30 Ιουνίου 2015

Αντιμετωπίζοντας τις καλοκαιρινές απειλές

Στην παραλία, στο σπίτι, στην κουζίνα, στο αυτοκίνητο, στο δρόμο: αποφεύγουμε τις απροσεξίες και τις επιπολαιότητες για να περάσουμε όμορφες κι ευχάριστες διακοπές χωρίς προβλήματα …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 30 Ιουνίου 2015 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-206)

Τα σχολεία έκλεισαν, οι διακοπές άρχισαν, το καλοκαίρι μας κατακλύζει! Όμως η καλοκαιρινή περίοδος δεν είναι ακίνδυνη και χρειάζεται ειδικές προφυλάξεις. Ας δούμε περιληπτικά τις κυριότερες απειλές ώστε να λάβουμε τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα.

Στην παραλία. Η θάλασσα μας δροσίζει. Το κολύμπι μας γυμνάζει. Και ο ήλιος μας βοηθά να μαυρίσουμε συμβάλλοντας στην παραγωγή της απαραίτητης για τα κόκκαλα βιταμίνης D. Ευτυχώς οι περισσότερες παραλίες στα Χανιά έχουν καθαρά νερά όπως επιβεβαιώνουν οι γαλάζιες σημαίες που τους έχουν απονεμηθεί και φέτος. Βέβαια, ανάλογα με τον αέρα ίσως σε ορισμένες να εμφανιστούν ακαθαρσίες οπόταν καλό είναι να ελέγχουμε το νερό πριν κάνουμε τις βουτιές μας.

Όσο καλός κι αν είναι ο ήλιος δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι θα πρέπει πάντα να χρησιμοποιούμε αντηλιακό για να προφυλαχτούμε από τα εγκαύματα. Και δεν ξεχνούμε το καπέλο που μας προφυλάσσει από την ηλίαση αλλά και τη συχνή κατανάλωση υγρών για να μην πάθουμε αφυδάτωση. ιδιαίτερη προσοχή στα παιδιά που είναι πιο ευαίσθητα …

Αποφεύγουμε το κολύμπι μετά το φαγητό και δεν κολυμπάμε σε παραλίες που δεν γνωρίζουμε. Οι ηλικιωμένοι, ιδίως όσοι έχουν επιβαρυμένο ιατρικό ιστορικό θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, να φροντίσουν να συνοδεύονται από κάποιο νεώτερο μέλος της οικογένειας και να μην απομακρύνονται από την ακτή.

Ιδιαίτερη προσοχή στα τσιμπήματα από τσούχτρες, αλλά και από μέλισσες, σφήκες και μπούμπουρες. Προμηθευθείτε από το φαρμακείο κάποιο προϊόν για πρώτες βοήθειες και ζητήσετε χωρίς καθυστέρηση ιατρική βοήθεια αν διαπιστώσετε γρήγορο πρήξιμο και αλλεργική αντίδραση - ιδίως δύσπνοια.

Στο σπίτι. Δύο είναι οι κυριότερες απειλές που αντιμετωπίζουμε στο σπίτι μας το καλοκαίρι. Τα ανεπιθύμητα έντομα και τους ανεπιθύμητους επισκέπτες. Κουνούπια, σκνίπες, κατσαρίδες είναι στην ημερησία διάταξη. Η χρήση εντομοκτόνων δεν είναι πάντα η αποτελεσματικότερη και υγιεινότερη λύση. Οι σίτες στα παράθυρα και τις πόρτες μας εξασφαλίζουν ικανοποιητική προστασία, αν βέβαια φροντίζουμε να τις κρατάμε κλειστές.

Σε ανοικτούς χώρους, τα κεριά κιτρονέλλας κρατούν μακριά τα κουνούπια ενώ ο βασιλικός λέγεται πως απωθεί τις μύγες. Στα φαρμακεία υπάρχουν σπρέι κιτρονέλλας για να προστατέψουμε χέρια και πόδια καθώς και στικάκια μελισσόχορτου που καταπραΰνει αμέσως τη φαγούρα από τα τσιμπήματα. Για τις κατσαρίδες, ψάξτε να βρείτε την περίφημη «αλοιφή» μακράς διαρκείας - την τοποθετείτε σε πιθανά μέρη διέλευσης και το μόνο αρνητικό στοιχείο είναι ότι θα βρείτε μερικές κατσαρίδες νεκρές τις επόμενες μέρες.

Αν έχετε συνηθίσει να κοιμάστε με ανοικτά παράθυρα ίσως να σας προτιμήσουν και κάποιοι κλέφτες. Ο μόνος ασφαλής τρόπος για να τους αποφύγετε είναι η εγκατάσταση συστήματος συναγερμού. Άλλη καλή μέθοδος είναι ένας καλός τετράποδος φύλακας που θα έχει γυμναστεί κατάλληλα για να ειδοποιεί έγκαιρα γαυγίζοντας, αλλά μόνο για τις πραγματικές απειλές και όχι για τη γάτα του γείτονα …

Προσοχή στις ψησταριές και σε κάθε εργασία που παράγει σπίθες - ηλεκτροσυγκολλήσεις, τροχοί κοπής κλπ. Αν δεν έχετε καθαρίσει τον κήπο από τα ξερόχορτα κινδυνεύετε να προκαλέσετε πυρκαγιά, ιδίως αν το σπίτι σας είναι σε δασώδη περιοχή. Σε αυτή την τελευταία περίπτωση πρέπει να έχετε πάρει τις κατάλληλες προφυλάξεις με βάση τις οδηγίες πυροπροστασίας που έχουν αναρτηθεί στις ιστοσελίδες του Δήμου Χανίων.

Στην κουζίνα. Οι απροσεξίες στην κουζίνα προκαλούν πολλά ατυχήματα όπως κοψίματα από μαχαίρια και άλλα κοπτερά ή μυτερά αντικείμενα ή εγκαύματα από καυτό νερό ή λάδι. Επίσης, αν ξεχάσουμε το τηγάνι πάνω στη φωτιά είναι πολύ πιθανόν να έχουμε εκδήλωση πυρκαγιάς με απρόβλεπτα αποτελέσματα. Δεν ρίχνουμε ποτέ νερό πάνω στο αναμμένο λάδι αλλά φροντίζουμε να σκεπάσουμε το τηγάνι για να διακόψουμε την καύση.

Ένα άλλο ζήτημα που μπορεί να προκαλέσει προβλήματα είναι η σωστή συντήρηση των τροφών. Πάντα φυλάμε τα ευπαθή προϊόντα στο ψυγείο γιατί οι υψηλές θερμοκρασίες επιταχύνουν την αλλοίωση. Επιπλέον, τα φρούτα και τα λαχανικά πρέπει να πλένονται καλά πριν την κατανάλωση για να απομακρυνθούν οι σκόνες ή και τα έντομα που έχουν ίσως παρεισφρήσει εν αγνοία μας.

Στο αυτοκίνητο. Το αυτοκίνητο που θα μείνει στον ήλιο μετατρέπεται σε ένα μικρό θερμοκήπιο με αποτέλεσμα στο εσωτερικό του να αναπτύσσονται πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Δεν αφήνουμε λοιπόν ΠΟΤΕ παιδιά ή κατοικίδια μέσα σε οχήματα, ιδίως όταν αυτά εκτίθενται στον ήλιο. Όταν γυρίσουμε θα τα βρούμε λιπόθυμα ή και νεκρά!

Επίσης δεν αφήνουμε στο αυτοκίνητο ευπαθή προϊόντα και φάρμακα, επειδή η υψηλή θερμοκρασία μπορεί να προκαλέσει αλλοιώσεις που να έχουν πολύ άσχημες επιπτώσεις στην υγεία μας. Και φυσικά, χειμώνα-καλοκαίρι αποφεύγουμε να αφήνουμε σε εμφανή σημεία στο αυτοκίνητο πορτοφόλια, υπολογιστές και άλλες ηλεκτρονικές συσκευές, κοσμήματα και άλλα είδη αξίας - ο περαστικός κακοποιός δεν θα διστάσει να σπάσει το τζάμι και να τα αρπάξει …

Στο δρόμο. Το πρώτο πράγμα που σκέφτεται ο μοτοσικλετιστής το καλοκαίρι είναι πώς να αποφύγει να φορέσει το κράνος του λόγω της ζέστης! Τα αποτελέσματα από αυτή την παράλειψη μπορεί να είναι τραγικά για τον ίδιο και τους αγαπημένους του. Μην χρησιμοποιείτε μαύρο ή σκούρο κράνος γιατί συγκεντρώνει περισσότερη θερμότητα - προτιμήστε ένα γυαλιστερό με λευκό ή ασημί χρώμα. Αν διαθέσετε λίγα χρήματα παραπάνω υπάρχουν κράνη με αερισμό καθώς και στολές προστασίας και γάντια.

Μην οδηγάτε μετά από οινοποσία ή τσικουδοποσία. Επίσης μη μιλάτε στο κινητό όταν οδηγάτε - η έλλειψη συγκέντρωσης ισοδυναμεί με μεγάλη μέθη! Μην ξεχνάτε να βάλετε ζώνη και να ασφαλίσετε τα παιδιά στα ειδικά παιδικά καθίσματα αυτοκινήτου. Τηρείτε τα όρια ταχύτητας, προσπερνάτε μόνο αν έχετε καλή ορατότητα και προσέχετε διπλά - το οδόστρωμα μπορεί να είναι κατεστραμμένο, ο οδηγός που έρχεται από το αντίθετο ρεύμα ίσως να μην σας είδε, η γιαγιά ή ο παππούς ίσως αποφασίσει να διασχίσει το οδόστρωμα παρόλο που δεν σας έχει δει.

Καλές και ασφαλείς διακοπές για εσάς και τους αγαπημένους σας!

23 Ιουνίου 2015

Μερικά διδάγματα από το συνέδριο SafeChania2015

Ενδιαφέρουσες πρωτοβουλίες, όμορφες ιδέες αλλά και πολλές ελλείψεις και παρωχημένες αντιλήψεις για την προστασία των πολιτών από ατυχήματα και καταστροφές στην καθημερινότητα
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 23 Ιουνίου 2015 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-205)

Και το φετινό όπως και το αντίστοιχο Συνέδριο του 2014 στη Ρόδο στηρίχτηκε στην αρχή σύμφωνα με την οποία το τρίγωνο της γνώσης - εκπαίδευση, έρευνα και καινοτομία - παράγει χρήσιμες λύσεις που μπορούν να τεθούν στην υπηρεσία της αντιμετώπισης ατυχημάτων και καταστροφών. Δυστυχώς όμως, οι καινοτομίες από τα ανώτατα και τα ανώτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα δεν φτάνουν σχεδόν ποτέ στο πεδίο, είτε γιατί δεν συνοδεύονται από σαφές επιχειρηματικό μοντέλο είτε γιατί η γενίκευση της εφαρμογής τους είναι αδύνατη αφού δεν διατίθενται τα απαραίτητα κονδύλια από τις αρμόδιες για την προστασία του πολίτη υπηρεσίες.

Συχνά μάλιστα, οι εν λόγω υπηρεσίες επιμένουν σε λύσεις που έχουν αποδειχτεί αναποτελεσματικές στο παρελθόν. Πάρτε για παράδειγμα τις πινακίδες των χώρων συγκέντρωσης του κόσμου σε περίπτωση σεισμού. Τα Χανιά είχαν πρωτοπορήσει πριν από λίγα χρόνια στην εγκατάσταση τέτοιων πινακίδων σε πολλά σημεία της πόλης. Όμως, οι πινακίδες αυτές έγιναν στόχος γκράφιτι και αυτοκόλλητων διαφημιστικών για κλειδαράδες, αποχετεύσεις, λογιστές, υδραυλικούς και ηλεκτρολόγους ...

Θα περίμενε κανείς ότι οι αρμόδιες αρχές θα καταλάβαιναν ότι δεν θα έπρεπε να ξαναπετάξουν λεφτά για νέες πινακίδες αλλά να σκεφτούν άλλους τρόπους για την ενημέρωση του πληθυσμού. Πριν από τρία χρόνια είχαμε προτείνει από αυτήν εδώ τη στήλη έναν αποτελεσματικότερο τρόπο για να προστατευθούν οι πολίτες όχι μόνο σε περίπτωση σεισμού αλλά και από άλλα ατυχήματα και καταστροφές. Στηριζόταν στην αυτοοργάνωση σε επίπεδο πολυκατοικίας και γειτονιάς με έναν υπεύθυνο εθελοντή ο οποίος, αφού εκπαιδευόταν από τις αρμόδιες υπηρεσίες, θα αναλάμβανε να ενημερώσει τους πολίτες για το πώς θα πρέπει να ενεργήσουν πριν και κατά τη διάρκεια σεισμού αλλά και άλλων καταστροφών. Έτσι θα αξιοποιούνταν παραγωγικότερα και οι πολυάριθμες εθελοντικές ομάδες που δραστηριοποιούνται σε ολόκληρη την Κρήτη και ειδικότερα στο νομαρχιακό διαμέρισμα Χανίων.

Ένα άλλο πράγμα που έμαθα στο Συνέδριο ήταν οι αξιόλογες προσπάθειες που κάνει ο Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας για να ενημερώσει τους Δήμους και τα σχολεία σχετικά με την αντιμετώπιση των σεισμών. Μάλιστα, παρουσιάστηκε και μια πρωτότυπη άσκηση που έγινε πριν λίγο καιρό στη Χίο όπου με έκπληξη διαπίστωσα την εμπλοκή όλων των φορέων - ακόμη και των μέσων ενημέρωσης - σε όλα τα στάδια της άσκησης.

Είναι πράγματα που τα γράφουμε εδώ και καιρό σε αυτή τη στήλη και τα κηρύττουμε σε κάθε ευκαιρία σε ημερίδες, παρουσιάσεις και συζητήσεις. Και χαιρόμαστε ιδιαίτερα όταν τα βλέπουμε να εφαρμόζονται και στην πράξη. Είναι κρίμα όμως που πολλοί υπεύθυνοι πολιτικής προστασίας των δήμων της Κρήτης δεν αφιέρωσαν λίγο χρόνο για να παρακολουθήσουν το Συνέδριο και να αποκομίσουν χρήσιμες πληροφορίες και ιδέες για την καλύτερη προστασία των πολιτών …

Το πρόβλημα των επικοινωνιών έκτακτης τέθηκε επίσης επιτακτικά. Η έλλειψη ενός ενοποιημένου συστήματος διοίκησης, ελέγχου, συντονισμού, επικοινωνιών και πληροφόρησης (πρόκειται για το περίφημο C4I) εξαναγκάζει τον κόσμο της πολιτικής προστασίας να προσφεύγει σε λύσεις ανάγκης. Η χρησιμοποίηση της, εδώ και καιρό ξεπερασμένης, τεχνολογίας Tetra είναι σίγουρα μια λύση που εξασφαλίζει τουλάχιστον το απόρρητο των επικοινωνιών. Όμως δεν καλύπτει ανάγκες όπως η μετάδοση εικόνων, χαρτών και άλλων ψηφιακών πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο.

Έτσι, επιστρατεύονται σύγχρονες εφαρμογές για έξυπνα κινητά τηλέφωνα οι οποίες όμως δεν εντάσσονται σε ένα γενικό και τυποποιημένο σύστημα αλλά αποτελούν τοπικές πρωτοβουλίες, αξιέπαινες σίγουρα αλλά που ίσως να μην λειτουργήσουν σε περίπτωση καταστροφής όταν π.χ. τα δίκτυα της κινητής τηλεφωνίας θα είναι υπερφορτωμένα ή εκτός λειτουργίας. Επιπλέον, οι εν λόγω εφαρμογές ενδέχεται να αποτελέσουν στόχο κακόβουλου λογισμικού με στόχο να υποθηκευθεί η ασφάλεια και η αξιοπιστία των μεταδιδόμενων πληροφοριών στο πλαίσιο οργανωμένων κυβερνοεπιθέσεων παραπλάνησης αρχών και κοινού.

Το συνέδριο ήταν σαφώς επικεντρωμένο στις μεγάλες καταστροφές και ιδιαίτερα στον σεισμικό κίνδυνο, που όμως δεν επιβαρύνουν τόσο την καθημερινότητα όσο άλλες απειλές όπως το κάπνισμα, οι διατροφικές συνήθειες, οι συμπεριφορές μας στο δρόμο, στο σπίτι, στην ψυχαγωγία. Δεν υποστηρίζει κανείς βέβαια ότι δεν θα πρέπει να ασχολούμεθα με τις μεγάλες καταστροφές όπως οι σεισμοί, οι πλημμύρες, οι δασικές πυρκαγιές, η κλιματική αλλαγή. Ιδίως, όταν οι καταστροφές αυτές δημιουργούν λίγα θύματα αλλά μεγάλες οικονομικές ζημιές. Όμως, ακόμη και γι' αυτές τις καταστροφές θα πρέπει να εστιαστούμε στην πρόληψη επηρεάζοντας τις ανθρώπινες συμπεριφορές - πως και που κτίζουμε τα σπίτια μας, πως οδηγούμε, πως διασκεδάζουμε, αν καθαρίζουμε τα ξερόχορτα και αν ανάβουμε φωτιές κατά την περίοδο που αυτό απαγορεύεται.

Το θετικότερο στοιχείο του Συνεδρίου πάντως, είναι ότι ορισμένοι αρμόδιοι αρχίζουν να συνειδητοποιούν ότι πρέπει να δικτυωθούν για να μάθουν από την ακαδημαϊκή κοινότητα γενικότερα αλλά και από τους συναδέλφους τους, ιδιαίτερα τους παλαιότερους που διαθέτουν πολύχρονη εμπειρία.

Ένας από αυτούς, ο φίλος Κώστας Κοκολάκης, επί σειρά ετών υπεύθυνος πολιτικής προστασίας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και της αποκεντρωμένης διοίκησης Μακεδονίας - Θράκης, παρουσίασε γεγονότα από την πολύχρονη εμπειρία του που καταδεικνύουν ότι έχουμε ακόμη πολύ δρόμο να κάνουμε για να πούμε ότι ως χώρα έχουμε οργανωθεί αποτελεσματικά στον τομέα της πολιτικής προστασίας. Αλληλεπικαλυπτόμενες και αντικρουόμενες αρμοδιότητες με βάση τους ισχύοντες νόμους, υποστελέχωση υπηρεσιών, έλλειψη εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα, προσωπικές στρατηγικές και πολλά άλλα επιτείνουν τους κινδύνους και δυσχεραίνουν το συντονισμό του έργου της επέμβασης και της αντιμετώπισης πυρκαγιών, σεισμών και άλλων μεγάλων καταστροφών.

Το επόμενο συνέδριο θα γίνει τον Ιούνιο του 2016 στην Αλεξανδρούπολη και το μεθεπόμενο το 2017 στην Αθήνα …

Ελληνική γλώσσα και πολιτισμός στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Η παγκόσμια θέση της ελληνικής γλώσσας κατοχυρώθηκε χάρις και στις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την οποία τα ελληνικά είναι μια από τις 24 ισότιμες επίσημες γλώσσες
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 23 Ιουνίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-15)

Ακούω και διαβάζω συχνά καταστροφικές ιστορίες για την γλώσσα μας που συρρικνώνεται. Για το αλφάβητό μας που θα αντικατασταθεί από το λατινικό - ιδίως στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές λόγω της επέκτασης της χρήσης των greeklish. Για την πολιτιστική μας αλλοτρίωση που προωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση. Μύθοι και φήμες ανυπόστατες αν γνωρίζει κανείς τα πραγματικά γεγονότα.

Τα ελληνικά ισότιμη επίσημη γλώσσα της Ένωσης
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι ένας χαλαρός διακυβερνητικός οργανισμός αλλά μια υπερεθνική οντότητα στην οποία τα κράτη μέλη έχουν εκχωρήσει κάποιες αρμοδιότητες, με αποτέλεσμα η Ένωση να παράγει νομικές πράξεις που συχνά εφαρμόζονται απ' ευθείας στους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Όμως, οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν στη γλώσσα τους το νόμο που καλούνται να εφαρμόσουν. Γι' αυτό και η Ένωση λειτουργεί με 24 ισότιμες επίσημες γλώσσες, μια από τις οποίες είναι και τα ελληνικά.

Αυτή η πολυγλωσσία που είναι θεσμικά κατοχυρωμένη, μεταφράζεται στην πράξη στην υποχρέωση δημοσίευσης των επίσημων εγγράφων και στα ελληνικά. Επιπλέον τα ελληνικά κείμενα έχουν και την ίδια νομική ισχύ με τα κείμενα στις άλλες γλώσσες. Τέλος, οι έλληνες πολίτες μπορούν να γράψουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη γλώσσα τους για να καταγγείλουν μια παρανομία, μιαν απάτη ή για να ζητήσουν πληροφορίες για ένα θέμα ευρωενωσιακού ενδιαφέροντος.

Μάλιστα, για να ανταποκριθούν σε αυτές τους τις υποχρεώσεις τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι και ο μεγαλύτερος εργοδότης ελληνόφωνων μεταφραστών παγκοσμίως αφού απασχολούν συνολικά καμιά 200 μεταφραστές ελληνικής σε Βρυξέλλες και Λουξεμβούργο. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη συγκέντρωση ελληνόφωνων μεταφραστών από την εποχή που οι Ο' (εβδομήκοντα) μετέφρασαν την Πεντάτευχο από τα εβραϊκά στα ελληνικά στην Αλεξάνδρεια.

Τα ελληνικά σε ΟΛΟΥΣ τους υπολογιστές
Η ευρωενωσιακή αυτή πολυγλωσσία οδήγησε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και σε μιαν άλλη πολύ σημαντική εξέλιξη. Η εισαγωγή της πληροφορικής σε όλες τις υπηρεσίες της Ένωσης δημιούργησε την ανάγκη υποστήριξης και των ελληνικών σε όλα τα συστήματα. Στους επεξεργαστές κειμένου, στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και φυσικά στις βάσεις δεδομένων.

Έτσι αναπτύχθηκε η ελληνική έκδοση της βάσης νομικών δεδομένων Celex (η σημερινή Eur-Lex) που περιλαμβάνει όλη τη νομοθεσία και τη νομολογία της Ένωσης καθώς και τις σχετικές προπαρασκευαστικές πράξεις. Αλλά και η βάση δεδομένων ορολογίας Eurodicauton (η σημερινή IATE) με τους όρους που χρησιμοποιούνται στα έγγραφα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το σημαντικό αυτό έργο, με το οποίο κατοχυρώθηκε και επίσημα η θέση των ελληνικών στα συστήματα πληροφορικής ακολούθησε η έκδοση των λειτουργικών προδιαγραφών για την υποστήριξη της εκτεταμένης πολυγλωσσίας, δηλαδή της πολυγλωσσίας που περιελάμβανε και τις γλώσσες των υποψηφίων για προσχώρηση χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Καθορίστηκαν οι γλώσσες που έπρεπε να υποστηρίζονται. Οι χαρακτήρες. Τα πληκτρολόγια για την εισαγωγή των δεδομένων. Οι κωδικοποιήσεις των χαρακτήρων. Και τέλος οι αλφαβητικές κατατάξεις.

Οι εν λόγω προδιαγραφές υιοθετήθηκαν από το 1995 και μετά από όλες τις μεγάλες εταιρείες πληροφορικής που τις εφάρμοσαν σε όλα τα συστήματά τους παγκοσμίως. Και φυσικά, οι προδιαγραφές αυτές περιελάμβαναν και τα ελληνικά με βάση τα οικεία ελληνικά και διεθνή πρότυπα που είχαν εντωμεταξύ θεσπιστεί από τον Ελληνικό και τον Διεθνή Οργανισμό Τυποποίησης (ΕΛΟΤ και ISO). Κάτι που μάλλον δεν θα είχε επιτευχθεί, τουλάχιστον με την ίδια ευκολία, αν δεν είχαν παρέμβει ενεργά οι υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβάλλοντας τη νομική υποχρέωση υποστήριξης των ελληνικών σε όλα τα συστήματα πληροφορικής που κυκλοφορούν στην Ευρώπη.

Άραγε πόσοι χρήστες του διαδικτύου συνειδητοποιούν, όταν καταφέρονται εναντίον της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα ελληνικά, ότι η Ένωση την οποία κατηγορούν έχει φροντίσει να μπορούν να εκφράζονται στη γλώσσα τους χωρίς πρόβλημα; Και πόσοι από αυτούς που καταφέρονται εναντίον των greeklish γνωρίζουν ότι η χρήση τους σταδιακά περιορίζεται, όπως διαπιστώθηκε και σε πρόσφατη σχετική ημερίδα του Οργανισμού για την Διάδοση της Ελληνικής Γλώσσας;

Υποστήριξη της πολιτιστικής παράδοσης
Μια άλλη άγνωστη σχετικά διάσταση της ενωμένης Ευρώπης, είναι ο σεβασμός της ιστορίας, του πολιτισμού και των παραδόσεων των ευρωπαϊκών λαών, σεβασμός που αποτελεί έναν από τους πυλώνες των Συνθηκών. Ναι, ο πολιτισμός δεν αποτελεί αποκλειστική ούτε συντρέχουσα ενωσιακή αρμοδιότητα. Αλλά στις Συνθήκες παράλληλα με τους άλλους στόχους περί εσωτερικής αγοράς, περί προστασίας του περιβάλλοντος, περί εδαφικής συνοχής και περί νομισματικής ένωσης προβλέπεται ότι «η Ένωση σέβεται τον πλούτο της πολιτιστικής και γλωσσικής της πολυμορφίας και μεριμνά για την προστασία και ανάπτυξη της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς».

Έτσι, η Ένωση υποστηρίζει 30 χρόνια τώρα τον θεσμό της πολιτιστικής πρωτεύουσας της Ευρώπης. Από το 1985 που θεσπίστηκε, με πρώτη την Αθήνα, μέχρι φέτος με πολιτιστικές πρωτεύουσες της Ευρώπης την βελγική Μόνς και την πολωνική Πίλσεν, ο θεσμός έχει συμβάλλει στην προβολή του Ευρωπαϊκού πολιτισμού σε όλες του τις εκφάνσεις. Η Ένωση, υποστηρίζει ακόμη τις λογοτεχνικές μεταφράσεις, τη δικτύωση νέων καλλιτεχνών, την παραγωγή και διανομή ταινιών για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση (πρόγραμμα Media), τις ημέρες και τα βραβεία πολιτιστικής κληρονομιάς καθώς και τα βραβεία σύγχρονης αρχιτεκτονικής.

Ένα άλλο σημαντικό έργο που υποστηρίζει η Ένωση είναι η μεγάλη ψηφιακή βιβλιοθήκη Europeana. Στόχος της είναι η διασύνδεση όλων των βιβλιοθηκών της Ευρώπης και η ψηφιοποίηση όλων των ευρωπαϊκών πολιτιστικών θησαυρών προκειμένου να είναι διαθέσιμοι σε όλους τους πολίτες μέσω του διαδικτύου. Αλλά και η ελληνική έκδοση της ευρωπαϊκής υπηρεσίας ειδήσεων Euronews, η οποία για εμπορικούς λόγους δεν μεταδίδεται ελεύθερα στη χώρα μας παρά μόνο μέσω συνδρομητικών υπηρεσιών ή του διαδικτύου …

Είναι καλό να αγωνιούμε για τη γλώσσα και τον πολιτισμό μας. Αλλά δεν θα πρέπει να κατηγορούμε τους φορείς εκείνους χάρις στους οποίους έχει επιτευχθεί η διεθνής τους νομική κατοχύρωση και θωράκιση στο σύγχρονο οπτικοακουστικό διαδικτυακό οικοσύστημα του 21ου αιώνα.

20 Ιουνίου 2015

Εμπρός στο δρόμο που άνοιξε ο Νίκος Μουδάκης

Μιμούμενος τον φίλο Νίκο Μουδάκη καθάρισα μερικές πινακίδες που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο οδηγούς και πεζούς …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 16 Ιουνίου 2015 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-204)

Ο διαδικτυακός μου φίλος και εθελοντής Νίκος Μουδάκης ξεκίνησε πριν από λίγο καιρό μια προσπάθεια καθαρισμού ορισμένων πινακίδων που είχαν σκεπαστεί από αυτοκόλλητες διαφημίσεις και γκράφιτι. Τον συγχάρηκα διαδικτυακά και είδα με χαρά ότι η προσπάθειά του προβλήθηκε και από ορισμένα τοπικά μέσα ενημέρωσης. Έτσι, με την ευκαιρία της πρόσφατης επίσκεψής μου στα Χανιά αποφάσισα να τον μιμηθώ.

Έχω παρατηρήσει ότι πολλές από τις πινακίδες σήμανσης του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας που έχουν μουντζουρωθεί από τους σύγχρονους βανδάλους θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τη ζωή οδηγών αλλά και κατοίκων. Έτσι την περασμένη Κυριακή το πρωί αποφάσισα να ασχοληθώ σοβαρά με το πρόβλημα. Με βάση τις συμβουλές του Νίκου, είχα προμηθευτεί από την προηγούμενη ένα μπουκάλι με υλικό αντι-γκράφιτι από ένα χρωματοπωλείο, ένα δοχείο με νερό και ψεκαστήρα (για τα αυτοκόλλητα), μια σπάτουλα, μερικά σφουγγαράκια και πολύ καλή διάθεση.

Μερικές πινακίδες βέβαια είτε έχουν ξεθωριάσει τελείως (π.χ. μια πινακίδα κοντά σε σχολείο στον Άγιο Ονούφρη) είτε έχουν καταστραφεί πλήρως (π.χ. μια πινακίδα προς το αεροδρόμιο). Κάποιες είχαν κρυφτεί πίσω από πυκνή βλάστηση – με ένα κλαδευτήρι ξαναείδαν το φως του ήλιου. Και μια στον Καλαθά, την οποία είχα επισημάνει από τον Οκτώβριο του 2011, όχι μόνο δεν είχε καθαριστεί αλλά την βρήκα και με δυο τρύπες, μάλλον από σφαίρες …

Δεν ξέρω ποιος έχει την ευθύνη για τις πινακίδες – ο Δήμος, η Αντιπεριφέρεια, η Περιφέρεια ή κάποιο Υπουργείο στην Αθήνα. Ξέρω ότι όσοι έχουν πέσει θύματα τροχαίων λόγω κακής σήμανσης θα μπορούσαν να ζητήσουν όχι μόνο αποζημιώσεις αλλά και τον καταλογισμό ποινικών ευθυνών από όλες τις αρμόδιες αρχές που δεν φρόντισαν να συντηρήσουν τις πινακίδες σήμανσης – τουλάχιστον αυτές που προειδοποιούν για επερχόμενο κίνδυνο.

Ελπίζω επίσης το παράδειγμα του Νίκου Μουδάκη να ακολουθήσουν και άλλοι ευαισθητοποιημένοι πολίτες και να αφιερώσουν λίγο από τον χρόνο τους για να προστατεύσουν τα παιδιά τους, τους συνανθρώπους τους, τη γειτονιά τους. Εγώ πάντως μόλις ξανακατέβω στα Χανιά θα επαναλάβω την προσπάθεια όσες φορές χρειαστεί. Στο κάτω-κάτω της γραφής όλη η εργασία χρειάστηκε κάτι περισσότερο από μία ώρα …

16 Ιουνίου 2015

Ο υγιής ανταγωνισμός στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Μερικά παραδείγματα από την εφαρμογή της ενωσιακής πολιτικής στον τομέα του ανταγωνισμού που καταδεικνύουν τα οφέλη που αποκομίζουν οι ευρωπαίοι καταναλωτές
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 16 Ιουνίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-14)

Ακούμε συχνά συνθήματα κατά της νεοφιλελεύθερης Ευρώπης των μονοπωλίων. Κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου όλα τα ρυθμίζουν οι αγορές, όπου οι μεγάλες εταιρείες έχουν ξεσαλώσει και εκμεταλλεύονται τους φτωχούς καταναλωτές με κάθε τρόπο. Προσωπικά, δεν γνωρίζω σε ποια Ευρωπαϊκή Ένωση αναφέρονται όσοι υποστηρίζουν αυτές τις απόψεις. Η Ευρωπαϊκή Ένωση που γνωρίζω εγώ έχει μια από τις αυστηρότερες αντιμονοπωλιακές νομοθεσίες παγκοσμίως και έχει κατ’ επανάληψη επιβάλει πρόστιμα ακόμη και σε κολοσσούς όπως η πάλαι ποτέ IBM αλλά και πιο πρόσφατα η Microsoft.

Οι δεσπόζουσες θέσεις στο στόχαστρο
Μιλάμε για δεσπόζουσα θέση, όταν μια μεγάλη εταιρεία θέλει να επιβάλει ορισμένα από τα προϊόντα της στην αγορά υποχρεώνοντας τους πελάτες της να τα αγοράσουν μαζί με άλλα δικά της προϊόντα ευρείας κατανάλωσης. Με τον τρόπο αυτό κάθε ανταγωνιστής της μεγάλης εταιρείας βρίσκεται σε μειονεκτική θέση και εξαναγκάζεται σε κλείσιμο γιατί δεν μπορεί να πουλήσει τα προϊόντα του.

Κάτι τέτοιο έκανε η Microsoft που υποχρέωνε τους αγοραστές του λειτουργικού συστήματος Windows να χρησιμοποιούν μόνο τον δικό της φυλλομετρητή για να έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή της επέβαλε πρόστιμο και την υποχρέωσε να δίνει τη δυνατότητα στους χρήστες να επιλέγουν τον φυλλομετρητή της αρεσκείας τους.

Άλλες εταιρείες δεν κοινοποιούν τις προδιαγραφές διαλειτουργικότητας των προϊόντων τους σε μικρότερες εταιρείες που κατασκευάζουν εξειδικευμένα προϊόντα για συγκεκριμένα τμήματα της αγοράς. Ή χρησιμοποιούν άλλες αντιδεοντολογικές πρακτικές για να παρεμποδίσουν την διάθεση των προϊόντων τους οι εταιρείες που δεν ελέγχονται εξ ολοκλήρου από αυτές.

Τα κράτη μέλη έχουν εκχωρήσει στην Ένωση την αρμοδιότητα για την εφαρμογή των ενωσιακών κανόνων του ανταγωνισμού γιατί μόνο αυτή έχει το μέγεθος και τη δυνατότητα να αντιταχθεί σε εταιρείες κολοσσούς επιβάλλοντας πρόστιμα και θέτοντας όρους.

Αυστηρά πρόστιμα για τα καρτέλ
Πριν από λίγα χρόνια οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές εταιρείες παραγωγής τσιμέντου συμφώνησαν μυστικά να καθορίσουν τις τιμές πώλησης των προϊόντων τους έτσι ώστε να αυξήσουν τα κέρδη τους. Έφτιαξαν δηλαδή ένα καρτέλ, κάτι που απαγορεύεται ρητά από την ενωσιακή νομοθεσία. Μετά από καταγγελία και αφού παρακολούθησε την αγορά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να επέμβει.

Μιαν ωραία πρωία, τα γραφεία όλων των εταιρειών τσιμέντου δέχτηκαν την επίσκεψη των ελεγκτών της Επιτροπής. Ελέγχθηκαν όλα τα αρχεία ακόμη και οι ανεπίσημες σημειώσεις των στελεχών. Τα αποδεικτικά στοιχεία της σύστασης του καρτέλ ήταν ακαταμάχητα. Όσες εταιρείες δεν επέτρεψαν την είσοδο των ελεγκτών στα γραφεία τους υποχρεώθηκαν να το κάνουν με εντολή του τοπικού εισαγγελέα και την παρέμβαση της αστυνομίας.

Όλες οι εταιρείες του καρτέλ του τσιμέντου καταδικάστηκαν σε μεγάλα πρόστιμα. Όπως και οι ναυτιλιακές εταιρείες στις γραμμές Ελλάδας-Ιταλίας που και αυτές είχαν συμπήξει καρτέλ. Τα πρόστιμα μάλιστα μπορούν να ανέλθουν μέχρι και σε ποσοστό 10% του ετήσιου κύκλου εργασιών της εταιρείας … Ποια μεγάλη εταιρεία δεν είδε τους ελεγκτές της Επιτροπής τα ξημερώματα στα γραφεία της και δεν τους φοβήθηκε;

Συγχωνεύσεις και καταναλωτές
Όταν δύο μεγάλες εταιρείες θέλουν να συγχωνευθούν θα πρέπει, υπό ορισμένες προϋποθέσεις να λάβουν έγκριση από τις αρχές ανταγωνισμού της ΕΕ. Είναι υποχρεωμένες να το κάνουν όταν ο συνδυασμένος κύκλος εργασιών τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την συγχώνευση ξεπερνά ένα ορισμένο ποσό. Και αν προβλέπεται ότι η νέα εταιρεία που θα προκύψει από την συγχώνευση θα καταλάβει δεσπόζουσα θέση στην συγκεκριμένη αγορά καταλαμβάνοντας σημαντικό μερίδιό της.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να απορρίψει το αίτημα συγχώνευσης όπως έκανε το 2001 όταν απέρριψε το αίτημα συγχώνευσης της General Electric με την Honeywell παρόλο που αμφότερες οι εταιρείες έδρευαν εκτός της Ένωσης. Ή να επιβάλει κάποιους όρους ανοίγματος της αγοράς στον ανταγωνισμό όπως έγινε με την συγχώνευση Ολυμπιακής και Aegean – με αποτέλεσμα την είσοδο στην ελληνική αγορά της ιρλανδικής εταιρείας χαμηλού κόστους Ryanair που άρχισε να εκτελεί και δρομολόγια σε πτήσεις εσωτερικού.

Κρατικές ενισχύσεις και απελευθέρωση αγορών
Ένας άλλος τομέας στον οποίο επεμβαίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι και οι κρατικές ενισχύσεις. Ξέρετε, τα χρήματα που δίνει το κράτος για να ενισχύσει συγκεκριμένους κλάδους (π.χ. αγρότες) ή και εταιρείες (π.χ. Ολυμπιακή). Αυτές οι κρατικές ενισχύσεις δεν θα πρέπει να δημιουργούν στρέβλωση του ανταγωνισμού στο πλαίσιο της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς και γι’ αυτό πρέπει να λάβουν κάθε φορά την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Εκατοντάδες τέτοιες ενισχύσεις εγκρίνονται κάθε χρόνο σε τομείς όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, το περιβάλλον, η γεωργία ή και οι μεταφορές π.χ. για την εξυπηρέτηση άγονων γραμμών ή εξόχως απόκεντρων περιοχών.

Μερικές όμως που αποβλέπουν εξόφθαλμα στην διατήρηση ζημιογόνων επιχειρήσεων και κλάδων κρίνονται ασυμβίβαστες με την ενωσιακή νομοθεσία και οι επιδοτηθέντες καλούνται να επιστρέψουν τα ποσά που έχουν λάβει. Αλλιώς, η Επιτροπή προσφεύγει στο Δικαστήριο εναντίον του κράτους μέλους που παρανόμησε.

Τέλος, η πολιτική του ανταγωνισμού αποβλέπει στην απελευθέρωση των αγορών σε ελεγχόμενους κλάδους της οικονομίας στους οποίους μέχρι πρότινος κυριαρχούσαν κατεστημένα κρατικά μονοπώλια. Οι τηλεπικοινωνίες και οι εναέριες μεταφορές είναι οι πιο γνωστοί από αυτούς τους κλάδους. Με την απελευθέρωση έγινε δυνατή η μείωση των τιμών και η προφορά καλύτερων και πιο καινοτόμων υπηρεσιών στους καταναλωτές.

Κι όλα αυτά χάρις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την οποία μερικοί κατηγορούν αβασάνιστα, από άγνοια ή υστεροβουλία, ότι εξυπηρετεί τα μονοπώλια και τις πολυεθνικές …

09 Ιουνίου 2015

Απροσεξία μου, μ’ άναψες φωτιές

Η καλύτερη προφύλαξη από τη φωτιά στο σπίτι είναι η προσοχή και η ετοιμότητα αλλά πάνω απ’ όλα η πρόληψη …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 9 Ιουνίου 2015 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-203)

Πατάτες ήθελε να τηγανίσει. Έριξε το λάδι στο τηγάνι κι άναψε το μάτι. Εκείνη τη στιγμή κτύπησε το τηλέφωνο. Ήταν μια καλή φίλη. «Χαθήκαμε!». «Έχω πέσει με τις δουλειές». «Κι εμείς είχαμε αρρώστιες! Νοσοκομεία και τρεξίματα». «Για πες μου. Τίποτα σοβαρό ελπίζω!». «Όχι. Να μια μικροεπέμβαση …» Λίγα λεπτά αργότερα, το τηλεφώνημα διακόπηκε απότομα. Το σπίτι είχε αρχίσει να γεμίζει καπνούς. Όρμησε στην κουζίνα αλλά ήταν αργά. Το τηγάνι είχε λαμπαδιάσει και τώρα καιγόταν τα ντουλάπια πάνω από την ηλεκτρική κουζίνα. Η θερμοκρασία ανυπόφορη. Ο καπνός της έκαιγε τα πνευμόνια. Ευτυχώς, βγήκε εγκαίρως έξω και τηλεφώνησε στο 199 της Πυροσβεστικής.

Όταν ήλθαν οι πυροσβέστες η φωτιά είχε μεταδοθεί στο σαλόνι. Ο πυκνός καπνός από τα πλαστικά, τα έπιπλα, τις κουρτίνες γεμάτος καρκινογόνες διοξίνες γέμιζε τώρα όλο το σπίτι. Το νερό που έριξαν οι πυροσβέστες κατέστρεψε ό,τι είχε απομείνει … Ολική καταστροφή! Ευτυχώς, το σπίτι ήταν ασφαλισμένο επειδή δεν είχε ξεπληρωθεί ακόμη το στεγαστικό δάνειο … «Κάτι είναι κι αυτό μέσα στην ατυχία μας!» σκέφτηκε …

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Πυροσβεστικού Σώματος στην Κρήτη το 2014 σημειώθηκαν 809 αστικές πυρκαγιές από τις οποίες οι 198 στο νομό Χανίων. Γενικά, οι περισσότερες αστικές πυρκαγιές ξεσπούν το Σαββατοκύριακο και από τις 12 το μεσημέρι έως τις 9 το βράδυ. Με βάση τα στατιστικά ολόκληρης της χώρας για το 2014, η Πυροσβεστική επεμβαίνει κατά μέσον όρο 41 φορές την ημέρα, έχει σώσει 42 ζωές και περιουσία αξίας 816 εκατομμυρίων ευρώ.

Έχουμε γράψει και παλιότερα για τις πυρκαγιές που ξεσπούν στα σπίτια αλλά είναι χρήσιμο να επαναλάβουμε μερικά πράγματα που θα πρέπει να γνωρίζουμε όλοι.

Πρόληψη. Η φωτιά είναι στην πραγματικότητα μια χημική αντίδραση. Το υλικό που καίγεται και το οποίο τις περισσότερες φορές αποτελείται από άτομα άνθρακα, αντιδρά με το οξυγόνο του αέρα για να παραχθεί διοξείδιο του άνθρακα, νερό και κάποιες επιβλαβείς χημικές ουσίες – συνήθως διοξίνες. Για να υπάρξει φωτιά, εκτός από την καύσιμη ύλη και το οξυγόνο πρέπει να υπάρξει και κάποιο έναυσμα. Αυτό ανεβάζει τη θερμοκρασία της καύσιμης ύλης και επιτρέπει την έναρξη της καύσης. Πρόκειται για το περίφημο «τρίγωνο της φωτιάς» - καύσιμο, οξειδωτικό, έναυσμα.

Το λάδι στο τηγάνι θα αρπάξει όταν ζεσταθεί τόσο πολύ ώστε να ανάψουν οι ατμοί. Μην αφήνετε λοιπόν ποτέ το τηγάνι για το τηλέφωνο, για το επεισόδιο στην τηλεόραση, για τη γειτόνισσα που φωνάζει, για τους επισκέπτες που φλυαρούν. Μην ξεχάσετε την κατσαρόλα με το φαΐ πάνω στο αναμμένο μάτι. Γενικά, μην αφήνετε χωρίς επιτήρηση καμία ηλεκτρική συσκευή στο σπίτι – ιδίως τις παλιότερες. Πλυντήρια πιάτων και ρούχων, στεγνωτήρια, ηλεκτρικές ψηστιέρες, μπάρμπεκιου με αέριο, θερμαντικά σώματα, κλιματιστικά.

Ακόμη μην υπερφορτώνετε τις πρίζες συνδέοντας πολλές συσκευές. Οι γραμμές του ηλεκτρικού ρεύματος ζεσταίνονται όταν υπερφορτωθούν και το πλαστικό από τις ίδιες τις πρίζες και τα καλώδια μπορεί να αναφλεγεί και να μεταδώσει τη φωτιά στα γύρω εύφλεκτα αντικείμενα.

Και φυσικά αν χτίζετε ή ανακαινίζετε σπίτι ή διαμέρισμα φροντίστε να χρησιμοποιήσετε άκαυστα υλικά για τις επενδύσεις, πόρτες που αντέχουν στις υψηλές θερμοκρασίες, άκαυστα ή βραδύκαυστα μονωτικά ή ακόμη και πυρίμαχες βαφές. Στοιχίζουν περισσότερο αλλά μπορεί να κάνουν τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου όταν κάποια απροσεξία οδηγεί στην καταστροφή …

Επέμβαση. Τι κάνουμε αν αντιληφθούμε τα πρώτα στάδια μιας φωτιάς; Αν τα πράγματα δεν έχουν προχωρήσει τόσο που να έχουμε καπνούς και υψηλές θερμοκρασίες θα πρέπει να ενεργήσουμε ώστε να σπάσουμε το τρίγωνο της φωτιάς. Κλείστε αμέσως το μάτι της κουζίνας για να μην ζεσταίνεται το λάδι. Προσοχή! ΜΗΝ ρίξετε ΠΟΤΕ νερό πάνω στο τηγάνι. Το νερό θα εξατμιστεί και θα συμπαρασύρει το αναμμένο λάδι στα ύψη με αποτέλεσμα δεκαπλάσια φλόγα και τεράστιες ζημιές – εγκαύματα και μετάδοση της πυρκαγιάς.

Αν έχετε πρόχειρο ένα καπάκι, σκεπάστε το τηγάνι αμέσως, προσέχοντας να μην καείτε. Στην ανάγκη χρησιμοποιείστε μια βρεγμένη (αλλά στυμμένη) πετσέτα για να σκεπάσετε το τηγάνι προστατεύοντας πρόσωπο και χέρια για να μην καείτε. Στο εμπόριο υπάρχουν ειδικές κουβέρτες πυρόσβεσης που μπορείτε να έχετε στην κουζίνα σας για κάθε ενδεχόμενο. Φυσικά, δεν αντικαθιστούν την επαγρύπνηση …

Αν η πυρκαγιά οφείλεται σε βραχυκύκλωμα ή αφορά ηλεκτρική συσκευή κλείστε αμέσως τον γενικό διακόπτη. ΜΗΝ ρίξετε ΠΟΤΕ νερό γιατί κινδυνεύετε από ηλεκτροπληξία. Σε κάθε περίπτωση, ιδίως για να προφυλαχτείτε από πυρκαγιές που μπορεί να ξεκινήσουν απροειδοποίητα τη νύχτα χρήσιμο είναι να υπάρχουν στο σπίτι ανιχνευτές καπνού. Στοιχίζουν ελάχιστα και μόλις αντιληφθούν τον ελάχιστο καπνό με τη σειρήνα τους ξεσηκώνουν τον κόσμο σώζοντας ζωές. Σε πολλές χώρες μάλιστα η εγκατάστασή τους είναι υποχρεωτική.

Χρήσιμοι μπορούν να αποδειχτούν και οι φορητοί πυροσβεστήρες. Αρκεί να γνωρίζετε πώς να τους χρησιμοποιήσετε και να τους έχετε συντηρήσει κατάλληλα πριν από την ημερομηνία λήξης τους. Με τους πυροσβεστήρες διοξειδίου του άνθρακα μπορούμε να σβήσουμε μικρές φωτιές ηλεκτρικών συσκευών όπως υπολογιστών. Οι πυροσβεστήρες σκόνης κάνουν για όλες σχεδόν τις φωτιές αλλά η σκόνη μπορεί να καταστρέψει υπολογιστές, κινητά και άλλες ηλεκτρονικές συσκευές επειδή καταστρέφει τα κυκλώματα. Οι πυροσβεστήρες αφρού είναι επίσης χρήσιμοι για πυρκαγιές με υγρά όπως το πετρέλαιο. Το νερό χρησιμοποιείται μόνο για χαρτιά, ξύλα, και υφάσματα.

Πάντως, αν δεν μπορέσετε να επέμβετε στα πρώτα 2-3 λεπτά μην προσπαθήσετε άλλο. Απομακρυνθείτε και καλέστε την πυροσβεστική στο 199. Η ζωή και η υγεία σας αξίζει πολύ περισσότερο από την περιουσία σας …

Αποκατάσταση. Όπως ανέφερα και στην αρχή, για τα σπίτια που έχουν αγοραστεί με ενυπόθηκο δάνειο είναι υποχρεωτική η ασφάλιση. Γενικά πάντως, στο πλαίσιο της πρόληψης είναι εξαιρετικά χρήσιμη μια ασφάλεια πυρός που να συνδυάζεται ενδεχομένως και με ασφάλεια κατά των ζημιών που προέρχονται και από διάφορα φυσικά φαινόμενα (πλημμύρες, σεισμοί, καταιγίδες).

Όμως με την πρόληψη, την επαγρύπνηση και την ετοιμότητα είναι σίγουρο πως δεν θα πιάσουν πότε φωτιά τα μπατζάκια σας …

08 Ιουνίου 2015

Παρανομίες και απάτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Ο ενημερωμένος και καλόπιστος πολίτης έχει τη δυνατότητα να απαιτήσει την εφαρμογή της ενωσιακής νομοθεσίας και την καταπολέμηση της απάτης - και να το πετύχει!
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 8 Ιουνίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-13)

Όπου θεσπίζονται νόμοι υπάρχουν και παραβάτες. Η ιδιαιτερότητα της Ένωσης είναι ότι οι παραβάτες της νομοθεσίας που θεσπίζουν από κοινού το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο είναι κατ' αρχάς τα κράτη μέλη που δεν την εφαρμόζουν. Φυσικά, σε ορισμένες περιπτώσεις οι παραβάσεις του ενωσιακού δικαίου σημειώνονται και από εταιρείες που δεν τηρούν π.χ. τους κανόνες του ανταγωνισμού ή που χρησιμοποιούν με παράνομο τρόπο τα κονδύλια του προϋπολογισμού της ΕΕ. Όμως τι μπορεί να κάνει ο πολίτης όταν διαπιστώνει την κακή ή την μη εφαρμογή της νομοθεσίας που έχει θεσπιστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση; Και τι μπορεί να κάνει αν διαπιστώσει απάτη σε βάρος του προϋπολογισμού της ΕΕ;

Όταν το κράτος παρανομεί
Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, ένας συνειδητοποιημένος πολίτης διαπίστωσε τη ρύπανση του περιβάλλοντος από τα σκουπίδια που πετούσαν οι γύρω δήμοι στην περιοχή του Κουρουπητού κοντά στα Χανιά. Μελέτησε τις σχετικές οδηγίες για τα στερεά και τα τοξικά και επικίνδυνα απόβλητα. Και διαπίστωσε ότι το ελληνικό κράτος απλώς δεν τις εφάρμοζε. Πήρε λοιπόν χαρτί και μολύβι και έγραψε μια καταγγελία προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Αυτή η απλή επιστολή έθεσε σε κίνηση μια ολόκληρη διαδικασία. Η Επιτροπή ζήτησε εξηγήσεις από τις ελληνικές αρχές. Όμως οι εξηγήσεις δεν ήταν ικανοποιητικές. Οι πολυάριθμες ανταλλαγές επιστολών κατέδειξαν πλήρως τις ελλείψεις της ελληνικής κρατικής μηχανής. Έτσι, τον Ιανουάριο του 1991 η Επιτροπή κατέθεσε προσφυγή εναντίον της Ελλάδας ενώπιον του Δικαστηρίου των τότε Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Η Ελλάδα καταδικάστηκε τον Απρίλιο του 1992 αλλά αγνόησε την απόφαση και δεν έκανε τίποτα!

Γι’ αυτό, το 1997 η Επιτροπή επανήλθε με νέα προσφυγή κατά της Ελλάδας με βάση την αναθεωρημένη Συνθήκη που προέβλεπε πλέον ημερήσιο πρόστιμο για τα κράτη που δεν εφάρμοζαν τις αποφάσεις του Δικαστηρίου. Το αποτέλεσμα ήταν το 2000 να καταδικαστεί εκ νέου η Ελλάδα σε πρόστιμο 20.000 ευρώ για κάθε μέρα μη εφαρμογής της απόφασης! Ευτυχώς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διέθεσε κάποια κονδύλια για την κατασκευή ενός εργοστασίου δεματοποίησης, ενός Χώρου Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ) και ενός εργοστασίου ανακύκλωσης. Η παλιά χωματερή σκεπάστηκε, φυτεύτηκαν δένδρα και λουλούδια, ο χώρος είναι σήμερα επισκέψιμος και αποτελεί περιοχή περιπάτου και αναψυχής μέχρι και τη μικρή παραλία του Κουρουπητού!

Κι όλα αυτά γιατί κάποιος πολίτης, αφού ενημερώθηκε, πήρε χαρτί και μολύβι και έγραψε μια καταγγελία. Αυτή είναι ακριβώς η διαδικασία που ακολουθείται όταν το κράτος παρανομεί. Ίσως να είναι χρονοβόρα και γραφειοκρατική. Είναι όμως σίγουρη και όταν είναι τεκμηριωμένη φέρνει πάντα αποτελέσματα.

Ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής και το Κοινοβούλιο
Τι συμβαίνει όμως αν η Επιτροπή δεν επιληφθεί της καταγγελίας του πολίτη; Αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν απαντήσει μέσα σε ένα μήνα στη συστημένη, με απόδειξη παραλαβής, επιστολή του πολίτη; Τότε ο πολίτης έχει δικαίωμα να γράψει στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή παραπονούμενος για την αδιαφορία της Επιτροπής και ζητώντας την επέμβαση του.

Ο Διαμεσολαβητής, θα ανοίξει μια υπόθεση και θα ζητήσει από την Επιτροπή εξηγήσεις. Αν η απάντηση δεν είναι ικανοποιητική, μπορεί να εκδώσει απόφαση κακοδιοίκησης κατά της Επιτροπής υποχρεώνοντας την να ενεργήσει τα δέοντα και να προχωρήσει την υπόθεση ως όφειλε.

Οι αποφάσεις του Διαμεσολαβητή διαβιβάζονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο οποίο ο ενδιαφερόμενος μπορεί επίσης να καταθέσει και σχετική αναφορά. Η αναφορά θα συζητηθεί από την Επιτροπή Αναφορών του Κοινοβουλίου και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να δικαιολογηθεί δημοσίως και να αναλάβει τη δέσμευση να προχωρήσει την υπόθεση.

Όλα τα παραπάνω, μπορούν να συνδυαστούν με ενημερώσεις των ευρωβουλευτών που θ καταθέσουν, εάν συμφωνήσουν, ερωτήσεις προς την Επιτροπή. Αλλά και με σχετική αρθρογραφία στον τύπο προκειμένου να ενημερωθεί και να κινητοποιηθεί η κοινή γνώμη. Μια συνδυασμένη και τεκμηριωμένη εκστρατεία για ένα δίκαιο αίτημα που αφορά τους πολίτες φέρνει πάντα αποτελέσματα.

Οι περιπτώσεις απάτης
Παρόλο που οι περιπτώσεις απάτης όσον αφορά τον προϋπολογισμό της ΕΕ βρίσκονται σε πολύ χαμηλά επίπεδα (1%) αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν εκλείψει πλήρως. Οι επιδοτήσεις στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής, οι χρηματοδοτήσεις έργων από τα περιφερειακά ταμεία αλλά και από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο για επιμορφωτικά σεμινάρια και άλλες δράσεις που αφορούν π.χ. ανέργους, αποτελούν συχνά δέλεαρ για διασπάθιση των χρημάτων του ευρωπαίου φορολογούμενου.

Η Ένωση έχει δημιουργήσει την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) στην οποία οι πολίτες μπορούν να καταγγείλουν κάποια απάτη που αφορά τις ενωσιακές χρηματοδοτήσεις. Φυσικά, η καταγγελίες πρέπει να είναι τεκμηριωμένες και σοβαρές και να μην γίνονται για προσωπική εκδίκηση ή επειδή ο καταγγέλλων έχει πλούσια φαντασία.

Το 2014 η OLAF άνοιξε 234 νέες υποθέσεις και ολοκλήρωσε 250 συνολικά έρευνες. Ο μέσος όρος διερεύνησης μιας υπόθεσης έχει πλέον κατέβει στους 21 μήνες διάρκεια που αποτελεί ρεκόρ πενταετίας. Μόνο το 2014 οι έρευνες της OLAF είχαν ως αποτέλεσμα προτάσεις για ανακτήσεις συνολικού ποσού 901 εκατ. ευρώ. Μερικές από τις υποθέσεις που χειρίστηκε η OLAF αφορούσαν την κατάσχεση 21 τόνων απομιμήσεων εντομοκτόνων στην Πολωνία, την καταπολέμηση του διακρατικού λαθρεμπορίου τσιγάρων, μια απάτη σχετικά με την ενωσιακή χρηματοδότηση της κατασκευής λιμενικών εγκαταστάσεων στην Ισπανία, κάποιες απάτες ναυτιλιακών εταιρειών που χρηματοδοτήθηκαν για να υποκαταστήσουν ορισμένες οδικές μεταφορές, μια απάτη σχετικά με την πώληση ιατρικού εξοπλισμού από την Σλοβενία στην Ουγγαρία, κ.ά.

Υπάρχουν όμως και οι περιπτώσεις αθέμιτου ανταγωνισμού και προστασίας των καταναλωτών για τις οποίες θα μιλήσουμε την επόμενη εβδομάδα …

03 Ιουνίου 2015

Ανθρωποκεντρική προστασία του πολίτη

Αν μερικά μέτρα για να αποφευχθούν ατυχήματα και καταστροφές αποτελούν ευθύνη της πολιτείας, η προστασία του κάθε πολίτη αποτελεί πρωταρχικά και δική του ατομική αρμοδιότητα …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 3 Ιουνίου 2015 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-202)

Έχουμε γράψει πολλά για την οργάνωση της προστασίας από ατυχήματα και καταστροφές με βάση τις απειλές αλλά και τις φάσεις αντιμετώπισης. Το κάπνισμα, η έλλειψη άσκησης, η υψηλή αρτηριακή πίεση, οι απροσεξίες στο σπίτι και στο δρόμο είναι οι σημαντικότερες απειλές σε ατομικό επίπεδο. Οι σεισμοί, οι πλημμύρες, η κλιματική αλλαγή και τα έντονα καιρικά φαινόμενα που την συνοδεύουν απειλούν κυρίως τις περιουσίες και τις υποδομές. Τέλος, νοιώθουμε ότι απειλούμαστε από την εγκληματικότητα, την τρομοκρατία και την μετανάστευση χωρίς οι φόβοι αυτοί να επαληθεύονται από τις στατιστικές.

Ανέκαθεν θαύμαζα τον Λεονάρντο Ντα Βίντσι, τον μεγάλο Iταλό πολύ-επιστήμονα και κατ' εξοχήν Homo Universalis (συνολικό ή καθολικό άνθρωπο) της Αναγέννησης. Ο Ντα Βίντσι είχε αναλύσει ανάμεσα στ' άλλα και τις ιδανικές διαστάσεις του ανθρώπινου σώματος με βάση τις μελέτες ενός Ρωμαίου αρχιτέκτονα, του Βιτρούβιου. Το αποτέλεσμα αυτής της ανάλυσης είναι το περίφημο σχεδιάγραμμα «Ο άνθρωπος του Βιτρούβιου».

Σκέφτηκα λοιπόν, πάνω σε αυτό το σχέδιο, που αποτελεί υπόδειγμα της συμμετρίας του ανθρώπινου σώματος και κατ' επέκταση του σύμπαντος, να απεικονίσω τις διάφορες απειλές από τις οποίες κινδυνεύει σε ατομική βάση ο κάθε άνθρωπος. Μάλιστα σκέφτηκα να κατατάξω τις απειλές αυτές με βάση την προέλευσή τους.

Δυνάμεις και τραυματισμοί. Οι συγκρούσεις στο πλαίσιο τροχαίων ατυχημάτων, και πτώσεων προκαλούν, συχνά θανατηφόρα, τραύματα. Οι τραυματισμοί από πυροβόλα όπλα, μαχαίρια ή και διαπροσωπική βία οφείλονται επίσης στις δυνάμεις που εξασκούνται στο ανθρώπινο σώμα. Τραύματα τέλος, προκαλούν τα αντικείμενα που πέφτουν ή τα σπίτια που καταρρέουν σε περίπτωση σεισμού. Όταν λοιπόν πατάμε γκάζι ή κυκλοφορούμε χωρίς κράνος, ας θυμηθούμε ότι η σύγκρουση του ανθρώπινου σώματος με άλλο στερεό σώμα προκαλεί πάντα σοβαρά τραύματα ιδίως όταν η σύγκρουση γίνει σε υψηλές ταχύτητες. Γι' αυτό, σκεφτείτε πως θα προλάβετε τις καταστάσεις που ενδέχεται να καταλήξουν σε συγκρούσεις του σώματός σας με αντικείμενα ή επιφάνειες σε υψηλές ταχύτητες.

Θερμότητα και εγκαύματα. Μια άλλη μορφή ενέργειας που μπορεί να βλάψει ιδιαίτερα το σώμα είναι η θερμότητα. Η φωτιά, το καυτό νερό ή το λάδι από την φριτέζα προκαλούν εγκαύματα, τα οποία όταν καλύπτουν μεγάλο μέρος του σώματος μπορεί να είναι και θανατηφόρα. Αλλά και η υπερβολική έκθεση στον δυνατό ήλιο του καλοκαιριού μπορεί να έχει πολύ δυσάρεστα αποτελέσματα (π.χ. ηλίαση, αφυδάτωση). Προφυλαχθείτε αποφεύγοντας την βραχεία έκθεση σε πηγές έντονης θερμότητας όπως το βραστό νερό ή η ψησταριά. Και την μακρόχρονη έκθεση σε πηγές θερμότητας όπως ο ήλιος.

Το νερό. Ο πλανήτης μας καλύπτεται κατά 71% από νερό και το ανθρώπινο σώμα αποτελείται κατά 60-65% από νερό. Αν και απαραίτητο για την διατήρηση της ζωής, το νερό μπορεί να αποδειχτεί θανατηφόρο. Μια πλημμύρα μπορεί να αφανίσει ανθρώπους και περιουσίες. Η Ελλάδα είναι πρώτη στους θανάτους από πνιγμούς, κυρίως στη θάλασσα. Και φυσικά η έλλειψη νερού, λόγω π.χ. παρατεταμένης ξηρασίας μπορεί να προκαλέσει μεγάλες καταστροφές. Σκεφτείτε τι προληπτικά μέτρα θα πάρετε για να προφυλαχτείτε από ενδεχόμενη πλημμύρα. Και μην κολυμπάτε φαγωμένοι, σε άγνωστα νερά ή όταν δεν ξέρετε καλό κολύμπι.

Ηλεκτρισμός. Μια άλλη πηγή ενέργειας που μπορεί να αποδειχτεί θανατηφόρα είναι και ο ηλεκτρισμός. Ο θάνατος από ηλεκτροπληξία οφείλεται στην διαταραχή των ηλεκτρικών ρευμάτων που εξασφαλίζουν τη λειτουργία της καρδιάς. Όταν το ρεύμα είναι υψηλής έντασης η καρδιά σταματά αμέσως, ενώ στα χαμηλά ρεύματα δημιουργείται μαρμαρυγή, δηλαδή καρδιακή αρρυθμία, η οποία αποβαίνει θανατηφόρα αν το θύμα δεν λάβει ιατρική βοήθεια (απιδίνωση). Δεν παίζουμε με πρίζες και γυμνά καλώδια και δεν πλησιάζουμε καλώδια από στύλους που βρίσκονται στο έδαφος. Σε περίπτωση καταιγίδας μόλις ακούσουμε βροντές καταφεύγουμε σε κλειστό χώρο (κτήριο, αυτοκίνητο) ποτέ σε ανοικτό χώρο, ποτέ κάτω από δέντρα ούτε στη θάλασσα.

Κάπνισμα, διατροφή και χημικές ουσίες. Πρόκειται για την μεγαλύτερη κατηγορία απειλών και αφορά τον αέρα που αναπνέουμε και κυρίως αυτά που τρώμε και πίνουμε. Ότι το κάπνισμα σκοτώνει το έχουν επιβεβαιώσει οι στατιστικές σε παγκόσμιο επίπεδο. Το λένε οι πνευμονολόγοι, οι καρδιολόγοι και οι ογκολόγοι. Το λένε η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Και παρόλα αυτά οι Έλληνες είμαστε πρωταθλητές στο κάπνισμα … Με τα ασφαλιστικά ταμεία σε κατάρρευση ας αναλογιστούμε πως θα πληρωθούν τα ιατρικά έξοδα όλων αυτών των καπνιστών όταν κάποτε αρρωστήσουν …

Η διατροφή αποτελεί επίσης σημαντικό παράγοντα διατήρησης της υγείας. Η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, η μείωση των οινοπνευματωδών, της καφεΐνης, των αναψυκτικών με πολύ ζάχαρη είναι πάγιες συμβουλές των γιατρών για καλύτερη υγεία.

Και φυσικά η σωστή χρήση ή ακόμη και η αποφυγή των διάφορων χημικών ουσιών που επιβαρύνουν την υγεία. Οι καρκινογενέσεις από την κακή χρήση των φυτοφαρμάκων και των εντομοκτόνων έχουν αποδειχτεί πέραν πάσης αμφιβολίας. Η αλόγιστη κατανάλωση τροφίμων με συντηρητικά (π.χ. κονσέρβες, αλλαντικά) είναι επίσης επιβλαβής για την υγεία. Όποιος ενημερώνεται σωστά διαβάζοντας τις συσκευασίες και ακολουθώντας τις οδηγίες σε καθημερινή βάση θα προστατεύσει καλύτερα τον ίδιο και την οικογένειά του.

Ψυχική καταπόνηση. Ζούμε στην εποχή της υπερπληροφόρησης και της ηχορύπανσης. Ζούμε στην εποχή της ηθικής και σεξουαλικής παρενόχλησης, της λεκτικής και ψυχολογικής βίας. Ζούμε στην εποχή της υπερκόπωσης και της επαγγελματικής εξουθένωσης. Ζούμε στην εποχή των πάσης φύσεως εξαρτήσεων (τυχερά παιχνίδια, ουσίες, δογματικές αντιλήψεις, διαδίκτυο).

Ζούμε όμως και στην εποχή που η ψυχολογία έχει προχωρήσει στη μελέτη όλων αυτών των φαινομένων, των επιδράσεων που έχουν στην ψυχική υγεία και των τρόπων αντιμετώπισής τους. Παράλληλα, αποδεικνύεται ότι το ανθρώπινο μυαλό έχει απεριόριστες δυνάμεις αντιμετώπισης όλων αυτών των καταστάσεων αρκεί να καταφέρει μόνο του ή με εξωτερική βοήθεια να βρει το κλειδί για να τις απελευθερώσει.

Ο ανθρώπινος νους είναι το ύψιστο εργαλείο που διαθέτουμε για να προφυλαχτούμε από δυσάρεστες καταστάσεις, από τα καθημερινά ατυχήματα, από τις μακροχρόνιες αρρώστιες από τις μεγάλες καταστροφές. Ας τον χρησιμοποιήσουμε αποτελεσματικά για να προφυλαχτούμε …

02 Ιουνίου 2015

Πώς να επηρεάσετε τις αποφάσεις που παίρνει η Ευρώπη

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ακούει τους πολίτες της, ιδίως όσους έχουν επιχειρήματα και στοιχεία και υποβάλλουν τις προτάσεις τους μέσω οργανωμένων ομάδων …
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 2 Ιουνίου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-12)

Πολλοί υποστηρίζουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφασίζει με βάση τις επιταγές των πολυεθνικών και των οργανωμένων συμφερόντων. Πως οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών αλλά και οι απλοί πολίτες είναι ανίσχυροι και δεν έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν τις αποφάσεις. Ότι οι απόψεις τους δεν μπορούν καν να ακουστούν. Κι όμως, οι πολίτες μπορούν να εισακουστούν από τα θεσμικά όργανα της Ένωσης και να επηρεάσουν τις αποφάσεις, είτε μεμονωμένα είτε πολύ περισσότερο ως οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ως τοπική ή περιφερειακή αυτοδιοίκηση, ως συνδικαλιστικές ενώσεις.

Οι διαβουλεύσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει, καθημερινά σχεδόν, διάφορα θέματα σε δημόσια διαβούλευση. Στις αρχές Ιουνίου, υπάρχουν ανοικτές 20 διαβουλεύσεις στην σχετική σελίδα που διατηρεί Επιτροπή με όλες τις διαβουλεύσεις (ec.europa.eu/yourvoice/consultations). Για κάθε διαβούλευση δημοσιεύεται ένα ενημερωτικό σημείωμα και οι πολίτες καλούνται να απαντήσουν σε μια σειρά από ερωτήματα εντός συγκεκριμένης προθεσμίας.

Τρεις από τις ανοικτές διαβουλεύσεις αφορούν το περιβάλλον. Η μια επικεντρώνεται στην Κυκλική Οικονομία δηλαδή στην οικονομία που αξιοποιεί έξυπνα τους πόρους ευνοώντας την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση των υλικών. Μια δεύτερη διαπραγματεύεται την καταλληλότητα της ενωσιακής νομοθεσίας για την προστασία της φύσης. Αφορά τις οδηγίες για την προστασία των οικότοπων και των πουλιών και την ανάγκη εκσυγχρονισμού τους προκειμένου να καταστούν αποτελεσματικότερες. Η τρίτη διαβούλευση αφορά την αναθεώρηση του κανονισμού για τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων που διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά.

Να αναφέρουμε εδώ ότι όλες σχεδόν οι νομοθετικές πράξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε αντίθεση με την εθνική νομοθεσία, περιλαμβάνουν ρήτρες για την υποβολή περιοδικών εκθέσεων εφαρμογής (συνήθως ανά διετία) αλλά και ρήτρες επανεξέτασης και αναθεώρησης (συνήθως ανά πενταετία). Με τον τρόπο αυτό υπάρχει η δυνατότητα να εντοπίζονται έγκαιρα οι αδυναμίες υλοποίησης και να εκδίδονται τροποποιητικές νομοθετικές πράξεις για την διόρθωση των προβλημάτων.

Δύο από τις ανοικτές διαβουλεύσεις αφορούν την κλιματική αλλαγή και συγκεκριμένα τα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν με ορίζοντα το 2030 για τον περιορισμό των αερίων του θερμοκηπίου, ιδίως από την γεωργία, τις αλλαγές χρήσης γης και την δασοπονία. Είναι προφανές ότι αφορούν μεγάλες επαγγελματικές ομάδες που θα επηρεαστούν από τις ενδεχόμενες αποφάσεις και που έχουν τώρα την ευκαιρία να διατυπώσουν τις απόψεις τους.

Το ίδιο σημαντικές για συγκεκριμένους επαγγελματικούς κλάδους είναι και τρεις διαβουλεύσεις στον τομέα της αλιείας. Η μια αφορά την αλιεία στη Βόρεια Αδριατική, η δεύτερη την βενθοπελαγική αλιεία στα δυτικά ύδατα της ΕΕ και η τρίτη το οικολογικό σήμα για τα προϊόντα αλιείας και υδατοκαλλιέργειας.

Άλλες διαβουλεύσεις αφορούν τον τομέα της ενέργειας και των μεταφορών, την ιχνηλασιμότητα και την ασφάλεια των προϊόντων καπνού, την διασυνοριακή ταχυδρομική αποστολή δεμάτων, τις δημόσιες συμβάσεις, την νέα ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας, τους ελέγχους για μετρητά που εισέρχονται ή εξέρχονται της Ένωσης, την μπλε κάρτα και τις εργατικές πολιτικές για τους μετανάστες και την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών στην ΕΕ.

Οι διαβουλεύσεις στην πράξη
Παρόλο που τα βασικά έγγραφα των διαβουλεύσεων δημοσιεύονται στα αγγλικά για λόγους ταχείας διεξαγωγής της διαβούλευσης, οι απαντήσεις μπορούν να υποβληθούν σε οποιαδήποτε από τις 24 επίσημες γλώσσες της Ένωσης, δηλαδή και στα ελληνικά. Στην τελευταία περίπτωση οι προτάσεις θα μεταφραστούν για να εξεταστούν από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Όλες οι απαντήσεις δημοσιεύονται στις ιστοσελίδες των αρμόδιων γενικών διευθύνσεων της Επιτροπής οι οποίες, αφού τις μελετήσουν διεξοδικά, θα συντάξουν μια συνολική έκθεση με τις προτάσεις που έχουν διατυπωθεί από τους περισσότερους αποκριθέντες και τα συμπεράσματα που προκύπτουν από τη διαβούλευση. Όμως στην έκθεση αναφέρονται και οι μειοψηφικές απόψεις, ιδίως όταν συνοδεύονται από ισχυρά επιχειρήματα με βάση στατιστικές αναλύσεις, επιστημονικές δημοσιεύσεις ή άλλα αντικειμενικά στοιχεία.

Η έκθεση, λαμβάνεται υπόψη κατά την εκπόνηση της σχετικής νομοθεσίας, μαζί με άλλα στοιχεία όπως μελέτες, δημοσκοπήσεις, ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Ευρωπαϊκής και Κοινωνικής Επιτροπής, της Επιτροπής των Περιφερειών, καθώς και εκτιμήσεις των επιπτώσεων των εναλλακτικών επιλογών πολιτικής και τα συμπεράσματα συνεδρίων και συζητήσεων σε ομάδες εργασίας εμπειρογνωμόνων και εκπροσώπων από τα κράτη μέλη.

Άλλες δυνατότητες παρέμβασης
Υποβάλλατε τις απόψεις σας στη διαβούλευση αλλά, παρόλα τα τεκμηριωμένα επιχειρήματά σας, δεν νομίζετε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγκινήθηκε και στην τελική έκθεση η άποψή σας αποτελεί απλή υποσημείωση; Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμβουλεύει να επικοινωνήσετε με τον ευρωβουλευτή σας και με τους εκπροσώπους της χώρας σας στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών.

Οι σαφώς διατυπωμένες προτάσεις που συνοδεύονται από αντικειμενικά επιχειρήματα με βάση επιστημονικές αναλύσεις και στοιχεία πολύ συχνά εισακούονται και αποτελούν μεταγενέστερα αντικείμενο τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όταν η νομοθετική πρόταση της Επιτροπής υποβληθεί προς έγκριση στους συν-νομοθέτες (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο). Ιδιαίτερα σημαντική είναι συχνά και η ευαισθητοποίηση του κοινού για το συγκεκριμένο θέμα μέσω δημοσιεύσεων και προβολής στα μέσα ενημέρωσης. Βέβαια, οι προτάσεις που ικανοποιούν συντεχνιακά ή ιδιωτικά συμφέροντα γρήγορα μπαίνουν στο περιθώριο αφού όλες οι προτάσεις αποτελούν αντικείμενο εξαντλητικής εξέτασης από επιτροπές στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, από ομάδες εργασίας στο Συμβούλιο και από επιτροπές εθνικών εμπειρογνωμόνων που συγκαλεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Αλλά, από την πολύχρονη εμπειρία μου στην Ευρωπαϊκή Ένωση ένα μπορώ να πω: οι σωστές, τεκμηριωμένες και πειστικές προτάσεις που αντανακλούν το κοινό συμφέρον των πολιτών επηρεάζουν πάντα τις τελικές αποφάσεις …

27 Μαΐου 2015

Αυτοκίνητο οποιουδήποτε χρώματος αρκεί να είναι γαλάζιο

Το ευρωπαϊκό αυτοκίνητο έχει σχεδιαστεί ώστε να προστατεύει στο μέγιστο τους επιβάτες αλλά και τους πεζούς που θα βρεθούν στο δρόμο του …
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 27 Μαΐου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-11)

Οδηγάτε ένα αυτοκίνητο. Αδιάφορο αν είναι γερμανικό, γιαπωνέζικο, γαλλικό ή ιταλικό. Βάζετε ζώνη, πατάτε φρένο, ανάβετε το φλας στις στροφές, κοιτάζετε στον καθρέφτη τα αυτοκίνητα που ακολουθούν. Χρησιμοποιείτε χωρίς ίσως να το ξέρετε επιμέρους στοιχεία του αυτοκινήτου που αποτελούν υποχρεωτικά αντικείμενο ευρωπαϊκών προδιαγραφών. Μάλιστα, αν δοκιμάζαμε να βάψουμε γαλάζιο κάθε σύστημα του αυτοκινήτου που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της ενωσιακής νομοθεσίας, όλα τα αυτοκίνητα θα ήταν εξ ολοκλήρου γαλάζια!

Πάνω απ’ όλα η ασφάλεια
Κάθε αυτοκίνητο πριν κυκλοφορήσει στην ενιαία αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να έχει πάρει «έγκριση τύπου» αφού υποβληθεί σε σχετικούς ελέγχους και δοκιμές. Η ενωσιακή νομοθεσία αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην ασφάλεια αφού επιτάσσει τα οχήματα να σχεδιάζονται, να κατασκευάζονται και να συναρμολογούνται έτσι ώστε «να ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος τραυματισμού των επιβατών και των λοιπών χρηστών του οδικού δικτύου».

Οι ευρωπαϊκές προδιαγραφές αφορούν κατ' αρχάς την κατασκευαστική ακεραιότητα του οχήματος, συμπεριλαμβανομένων των δοκιμών σύγκρουσης. Αλλά καλύπτουν και επιμέρους εξαρτήματα όπως τις δεξαμενές καυσίμων και τις σχετικές προστατευτικές διατάξεις. Τη θέση της πίσω πινακίδας κυκλοφορίας. Την προσπάθεια που απαιτεί το τιμόνι. Τα χερούλια και τις αναρτήσεις των θυρών. Τα κλάξον, τα φρένα, τα αντικλεπτικά. Την αντοχή των καθισμάτων. Τις εξωτερικές προεξοχές για την ελαχιστοποίηση των τραυματισμών των πεζών.

Καλύπτουν επίσης τις ζώνες ασφαλείας και τα συστήματα συγκράτησης (ιδίως των παιδιών), τα συστήματα φωτισμού και τις διατάξεις φωτεινής σηματοδότησης, τους αντανακλαστήρες, όλους τους φανούς (φλας, φώτα πορείας, όπισθεν, στάθμευσης, ομίχλης, πέδησης), τους προβολείς και τέλος τα συστήματα φωτισμού των πινακίδων κυκλοφορίας. Υπάρχουν ενωσιακές προδιαγραφές για την αποπάγωση και την αποθάμβωση των παρμπρίζ, για τους υαλοκαθαριστήρες, για τα συστήματα θέρμανσης, για τα υποστηρίγματα κεφαλής, τα συστήματα πλευρικής προστασίας, τους λασπωτήρες και τους υαλοπίνακες ασφαλείας.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στα ελαστικά για τα οποία προσδιορίζονται απαιτήσεις όσον αφορά την πρόσφυση σε βρεγμένο έδαφος, την αντίσταση τριβής κύλισης ακόμη και σχετικά με τον θόρυβο κύλισης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζει την προαιρετική βαθμολόγηση της ασφάλειας των οχημάτων με βάση το πρόγραμμα αξιολόγησης των καινούργιων μοντέλων ευρωπαϊκών αυτοκινήτων (Euro NCAP). Κάθε καινούργιο μοντέλο υποβάλλεται σε σειρά δοκιμασιών μετωπικής και πλευρικής σύγκρουσης καθώς και πρόσκρουσης σε πεζό για να αξιολογηθούν οι ζημιές στους επιβάτες αλλά και στους πεζούς που ενδέχεται να χτυπηθούν από το όχημα.

Τα καύσιμα και η προστασία του περιβάλλοντος
Ένας άλλος τομέας στον οποίο έχει διαδραματίσει πρωταρχικό ρόλο η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι τα καύσιμα. Κατ' αρχάς με την απαίτηση για εξοικονόμηση. Σήμερα τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν στην αγορά καταναλώνουν πολύ λιγότερα καύσιμα σε σχέση με τα παλαιότερα μοντέλα. Αυτό εξασφαλίζει λιγότερα καυσαέρια. Όμως, η Ένωση έχει παρέμβει και στην ποιότητα τω καυσίμων απαιτώντας τη μείωση των εκπομπών των αερίων που συνδέονται με το φαινόμενο του θερμοκηπίου και των επιβλαβών σωματιδίων - ιδίως από τους κινητήρες πετρελαίου.

Είχε προηγηθεί η μεγάλη προσπάθεια εξάλειψης των πρόσθετων μολύβδου στην βενζίνη, προσπάθεια που πριν από μερικά χρόνια στέφτηκε με επιτυχία - σήμερα όλα τα αυτοκίνητα χρησιμοποιούν βενζίνη χωρίς μόλυβδο, εκτός ίσως από κάποιες αντίκες που κυκλοφορούν λίγες μόνο μέρες το χρόνο σε ειδικές εκδηλώσεις και που και γι' αυτές έχουν προβλεφθεί κάποια πρόσθετα στα καύσιμα χωρίς μόλυβδο.

Στον τομέα των καυσίμων η Ένωση έχει θέσει στόχο να μειώσει μέχρι το 2020 τις εκπομπές των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 20% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Με δεδομένη την επιτυχή πορεία της εν λόγω μείωσης, ενδέχεται ο στόχος αυτός να αναθεωρηθεί προς τα επάνω για να φτάσει σε ποσοστό 30 ή και 40%!

Το ηλεκτρονικό αυτοκίνητο του μέλλοντος
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επίσης διαθέσει μεγάλα ποσά και σε ερευνητικά έργα που αφορούν τα αυτοκίνητα του μέλλοντος. Μερικά από τα αποτελέσματα τα βλέπουμε να ενσωματώνονται σε αυτοκίνητα που διατίθενται ήδη στο εμπόριο. Τα συστήματα αποφυγής σύγκρουσης με τήρηση των αποστάσεων ασφαλείας, τα συστήματα αυτόματης πέδησης είναι ήδη γνωστά. Αλλά και τα μελλοντικά συστήματα υποβοηθούμενης οδήγησης με βάση τις πληροφορίες που θα λαμβάνει το αυτοκίνητο από το δρόμο. Και φυσικά το σύστημα κλήσης των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση σύγκρουσης.

Πρόκειται για το σύστημα eCall το οποίο θα είναι υποχρεωτικό σε όλα τα καινούργια οχήματα που θα κυκλοφορήσουν στην αγορά από τον Απρίλιο του 2018 και μετά. Τα παλαιότερα μοντέλα θα μπορούν επίσης να εγκαταστήσουν το σύστημα αλλά προαιρετικά. Το σύστημα περιλαμβάνει ένα κουτί με ενσωματωμένο κινητό τηλέφωνο και σύστημα γεωεντοπισμού. Με τους αισθητήρες που θα το συνοδεύουν θα γνωρίζει πόσα άτομα επέβαιναν στο αυτοκίνητο και (μετρώντας τις απότομες επιβραδύνσεις και την ενδεχόμενη ακινητοποίηση του οχήματος) εάν το αυτοκίνητο έχει εμπλακεί σε ατύχημα. Σε αυτή την περίπτωση θα καλεί αυτόματα το 112, δηλαδή τον ευρωπαϊκό αριθμό επειγόντων και θα διαβιβάζει τη γεωγραφική θέση του οχήματος και τον αριθμό των επιβατών.

Άντε, ανεβείτε στο ευρωπαϊκό σας αυτοκίνητο να πάμε βόλτα στην παραλία …

26 Μαΐου 2015

Όταν όλοι συμφωνούν …

Η συλλογική συμφωνία που κρύβει τις κρυφές διαφωνίες των μεμονωμένων μερών ίσως να οδηγήσει σε ένα καταστροφικό ταξίδι στην Άμπιλιν …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 26 Μαΐου 2015 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-201)

Πριν από λίγα χρόνια διάβασα ένα βιβλίο με τον παράξενο τίτλο «Πώς γίνεται κάθε φορά που με μαχαιρώνουν στην πλάτη στο μαχαίρι να υπάρχουν τα δακτυλικά μου αποτυπώματα;» Ήταν ένα υπέροχο βιβλίο του Τζέρι Χάρβεϊ, ενός αμερικάνου καθηγητή διοίκησης επιχειρήσεων από το πανεπιστήμιο Τζωρτζ Ουάσιγκτον. Εκεί ανακάλυψα και ένα άλλο του βιβλίο «Το παράδοξο του Άμπιλιν και άλλες σκέψεις για τη διοίκηση». Αξίζει τον κόπο να μοιραστώ τις σκέψεις μου μαζί σας γι' αυτό το παράδοξο που μάλλον θα πρέπει να μας ενδιαφέρει.

Ένα αυγουστιάτικο απόγευμα σ' ένα χωριό του Τέξας, οι ηλικιωμένοι γονείς και το νεαρό ζευγάρι περνούν την ώρα παίζοντας ντόμινο. Με 40 βαθμούς ζέστη και τη λεπτή σκόνη της ερήμου να κολλά στα ρούχα ο πατέρας ρίχνει ξαφνικά μιαν ιδέα. «Δεν πάμε μέχρι το Άμπιλιν για καφέ και να τσιμπήσουμε κάτι;» Η νύφη συμφωνεί αμέσως. «Τι ωραία ιδέα; Τι λες και συ αγάπη μου;». Ο νεαρός σύζυγος, αν και δεν συμφωνεί συγκατανεύει. «Δεν έχω αντίρρηση αλλά τι θα πει κι η μαμά;» «Μα φυσικά» πετάγεται η μαμά. «Έχω χρόνια που δεν έχω πάει στο Άμπιλιν».

Κι έτσι στριμώχνονται κι οι τέσσερις στο παλιό Μπιούικ και ξεκινούν μέσα στη ζέστη να πάνε στο Άμπιλιν 85 χιλιόμετρα δρόμο. Φτάνουν εξουθενωμένοι για να διαπιστώσουν ότι το φαγητό είναι άθλιο. Με το καλό γυρίζουν κάποτε στη βάση τους και κάθονται πάλι στο σαλόνι. Η μαμά παίρνει πρώτη το λόγο. «Θα προτιμούσα να μην είχα πάει καθόλου αλλά σας ακολούθησα γιατί με πιέσατε …». «Μα ούτε κι εγώ ήθελα να πάω» προσθέτει ο νεαρός σύζυγος. «Ήλθα για να μην σας στεναχωρήσω. Εσύ φταις» λέει στη νεαρή του σύζυγο. Αυτή όμως διαφωνεί. «Εγώ νόμιζα ότι όλοι θέλατε να πάτε. Πράγματι μόνο τρελοί θα ξεκινούσαν να πάνε μέσα στη ζέστη τόσο χιλιόμετρα». Και στρεφόμενη στον σύζυγό της, «εσύ φταις αγάπη μου που δεν μίλησες». Τελευταίος μίλησε κι πατέρας. «Ποτέ μου δεν ήθελα να πάω στο Άμπιλιν. Σας είδα όλους να βαριέστε και σκέφτηκα να σας ευχαριστήσω. Προσωπικά θα μου άρεσε να μείνω εδώ και να παίζω ντόμινο …»

Πόσες εταιρείες, οργανώσεις ακόμη και κράτη πάνε στο Άμπιλιν κάθε λίγο και λιγάκι; Γιατί πολλά προβλήματα δεν προκαλούνται όταν κάποιοι διαφωνούν. Αλλά όταν όλοι, ο καθένας για τους δικούς του λόγους συμφωνούν δημόσια, ενώ κατά βάθος διαφωνούν! Και φυσικά το τελικό αποτέλεσμα αυτής της ουσιαστικής έλλειψης επικοινωνίας μπορεί να είναι καταστροφικό για την οικογένεια, την επιχείρηση, την πολιτεία.

Όμως ποια είναι τα έξη χαρακτηριστικά μιας ομάδας που ετοιμάζεται να ταξιδέψει στο Άμπιλιν;
  1. Όλοι συμφωνούν μεμονωμένα όσον αφορά τη φύση του προβλήματος που αντιμετωπίζει η οργάνωση. Φταίει η εμπορική μας πολιτική. Φταίει η φοροδιαφυγή. Φταίνε τα σκουπίδια … 
  2. Επίσης, όλοι συμφωνούν μεμονωμένα για τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν ώστε να αντιμετωπιστεί η κατάσταση. Να αναθεωρήσουμε τους εμπορικούς μας στόχους αλλά να μην ζημιωθώ εγώ. Να τιμωρηθούν οι φοροφυγάδες αλλά να μην πληρώσω παραπάνω. Να γίνουν χωματερές αλλά όχι κοντά στο σπίτι μου. 
  3. Τα μεμονωμένα μέλη της ομάδας δεν επικοινωνούν τις επιθυμίες και τα πιστεύω τους στους υπόλοιπους. Στην πράξη κάνουν το αντίθετο κι έτσι η συλλογική πραγματικότητα παρουσιάζεται διαφορετική. Οι εμπορικοί στόχοι δεν αναθεωρούνται. Η φοροδιαφυγή συνεχίζεται και ο νόμος ευνοεί τους φοροφυγάδες. Ο κόσμος συνεχίζει να πετά σκουπίδια παντού.
  4. Με εσφαλμένες και ανακριβείς πληροφορίες η συλλογική απόφαση οδηγεί σε ενέργειες που είναι αντίθετες προς τις ατομικές επιθυμίες κι έτσι το τελικό αποτέλεσμα είναι αντιπαραγωγικό και αντίθετο στους σκοπούς της οργάνωσης. Εμπορικά η επιχείρηση καταρρέει. Τα έσοδα του κράτους μειώνονται. Ο τόπος γεμίζει σκουπίδια. 
  5. Το αποτέλεσμα είναι αναστάτωση, θυμός, αντίθεση προς την οργάνωση. Κάποιες ομάδες κατηγορούν κάποιες άλλες ή και την διοίκηση. Φταίει ο διευθυντής, ο περιφερειάρχης, ο πρωθυπουργός… 
  6. Αν δεν αντιμετωπιστεί η έλλειψη επικοινωνίας ο κύκλος επαναλαμβάνεται ποιο έντονος. Αν όμως οι υπάλληλοι, οι ψηφοφόροι, οι πολίτες αντιληφθούν τη διαδικασία η ομάδα θα σταματήσει να ταξιδεύει στο Άμπιλιν και θα στρωθεί στη δουλειά για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα.

Το συμπέρασμα του Χάρβεϊ είναι ότι η διαχείριση της συμφωνίας είναι πολύ δυσκολότερη από τη διαχείριση της διαφωνίας. Αλλά τι ωθεί τους ανθρώπους να συμφωνήσουν σε κάτι που ατομικά θεωρούν λάθος; Ο Χάρβεϊ αναλύει πέντε λόγους.
  1. Η δράση προκαλεί άγχος ενώ η αδράνεια συνδέεται με μεγαλύτερη ηρεμία. «Που θα τρέχω εγώ τώρα!». «Αυτό απαιτεί μεγάλη προσπάθεια!» Έτσι η διοίκηση (ιδίως η δημόσια) προτιμά να μην κάνει τίποτα και να περιμένει να δει τις εξελίξεις. 
  2. Το άγχος που συνδέεται με την ανάληψη δράσης οφείλεται συχνά σε αρνητικές φαντασιώσεις. «Όλος ο κόσμος θα στραφεί εναντίον μας!» «Θα μπω στο στόχαστρο της μαφίας!» «Το μεγάλο κεφάλαιο καραδοκεί …» «Δεν θα πάρω ποτέ προαγωγή!»
  3. Βέβαια αυτές οι φαντασιώσεις οφείλονται σε πραγματικούς κινδύνους. Ο υπάλληλος που θα πει την αλήθεια φοβάται πως θα απολυθεί. Ο πολιτικός που θα δείξει την πραγματική εικόνα στους ψηφοφόρους φοβάται πως δεν θα επανεκλεγεί. 
  4. Η πραγματική αγωνία συνεπώς είναι η αγωνία του χωρισμού από την ομάδα. Ο φόβος τους εξοστρακισμού. Τελικά ο φόβος της μοναξιάς. Να μείνει κάποιος μόνος επειδή υποστηρίζει μιαν ιδέα που κανείς δεν φαίνεται να ασπάζεται. 
  5. Όμως τελικά όταν το ταξίδι στο Άμπιλιν αποδειχτεί αποτυχία κάποιος ή κάποιοι θα πρέπει να πληρώσουν. Είναι παράδοξο λοιπόν που αντί να αναλάβει κάποιος τις ευθύνες του εγκαίρως προτιμά να μην ξεχωρίσει από την ομάδα, να μην κριθεί ως προδότης, έστω και αν τελικά θα αποδειχτεί ότι κάποιοι ήταν ανεύθυνοι και οδήγησαν με τις παραλείψεις τους στην καταστροφή.

Πώς όμως αναβάλλεται το ταξίδι στο Άμπιλιν; Οι οργανώσεις θα πρέπει να δημιουργήσουν ένα κλίμα όπου αυτός που λέει την αλήθεια με επιχειρήματα να μην εξοστρακίζεται. Η σωστή αντιπολίτευση θα πρέπει να εισακούεται και να μην δαιμονοποιείται. Η αντίθετη άποψη θα πρέπει να γίνεται σεβαστή και να αντιμετωπίζεται με επιχειρήματα κι όχι με απειλές …

Τα ταξίδια στο Άμπιλιν κοστίζουν πολύ! Μερικοί ίσως να μην γυρίσουν ποτέ και να αφήσουν τα κόκαλά τους στην καυτή έρημο του Τέξας. Ακόμη κι αν όλα ξεκίνησαν με τις καλύτερες των προθέσεων. Ακόμη κι αν όλοι συμφώνησαν ο καθένας για τους δικούς του λόγους να πάρουν το δρόμο για την κόλαση …

19 Μαΐου 2015

200 άρθρα για την προστασία

Μικρή επετειακή ανασκόπηση τριάμισι χρόνων συνεργασίας, με συμβουλές για μια ασφαλέστερη καθημερινότητα με λιγότερες απώλειες και ανθρώπινο πόνο …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 19 Μαΐου 2015 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-200)

Όταν στις 21 Ιανουαρίου 2011 δημοσιευόταν στα Χανιώτικα Νέα το πρώτο μου άρθρο στη στήλη «Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα», δεν φανταζόμουν, αγαπητοί αναγνώστες, ότι θα έφτανα σήμερα να δω δημοσιευμένο και το 200στό! Ας είναι καλά ο και μετέπειτα καλός φίλος Βαγγέλης Κακατσάκης που μου το πρότεινε. Και φυσικά ο εκδότης των ΧΝ Γιάννης Γαρεδάκης που αποδέχτηκε την πρόταση του Βαγγέλη και έκτοτε φιλοξενεί τα άρθρα μου στην καλύτερη ελληνική εφημερίδα. Ανά 15νθήμερο αρχικά, και σε εβδομαδιαία βάση στη συνέχεια, προσπαθώ από αυτήν εδώ τη στήλη να περάσω ορισμένα μηνύματα και ιδέες για να γίνει η ζωή μας καλύτερη και ασφαλέστερη.

Εκείνο το πρώτο άρθρο ήταν αφιερωμένο στο 112, τον ευρωπαϊκό αριθμό επειγόντων. Λειτουργεί σε όλη την Ευρώπη από σταθερά και κινητά τηλέφωνα και μπορείτε να τον καλέσετε για βοήθεια όταν κινδυνεύει ζωή ή περιουσία - όχι όμως για πλάκα, ούτε για να δοκιμάσετε το κινητό σας … Σε λίγο, όταν θα ολοκληρωθεί το έργο εκσυγχρονισμού που συγχρηματοδοτεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, θα λειτουργεί καλύτερα και στην Ελλάδα, αντικαθιστώντας τους επιμέρους αριθμούς επειγόντων, το 100 (Αστυνομία), το 166 (ΕΚΑΒ - ασθενοφόρα), το 199 (Πυροσβεστική) και το 108 (Λιμενικό).

Ακολούθησαν άρθρα για τις μικρές καταστροφές της καθημερινότητας όπως τα καρδιακά και τα εγκεφαλικά. Αλλά και για τις μεγάλες καταστροφές όπως οι σεισμοί και οι πλημμύρες. Όλα τα άρθρα επικεντρώθηκαν στην πρόληψη και στην ενημέρωση. Επιστρατεύτηκαν ακόμη και κρητικές μαντινάδες για να τονιστεί ότι «Απ’ τση πλημμύρες, τση φωθιές λίγοι πάνε χαράμι, οι πιο πολλοί απ’ την καρδιά πεθαίνουν μάνι-μάνι!». Πράγματι, οι στατιστικές το επιβεβαιώνουν χρόνος μπαίνει-χρόνος βγαίνει. Μας σκοτώνει το τσιγάρο, η διατροφή μας, η έλλειψη άσκησης, το άγχος. Και οι απροσεξίες μας στο τιμόνι, στα μαστορέματα, στο κολύμπι, στην ψυχαγωγία.

Σε όλα τα άρθρα υπήρχε ένας κοινός παρανομαστής - η πρόληψη. Το είπαμε με στίχους: «Ο έξυπνος δεν είναι αυτός που κάνει το γενναίο, αλλά εκείνος που θωρεί μην τύχει το μοιραίο». Το είπαμε και στο πλαίσιο της συστημικής ανάλυσης της διαδικασίας προστασίας των πολιτών από ατυχήματα και καταστροφές. Γιατί από την εμπειρία μου όταν υπηρετούσα στη Μονάδα Πολιτικής Προστασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπου ασχολήθηκα εκτεταμένα με τις καταστροφές, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι η πρόληψη είναι η κατ’ εξοχήν έκφραση του homo sapiens, του «λογικού», του «έμφρονος» ανθρώπου, όπως θέλουμε να θεωρούμε τους εαυτούς μας.

Υπήρχαν βέβαια και πρακτικές συμβουλές. Για την αντιμετώπιση των μικρών ατυχημάτων στις καλοκαιρινές διακοπές. Για την αξία της προσφοράς των εθελοντών. Για τους κινδύνους που καιροφυλακτούν στο διαδίκτυο. Για τον παγκόσμιο πόλεμο της ανθρωπότητας εναντίον των μικροβίων. Για την έγκαιρη διάγνωση του εγκεφαλικού επεισοδίου. Για τα τροχαία αλλά και για την προστασία κατά την ελαιοσυγκομιδή. Μα και για τους επικίνδυνους πολιτικούς … Διοικείν εστί προβλέπειν.

Στα τριάμισι αυτά χρόνια της στήλης, ένοιωσα χαρές αλλά και μεγάλες λύπες. Χαρές όταν διαβάζω για πρωτοβουλίες πολιτών και φορέων για την ενίσχυση της πρόληψης. Για την εκπαίδευση μαθητών και εθελοντών στην προστασία από τις απειλές της καθημερινότητας. Και λύπες όταν διαβάζω για νέους ανθρώπους που σκοτώνονται ή μένουν σακάτηδες επειδή δεν φορούσαν κράνος ή επειδή έπιασαν το τιμόνι μεθυσμένοι.

Βέβαια, μια στιγμή με συγκλόνισε συθέμελα. Εκείνο το πρωινό του Δεκέμβρη του 2012 όταν ένας φίλος μου τηλεφώνησε στις Βρυξέλλες για να μου αναγγείλει το τραγικό δυστύχημα που κόστισε τη ζωή στον καλό φίλο Δημήτρη Βουρβαχάκη. Στο Δημήτρη και στην καταπληκτική δουλειά που είχε κάνει στο ΕΚΑΒ Κρήτης είχα αφιερώσει κάποια άρθρα. Και είχαμε οργανώσει μαζί με την Περιφέρεια Κρήτης τον πρώτο εορτασμό της ημέρας του 112 στις 11 Φεβρουαρίου του 2012 στο Ηράκλειο. Ας είναι ελαφρύ το χώμα που σε σκεπάζει Δημήτρη! Η παρακαταθήκη που άφησες στη Κρήτη θα μας οδηγεί πάντα στον αγώνα μας για λιγότερους νεκρούς, λιγότερους τραυματίες, λιγότερο πόνο …

Θα κατορθώσουμε άραγε να εκμηδενίσουμε τα καθημερινά ατυχήματα στο νησί μας; Θα πετύχουμε να υλοποιήσουμε το όνειρο για μια «Ασφαλή Κρήτη» όπως το είχαμε προτείνει ο Δημήτρης και μερικοί άλλοι παθιασμένοι με την προστασία και την πρόληψη στον πρώτο εκλεγμένο περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρο Αρναουτάκη;

Η εκστρατεία ανακοινώθηκε το Φεβρουάριο του 2012 με πρώτο στόχο τα τροχαία. Προβλέπονταν όμως και άλλα βήματα. Κατ' αρχάς η κινητοποίηση της τουριστικής βιομηχανίας του νησιού για την ενημέρωση των ξένων επισκεπτών σχετικά με τους κινδύνους που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν αν δεν λάβουν ορισμένες προφυλάξεις. Προφυλάξεις στην οδήγηση. Αποφυγή της κολύμβησης με γεμάτο στομάχι σε άγνωστα νερά. Προσοχή στις εκδρομές στις κρητικές μαδάρες χωρίς να έχουν ληφθεί οι απαραίτητες προφυλάξεις. Δυστυχώς, η κρίση άλλαξε τις προτεραιότητες και αυτή η φάση δεν υλοποιήθηκε ποτέ. Όπως και οι επόμενες … Όμως, η ειδησεογραφία με τους τουρίστες που πνίγονται ή χάνονται στα κρητικά βουνά μας θυμίζει δυστυχώς ότι ήταν και παραμένει αναγκαία!

Θα συνεχίσουμε και στο μέλλον αγαπητοί αναγνώστες να επαναλαμβάνουμε τα αυτονόητα, Μέχρι που οι σημερινοί μαθητές να ενηλικιωθούν και να εφαρμόσουν στην πράξη τις συμβουλές για πρόληψη και προστασία. Μέχρι που οι οδηγοί να συνετιστούν και να οδηγούν προσεκτικά στον ΒΟΑΚ που όπως φαίνεται δεν θα αναβαθμιστεί ριζικά στο άμεσο μέλλον. Μέχρι που όλη η Κρήτη να ακολουθήσει το παράδειγμα του χωριού Σκοτεινό στο Ηράκλειο όπου κανένας κάτοικος δεν καπνίζει! Μέχρι που όλοι οι μοτοσυκλετιστές να φορούν σωστά το κράνος τους. Μέχρι, μέχρι …

Μέχρι που όλοι μας να καταλάβουμε ότι «Οι κουζουλάδες μας μαθές και οι απροσεξίες, μισερεμούς μας φέρνουνε, θανάτους, τραγωδίες!»

18 Μαΐου 2015

Τι κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την παιδεία

Αν θέλουμε η Ελλάδα να συμμετέχει ισότιμα στην Ευρώπη του 2020 θα πρέπει να ασχοληθούμε σοβαρά με τον ανασχεδιασμό του εκπαιδευτικού μας συστήματος από το νηπιαγωγείο μέχρι το πανεπιστήμιο
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 18 Μαΐου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-10)

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει ούτε αποκλειστική ούτε συντρέχουσα αρμοδιότητα στον τομέα της παιδείας. Σύμφωνα με τη Συνθήκη μπορεί απλώς «να αναλαμβάνει δράσεις για να υποστηρίζει, να συντονίζει ή να συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών». Ωστόσο, η δράση αυτή πρέπει να συμβάλλει στην ανάπτυξη παιδείας υψηλού επιπέδου στοχεύοντας στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής διάστασης της παιδείας, ιδίως μέσω της εκμάθησης και της διάδοσης των γλωσσών των κρατών μελών, στη στήριξη της κινητικότητας φοιτητών και εκπαιδευτικών, και τέλος στην ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών για τα κοινά προβλήματα των εκπαιδευτικών συστημάτων των κρατών μελών.

Πολυγλωσσία το κλειδί για μια πετυχημένη σταδιοδρομία
Μια θεμελιώδης αρχή της Ένωσης είναι η ελεύθερη διακίνηση αγαθών, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων. Γι' αυτό και η γνώση ξένων γλωσσών αποτελεί απαραίτητο εφόδιο αν κάποιος σχεδιάζει να ψάξει για δουλειά στο εξωτερικό. Πράγματι, με κάθε επιπλέον γλώσσα που γνωρίζει κάποιος η αγορά εργασίας στην οποία μπορεί να απασχοληθεί διευρύνεται. Ταυτόχρονα όμως διευρύνονται και οι επαγγελματικές προοπτικές στην ίδια του τη χώρα.

Και φυσικά δεν μιλούμε μόνο για τον τουρισμό, που πολλοί έχουν χαρακτηρίσει ως την βαριά βιομηχανία της Ελλάδας. Όλες οι επιχειρήσεις με εξαγωγικό προσανατολισμό ή οι εταιρείες που προσφέρουν υπηρεσίες στο εξωτερικό ενώ είναι εγκατεστημένες στην Ελλάδα χρειάζονται πολύγλωσσους υπαλλήλους. Αυτό επιβεβαιώθηκε και από μια έρευνα που διεξήγαγε πέρσι το Πανεπιστήμιο Πειραιώς με αφορμή το Συνέδριο για «Το μέλλον των γλωσσικών επαγγελμάτων» που διοργανώθηκε στον Πειραιά τον περασμένο Νοέμβριο σε συνεργασία με το Γραφείο Αθηνών της Γενικής Διεύθυνσης Μετάφρασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Βέβαια, το 55% των επιχειρήσεων που απάντησαν στην έρευνα δήλωσαν ότι θέλουν οι υπάλληλοι τους να μιλούν, να διαβάζουν και να γράφουν αγγλικά. Αλλά 18% δήλωσαν ότι θέλουν αγγλικά και γαλλικά, 17% αγγλικά και γερμανικά ενώ άλλοι επιθυμούν οι υπάλληλοι τους να γνωρίζουν αγγλικά και αραβικά (3%), αγγλικά και τουρκικά (3%), αγγλικά, γαλλικά και ισπανικά (3%) αλλά και άλλες «εξωτικές» γλώσσες όπως ρουμανικά ή κορεατικά.

Για να συμβάλλει στην βελτίωση των γλωσσικών δεξιοτήτων των νέων η Ένωση προωθεί στο πλαίσιο του γνωστού προγράμματος Erasmus+ τις ανταλλαγές φοιτητών και σπουδαστών που επιθυμούν να παρακολουθήσουν μιαν ολόκληρη ακαδημαϊκή χρονιά σε πανεπιστήμιο μιας άλλης ευρωπαϊκής χώρας. Προωθεί επίσης την πρακτική άσκηση νέων εργαζόμενων σε άλλες χώρες της Ένωσης στο πλαίσιο του ίδιου προγράμματος. Και παρόλο που δεν αποτελεί μέρος του ενωσιακού κεκτημένου, η Ένωση υποστηρίζει την διαδικασία της Μπολόνια στο πλαίσιο της οποίας τα συμμετέχοντα κράτη αναγνωρίζουν τα μαθήματα που διδάσκονται για ένα εξάμηνο ή έναν χρόνο όσοι φοιτούν σε πανεπιστήμιο του εξωτερικού.

Η στρατηγική Ευρώπη 2020 και η παιδεία

Όμως η Ένωση δεν σταματά εκεί. Το Μάρτιο του 2010 η Επιτροπή κατ' επιταγή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ανακοίνωσε την «Στρατηγική Ευρώπη 2020» που αποβλέπει στη μετατροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μια έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Η στρατηγική αυτή υλοποιείται έκτοτε με μια σειρά από εμβληματικές πρωτοβουλίες αλλά και με στενή παρακολούθηση των επιδόσεων των κρατών μελών στο πλαίσιο της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

Μάλιστα, στο πλαίσιο της εμβληματικής πρωτοβουλίας «Νεολαία σε κίνηση» τα κράτη μέλη δεσμεύτηκαν α) να διασφαλίσουν επαρκείς επενδύσεις σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης και κατάρτισης (από το προσχολικό ως το τριτοβάθμιο), β) να βελτιώσουν τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα με στόχο να περιορίσουν την πρόωρη αποχώρηση από το σχολείο, και γ) να θεσπίσουν εθνικά πλαίσια δεξιοτήτων προσαρμόζοντας καλύτερα τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα στις ανάγκες της αγοράς εργασίας.

Το 2012 η Επιτροπή δημοσίευσε μια ανακοίνωση με τίτλο «Ανασχεδιασμός της εκπαίδευσης: επενδύοντας στις δεξιότητες για καλύτερα κοινωνικοοικονομικά αποτελέσματα». Οι κυριότερες προβλέψεις της εν λόγω ανακοίνωσης περιλαμβάνουν α) την απόκτηση των κατάλληλων δεξιοτήτων με στόχο την απασχόληση, β) την προώθηση νέων τρόπων διδασκαλίας και μάθησης και τέλος γ) την διερεύνηση νέων προσεγγίσεων όσον αφορά τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης και την ανάπτυξη συνεργασιών με τον ιδιωτικό τομέα.

Προβλέπεται μεταξύ άλλων ότι οι δάσκαλοι και αλλά και οι μαθητές θα πρέπει να αποκτήσουν εγκάρσιες δεξιότητες. δηλαδή να γνωρίζουν την χρήση των εργαλείων πληροφορικής αλλά να μπορούν επίσης να στήσουν και να διαχειριστούν ένα έργο - να έχουν δηλαδή και επιχειρηματικές δεξιότητες (προγραμματισμός, κοστολόγηση και προϋπολογισμός, διαχείριση έργου, έλεγχος ποιότητας, συντονισμός προσωπικού, σύνταξη παρουσιάσεων και εκθέσεων, κλπ.).

Παράλληλα, θα πρέπει να ενισχυθούν οι δεξιότητες που σχετίζονται με τις θετικές επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά. Πρόκειται για δεξιότητες απαραίτητες για την έξυπνη οικονομία υψηλής τεχνολογίας που είναι ο στόχος της Ευρώπης 2020. Επίσης, θα πρέπει να ενισχυθεί και η εκμάθηση ξένων γλωσσών. Σύμφωνα με τους στόχους που έχουν τεθεί, το 2020 σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης το 50% των μαθητών 15 ετών θα πρέπει να γνωρίζει καλά μια πρώτη ξένη γλώσσα (αντί για το 42% που ήταν το 2012) και το 75% των μαθητών γυμνασίου θα πρέπει να διδάσκεται και μια δεύτερη ξένη γλώσσα (αντί για το 61% το 2012).

Τέλος, τα κράτη μέλη θα πρέπει να δημιουργήσουν συστήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και πρακτικής άσκησης καθώς και συστήματα αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων και των δεξιοτήτων. Ιδιαίτερη σημασία θα πρέπει να δοθεί επίσης στην πρόσβαση σε ανοικτούς εκπαιδευτικούς πόρους μέσω διαδικτύου αλλά και στην ενίσχυση της μετεκπαίδευσης των εκπαιδευτικών. Στόχος είναι το 2020 οι εκπαιδευτικοί να είναι καλά καταρτισμένοι, δραστήριοι και να εμφορούνται από με επιχειρηματικό πνεύμα. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να ξεκινήσουν έναν ευρύ διάλογο για τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης προβλέποντας ενδεχομένως και την σύναψη εταιρικών σχέσεων με τη μορφή συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, ιδίως την συνεργασία των ανώτατων και ανώτερων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με επιχειρήσεις.

Πόσα από αυτά θα υλοποιηθούν άραγε και στην Ελλάδα;

12 Μαΐου 2015

Βιομηχανικά ατυχήματα

Με αφορμή το πρόσφατο ατύχημα στα διυλιστήρια Ασπροπύργου ας θυμηθούμε την ισχύουσα νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ατυχήματα σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις με επικίνδυνες χημικές ουσίες
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 12 Μαΐου 2015 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-199)

Μια από τις παλαιότερες και εξαιρετικά χρήσιμες νομοθετικές πράξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα των βιομηχανικών ατυχημάτων είναι η περίφημη οδηγία Σεβέζο. Στην αρχική της μορφή θεσπίστηκε το 1982 έξη χρόνια μετά το τραγικό ατύχημα που έπληξε την ομώνυμη πόλη της βόρειας Ιταλίας.

Μια παράλειψη του προσωπικού είχε ως αποτέλεσμα να διαφύγουν έξη τόνοι δηλητηριώδους διοξίνης που σκέπασαν μιαν έκταση 18 τετραγωνικών χιλιομέτρων με επίκεντρο το Σεβεζο. Χιλιάδες ζώα πέθαναν και πολύ περισσότερα θανατώθηκαν για να μην περάσει η διοξίνη στην τροφική αλυσίδα. 500 άτομα υπέφεραν από εγκαύματα, 27 έγκυες υποβλήθηκαν σε προληπτική έκτρωση και 700 περίπου άτομα απομακρύνθηκαν από τα σπίτια τους. Η απορρύπανση της περιοχής στοίχισε 120 δισ. ιταλικές λιρέτες.

Η αρχική οδηγία 82/501/EOK που θεσπίστηκε έξη χρόνια μετά το ατύχημα αντικαταστάθηκε το 1996 (οδηγία 96/82/ΕΚ) και πάλι το 2012 από τρίτη βελτιωμένη έκδοση (οδηγία 2012/18/EE). Μάλιστα, η τελευταία αυτή οδηγία, τι ειρωνεία, πρέπει να έχει ενσωματωθεί στο δίκαιο των κρατών μελών μέχρι τις 31 Μαΐου προκειμένου τα μέτρα που προβλέπει να εφαρμόζονται από 1ης Ιουνίου!

Και οι προηγούμενες εκδόσεις της οδηγίας αποτελούν βέβαια χρησιμότατες νομοθετικές πράξεις, αφού με την εφαρμογή τους τα ατυχήματα στις χημικές βιομηχανίες έχουν ουσιαστικά εξαλειφθεί. Η οδηγία εφαρμόζεται σε όλες τις χημικές εγκαταστάσεις που παράγουν ή αποθηκεύουν συγκεκριμένες επικίνδυνες χημικές ουσίες, συμπεριλαμβανομένων των διυλιστηρίων και των εγκαταστάσεων αποθήκευσης πετρελαιοειδών και προϊόντων φυσικού αερίου.

Ανάλογα με τις παραγόμενες ποσότητες οι εγκαταστάσεις υποχρεούνται να λαμβάνουν μέτρα πρόληψης και, αν οι ποσότητες υπερβαίνουν ορισμένα όρια, να υποβάλλουν έκθεση ασφαλείας μαζί με σχέδια έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση ενδεχόμενου ατυχήματος αλλά και την προστασία και την ενημέρωση του περιβάλλοντος πληθυσμού. Τα κράτη μέλη υποχρεούνται επίσης να συνεκτιμούν την προστασία από μείζονα ατυχήματα στο πλαίσιο των ρυθμίσεων χωροταξίας και πολεοδομίας σε συγκεκριμένες αποστάσεις γύρω από τις εν λόγω εγκαταστάσεις.

Η τελευταία έκδοση της οδηγίας προβλέπει επικαιροποίηση του καταλόγου των επικίνδυνων ουσιών και ευθυγράμμισή του με τις επικίνδυνες ουσίες που καλύπτει ο κανονισμός 1272 του 2008 για την ταξινόμηση, την επισήμανση και τη συσκευασία των ουσιών και των μειγμάτων. Και ο εν λόγω κανονισμός θα ισχύει πλήρως από 1ης Ιουνίου …

Η σημαντικότερη καινοτομία πάντως της νέας οδηγίας είναι η ενίσχυση των δικαιωμάτων των πολιτών όσον αφορά την πρόσβαση στις πληροφορίες, τη δικαιοσύνη και τη συμμετοχή τους στη λήψη των αποφάσεων. Το κοινό δικαιούται να γνωρίζει αν η μονάδα τηρεί την κείμενη νομοθεσία σχετικά με τα σχέδια ασφαλείας, ποιες είναι οι ουσίες που παράγει και διακινεί μαζί με τα χαρακτηριστικά τους, τα συστήματα συναγερμού και τις ακολουθητέες συμπεριφορές, καθώς και τα ισχύοντα σχέδια αντιμετώπισης των ενδεχόμενων ατυχημάτων.

Παράλληλα, για κάθε νέα εγκατάσταση ή σημαντική τροποποίηση υφιστάμενης μονάδας ή αποθήκης, οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες οφείλουν να διενεργούν διαβούλευση με το ενδιαφερόμενο κοινό και μάλιστα πρέπει να συνεκτιμούν κατά την λήψη της τελικής απόφασης και τις απόψεις που θα διατυπώσουν οι κάτοικοι. Τέλος, με τη νέα οδηγία θεσπίζονται αυστηρότερα πρότυπα για τις υποχρεωτικές περιοδικές επιθεωρήσεις έτσι ώστε να εξασφαλιστεί αποτελεσματικότερη εφαρμογή του νόμου.

Μας αφορούν όλα τα παραπάνω εδώ στα Χανιά και στην Κρήτη γενικότερα; Μα φυσικά! Μόνο στα Χανιά έχουμε τέσσερις εγκαταστάσεις Σεβέζο. Σύμφωνα με το geodata.gov.gr που απεικονίζει τα δεδομένα των δημόσιων υπηρεσιών στον χάρτη της Ελλάδας, πρόκειται για τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαιοειδών της Shell και της Silk Oil στον Άγιο Φανούριο στο Ακρωτήρι. Τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου της Ασπροπυργκάζ στην Αγία Κυριακή Χαλέπας. Και τις εγκαταστάσεις της ΔΕΗ στην Ξυλοκαμάρα Νερκούρου.

Όμως, οι ενδεχόμενοι κίνδυνοι ατυχήματος δεν αφορούν μόνο τις καταγεγραμμένες εγκαταστάσεις Σεβέζο τις οποίες οι αρμόδιες υπηρεσίες φροντίζουν ασφαλώς να επιθεωρούν περιοδικά με βάση την ισχύουσα νομοθεσία. Αφορούν και τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις που δεν υπάγονται στην οδηγία Σεβέζο και στις οποίες αποθηκεύονται πυρομαχικά. Στις εν λόγω εγκαταστάσεις πρέπει επίσης να λαμβάνονται μέτρα ασφαλείας για την αποφυγή ατυχημάτων όπως η έκρηξη που σημειώθηκε στη ναυτική βάση της Εθνικής Φρουράς Κύπρου «Ευάγγελος Φλωράκης», τον Ιούλιο του 2011.

Υπάρχει όμως και μια άλλη διάσταση (βλ. Χ.Ν. 20/7/2011). Στην Κρήτη υπάρχουν και πολλές μικρές βιοτεχνίες που διατηρούν ή επεξεργάζονται επικίνδυνες ουσίες σε ποσότητες μικρότερες από τα όρια που προβλέπονται στην οδηγία. Σε περίπτωση ατυχήματος οι περιοχές γύρω από αυτές τις εγκαταστάσεις είναι δυνατόν να αντιμετωπίσουν προβλήματα ενώ συχνά ακόμη και οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης αγνοούν την ύπαρξη των επικίνδυνων ουσιών.

Κι όταν μιλάμε για επικίνδυνες ουσίες δεν αναφερόμαστε μόνο σε βενζίνες, πετρέλαια και εκρηκτικά. Οι τσικουδιές, τα λάδια, τα λιπάσματα, τα ζιζανιοκτόνα και τα εντομοκτόνα ακόμη και σε μικρές σχετικά ποσότητες μπορεί να αποδειχτούν εξαιρετικά επικίνδυνα για τους περίοικους σε περίπτωση πυρκαγιάς, ιδίως αν οι πυροσβέστες ή οι εθελοντές δεν γνωρίζουν ότι η μικρή πυρκαγιά που καλούνται να αντιμετωπίσουν τους επιφυλάσσει δυσάρεστες εκπλήξεις με την μορφή εκρήξεων και τοξικών αερίων!

Οι αρχές θα πρέπει να προχωρήσουν στην καταγραφή όλων των μικρών εγκαταστάσεων και επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν, μεταφέρουν ή/και αποθηκεύουν επικίνδυνα υλικά, τα οποία ενδέχεται να συμβάλλουν στην επιδείνωση οποιασδήποτε έκτακτης κατάστασης. Αυτό, σε συνδυασμό με την ενημέρωση και εκπαίδευση όλων των εμπλεκόμενων (ιδιώτες, υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, δημοτικές αρχές) με τη συμμετοχή και τη συνεργασία των επιστημόνων του Πολυτεχνείου και του Πανεπιστημίου θα αποτελέσει εγγύηση για καλύτερο επίπεδο ασφαλείας στο τουριστικό μας νησί.

Πρόληψη! Πάντα πρόληψη! Για να αποφύγουμε τα χειρότερα …

11 Μαΐου 2015

Πώς η Ευρωπαϊκή Ένωση ξοδεύει τα χρήματα σας

Στις διαδικασίες με τις οποίες δαπανώνται τα χρήματα των ευρωπαίων φορολογούμενων έχουν ενσωματωθεί μηχανισμοί ελέγχου και έγκαιρου εντοπισμού και αντιμετώπισης των προβλημάτων
(Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο του FortuneGreece.com στις 11 Μαΐου 2015 - Ευρωπαϊκή Ένωση και Καθημερινότητα-09)

Γράφαμε την περασμένη εβδομάδα για τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από πού αντλεί χρήματα. Και ποιες πολιτικές επωφελούνται από την ενωσιακή χρηματοδότηση. Όμως με ποιές διαδικασίες ξοδεύονται τα χρήματα; Υπάρχει διαφάνεια και χρηστή διαχείριση των χρημάτων; Τι ελέγχους κάνει Ένωση, γίνονται απάτες με τα χρήματα του προϋπολογισμού και πως εντοπίζονται οι ένοχοι;

Πως ξοδεύονται τα χρήματα …
Το 76% περίπου των δαπανών από τον προϋπολογισμό της Ένωσης πραγματοποιούνται στο πλαίσιο επιμερισμένης διαχείρισης στην οποία συμμετέχουν τα κράτη μέλη και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Πρόκειται για τις δαπάνες που αφορούν τη γεωργία, την αλιεία και την αγροτική ανάπτυξη, καθώς και την περιφερειακή πολιτική. Για κάθε μια από τις εν λόγω πολιτικές τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή εθνικά στρατηγικά σχέδια με κοστολογημένες προβλέψεις.

Στην περίπτωση των δαπανών για τη γεωργία, την αλιεία και την αγροτική ανάπτυξη η Επιτροπή πέρα από την έγκριση των προγραμμάτων δεν λαμβάνει καμία άλλη απόφαση σχετικά με το που θα δαπανηθούν τα χρήματα. Στο τέλος του οικονομικού έτους όμως, η Επιτροπή ελέγχει πως δαπανήθηκαν τα χρήματα και ζητά να επιστραφούν οι δαπάνες που δεν έγιναν σύμφωνα με τους κανόνες. Έτσι ενώ κάθε χρόνο η Ελλάδα λαμβάνει γύρω στα 3 δισ. ευρώ για γεωργικές επιδοτήσεις και για τη χρηματοδότηση έργων αγροτικής ανάπτυξης, αναγκάζεται να επιστρέψει ένα 10% αυτού του ποσού λόγω παρατυπιών που αποκαλύπτονται στους επιτόπιους και άλλους ελέγχους (ανακριβείς δηλώσεις, κακή τήρηση λογαριασμών κλπ).

Για τις δαπάνες της περιφερειακής πολιτικής ισχύει άλλο σύστημα. Αφού εγκριθεί το πρόγραμμα (λόγου χάριν το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς ή ΕΣΠΑ για την περίοδο 2007 – 2013), η Επιτροπή λαμβάνει μεμονωμένες αποφάσεις για τα μεγάλα έργα και τα θεματικά προγράμματα. Το κράτος μέλος προχωρεί στην υλοποίηση των έργων εφαρμόζοντας ανοικτές διαδικασίες ανάθεσης με βάση τις οδηγίες της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις. Τέλος, η ορθή και χρηστή διαχείριση των χρημάτων διασφαλίζεται με περιοδικούς ελέγχους κατά την περίοδο υλοποίησης αλλά και με απολογιστικούς ελέγχους μετά την περάτωση των έργων.

Ένα επιπλέον ποσοστό 22% του προϋπολογισμού δαπανάται απ’ ευθείας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Πρόκειται για τις δαπάνες υλοποίησης των προγραμμάτων δράσης σε διάφορους τομείς πολιτικής όπως η έρευνα και η καινοτομία, η δημόσια υγεία, το περιβάλλον, οι ανταλλαγές φοιτητών και σπουδαστών και πολλά άλλα. Αλλά και για τις διοικητικές δαπάνες, για την αγορά π.χ. υπολογιστών και λογισμικού, για την αγορά υπηρεσιών εκτύπωσης ή σχεδιασμού ιστοσελίδων.

Οι δαπάνες για την αγορά προϊόντων ή υπηρεσιών πραγματοποιούνται πάντα με δημόσιους διαγωνισμούς με βάση τις σχετικές οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις και τον αυστηρό δημοσιονομικό κανονισμό που διέπει τις δαπάνες του προϋπολογισμού. Οι δαπάνες για τη συγχρηματοδότηση δράσεων και σχεδίων στο πλαίσιο θεματικών προγραμμάτων δράσης πραγματοποιούνται με βάση προσκλήσεις υποβολής προτάσεων. Οι διαγωνισμοί και οι προσκλήσεις δημοσιεύονται στo TED (ted.europa.eu), και στις ιστοσελίδες των επιμέρους προγραμμάτων. Μπορούν να υποβάλλουν προσφορές ή προτάσεις οι εταιρείες και οι οργανισμοί που πληρούν κάποιες προϋποθέσεις όπως αυτές περιγράφονται στα τεύχη δημοπράτησης ή στην προκήρυξη της πρόσκλησης.

Ένα μέρος των δαπανών, κυρίως για μελέτες, πραγματοποιείται επίσης από τους αποκεντρωμένους οργανισμούς που έχει ιδρύσει η Ένωση για επιμέρους θέματα όπως η ασφάλεια της αεροπορίας, το περιβάλλον, η επαγγελματική κατάρτιση και τα φάρμακα. Για να αποφύγει την σύναψη συμβάσεων με αναξιόπιστους προμηθευτές η Ένωση διαθέτει ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης με το οποίο παρακολουθεί τις επιδόσεις των προμηθευτών της. Παράλληλα, για τις δαπάνες στον τομέα της αναπτυξιακής και ανθρωπιστικής βοήθειας η Ένωση έχει δημιουργήσει μια κεντρική βάση αποκλεισμού με όσες εταιρείες, οργανισμούς ή και πρόσωπα είναι αφερέγγυα ή έχουν καταδικαστεί για απάτες και άλλες επαγγελματικές παρατυπίες.

… και πως ελέγχονται οι δαπάνες
Οι οικονομικές υπηρεσίες των Γενικών Διευθύνσεων ελέγχουν εξαντλητικά τις προκηρύξεις των διαγωνισμών και τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων. Όλες οι προσφορές και οι προτάσεις αξιολογούνται κατ’ αρχάς όσον αφορά την αξιοπιστία και την φερεγγυότητα του προτείνοντος και στη συνέχεια όσον αφορά την ποιότητα και τη σχέση κόστους-αποτελέσματος. Κάθε πρόγραμμα υφίσταται αξιολόγηση από εξωτερικούς αξιολογητές στο μέσον και στο τέλος της περιόδου υλοποίησής του. Υποβάλλονται περιοδικές εκθέσεις και διεξάγονται περιοδικοί δημοσιονομικοί έλεγχοι.

Η επιτροπή δημοσιονομικού ελέγχου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ελέγχει επίσης τις δαπάνες, ενώ κάθε χρόνο ενδελεχείς ελέγχους των δαπανών διεξάγει και το Ελεγκτικό Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όλες οι σχετικές εκθέσεις δημοσιεύονται. Με την ολοκλήρωση των ελέγχων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψηφίζει και την απαλλαγή της Επιτροπής για την εκτέλεση του προϋπολογισμού.

Διαπιστώνονται παρατυπίες; Φυσικά! Πρόκειται κυρίως για διοικητικά λάθη και όχι για απάτες. Όχι βέβαια πως δεν υπάρχουν και τέτοιες. Όμως εκτιμάται ότι αφορούν πολύ μικρό ποσοστό του προϋπολογισμού (0,2%). Και σε αυτές τις περιπτώσεις η Επιτροπή προχωρεί στην ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών. Στην περίπτωση των δαπανών επιμερισμένης διαχείρισης αυτό γίνεται με συμψηφισμό των μελλοντικών χρηματοδοτήσεων προς το κράτος μέλος. Σε περίπτωση επιχειρήσεων και ιδιωτών κινούνται οι εθνικές διαδικασίες κατάσχεσης περιουσιακών στοιχείων.

Επιπλέον για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των περιπτώσεων απάτης σε βάρος του προϋπολογισμού της Ένωσης έχει συσταθεί ειδική υπηρεσία για την καταπολέμηση της απάτης, η OLAF. Από τις χιλιάδες έρευνες της OLAF από τα 1999 που δημιουργήθηκε έχουν προκύψει εκατοντάδες καταδίκες και η ανάκτηση ποσού πάνω από 100 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση (συγκριτικά αναφέρεται ότι ο ετήσιος προϋπολογισμός της Ένωσης ανέρχεται σε 144 δισ. ευρώ).

Μικρός, ευέλικτος και αποτελεσματικός προϋπολογισμός επενδυτικού προσανατολισμού. Αποτελεσματική, χρηστή διαχείριση με ενσωματωμένους διορθωτικούς μηχανισμούς ελέγχου και εντοπισμού των καταχρήσεων και της απάτης. Αν και οι σχετικές διαδικασίες χαρακτηρίζονται συχνά ως γραφειοκρατικές, αποβλέπουν πρωτίστως στην ορθή αξιοποίηση των χρημάτων των Ευρωπαίων φορολογούμενων προς το συμφέρον όλων …

Γνωμικά - Παροιμίες