλών με προϊόντα ποιότητας (λάδι και βαλσάμικο, μέλι και ρακόμελο, ελιές και κριτσίνια, αλλά και βότανα (μαλοτήρα, δίκταμο, φασκόμηλο) από τα κρητικά βουνά και άνθος αλατιού από τις παραλίες της Κρήτης. Γράφοντας κάθε εβδομάδα στα «Χανιώτικα Νέα» μια στήλη με ιδέες και συμβουλές για την Προστασία του Πολίτη και την Καθημερινότητα, που αναδημοσιεύω σε τούτο το ιστολόγιο. Εισηγούμενος κάποιες δράσεις στον Περιφερειάρχη Κρήτης κ. Αρναουτάκη για την ενίσχυση της προστασίας των πολιτών. Και αγωνιζόμενος πάντα για ένα καλύτερο 112, έναν ευρωπαϊκό αριθμό επειγόντων που να παρέχει υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης υψηλής ποιότητας.

Το 2012, αν και δίσεκτο, είναι ωστόσο Διεθνές Έτος των Συνεταιρισμών, Διεθνές έτος της Αειφόρου Ενέργειας για όλους και Ευρωπαϊκό Έτος Ενεργού Γήρανσης και Αλληλεγγύης μεταξύ των Γενεών. Προσφέρει σε όλους ευκαιρίες για εθελοντική προσφορά, έτσι ώστε να περισσέψουν τα τριαντάφυλλα κι οι μυρωδάτοι βασιλικοί (σαν του φίλου μου του Βαγγέλη στα Τσικαλαριά) και όχι τ'αγκάθια κι οι τσουκνίδες.

Εύχομαι σε όλους ένα 2012 γεμάτο λουλούδια προσφοράς, αγάπης και αλληλεγγύης!

29 Δεκεμβρίου 2011

Αγαπητέ Άγιε Βασίλη …

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 29 Δεκεμβρίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ


Αγαπητέ Άγιε Βασίλη …
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Ενόψει της νέας χρονιάς, σε παρακαλώ να θυμηθείς όσους προσπαθούν να απαλύνουν τον ανθρώπινο πόνο αλλά και όσους, μέσω της πρόληψης, φροντίζουν για την προστασία από ατυχήματα και καταστροφές

Σε παρακαλώ να φέρεις φρόνηση στον καθένα μας ώστε να αλλάξουμε τις καθημερινές μας συνήθειες στο φαΐ, στο πιοτό, στην άσκηση, στον τρόπο που κυκλοφορούμε στο δρόμο σεβόμενοι τους κανόνες της οδικής κυκλοφορίας. Να αποφεύγουμε να πιάνουμε εργαλεία που δεν γνωρίζουμε πώς να χρησιμοποιήσουμε. Να μην χρησιμοποιούμε χημικά και φάρμακα χωρίς τις απαραίτητες προφυλάξεις. Δώσε μας φρόνηση να προστατεύουμε τα παιδιά από επικίνδυνα παιχνίδια, από φυτοφάρμακα και από επικίνδυνα τρόφιμα.

Τη χρονιά που έρχεται βοήθησέ μας να μάθουμε όλοι πώς να καλούμε τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση ατυχήματος μέσω του ευρωπαϊκού αριθμού επειγόντων 112 ή μέσω των εθνικών αριθμών (ασθενοφόρα 166, πυροσβεστική 199, αστυνομία 100). Βοήθησε τα παιδιά και τους νέους να αποφεύγουν να τις καλούν άσκοπα ή για πλάκα, εμποδίζοντάς τες να επέμβουν σε κάποια πραγματική έκτακτη ανάγκη. Βοήθησε μας να μάθουμε πώς να αναγνωρίζουμε τα πρώτα συμπτώματα του καρδιακού επεισοδίου και πώς να αρχίζουμε την καρδιο-αναπνευστική αναζωογόνηση. Πώς να αναγνωρίζουμε τα συμπτώματα του εγκεφαλικού επεισοδίου και πώς να βοηθούμε ψυχολογικά τους πλησίον μας στις πρώτες στιγμές μετά από ένα συμβάν.

Βοήθησέ μας να μάθουμε να οδηγούμε σωστά, χωρίς να ξεπερνούμε τα όρια ταχύτητας, προσέχοντας περισσότερο στα επικίνδυνα σημεία του οδικού δικτύου και σεβόμενοι τους πεζούς. Δώσε μας φώτιση να ΜΗΝ οδηγούμε όταν έχουμε πιεί ή όταν είμαστε κουρασμένοι, αναλογιζόμενοι όχι μόνο τους εαυτούς μας αλλά και τις οικογένειές μας, που θα ζήσουν την τραγωδία ενός θανάτου ή μιας μόνιμης αναπηρίας.

Άγιε Βασίλη, από την Φινλανδία που μας έρχεσαι, γνωρίζεις τη σημασία της άμεσης επέμβασης σε περίπτωση ατυχήματος αφού εκεί και στις άλλες σκανδιναβικές χώρες η υπηρεσία του 112, του ευρωπαϊκού αριθμού επειγόντων, λειτουργεί υποδειγματικά. Βοήθησε λοιπόν κι εδώ τις αρμόδιες υπηρεσίες να συντονιστούν και να φέρουν με επιτυχία σε πέρας το έργο εκσυγχρονισμού του 112 που βρίσκεται σε εξέλιξη. Προκειμένου όλοι οι πολίτες που θα βρεθούν σε κίνδυνο να μπορούν να λάβουν την καλύτερη δυνατή βοήθεια στον τόπο του ατυχήματος και στον ελάχιστο δυνατό χρόνο.

Τους εθελοντές σε παρακαλώ να βοηθήσεις παντοιοτρόπως. Με εξοπλισμό και μέσα αλλά κυρίως, με πλαισίωση από τις αρμόδιες υπηρεσίες για την καλύτερη αντιμετώπιση των αιτίων που προκαλούν τις στατιστικά σημαντικότερες επεμβάσεις. Βοήθησε να υπάρχουν μερικοί εθελοντές σε κάθε πολυκατοικία, σε κάθε γειτονιά, σε κάθε σχολείο, σε κάθε επιχείρηση, σε κάθε παραλία, σε κάθε αγορά. Που να ξέρουν πώς να αντιμετωπίσουν ένα καρδιακό επεισόδιο, πώς να χρησιμοποιήσουν έναν απινιδωτή, πώς να καθησυχάσουν τους συγγενείς ενός θύματος, πώς να συνεννοηθούν με τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.

Βοήθησε τους μηχανικούς και τους εργολάβους να κατασκευάζουν σωστά αντισεισμικά κτήρια, και τις αρμόδιες υπηρεσίες να μην δίνουν άδειες κατασκευής σε περιοχές που απειλούνται από πλημμύρες. Φώτισε τους πολίτες και τις αρχές να καθαρίζουν τα δάση από τις εύφλεκτες ύλες πριν από το καλοκαίρι και να φτιάχνουν αντιπυρικές ζώνες σε περιοχές που κινδυνεύουν από πυρκαγιές. Βοήθησε, τέλος, τους πολίτες με σπίτια μέσα σε δασικές περιοχές να διαβάσουν τον Οδηγό Πυροπροστασίας του Δήμου Χανίων και να εφαρμόσουν τις σχετικές οδηγίες.

Φώτισε σε παρακαλώ τους αρμόδιους να οργανώσουν την εκπαίδευση των μαθητών, των σπουδαστών, των φοιτητών σε θέματα πρόληψης και αντιμετώπισης ατυχημάτων και καταστροφών. Βοήθησε να δημιουργηθεί στην Κρήτη ένα κέντρο εκπαίδευσης στην ασφάλεια και ένας πανεπιστημιακός – ερευνητικός πόλος με αντικείμενο την προστασία των πολιτών από ατυχήματα και καταστροφές.

Και πάνω απ’ όλα βοήθησε να δημιουργηθεί μια κουλτούρα με επίκεντρο την ασφάλεια και την προστασία, ένα σήμα ποιότητας «Ασφαλής Κρήτη» για τα σχολεία, τα ξενοδοχεία, τις αθλητικές εγκαταστάσεις, τα κέντρα διασκέδασης, τα νοσοκομεία, τις παραλίες, τις κοινότητες, τους οδικούς άξονες, τα λιμάνια και τα αεροδρόμια. Ένα σήμα ποιότητας που θα διακηρύξει σε όλο τον κόσμο ότι η Κρήτη μας είναι ασφαλής για να την επισκεφτούν παιδιά, ενήλικες και ηλικιωμένοι γιατί έχει φροντίσει να αναβαθμίσει την πρόληψη αλλά και όλες τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και περίθαλψης.

Με τις καλύτερες μου ευχές για ένα Ευτυχισμένο, Ασφαλές 2012, με Υγεία, Πρόοδο, διάθεση για Εθελοντική Προσφορά και Όμορφα Αισθήματα!

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

21 Δεκεμβρίου 2011

Ποια είναι η Ελισάβετ Μιχαλακούδη;

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 21 Δεκεμβρίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Ποια είναι η Ελισάβετ Μιχαλακούδη;
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Κάθε πρωί πηγαίνοντας στη δουλειά με συνοδεύει ανά εικοσάλεπτο περίπου μια ραδιοφωνική αναφορά από το κέντρο ελέγχου της οδικής κυκλοφορίας της γαλλόφωνης περιοχής του Βελγίου για τις συνθήκες που επικρατούν στους δρόμους

Τα γαλλόφωνο κέντρο παρακολούθησης της οδικής κυκλοφορίας, το κέντρο PEREX (προφέρεται Περέξ), είναι εγκατεστημένο στην πρωτεύουσα της Βαλλονίας, τη Ναμύρ και παρακολουθεί σε 24ωρη βάση την κυκλοφορία και την λειτουργία των ηλεκτρονικών συστημάτων και των συστημάτων τηλεπικοινωνιών που σχετίζονται με την οδική κυκλοφορία. Καλύπτει όχι μόνο τους αυτοκινητόδρομους αλλά και τους υπόλοιπους δρόμους του εθνικού δικτύου στην Βαλλονία αλλά και την κυκλοφορία στις Βρυξέλλες και στην Φλάνδρα.

Το κέντρο PEREX συγκεντρώνει δεδομένα από διάφορες πηγές. Από τα ηλεκτρονικά συστήματα παρακολούθησης της κυκλοφορίας (κάμερες, μετεωρολογικοί σταθμοί, ανιχνευτές ομίχλης, βρόγχοι επαγωγής, κλπ.) που είναι εγκατεστημένα σε όλο το οδικό δίκτυο και μεταδίδουν τις πληροφορίες στο κέντρο μέσω ενός σύγχρονου δικτύου οπτικών ινών. Δεδομένα συλλέγονται επίσης από διάφορες αρχές όπως η αστυνομία, τα κέντρα παρακολούθησης της κυκλοφορίας στο υπόλοιπο Βέλγιο ή και στις γειτονικές χώρες αλλά και από τους ίδιους τους οδηγούς που έχουν στη διάθεση τους ένα δωρεάν τηλέφωνο για να αναφέρουν τα ενδεχόμενα προβλήματα (ένα αυτοκίνητο που κινείται στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, ένα αντικείμενο στο οδόστρωμα, ένα όχημα σταθμευμένο στην λωρίδα έκτακτης ανάγκης). Τα δεδομένα αναλύονται, επαληθεύονται και τροφοδοτούν το WHIST (προφέρεται Ουίστ), το σύστημα πληροφοριών ελέγχου της κυκλοφορίας στους αυτοκινητόδρομους της Βαλλονίας.

Το WHIST επιτρέπει στους ελεγκτές της οδικής κυκλοφορίας να έχουν πλήρη εικόνα της κατάστασης που επικρατεί στο δίκτυο και να παρακολουθούν την εξέλιξη των διάφορων συμβάντων όπως μποτιλιαρίσματα, ατυχήματα, εργοτάξια κλπ. Το σύστημα προτείνει στους ελεγκτές τις ενδεχόμενες ενέργειες που πρέπει να αναλάβουν χρησιμοποιώντας τις ομάδες που βρίσκονται επί τόπου, ενημερώνοντας τους οδηγούς και τις υπηρεσίες και χρησιμοποιώντας τα μέσα δυναμικής διαχείρισης που διαθέτει το δίκτυο όπως μεταβλητή σήμανση, φανάρια ελέγχου της κυκλοφορίας, κινητές μπάρες κλπ. Με την μεταβλητή σήμανση είναι δυνατόν, με βάση τις πραγματικές συνθήκες κυκλοφορίας, να μεταβληθούν τα όρια ταχύτητας, να υποδειχτούν οι λωρίδες κυκλοφορίας που είναι ανοικτές ή τέλος να προταθούν παρακαμπτήριες και εναλλακτικές διαδρομές στους οδηγούς.

Κι ερχόμαστε στην πληροφόρηση των οδηγών. Το κέντρο Περέξ έχει συμβληθεί με την γαλλόφωνη ραδιοτηλεόραση του Βελγίου (RTBF) που μεταδίδει τακτικά τις πληροφορίες από συγκεκριμένους ραδιοσταθμούς ευρείας ακροαματικότητας χρησιμοποιώντας τεχνολογίες όπως το σύστημα RDS (σύστημα μετάδοσης δεδομένων από ραδιοφώνου) ή το σύστημα DAB (ψηφιακή μετάδοση ραδιοφωνικών εκπομπών). Ένας από τους ραδιοσταθμούς, ο Classic21, που μεταδίδει συνήθως μουσική και ειδήσεις έχει μάλιστα οριστεί ως ο κύριος ραδιοσταθμός μετάδοσης των πληροφοριών σχετικά με την οδική κυκλοφορία και η συχνότητά του αναγράφεται σε ενημερωτικές πινακίδες κατά μήκος των αυτοκινητοδρόμων.

Έτσι, το πρωί ενώ πηγαίνω στη δουλειά και ακούω ένα δίσκο με ελληνική μουσική, συχνά με διακόπτει η Ελισάβετ Μιχαλακούδη, μια από τις εκφωνήτριες της βελγικής ραδιοφωνίας που εργάζεται στο κέντρο Περέξ για να με ενημερώσει ότι λόγω χιονοπτώσεων έχει διακοπεί η κυκλοφορίας στον Ε411 στις Αρδέννες, ότι στον δακτύλιο των Βρυξελλών υπάρχει ένα ατύχημα που προκαλεί ουρά 5 χιλιομέτρων προς το αεροδρόμιο και ότι στο Σαρλερουά η κυκλοφορία έχει αποκατασταθεί μετά από ένα ατύχημα με ένα βυτιοφόρο. Η ελληνικής καταγωγής Ελισάβετ δεν είναι η μόνη δημοσιογράφος που μεταδίδει πληροφορίες σχετικά με την οδική κυκλοφορία. Είναι μέλος μιας ομάδας δημοσιογράφων οι οποίοι συχνά, ιδίως τα σαββατοκύριακα, μεταδίδουν και το δελτίο καιρού.

Η ενημέρωση του κοινού για τις συνθήκες οδικής κυκλοφορίας σε πραγματικό χρόνο συμβάλλει στην εξοικονόμηση ωρών εργασίας και καυσίμων, στη μείωση της ρύπανσης και στην αποσυμφόρηση των οδικών αρτηριών με την χρησιμοποίηση εναλλακτικών διαδρομών. Στηρίζεται όπως είπαμε στη αξιοποίηση πληροφοριών από κάμερες παρακολούθησης που ΔΕΝ χρησιμοποιούνται για την επιβολή προστίμων στους παραβάτες του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Στηρίζεται επίσης στην συνεργασία των οδηγών που έχουν στη διάθεσή τους έναν αριθμό τηλεφώνου στον οποίον μπορούν να αναφέρουν χωρίς χρέωση κάποιο συμβάν που επηρεάζει την οδική κυκλοφορία. Το κέντρο Περέξ συνεργάζεται επίσης και με μια από τις μεγάλες οργανώσεις οδικής βοήθειας η οποία διαθέτει κάθε μέρα έναν μοτοσικλετιστή που κυκλοφορεί σε συγκεκριμένες αρτηρίες και στον δακτύλιο των Βρυξελλών και αναφέρει τις επικρατούσες συνθήκες κυκλοφορίας.

Υπάρχει περίπτωση να αποκτήσει και η Κρήτη ένα σύστημα παρακολούθησης και ελέγχου της κυκλοφορίας παρόμοιο με εκείνο της Βαλλονίας; Ένα σύστημα που θα ενημερώνει τους οδηγούς για τις συνθήκες κυκλοφορίας στα Χανιά, το Ρέθυμνο, το Ηράκλειο και τον Άγιο Νικόλαο αλλά και για τα ατυχήματα στον ΒΟΑΚ και στους δευτερεύοντες άξονες του οδικού δικτύου; Ένα σύστημα που θα συνεργάζεται με έναν ραδιοσταθμό πανκρήτιας εμβέλειας εξοπλισμένο με σύστημα εκπομπής RDS το οποίο να μπορούν να λαμβάνουν όλα τα αυτοκίνητα που είναι επίσης εξοπλισμένα με δέκτες RDS; Ένα σύστημα συνδεδεμένο με φωτεινούς σηματοδότες, μεταβλητά σήματα ορίων ταχύτητας και με έναν δωρεάν τηλεφωνικό αριθμό για τους οδηγούς που διαπιστώνουν ένα πρόβλημα και θέλουν να το αναφέρουν για να προστατεύσουν τους συμπολίτες τους;

Όλα είναι δυνατά για όσους θέλουν και έχουν διάθεση να το τολμήσουν!

Με στοιχεία από το http://routes.wallonie.be.
* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

14 Δεκεμβρίου 2011

Καλά Χριστούγεννα με ασφάλεια!

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 14 Δεκεμβρίου 2011.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Καλά Χριστούγεννα με ασφάλεια!
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Καθώς πλησιάζουν οι γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς ας θυμηθούμε μερικά βασικά πράγματα για την ασφάλεια όλων μας αλλά περισσότερο των μικρών παιδιών

Οι γιορτές έφτασαν! Στην ημερησία διάταξη το στόλισμα του χριστουγεννιάτικου δένδρου αλλά και του σπιτιού γενικότερα. Η αγορά των δώρων για μικρούς και μεγάλους. Και η προετοιμασία για να περάσουμε τις μέρες της αργίας με την οικογένεια και τους φίλους. Οι γιορτές θα περάσουν όμορφα χωρίς εκπλήξεις αν πάρουμε μερικές απλές προφυλάξεις έτσι ώστε να διασκεδάσουμε χωρίς να υποθηκεύσουμε την ασφάλεια ούτε να αγχωθούμε βλέποντας σε κάθε γωνιά και σε κάθε πράξη μας πιθανούς και απίθανους κινδύνους.

Κατ’ αρχάς φροντίζουμε να έχουμε τα απαραίτητα όπως για παράδειγμα ένα ψαλίδι για να ανοίξουμε τα δώρα κι ένα κατσαβίδι για να συναρμολογήσουμε τα νέα παιχνίδια – αντί να χρησιμοποιήσουμε στα γρήγορα ένα μαχαίρι που είναι πιο επικίνδυνο. Διαβάζουμε τις οδηγίες χρήσης των νέων συσκευών και παιχνιδιών ιδίως όσες αφορούν την ασφάλεια λειτουργίας. Κάνουμε χώρο για τα παιδιά και τους ηλικιωμένους που τον χρειάζονται κι έτσι αποφεύγουμε πτώσεις από σκουντούφλημα ή γλίστρημα. Ιδιαίτερα προσέχουμε τα πολύ μικρά παιδιά και απομακρύνουμε κάθε μικροαντικείμενο ή ακόμη και τρόφιμα (π.χ. ξηρούς καρπούς). Πολλά στολίδια του χριστουγεννιάτικου δέντρου δεν είναι παιχνίδια αν και μοιάζουν με τέτοια, γι’ αυτό και δεν υπόκεινται στους κανονισμούς που διέπουν την ασφάλεια των παιχνιδιών. Φροντίζουμε να τα τοποθετήσουμε σε ικανό ύψος για να μην τα φτάνουν τα νήπια που έχουν την τάση να βάζουν τα πάντα στο στόμα τους.

Μια από τις σοβαρότερες απειλές κατά τη διάρκεια των γιορτών είναι η πυρκαγιά – οι πιθανότητες θανάτου από πυρκαγιά τα Χριστούγεννα είναι 50% μεγαλύτερες σε σχέση με τον υπόλοιπο χρόνο. Ο κίνδυνος αυξάνει όχι μόνο λόγω του συνδυασμού καπνίσματος και κατανάλωσης οινοπνευματωδών αλλά επειδή συχνά χρησιμοποιούμε και κεριά χωρίς να έχουμε λάβει τις απαραίτητες προφυλάξεις. Για να αποφύγουμε το ενδεχόμενο πυρκαγιάς φυλάμε τα σπίρτα, τους αναπτήρες και τα κεριά μακριά από τα παιδιά, δεν αφήνουμε την κουζίνα αναμμένη χωρίς επιτήρηση, δεν υπερφορτώνουμε τις πρίζες, σβήνουμε τα τσιγάρα με λίγο νερό στο τασάκι ούτε αφήνουμε αναμμένα κεριά αλλά τα σβήνουμε πλήρως.

Δεν βάζουμε αναμμένα κεριά κοντά στο χριστουγεννιάτικο δένδρο, κάτω από ράφια, κοντά σε άλλα εύφλεκτα υλικά (κουρτίνες, διακοσμήσεις, ευχετήριες κάρτες κλπ.). Τα κεριά τα βάζουμε πάντα σε κηροπήγια με σταθερή βάση ενώ τα κεράκια με μεταλλική βάση τα τοποθετούμε σε επιφάνεια που να αντέχει τη θερμότητα (όχι πάνω σε τηλεοράσεις ή πλαστικές επιφάνειες). Δεν αφήνουμε τα φωτάκια του δένδρου αναμμένα το βράδυ ή όταν απουσιάζουμε. Ο ανιχνευτής καπνού έχει σώσει πολλές ζωές χτυπώντας συναγερμό – αν έχουμε τον δοκιμάζουμε πριν τις γιορτές. Αν δεν έχουμε φροντίζουμε να εγκαταστήσουμε έναν στο υψηλότερο σημείο του σπιτιού, εκεί που θα μαζευτεί ο καπνός από ενδεχόμενη πυρκαγιά. Αν ζούμε σε σπίτι με πολλά εύφλεκτα υλικά (ξύλινες επενδύσεις, ψευδοροφές, χωρίσματα) καλόν θα είναι να έχουμε και ένα σχέδιο διαφυγής σε περίπτωση πυρκαγιάς.

Μια άλλη πηγή ατυχημάτων είναι τα παιχνίδια που αγοράζουμε για παιδιά, εγγόνια και ανίψια. Φροντίζουμε να αντιστοιχούν στην ηλικία του παιδιού και τα αγοράζουμε από αξιόπιστες πηγές που τηρούν τα πρότυπα ασφαλείας. Η προσωπική επαφή με έναν πεπειραμένο πωλητή μπορεί να μας λύσει πολλές απορίες αντί να αγοράσουμε βιαστικά ένα ακατάλληλο παιχνίδι από κάποιον πλανόδιο ή από το σούπερ-μάρκετ. Προσέχουμε τα μικροαντικείμενα που ενδέχεται να προκαλέσουν πνιγμό σε νήπια συμπεριλαμβανομένων και εξαρτημάτων που μπορεί να πέσουν από άλλα παιχνίδια, μικρές μπαταρίες που μοιάζουν με κουμπιά ή ακόμη και ξεφούσκωτα ή σκασμένα μπαλόνια.

Πολλά ατυχήματα έχουν επίσης προέλθει από τα λαμπάκια του χριστουγεννιάτικου δέντρου. Τα καινούργια λαμπάκια τηρούν κανονικά αυστηρότερους κανόνες ασφαλείας – κυρίως λειτουργούν με χαμηλότερες τάσεις κι έτσι είναι λιγότερο επικίνδυνα. Φυσικά δεν αλλάζουμε λαμπάκια όταν το σύστημα είναι στην πρίζα και φροντίζουμε τα παιδάκια να μην έχουν πρόσβαση στα λαμπάκια τα οποία μπορούν και να τα καταπιούν. Φροντίζουμε τα καλώδια να είναι καλά μονωμένα για να αποφύγουμε τον κίνδυνο ηλεκτροπληξίας αλλά και στην άκρη για να μην σκοντάψουμε εμείς ή οι πιο ηλικιωμένοι. Αποφεύγουμε να κρύβουμε τα καλώδια κάτω από τα χαλιά όπου οι ενδεχόμενες ζημιές θα μείνουν απαρατήρητες και μπορεί να προκαλέσουν βραχυκυκλώματα και ίσως πυρκαγιά. Τέλος, δεν βάζουμε στον κήπο λαμπάκια που δεν είναι ειδικά σχεδιασμένα για χρήση στο ύπαιθρο.

Ένα από τα πιο επικίνδυνα δωμάτια του σπιτιού, η κουζίνα, χρήζει ιδιαίτερης προσοχής. Το μαγείρεμα θέλει ηρεμία και αυτοσυγκέντρωση γι’ αυτό δεν το αφήνουμε για την τελευταία στιγμή. Έτσι θα αποφύγουμε τα ατυχήματα με καυτά λάδια, βραστά νερά και κοφτερά μαχαίρια επειδή θα βιαζόμαστε. Δεν αφήνουμε να μπουν στην κουζίνα όσοι δεν έχουν πράγματι δουλειά και φροντίζουμε να καθαρίσουμε αμέσως ό,τι πέφτει στο πάτωμα για να αποφύγουμε τις πτώσεις από γλίστρημα.

Τέλος, το βράδυ της πρωτοχρονιάς πολλοί θα γιορτάσουν υποδεχόμενοι το νέο χρόνο με πυροτεχνήματα. Τα παιδιά μπορούν να παρακολουθούν την εκτόξευση από απόσταση ασφαλείας αλλά τα πυροτεχνήματα πρέπει να τα χειρίζονται ενήλικες που θα έχουν σχεδιάσει το θέαμα έτσι ώστε να συνδυάζει ασφάλεια και ευχαρίστηση. Πριν από τη χρήση φροντίζουμε να έχουμε φυλάξει τα πυροτεχνήματα με ασφάλεια και να έχουμε διαβάσει προσεκτικά τις οδηγίες. Όταν τα ανάβουμε φροντίζουμε να μην πλησιάζουμε το πρόσωπό μας και μετά το άναμμα απομακρυνόμαστε σε απόσταση ασφαλείας. Φροντίζουμε τα πυροτεχνήματα να εκτοξεύονται σε κατεύθυνση αντίθετη από τους θεατές.

Οι γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς είναι ευκαιρίες για οικογενειακή ευτυχία και χαρά. Με λίγη προσοχή και προβλεπτικότητα θα μας αφήσουν μόνο όμορφες αναμνήσεις …

Καλές γιορτές σε όλους με υγεία, ασφάλεια και όμορφα αισθήματα!

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

Γνωμικά - Παροιμίες