Τρεις μπογιατζήδες, ένας Αλβανός, ένας Γερμανός και ένας Έλληνας πέθαναν και πάνε στον Παράδεισο.
Ο Άγιος Πέτρος τους άνοιξε την Πόρτα «Καλώς τα παιδιά! Επιτέλους ήρθαν και τρεις χρήσιμοι άνθρωποι. Ρε παιδιά θέλω να βάψω την Πόρτα του Παράδεισου για πες μου,» λέει του Αλβανού «πόσα θέλεις για να την βάψεις ;»
«600 ευρω» λέει ο Αλβανός.
«600; Πως τα λογάριασες;»
«Να, 200 το μεροκάματο, 200 οι φόροι και 200 τα υλικά.»
«Εσύ» λέει του Γερμανού «πόσα θέλεις;»
«900 ευρω. 300 το μεροκάματο, 300 η εφορία και 300 τα υλικά», λέει ο Γερμανός.
«Κι εσύ;» λέει του Έλληνα «πόσα θέλεις;»
«3000 ευρω Άγιε Πέτρο!»
«3000 τρελός είσαι! Πως τα λογάριασες;» εξανίσταται ο Άγιος.
«Άγιε Πέτρο έλα πιο κοντά να μην μας ακούν» λέει ο Ελληναράς.
Ο Άγιος Πέτρος πήγε κοντά του και ο Έλληνας του ψιθυρίζει: «Άκουσε να δεις. 1000 για σένα μπαξίσι, 1000 για μένα να επιβλέπω, 400 τον Γερμανό για να το βουλώσει και 600 στον Αλβανό για να βάψει την Πόρτα!»
Ανέκδοτο που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο και που μου το θύμισε προχτές κάποιος στον καφέ.
22 Ιουλίου 2010
22 Ιουνίου 2010
GR-Διακοπές …
Σήμερα ήλθε το νερό – που αρχίζει να σπανίζει – και πότισα τις ελιές. Τα πουλιά έχουν ξεσαλώσει, τα τζιτζίκια πιο ντροπαλά λόγω αέρα και σχετικής ψύχρας είναι αραιότερα. Ακόμη και τα τσιμπήματα από κουνούπια εξαφανίζονται με το μελισσόχορτο του Κορρέ.
Πίνω καφέ και ακούω δίκτυο ελληνικής ραδιοφωνίας. Με ωραία τραγούδια, χωρίς «χρώματα, κόλλες, στεγανωτικά», χωρίς τη «σκληρή Ρίτα», χωρίς συνεταιριστική, χωρίς τις σπαστικές διαφημίσεις που συναγωνίζονται σε ρηχότητα τις ειδήσεις – ο πρωθυ, ο ένας κι ο άλλος αρχηγός, η μια και η άλλη εξεταστική …
Ξαναδιάβασα τη βιογραφία του Βίκτορα Ουγκώ από τον Max Gallo. Ένα συνεχές ποίημα για τον γίγαντα πλην σεξομανή ποιητή και πρώτο πραγματικό Ευρωπαίο. Η Κατερίνα μαζεύει ρίγανη. Πάω με το ποδήλατο να πάρω τα Χανιώτικα Νέα να διαβάσω τις ιστορίες του Βαγγέλη Κακατσάκη και τις μαντινάδες που του στέλνουν. Μπάνιο το σούρουπο στο Σταυρό, στην άμμο που χόρεψε το χορό του Ζορμπά ο Άντονυ Κουίν.
Ως ευτυχία ορίζεται η κατάσταση κατά την οποία …
Πίνω καφέ και ακούω δίκτυο ελληνικής ραδιοφωνίας. Με ωραία τραγούδια, χωρίς «χρώματα, κόλλες, στεγανωτικά», χωρίς τη «σκληρή Ρίτα», χωρίς συνεταιριστική, χωρίς τις σπαστικές διαφημίσεις που συναγωνίζονται σε ρηχότητα τις ειδήσεις – ο πρωθυ, ο ένας κι ο άλλος αρχηγός, η μια και η άλλη εξεταστική …
Ξαναδιάβασα τη βιογραφία του Βίκτορα Ουγκώ από τον Max Gallo. Ένα συνεχές ποίημα για τον γίγαντα πλην σεξομανή ποιητή και πρώτο πραγματικό Ευρωπαίο. Η Κατερίνα μαζεύει ρίγανη. Πάω με το ποδήλατο να πάρω τα Χανιώτικα Νέα να διαβάσω τις ιστορίες του Βαγγέλη Κακατσάκη και τις μαντινάδες που του στέλνουν. Μπάνιο το σούρουπο στο Σταυρό, στην άμμο που χόρεψε το χορό του Ζορμπά ο Άντονυ Κουίν.
Ως ευτυχία ορίζεται η κατάσταση κατά την οποία …
12 Ιουνίου 2010
GR-Χιλιάδες ανεμογεννήτριες!
Ταξιδεύοντας στους αυτοκινητόδρομους από το Βέλγιο μέχρι την Κρήτη, ακούς κάθε είδους μουσική, συζητάς με την γυναίκα σου, θαυμάζεις το τοπίο, προσπερνάς νταλίκες κάθε εθνικότητας και τα τροχόσπιτα των Ολλανδών. Που και που θαυμάζεις και τις ανεμογεννήτριες και θυμάσαι παλαιότερες αντιπαραθέσεις με κάποιους που θεωρούν τις μεγάλες ανεμογεννήτριες επικίνδυνες και σχεδόν καταστροφικές για το φυσικό τοπίο.
Όμως, δίπλα από τους αυτοκινητόδρομους βλέπει κανείς και πυλώνες μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος υψηλής τάσης. Παρόλο που κι αυτοί θεωρούνται επιβλαβείς για την υγεία λόγω των έντονων ηλεκτρομαγνητικών πεδίων που δημιουργούνται γύρω από τα καλώδια μεταφοράς, υπάρχουν ήδη εγκατεστημένοι, κυρίως σε ακατοίκητες περιοχές και γενικά έχουν γίνει ευρύτερα αποδεκτοί ως αναγκαίο κακό.
Και γιατί να μην φανταστούμε έναν πυλώνα που να στηρίζει τα καλώδια μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος ενώ ταυτόχρονα θα αποτελεί και τη βάση μιας μικρής ισχύος ανεμογεννήτριας ή/και φωτοβολταϊκών πλαισίων; Δεν ξέρω αν υπάρχει κάποιο σχετικό σχέδιο ή ευρεσιτεχνία. Με χαρά όμως θα έδινα 5.000 € στο νικητή ενός διαγωνισμού που θα διοργάνωναν οι φορείς παραγωγής ή/και μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας για την καλύτερη μελέτη ενός τέτοιου πυλώνα με τη δέσμευση να τον χρησιμοποιήσουν ευρύτερα, αντικαθιστώντας σταδιακά τους υφιστάμενους πυλώνες και εξασφαλίζοντας μεγαλύτερο μερίδιο παραγόμενης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές που δεν παράγουν διοξείδιο του άνθρακα.
Όμως, δίπλα από τους αυτοκινητόδρομους βλέπει κανείς και πυλώνες μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος υψηλής τάσης. Παρόλο που κι αυτοί θεωρούνται επιβλαβείς για την υγεία λόγω των έντονων ηλεκτρομαγνητικών πεδίων που δημιουργούνται γύρω από τα καλώδια μεταφοράς, υπάρχουν ήδη εγκατεστημένοι, κυρίως σε ακατοίκητες περιοχές και γενικά έχουν γίνει ευρύτερα αποδεκτοί ως αναγκαίο κακό.
Και γιατί να μην φανταστούμε έναν πυλώνα που να στηρίζει τα καλώδια μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος ενώ ταυτόχρονα θα αποτελεί και τη βάση μιας μικρής ισχύος ανεμογεννήτριας ή/και φωτοβολταϊκών πλαισίων; Δεν ξέρω αν υπάρχει κάποιο σχετικό σχέδιο ή ευρεσιτεχνία. Με χαρά όμως θα έδινα 5.000 € στο νικητή ενός διαγωνισμού που θα διοργάνωναν οι φορείς παραγωγής ή/και μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας για την καλύτερη μελέτη ενός τέτοιου πυλώνα με τη δέσμευση να τον χρησιμοποιήσουν ευρύτερα, αντικαθιστώντας σταδιακά τους υφιστάμενους πυλώνες και εξασφαλίζοντας μεγαλύτερο μερίδιο παραγόμενης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές που δεν παράγουν διοξείδιο του άνθρακα.
GR-Σύντομο ανέκδοτο: «Ελληνικοί αυτοκινητόδρομοι»
Ωραία η νέα Εγνατία. Καλή χάραξη, σήραγγες εφάμιλλες των Ελβετικών, εντυπωσιακές κοιλαδογέφυρες. Είδα μάλιστα ότι κτίστηκε και ο πρώτος σταθμός διοδίων. Αλλά ένα έργο βαλκανικών διαστάσεων δίνει ακόμη την εικόνα καλού επαρχιακού δρόμου ταχείας κυκλοφορίας.
Τα παραπάνω βέβαια ωχριούν μπροστά στην κατάσταση της Εθνικής Οδού Θεσσαλονίκης-Αθηνών. Υποτίθεται ότι η χρέωση των διοδίων γίνεται με βάση την διανυθείσα απόσταση στον αυτοκινητόδρομο. Όμως υπάρχουν διόδια ακόμη και για τμήματα που χαρακτηρίζονται σαφώς (επίσημο σήμα) ως μη αυτοκινητόδρομοι. Και πως θα μπορούσαν να είναι αφού πάνω απ΄’ όλα δεν έχουν διαχωριστική νησίδα. Ας αφήσουμε την έλλειψη σήμανσης αλλά και διευκολύνσεων όπως αναφέρθηκε παραπάνω (Σ.Ε.Α., τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης, ραδιοφωνική κάλυψη). Στο σταθμό διοδίων Πυργετού, πριν από τα Τέμπη, αρνήθηκα να πληρώσω διόδια και περιμένω να μου στείλουν τον λογαριασμό στις Βρυξέλλες για να τον διαβιβάσω στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέροντας όλα τα παραπάνω σε συνδυασμό με την παραβίαση της σχετικής νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ύστερα, όλοι αυτοί οι σταθμοί διοδίων στον κύριο άξονα του δρόμου μου φαίνονται παράλογοι και άχρηστοι. Αντίθετα, δεν υπάρχουν σταθμοί στις παράπλευρες εισόδους και εξόδους. Στην Γαλλία και στην Ιταλία, για παράδειγμα, όταν εισέρχεσαι στον αυτοκινητόδρομο παίρνεις μια κάρτα την οποία βάζεις σε ένα μηχάνημα στον σταθμό εξόδου, το οποίο υπολογίζει το ποσό που πρέπει να καταβάλεις. Και, πρόσθετη ευκολία, μπορείς να πληρώσεις με πιστωτική κάρτα, κάτι που δεν ισχύει, εξ όσων γνωρίζω στους ελληνικούς κατ’ ευφημισμό αυτοκινητόδρομους. Ακόμη πιο ορθολογικό και οικονομικό σύστημα ισχύει στην Ελβετία, όπου πληρώνεις την βινιέτα στα σύνορα μια φορά για όλο το χρόνο.
Οι ελληνικοί αυτοκινητόδρομοι έχουν καταντήσει σαν τους πάλαι ποτέ αλβανούς τουρίστες: σύντομα (αλλά και κακόγουστα και επικίνδυνα) ανέκδοτα.
- Βγαίνοντας από το λιμάνι της Ηγουμενίτσας η ταμπέλα σε οδηγεί στα Ιωάννινα και την Πρέβεζα. Μα ο δρόμος φτιάχτηκε για να συνδέσει το Ιόνιο με την Θεσσαλονίκη και την Κωνσταντινούπολη. Πρέπει να φτάσει κανείς στη Βέροια για να δει ένδειξη Θεσσαλονίκη. Για την Πόλη ούτε λέξη. Το αντιλήφτηκα όταν κάποιοι απεγνωσμένοι Τούρκοι και Βούλγαροι με σταμάτησαν για να με ρωτήσουν αν πήγαιναν καλά για Θεσσαλονίκη …
- Από την Ηγουμενίτσα μέχρι τα πρόθυρα της Θεσσαλονίκης μια μόνο άθλια καντίνα σε τροχόσπιτο, χωρίς τουαλέτες, χωρίς τρεχούμενο νερό, χωρίς Σταθμούς Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών. Εκτός από τις σήραγγες, τα τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης μάλλον σπανίζουν. Ευτυχώς δεν χρειαστήκαμε βοήθεια αλλά αμφιβάλλω αν θα είχαμε σήμα στα κινητά μας για να επικοινωνήσουμε με τα τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης (π.χ. το 112).
- Τέλος, παρόλο που η σήμανση ήταν πολύ καλή, ιδίως στις περιοχές όπου εκτελούνταν έργα, ο αυτοκινητόδρομος δεν διαθέτει μια μοναδική ραδιοφωνική συχνότητα που να αναγράφεται περιοδικά σε ενημερωτικές πινακίδες και να παρέχει περιοδική πληροφόρηση για τα ενδεχόμενα προβλήματα και την κατάσταση λειτουργίας του αυτοκινητόδρομου …
Τα παραπάνω βέβαια ωχριούν μπροστά στην κατάσταση της Εθνικής Οδού Θεσσαλονίκης-Αθηνών. Υποτίθεται ότι η χρέωση των διοδίων γίνεται με βάση την διανυθείσα απόσταση στον αυτοκινητόδρομο. Όμως υπάρχουν διόδια ακόμη και για τμήματα που χαρακτηρίζονται σαφώς (επίσημο σήμα) ως μη αυτοκινητόδρομοι. Και πως θα μπορούσαν να είναι αφού πάνω απ΄’ όλα δεν έχουν διαχωριστική νησίδα. Ας αφήσουμε την έλλειψη σήμανσης αλλά και διευκολύνσεων όπως αναφέρθηκε παραπάνω (Σ.Ε.Α., τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης, ραδιοφωνική κάλυψη). Στο σταθμό διοδίων Πυργετού, πριν από τα Τέμπη, αρνήθηκα να πληρώσω διόδια και περιμένω να μου στείλουν τον λογαριασμό στις Βρυξέλλες για να τον διαβιβάσω στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέροντας όλα τα παραπάνω σε συνδυασμό με την παραβίαση της σχετικής νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ύστερα, όλοι αυτοί οι σταθμοί διοδίων στον κύριο άξονα του δρόμου μου φαίνονται παράλογοι και άχρηστοι. Αντίθετα, δεν υπάρχουν σταθμοί στις παράπλευρες εισόδους και εξόδους. Στην Γαλλία και στην Ιταλία, για παράδειγμα, όταν εισέρχεσαι στον αυτοκινητόδρομο παίρνεις μια κάρτα την οποία βάζεις σε ένα μηχάνημα στον σταθμό εξόδου, το οποίο υπολογίζει το ποσό που πρέπει να καταβάλεις. Και, πρόσθετη ευκολία, μπορείς να πληρώσεις με πιστωτική κάρτα, κάτι που δεν ισχύει, εξ όσων γνωρίζω στους ελληνικούς κατ’ ευφημισμό αυτοκινητόδρομους. Ακόμη πιο ορθολογικό και οικονομικό σύστημα ισχύει στην Ελβετία, όπου πληρώνεις την βινιέτα στα σύνορα μια φορά για όλο το χρόνο.
Οι ελληνικοί αυτοκινητόδρομοι έχουν καταντήσει σαν τους πάλαι ποτέ αλβανούς τουρίστες: σύντομα (αλλά και κακόγουστα και επικίνδυνα) ανέκδοτα.
GR-Οι ψιθυριστές γαυριούν
Στα σενάρια των στρατιωτικών ασκήσεων επί χάρτου στις οποίες συμμετείχα όταν υπηρετούσα στο Γενικό Επιτελείο Στρατού, διάβαζα συχνά την έκφραση «Οι εφημερίδες των ερυθρών (αυτοί ήταν οι υποτιθέμενοι εχθροί) γαυριούν … με σενάρια κατά των κυανών (αυτοί ήμασταν εμείς, οι υποτιθέμενοι καλοί)». Δεν ξέρω αλλά κατεβαίνοντας στην Ελλάδα μου ήλθε στο νου αυτή η έκφραση όταν διάβασα και άκουσα τα τελευταία σενάρια για το μέλλον.
Μια άλλη έκφραση, της απριλιανής χούντας αυτή, που μου ήλθε αυθόρμητα στο νου ήταν «οι ψιθυριστές» οι οποίοι «διαδίδοντες ψιθύρους» επιχειρούσαν να υποσκάψουν το «εθνικό φρόνημα και την ενότητα του έθνους», όπως έλεγε η τότε προπαγάνδα.
«Κι είσαι σίγουρος ότι δεν θα γίνει σεισμός;» θα ρωτήσει κάποιος. «Μακροπρόθεσμα, είμαι σίγουρος πως θα γίνει.» θα απαντήσω. Αυτό τουλάχιστον λένε οι στατιστικές. Γι’ αυτό και φρόντισα να ενισχύσω αντισεισμικά το σπίτι μου, έτσι ώστε να κοιμάμαι σίγουρος, ό,τι κι αν συμβεί … Πόσοι από τους ψιθυριστές μπορούν να πουν το ίδιο;
Μια άλλη έκφραση, της απριλιανής χούντας αυτή, που μου ήλθε αυθόρμητα στο νου ήταν «οι ψιθυριστές» οι οποίοι «διαδίδοντες ψιθύρους» επιχειρούσαν να υποσκάψουν το «εθνικό φρόνημα και την ενότητα του έθνους», όπως έλεγε η τότε προπαγάνδα.
- Θα γυρίσουμε σύντομα στη δραχμή, ο πρώτος ψίθυρος. Κατά τη γνώμη μου μεγαλύτερη πιθανότητα έχει να αδειάσει η Μεσόγειος παρά να γυρίσουμε στη δραχμή. Οι συνθήκες για τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος δεν έχουν βέβαια χαραχτεί πάνω στην πέτρα, αλλά η επιστροφή στη δραχμή θα σήμαινε την διάλυση της Νομισματικής Ένωσης και την διάλυση της Ευρώπης κάτι που είναι δυνατόν μεν, πολύ απίθανο δε.
- Θα χρεοκοπήσουν οι τράπεζες και οι καταθέτες θα χάσουν τα λεφτά τους. Πολύ καλός ψίθυρος κι αυτός, με στόχο να επιταχυνθεί η κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας και κατά συνέπεια και του ευρώ με τη μαζική μεταφορά χρημάτων στο εξωτερικό, κατά προτίμηση εκτός ευρωζώνης. Διαβάζοντας πρόσφατο άρθρο στο προσωπικό ιστολόγιο του ανταποκριτή του Economist στις Βρυξέλλες, ίσως κάποιοι να κατανοήσουν από πού προέρχονται οι ψίθυροι αυτοί και τι στόχο έχουν.
- Περιμένουμε μεγάλο σεισμό γιατί βγήκαν τα βατράχια στους δρόμους στη Βόρεια Ελλάδα και γιατί το προβλέπουν Ρώσοι και Τούρκοι σεισμολόγοι, ο τρίτος ψίθυρος (αλήθεια το ΒΑΝ που είναι αυτή τη φορά;). Οι βιολόγοι βέβαια είπαν ότι πρόκειται για φυσικό φαινόμενο που παρατηρείται κάθε χρόνο, αλλά οι ψίθυροι, ψίθυροι.
- Οι οικολόγοι απελευθερώνουν φίδια και αγριογούρουνα στον Πάρνωνα, ο τοπικός ψίθυρος που άκουσα στον Τυρό, Κυνουρίας. Τι φίδια παιδιά; Κόμπρες, ανακόντες ή κροταλίες; ρώτησα. Ο ψιθυριστής δεν ήξερε. Όσο για τα αγριογούρουνα πάλι αγνοούσε αν επρόκειτο για μελλοντικά θηράματα ή όχι. Ωραίος ψίθυρος σε περιοχές που ψηφίζουν πάντα δικομματικά και μια πρόοδος των Οικολόγων-Πράσινων θα άλλαζε τις ισορροπίες.
«Κι είσαι σίγουρος ότι δεν θα γίνει σεισμός;» θα ρωτήσει κάποιος. «Μακροπρόθεσμα, είμαι σίγουρος πως θα γίνει.» θα απαντήσω. Αυτό τουλάχιστον λένε οι στατιστικές. Γι’ αυτό και φρόντισα να ενισχύσω αντισεισμικά το σπίτι μου, έτσι ώστε να κοιμάμαι σίγουρος, ό,τι κι αν συμβεί … Πόσοι από τους ψιθυριστές μπορούν να πουν το ίδιο;
10 Μαΐου 2010
GR-Που πήγαν τα λεφτά;
Αληθινή ιστορία, που μου διηγήθηκαν πρόσφατα.
Μια γνωστή με κάλεσε για καφέ σε φιλικό της σπίτι. Όλα ωραία, η παρέα, τα γλυκά, ο καφές. Και το σπίτι γεμάτο κεντήματα και πλεκτά, όλα ένα κι ένα.
- Μα πότε βρίσκεις τον χρόνο να τα κάνεις όλα αυτά; ρώτησα την οικοδέσποινα.
- Α ξέρεις, δουλεύω σε ένα νοσοκομείο καθαρίστρια. Αλλά επειδή έχουμε διοριστεί πολλές, έχουμε συμφωνήσει μεταξύ μας, για να μην μπλεκόμαστε η μια στα πόδια της άλλης, να δουλεύουμε περιοδικά, κάθε λίγες μέρες. Όμως, πρέπει να δίνουμε το παρόν κάθε μέρα, κι έτσι βρίσκω ένα άδειο δωμάτιο, μιαν αποθήκη ή ακόμη και μια τουαλέτα και πλέκω ή κεντάω.
Δίπλα στις (εκ προμελέτης) off-shore και τα κότερα, οι χιλιάδες (συχνά χωρίς επίγνωση) «μικροαπατεώνες».
Μια γνωστή με κάλεσε για καφέ σε φιλικό της σπίτι. Όλα ωραία, η παρέα, τα γλυκά, ο καφές. Και το σπίτι γεμάτο κεντήματα και πλεκτά, όλα ένα κι ένα.
- Μα πότε βρίσκεις τον χρόνο να τα κάνεις όλα αυτά; ρώτησα την οικοδέσποινα.
- Α ξέρεις, δουλεύω σε ένα νοσοκομείο καθαρίστρια. Αλλά επειδή έχουμε διοριστεί πολλές, έχουμε συμφωνήσει μεταξύ μας, για να μην μπλεκόμαστε η μια στα πόδια της άλλης, να δουλεύουμε περιοδικά, κάθε λίγες μέρες. Όμως, πρέπει να δίνουμε το παρόν κάθε μέρα, κι έτσι βρίσκω ένα άδειο δωμάτιο, μιαν αποθήκη ή ακόμη και μια τουαλέτα και πλέκω ή κεντάω.
Δίπλα στις (εκ προμελέτης) off-shore και τα κότερα, οι χιλιάδες (συχνά χωρίς επίγνωση) «μικροαπατεώνες».
08 Μαΐου 2010
GR-Don’t cry for me Argentina …
Πυκνώνουν τα δημοσιεύματα που αναπαράγουν ένα άρθρο-συνέντευξη του Mark Weisbrot το οποίο προβλέπει τα πάνδεινα για την Ελλάδα. Αν και δεν βρήκα το άρθρο στα αγγλικά, σε άλλα άρθρα του ίδιου συγγραφέα διατυπώνονται ισχυρές αντιθέσεις στην πολιτική του ΔΝΤ και της ΕΕ στις περιπτώσεις των Βαλτικών Χωρών και της Ελλάδας και προβάλλεται θετικά το παράδειγμα της Αργεντινής που δεν ακολούθησε τις υποδείξεις του ΔΝΤ και βγήκε από την κατάρρευση (ή ορθότερα ενδόρρηξη - implosion) σχετικά γρήγορα.
Η περίπτωση της Αργεντινής έχει σίγουρα απασχολήσει τους οικονομολόγους, αλλά εδώ θα ήθελα να αναφερθώ στις απόψεις του Patrick Lagadec, ειδικού στην πρόληψη και τη διαχείριση κρίσεων σε χαοτικά και αχαρτογράφητα περιβάλλοντα στα οποία δεν εφαρμόζονται πλέον τα συμβατικά αναλυτικά εργαλεία συλλογιστικής και διαχείρισης. Το 2003 εξέδωσε (μαζί με την επικοινωνιολόγο Laura Bertone από την Αργεντινή) ένα προφητικό βιβλιαράκι με τίτλο «Ταξίδι στην καρδιά μιας ενδόρρηξης: τι μας διδάσκει η Αργεντινή» (Voyage au coeur d’une implosion; Ce que l’Argentine nous apprend). Τον Δεκέμβριο του 2008 είχα αναφερθεί και πάλι στον Lagadec, αναφέροντας ότι «Στην Ελλάδα, όσοι τόλμησαν να μιλήσουν για υπουργούς κοινής αποδοχής, για κυβερνήσεις εθνικής ενότητας/συνεργασίας έφαγαν φτύσιμο στο όνομα μιας μυθικής «αυτοδυναμίας» που σε απλά ελληνικά μεταφράζεται σε δημοκρατική δικτατορία, και με βάση όλα τα δεδομένα οδηγεί σε αυτό που έζησε η Αργεντινή τον Δεκέμβριο του 2001 - την κατάρρευση».
Μεταφράζω από το παραπάνω βιβλίο του Lagadec, που αναφέρεται σε μιαν αποστολή στην Αργεντινή, μερικά από τα συμπεράσματα. Αν μερικές διαπιστώσεις, διατυπωμένες την άνοιξη του 2003 σας θυμίζουν πρόσφατες καταστάσεις μην ανακηρύξετε τον συντάκτη σύγχρονο προφήτη. Τα φαινόμενα που ζούμε είναι απόρροια γνωστών πια διαδικασιών και η σωτηρία ή η τελική καταστροφή εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο απο εμάς.
Όταν οι κοινωνίες βρίσκονται στο επίκεντρο του κυκλώνα που προκαλούν οι μεγάλες μεταμορφώσεις, με την πληθώρα των εκπληκτικών «νέων δεδομένων», οι συνηθισμένες διαδικασίες, οι συμβάσεις αναφοράς παύουν να λειτουργούν. Τα θεσμικά όργανα που δεν μπορούν να επικοινωνήσουν με τις «βάρβαρες» νέες πραγματικότητες, οι οποίες ξεφεύγουν από την εικόνα που έχουν για τον κόσμο, που δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα καθημερινά τους εργαλεία, βρίσκονται σε κατάσταση αδυναμίας και σύγχυσης. Οι πολίτες κατακλύζονται από δυσπιστία. Οι μηχανισμοί της διάσπασης ενεργοποιούνται. Το σύνθημα «Ποτέ πια!» αντικαθίσταται από το σύνθημα «Να φύγουν όλοι!»
Συχνά προσπαθούμε να πείσουμε τους εαυτούς μας ότι το υπέρτατο εργαλείο για την αντιμετώπιση των σημερινών ρήξεων είναι η «επικοινωνία» την οποία ανακαλύψαμε στις κρίσεις της δεκαετίας του 1980 και επισημοποιήσαμε στις κρίσεις της δεκαετίας του 1990. Όμως αυτό το σημαντικό εργαλείο - με απλά λόγια να μην κρύβουμε αυτά που γνωρίζουμε – αποδεικνύεται ανεπαρκές. Το πρόβλημα δεν είναι πια να ενημερώσουμε αλλά να έχουμε κάτι να πούμε και να εφαρμόσουμε τρόπους διακυβέρνησης που να έχουν κάποιο νόημα. Όταν τίθεται σε αμφισβήτηση το «κοινωνικό συμβόλαιο», το πρόβλημα δεν είναι να δίνουμε ανά πάσα στιγμή απαντήσεις που δεν λένε τίποτα, αλλά να αποδεχτούμε να συζητήσουμε τα θέματα που επιβάλλεται να συζητηθούν. Δεν είναι επείγον να ασχολούμεθα με το περιτύλιγμα αλλά να αναδιοργανώσουμε τις επιθυμίες μας, τα σχέδια μας και τους τρόπους δράσης μας.
Αυτό προϋποθέτει μια περίοδο σιωπής, αυτοεξέτασης, ακρόασης, ανάληψης πρωτοβουλιών εκτός των συμβατικών μας πλαισίων, με ανάληψη ρίσκου και σε αχαρτογράφητα μονοπάτια. Προϋποθέτει ατομική και συλλογική ευθύνη, που θα μας επιτρέψει να κατασκευάσουμε ένα νόημα, κάποιες προοπτικές, κάποια άμεση πρόοδο. Προϋποθέτει την κατασκευή γεφυρών όταν όλα πιέζουν προς την διάσπαση και την απομόνωση σε όλο και πιο απόμακρες και ευάλωτες νησίδες.
Το πιο δύσκολο είναι να ανεχτεί κανείς την αναποφασιστικότητα. Κατά τις περιόδους των μεγάλων αλλαγών οι βεβαιότητες υπονομεύονται, οι μη συζητηθείσες προφανείς καταστάσεις μετατρέπονται σε εύθρυπτες και διαβλητές υποθέσεις, οι διαδικασίες αποσταθεροποιούνται, τα εργαλεία εκτροχιάζονται. Τα σταθερά σημεία εξαφανίζονται, οι δεσμοί διαλύονται. Κι ενώ οι αιμορραγίες μεγαλώνουν, οι απαιτήσεις επιδεινώνονται, ο χρόνος επιταχύνεται, τα χάσματα διευρύνονται.
Το άτομο, συνηθισμένο σε σταθερά και αδιαμφισβήτητα πλαίσια, σε προκαθορισμένες ισορροπίες (τρόπος ζωής, ανέσεις) απαιτεί άμεση επιστροφή στις συνηθισμένες συνθήκες αλλά και ριζικά νέες απαντήσεις στο ύψος των προκλήσεων που παρατηρεί (και τις οποίες οι υπεύθυνοι δεν τολμούν να αναφέρουν φοβούμενοι ότι θα επιταχύνουν τον «πανικό»).
Τα θεσμικά όργανα, σαν δυσκίνητα βαπόρια δεν είναι φτιαγμένα για πολύ βαθιά νερά. Κάθε προοπτική αλλαγής πορείας, κανόνων, αναφορών τα μπλοκάρει τελείως.
Μερικές προσωπικές μαρτυρίες. Όταν πρότεινα την έννοια του μείζονος τεχνολογικού κινδύνου, ξεσηκώθηκε κατακραυγή. «Για τους βιομήχανους είστε ο διάβολος!» μου είπε το 1982 στην τηλεόραση ο στρατηγός Féraugε, σύμβουλος των γαλλικών ανθρακωρυχείων. Όταν με κάλεσε το ΝΑΤΟ να μιλήσω σε υψηλούς αξιωματούχους στην Οτάβα του Καναδά το 1989 σχετικά με τους νέους κινδύνους και τα πολιτικά σχέδια αντιμετώπισης κρίσεων, ο στρατηγός που μου έδωσε τον λόγο μου είπε εμπιστευτικά «Κυρίως, μην τους φοβίσετε!». Όταν τον Ιούνιο του 2001 κλήθηκα να μιλήσω για τις νέες μορφές των κρίσεων στους νομάρχες της νοτιοανατολικής Γαλλίας, ένας ανώτερος στρατιωτικός με διέκοψε λέγοντας «Προσωπικά είμαι αισιόδοξος, όλα είναι υπό έλεγχο» αλλά αργότερα, στο κοκτέιλ, ο ίδιος μου είπε στ’ αυτί «Έχετε δίκιο, αλλά δεν μπορούμε να λέμε τέτοια πράγματα στους νομάρχες!» Και όταν προετοίμαζα την αποστολή στην Αργεντινή αφού πολλοί με ενημέρωσαν ότι «Μα το πρόβλημα της Αργεντινής έχει ήδη ρυθμιστεί σε τεχνικό επίπεδο!» με συμβούλεψαν «Αν παρόλα αυτά επιμένεις να πας, τουλάχιστον μη μιλήσεις. Όχι μόνο δεν θα σε βοηθήσει κανείς αλλά και θα σε εμποδίσουν!».
Πρέπει να καταλάβουμε αυτές τις αντιδράσεις. Όλη η εκπαίδευση, όλη η διαδικασία επιλογής εστιάζονται στην ικανότητα αντιμετώπισης συμβατικών καταστάσεων με βάση κωδικοποιημένες λογικές και στην άποψη ότι κάθε αμφισβήτηση εκτός των προκαθορισμένων πλαισίων θεωρείται αντιεπιστημονική και ανεύθυνη. Ταυτόχρονα, πολυάριθμα παραδείγματα από τις καθημερινές προσωπικές εμπειρίες του καθενός δείχνουν ότι κάθε παράβαση αυτού του πλαισίου πληρώνεται αμέσως και πολύ ακριβά … στις εσωτερικές μάχες εξουσίας της διοίκησης, αποδεικνύουν ότι τα καθιερωμένα συστήματα είναι ανίκανα να προβλέψουν και να αντιμετωπίσουν τις καταστάσεις ρήξης.
Οι αυθόρμητες απαντήσεις αποδεικνύονται συνεπώς εξαιρετικά αρνητικές: απόρριψη κάθε αμφισβήτησης, επαναβεβαίωση των φυσικών αρετών όλων των συνηθισμένων μηχανισμών και εργαλείων, εσωτερική αναδίπλωση των θεσμικών οργάνων. Αλλά η εσωστρέφεια δεν αποτελεί λύση: αν δεν υπάρχουν απτά αποτελέσματα, αν το προγενέστερο αποδεικνύεται εύθραυστο, αν το συναφές περιβάλλον δεν μπορεί πια να προσδιοριστεί, το στρατηγικό έλλειμμα αποκαλύπτεται πλήρως.
Και τη στιγμή που αυτές οι γραμμές άμυνας αποδεικνύονται «χάρτινες», ο σπασμός επιδεινώνεται: ενδόμυχη απόρριψη κάθε λογικής ανάλυσης, μια όλο και βαθύτερη διάλυση, δράσεις όλο και πιο πολύ αναιτιολόγητες και αλλοπρόσαλλες, υιοθέτηση πεπαλαιωμένων οραμάτων και πρακτικών. Η πιο αυθόρμητη αντίδραση είναι η υποχώρηση: «Ο σώζων εαυτόν, σωθήτω!» Αλλά γρήγορα αποκαλύπτεται ότι αυτό δεν αποτελεί λύση σε έναν κόσμο όπου από κάθε μεριά αντιμετωπίζουμε την ίδια λογική της ρήξης.
Δεν έχουμε πια χρόνο να χάσουμε για να αποφύγουμε αυτές τις περιπλοκές που έχουν ενσωματωθεί στην ίδια την υφή των οργανωτικών μας δομών. Γιατί θα αντιμετωπίσουμε όλο και πιο βίαια αυτά τα μη συμβατικά περιβάλλοντα που συνοδεύουν αναγκαστικά τις μεγάλες σύγχρονες αλλαγές και σχετίζονται άμεσα με το κίνημα της παγκοσμιοποίησης σε όλες τις πτυχές της συλλογικής μας ζωής – και σε κάθε μορφή του περιβάλλοντος μας, φυσικό, βιολογικό, τεχνολογικό, κοινωνικοοικονομικό, πολιτιστικό, πνευματικό.
Χρειάζεται πολλή ενέργεια για να τεθεί σε γήινη τροχιά ένας δορυφόρος και το ίδιο ισχύει κι εδώ αν θέλουμε να αποκολληθούμε από τις έλξεις της συνήθειας. Οι καταστάσεις ρήξης απαιτούν βίαιους αποχωρισμούς και θεμελιώδεις συλλογικές ανασυστάσεις. Αν πρέπει να χρησιμοποιηθούν βίαιες λέξεις για να λειτουργήσουν οι ρήξεις, για να κινητοποιηθούμε ενεργά σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο, μπορούμε να μιλήσουμε για κάποιου είδους θετικό «επαναστατικό» κίνημα ενάντια στην πορεία προς το χάος, κόντρα στο πεπρωμένο της αποτυχίας.
Πρέπει να βιαστούμε, πριν την ζωτική μας ενέργεια την αποδυναμώσουν αποσταθεροποιητικά κτυπήματα όπως μια 11η Σεπτεμβρίου, μια Enron με πολλά συρτάρια, ένας χρηματοπιστωτικός κυκλώνας ή μια καταστροφή στον τομέα της δημόσιας υγείας. Για παράδειγμα, που είναι τα πολυκλαδικά διδάγματα, πέρα από τον τομέα της ιατρικής που προέκυψαν από την παγκόσμια αντιμετώπιση του σοβαρού οξέος αναπνευστικού συνδρόμου (SARS); Όπως συνέβη με την παρούσα αποστολή στην Αργεντινή, οι προσπάθειές μας για μιαν απόφαση σχετικά με το SARS έπεσαν στο κενό: «Το SARS; Μα έχει αντιμετωπιστεί!»
Πρέπει να εργαστούμε, όπως έχει ήδη αρχίσει να γίνεται στον τομέα των μεγάλων εγκαταστάσεων κρίσιμης σημασίας. Αλλά δεν πρέπει να αγνοήσουμε και τις προσπάθειες από τη βάση: τον κοινωνικό μας ιστό. Ο ανθρώπινος κοινωνικός ιστός δεν μπορεί σήμερα να επιβιώσει χωρίς την συνεπή λειτουργία αυτών των μεγάλων εγκαταστάσεων υποδομής. Αλλά είδαμε επίσης καθαρά στην περίπτωση της Αργεντινής, ότι αυτές οι μεγάλες εγκαταστάσεις ζωτικής σημασίας δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως τροφοδότες αν ο κοινωνικός ιστός έχει υποβαθμιστεί σοβαρά.
Η αποστολή μας στην Αργεντινή έδειξε τα όρια των μεγάλων οργανισμών όταν αντιμετωπίζουν αταξία μεγέθους άγνωστου σε σχέση με τις «βιολογικές» τους απαιτήσεις. Απέδειξε επίσης την ανάγκη αποκατάστασης του ιστού, της ζωτικής ενέργειας, της συλλογικής εμπιστοσύνης, που επιτρέπουν να δρομολογηθούν στέρεα θεμελιωμένα έργα και πρωτοβουλίες, που με τη σειρά τους θα αποτελέσουν τα στηρίγματα για την αντιμετώπιση των ιστορικών προκλήσεων. Πρέπει να αναληφθούν δράσεις εξαιρετικά περιορισμένες, που ίσως φανούν γελοίες ή και αφελείς. Αλλά αυτές οι δράσεις θα αποτελέσουν το λίπασμα πάνω στο οποίο θα αναπτυχθούν οι νέες ρίζες. Οι δράσεις αυτές πρέπει να συνδυαστούν έτσι ώστε οι ομάδες των ανεξάρτητων δράσεων να συγκλίνουν και να αποδώσουν τις επιθυμητές μεταβολές.
Τα μεγάλα θεσμικά όργανα πρέπει να κινητοποιηθούν στο πλαίσιο μιας τέτοιας προοπτικής για αληλοσυμπλήρωση των προσπαθειών. Από αυτές εξαρτάται η ταχύτατη θέσπιση των μηχανισμών που θα εξασφαλίσουν την ανάσχεση της κρίσιμης αιμορραγίας, τη στήριξη της ανασυγκρότησης, με τρόπους που δεν θα καταπνίγουν τα ευαίσθητα σημάδια νέας ζωής.
Οι διαδικασίες που ξεκίνησαν στο Μπουένος Άιρες τον Απρίλιο του 2003 φιλοδοξούσαν απλώς να φωτίσουν αυτό το πολύ δύσκολο πεδίο και να δρομολογήσουν μερικές περιορισμένες αλλά σημαντικές δράσεις. Πραγματοποιήσαμε σε βάθος συζητήσεις με διανοούμενους στο ίδρυμα Μπόρχες, σημαντικές αναλύσεις με τις ένοπλες δυνάμεις, συνεργασίες με βιομηχάνους, δημόσιες αρχές, πανεπιστημιακούς και σπουδαστές στο Κέντρο Μελετών των Ρυθμιστικών Δραστηριοτήτων στον τομέα της Ενέργειας (CEARE), συναντήσεις τρίτου τύπου με καλλιτέχνες. Δυστυχώς, απουσίαζαν από αυτήν την εικόνα οι μεγάλες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, που θα μπορούσαν να συμμετέχουν στην προσπάθεια αυτή, αντί να οχυρωθούν πίσω από μια λογική χρηματοπιστωτικών και τακτικών ελιγμών – και μεταγενέστερα πίσω από προειδοποιήσεις νομικού χαρακτήρα. Θα μπορούσαν χωρίς αμφιβολία, και παρά τους περιορισμούς που δεν πρέπει να υποτιμούμε, να διαδραματίσουν έναν ρόλο σε τελείως διαφορετική διάσταση, με μακροπρόθεσμες στρατηγικές επιπτώσεις άλλης εμβέλειας. Όλες οι προηγούμενες εργασίες μας αποδεικνύουν εδώ σε πιο σημείο οι ρηξικέλευθες πρωτοβουλίες από ανθρώπους με γνώση και όραμα μπορούν να οδηγήσουν σε εξαιρετικές επιτυχίες από πλευράς ανακτημένης εμπιστοσύνης και ενός νέου κοινωνικού συμβολαίου. Αυτό που αποτελεί την εξαίρεση στον τομέα των εξαιρετικών πρωτοβουλιών, στο Παρίσι, στις Βρυξέλλες η ακόμη και στο Λονδίνο, πρέπει να αποτελέσει απαίτηση της κεντρικής διακυβέρνησης.
Οι ρήξεις είναι εδώ και καθημερινά γίνονται όλο και πιο πιεστικές. Μαζί με τα θεσμικά όργανα, η κοινωνία των πολιτών πρέπει να έχει το θάρρος να απορρίψει την συνθηκολόγηση μπροστά στα γεγονότα ή την εγκατάλειψη στην καθημερινότητα και να επινοήσει τακτικές επιβίωσης αντίστοιχες των μεγάλων πιθανών σεισμών και κυρίως να καταστρώσει στρατηγικές ανασυγκρότησης.
Η περίπτωση της Αργεντινής έχει σίγουρα απασχολήσει τους οικονομολόγους, αλλά εδώ θα ήθελα να αναφερθώ στις απόψεις του Patrick Lagadec, ειδικού στην πρόληψη και τη διαχείριση κρίσεων σε χαοτικά και αχαρτογράφητα περιβάλλοντα στα οποία δεν εφαρμόζονται πλέον τα συμβατικά αναλυτικά εργαλεία συλλογιστικής και διαχείρισης. Το 2003 εξέδωσε (μαζί με την επικοινωνιολόγο Laura Bertone από την Αργεντινή) ένα προφητικό βιβλιαράκι με τίτλο «Ταξίδι στην καρδιά μιας ενδόρρηξης: τι μας διδάσκει η Αργεντινή» (Voyage au coeur d’une implosion; Ce que l’Argentine nous apprend). Τον Δεκέμβριο του 2008 είχα αναφερθεί και πάλι στον Lagadec, αναφέροντας ότι «Στην Ελλάδα, όσοι τόλμησαν να μιλήσουν για υπουργούς κοινής αποδοχής, για κυβερνήσεις εθνικής ενότητας/συνεργασίας έφαγαν φτύσιμο στο όνομα μιας μυθικής «αυτοδυναμίας» που σε απλά ελληνικά μεταφράζεται σε δημοκρατική δικτατορία, και με βάση όλα τα δεδομένα οδηγεί σε αυτό που έζησε η Αργεντινή τον Δεκέμβριο του 2001 - την κατάρρευση».
Μεταφράζω από το παραπάνω βιβλίο του Lagadec, που αναφέρεται σε μιαν αποστολή στην Αργεντινή, μερικά από τα συμπεράσματα. Αν μερικές διαπιστώσεις, διατυπωμένες την άνοιξη του 2003 σας θυμίζουν πρόσφατες καταστάσεις μην ανακηρύξετε τον συντάκτη σύγχρονο προφήτη. Τα φαινόμενα που ζούμε είναι απόρροια γνωστών πια διαδικασιών και η σωτηρία ή η τελική καταστροφή εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο απο εμάς.
Όταν οι κοινωνίες βρίσκονται στο επίκεντρο του κυκλώνα που προκαλούν οι μεγάλες μεταμορφώσεις, με την πληθώρα των εκπληκτικών «νέων δεδομένων», οι συνηθισμένες διαδικασίες, οι συμβάσεις αναφοράς παύουν να λειτουργούν. Τα θεσμικά όργανα που δεν μπορούν να επικοινωνήσουν με τις «βάρβαρες» νέες πραγματικότητες, οι οποίες ξεφεύγουν από την εικόνα που έχουν για τον κόσμο, που δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα καθημερινά τους εργαλεία, βρίσκονται σε κατάσταση αδυναμίας και σύγχυσης. Οι πολίτες κατακλύζονται από δυσπιστία. Οι μηχανισμοί της διάσπασης ενεργοποιούνται. Το σύνθημα «Ποτέ πια!» αντικαθίσταται από το σύνθημα «Να φύγουν όλοι!»
Συχνά προσπαθούμε να πείσουμε τους εαυτούς μας ότι το υπέρτατο εργαλείο για την αντιμετώπιση των σημερινών ρήξεων είναι η «επικοινωνία» την οποία ανακαλύψαμε στις κρίσεις της δεκαετίας του 1980 και επισημοποιήσαμε στις κρίσεις της δεκαετίας του 1990. Όμως αυτό το σημαντικό εργαλείο - με απλά λόγια να μην κρύβουμε αυτά που γνωρίζουμε – αποδεικνύεται ανεπαρκές. Το πρόβλημα δεν είναι πια να ενημερώσουμε αλλά να έχουμε κάτι να πούμε και να εφαρμόσουμε τρόπους διακυβέρνησης που να έχουν κάποιο νόημα. Όταν τίθεται σε αμφισβήτηση το «κοινωνικό συμβόλαιο», το πρόβλημα δεν είναι να δίνουμε ανά πάσα στιγμή απαντήσεις που δεν λένε τίποτα, αλλά να αποδεχτούμε να συζητήσουμε τα θέματα που επιβάλλεται να συζητηθούν. Δεν είναι επείγον να ασχολούμεθα με το περιτύλιγμα αλλά να αναδιοργανώσουμε τις επιθυμίες μας, τα σχέδια μας και τους τρόπους δράσης μας.
Αυτό προϋποθέτει μια περίοδο σιωπής, αυτοεξέτασης, ακρόασης, ανάληψης πρωτοβουλιών εκτός των συμβατικών μας πλαισίων, με ανάληψη ρίσκου και σε αχαρτογράφητα μονοπάτια. Προϋποθέτει ατομική και συλλογική ευθύνη, που θα μας επιτρέψει να κατασκευάσουμε ένα νόημα, κάποιες προοπτικές, κάποια άμεση πρόοδο. Προϋποθέτει την κατασκευή γεφυρών όταν όλα πιέζουν προς την διάσπαση και την απομόνωση σε όλο και πιο απόμακρες και ευάλωτες νησίδες.
Το πιο δύσκολο είναι να ανεχτεί κανείς την αναποφασιστικότητα. Κατά τις περιόδους των μεγάλων αλλαγών οι βεβαιότητες υπονομεύονται, οι μη συζητηθείσες προφανείς καταστάσεις μετατρέπονται σε εύθρυπτες και διαβλητές υποθέσεις, οι διαδικασίες αποσταθεροποιούνται, τα εργαλεία εκτροχιάζονται. Τα σταθερά σημεία εξαφανίζονται, οι δεσμοί διαλύονται. Κι ενώ οι αιμορραγίες μεγαλώνουν, οι απαιτήσεις επιδεινώνονται, ο χρόνος επιταχύνεται, τα χάσματα διευρύνονται.
Το άτομο, συνηθισμένο σε σταθερά και αδιαμφισβήτητα πλαίσια, σε προκαθορισμένες ισορροπίες (τρόπος ζωής, ανέσεις) απαιτεί άμεση επιστροφή στις συνηθισμένες συνθήκες αλλά και ριζικά νέες απαντήσεις στο ύψος των προκλήσεων που παρατηρεί (και τις οποίες οι υπεύθυνοι δεν τολμούν να αναφέρουν φοβούμενοι ότι θα επιταχύνουν τον «πανικό»).
Τα θεσμικά όργανα, σαν δυσκίνητα βαπόρια δεν είναι φτιαγμένα για πολύ βαθιά νερά. Κάθε προοπτική αλλαγής πορείας, κανόνων, αναφορών τα μπλοκάρει τελείως.
Μερικές προσωπικές μαρτυρίες. Όταν πρότεινα την έννοια του μείζονος τεχνολογικού κινδύνου, ξεσηκώθηκε κατακραυγή. «Για τους βιομήχανους είστε ο διάβολος!» μου είπε το 1982 στην τηλεόραση ο στρατηγός Féraugε, σύμβουλος των γαλλικών ανθρακωρυχείων. Όταν με κάλεσε το ΝΑΤΟ να μιλήσω σε υψηλούς αξιωματούχους στην Οτάβα του Καναδά το 1989 σχετικά με τους νέους κινδύνους και τα πολιτικά σχέδια αντιμετώπισης κρίσεων, ο στρατηγός που μου έδωσε τον λόγο μου είπε εμπιστευτικά «Κυρίως, μην τους φοβίσετε!». Όταν τον Ιούνιο του 2001 κλήθηκα να μιλήσω για τις νέες μορφές των κρίσεων στους νομάρχες της νοτιοανατολικής Γαλλίας, ένας ανώτερος στρατιωτικός με διέκοψε λέγοντας «Προσωπικά είμαι αισιόδοξος, όλα είναι υπό έλεγχο» αλλά αργότερα, στο κοκτέιλ, ο ίδιος μου είπε στ’ αυτί «Έχετε δίκιο, αλλά δεν μπορούμε να λέμε τέτοια πράγματα στους νομάρχες!» Και όταν προετοίμαζα την αποστολή στην Αργεντινή αφού πολλοί με ενημέρωσαν ότι «Μα το πρόβλημα της Αργεντινής έχει ήδη ρυθμιστεί σε τεχνικό επίπεδο!» με συμβούλεψαν «Αν παρόλα αυτά επιμένεις να πας, τουλάχιστον μη μιλήσεις. Όχι μόνο δεν θα σε βοηθήσει κανείς αλλά και θα σε εμποδίσουν!».
Πρέπει να καταλάβουμε αυτές τις αντιδράσεις. Όλη η εκπαίδευση, όλη η διαδικασία επιλογής εστιάζονται στην ικανότητα αντιμετώπισης συμβατικών καταστάσεων με βάση κωδικοποιημένες λογικές και στην άποψη ότι κάθε αμφισβήτηση εκτός των προκαθορισμένων πλαισίων θεωρείται αντιεπιστημονική και ανεύθυνη. Ταυτόχρονα, πολυάριθμα παραδείγματα από τις καθημερινές προσωπικές εμπειρίες του καθενός δείχνουν ότι κάθε παράβαση αυτού του πλαισίου πληρώνεται αμέσως και πολύ ακριβά … στις εσωτερικές μάχες εξουσίας της διοίκησης, αποδεικνύουν ότι τα καθιερωμένα συστήματα είναι ανίκανα να προβλέψουν και να αντιμετωπίσουν τις καταστάσεις ρήξης.
Οι αυθόρμητες απαντήσεις αποδεικνύονται συνεπώς εξαιρετικά αρνητικές: απόρριψη κάθε αμφισβήτησης, επαναβεβαίωση των φυσικών αρετών όλων των συνηθισμένων μηχανισμών και εργαλείων, εσωτερική αναδίπλωση των θεσμικών οργάνων. Αλλά η εσωστρέφεια δεν αποτελεί λύση: αν δεν υπάρχουν απτά αποτελέσματα, αν το προγενέστερο αποδεικνύεται εύθραυστο, αν το συναφές περιβάλλον δεν μπορεί πια να προσδιοριστεί, το στρατηγικό έλλειμμα αποκαλύπτεται πλήρως.
Και τη στιγμή που αυτές οι γραμμές άμυνας αποδεικνύονται «χάρτινες», ο σπασμός επιδεινώνεται: ενδόμυχη απόρριψη κάθε λογικής ανάλυσης, μια όλο και βαθύτερη διάλυση, δράσεις όλο και πιο πολύ αναιτιολόγητες και αλλοπρόσαλλες, υιοθέτηση πεπαλαιωμένων οραμάτων και πρακτικών. Η πιο αυθόρμητη αντίδραση είναι η υποχώρηση: «Ο σώζων εαυτόν, σωθήτω!» Αλλά γρήγορα αποκαλύπτεται ότι αυτό δεν αποτελεί λύση σε έναν κόσμο όπου από κάθε μεριά αντιμετωπίζουμε την ίδια λογική της ρήξης.
Δεν έχουμε πια χρόνο να χάσουμε για να αποφύγουμε αυτές τις περιπλοκές που έχουν ενσωματωθεί στην ίδια την υφή των οργανωτικών μας δομών. Γιατί θα αντιμετωπίσουμε όλο και πιο βίαια αυτά τα μη συμβατικά περιβάλλοντα που συνοδεύουν αναγκαστικά τις μεγάλες σύγχρονες αλλαγές και σχετίζονται άμεσα με το κίνημα της παγκοσμιοποίησης σε όλες τις πτυχές της συλλογικής μας ζωής – και σε κάθε μορφή του περιβάλλοντος μας, φυσικό, βιολογικό, τεχνολογικό, κοινωνικοοικονομικό, πολιτιστικό, πνευματικό.
Χρειάζεται πολλή ενέργεια για να τεθεί σε γήινη τροχιά ένας δορυφόρος και το ίδιο ισχύει κι εδώ αν θέλουμε να αποκολληθούμε από τις έλξεις της συνήθειας. Οι καταστάσεις ρήξης απαιτούν βίαιους αποχωρισμούς και θεμελιώδεις συλλογικές ανασυστάσεις. Αν πρέπει να χρησιμοποιηθούν βίαιες λέξεις για να λειτουργήσουν οι ρήξεις, για να κινητοποιηθούμε ενεργά σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο, μπορούμε να μιλήσουμε για κάποιου είδους θετικό «επαναστατικό» κίνημα ενάντια στην πορεία προς το χάος, κόντρα στο πεπρωμένο της αποτυχίας.
Πρέπει να βιαστούμε, πριν την ζωτική μας ενέργεια την αποδυναμώσουν αποσταθεροποιητικά κτυπήματα όπως μια 11η Σεπτεμβρίου, μια Enron με πολλά συρτάρια, ένας χρηματοπιστωτικός κυκλώνας ή μια καταστροφή στον τομέα της δημόσιας υγείας. Για παράδειγμα, που είναι τα πολυκλαδικά διδάγματα, πέρα από τον τομέα της ιατρικής που προέκυψαν από την παγκόσμια αντιμετώπιση του σοβαρού οξέος αναπνευστικού συνδρόμου (SARS); Όπως συνέβη με την παρούσα αποστολή στην Αργεντινή, οι προσπάθειές μας για μιαν απόφαση σχετικά με το SARS έπεσαν στο κενό: «Το SARS; Μα έχει αντιμετωπιστεί!»
Πρέπει να εργαστούμε, όπως έχει ήδη αρχίσει να γίνεται στον τομέα των μεγάλων εγκαταστάσεων κρίσιμης σημασίας. Αλλά δεν πρέπει να αγνοήσουμε και τις προσπάθειες από τη βάση: τον κοινωνικό μας ιστό. Ο ανθρώπινος κοινωνικός ιστός δεν μπορεί σήμερα να επιβιώσει χωρίς την συνεπή λειτουργία αυτών των μεγάλων εγκαταστάσεων υποδομής. Αλλά είδαμε επίσης καθαρά στην περίπτωση της Αργεντινής, ότι αυτές οι μεγάλες εγκαταστάσεις ζωτικής σημασίας δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως τροφοδότες αν ο κοινωνικός ιστός έχει υποβαθμιστεί σοβαρά.
Η αποστολή μας στην Αργεντινή έδειξε τα όρια των μεγάλων οργανισμών όταν αντιμετωπίζουν αταξία μεγέθους άγνωστου σε σχέση με τις «βιολογικές» τους απαιτήσεις. Απέδειξε επίσης την ανάγκη αποκατάστασης του ιστού, της ζωτικής ενέργειας, της συλλογικής εμπιστοσύνης, που επιτρέπουν να δρομολογηθούν στέρεα θεμελιωμένα έργα και πρωτοβουλίες, που με τη σειρά τους θα αποτελέσουν τα στηρίγματα για την αντιμετώπιση των ιστορικών προκλήσεων. Πρέπει να αναληφθούν δράσεις εξαιρετικά περιορισμένες, που ίσως φανούν γελοίες ή και αφελείς. Αλλά αυτές οι δράσεις θα αποτελέσουν το λίπασμα πάνω στο οποίο θα αναπτυχθούν οι νέες ρίζες. Οι δράσεις αυτές πρέπει να συνδυαστούν έτσι ώστε οι ομάδες των ανεξάρτητων δράσεων να συγκλίνουν και να αποδώσουν τις επιθυμητές μεταβολές.
Τα μεγάλα θεσμικά όργανα πρέπει να κινητοποιηθούν στο πλαίσιο μιας τέτοιας προοπτικής για αληλοσυμπλήρωση των προσπαθειών. Από αυτές εξαρτάται η ταχύτατη θέσπιση των μηχανισμών που θα εξασφαλίσουν την ανάσχεση της κρίσιμης αιμορραγίας, τη στήριξη της ανασυγκρότησης, με τρόπους που δεν θα καταπνίγουν τα ευαίσθητα σημάδια νέας ζωής.
Οι διαδικασίες που ξεκίνησαν στο Μπουένος Άιρες τον Απρίλιο του 2003 φιλοδοξούσαν απλώς να φωτίσουν αυτό το πολύ δύσκολο πεδίο και να δρομολογήσουν μερικές περιορισμένες αλλά σημαντικές δράσεις. Πραγματοποιήσαμε σε βάθος συζητήσεις με διανοούμενους στο ίδρυμα Μπόρχες, σημαντικές αναλύσεις με τις ένοπλες δυνάμεις, συνεργασίες με βιομηχάνους, δημόσιες αρχές, πανεπιστημιακούς και σπουδαστές στο Κέντρο Μελετών των Ρυθμιστικών Δραστηριοτήτων στον τομέα της Ενέργειας (CEARE), συναντήσεις τρίτου τύπου με καλλιτέχνες. Δυστυχώς, απουσίαζαν από αυτήν την εικόνα οι μεγάλες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, που θα μπορούσαν να συμμετέχουν στην προσπάθεια αυτή, αντί να οχυρωθούν πίσω από μια λογική χρηματοπιστωτικών και τακτικών ελιγμών – και μεταγενέστερα πίσω από προειδοποιήσεις νομικού χαρακτήρα. Θα μπορούσαν χωρίς αμφιβολία, και παρά τους περιορισμούς που δεν πρέπει να υποτιμούμε, να διαδραματίσουν έναν ρόλο σε τελείως διαφορετική διάσταση, με μακροπρόθεσμες στρατηγικές επιπτώσεις άλλης εμβέλειας. Όλες οι προηγούμενες εργασίες μας αποδεικνύουν εδώ σε πιο σημείο οι ρηξικέλευθες πρωτοβουλίες από ανθρώπους με γνώση και όραμα μπορούν να οδηγήσουν σε εξαιρετικές επιτυχίες από πλευράς ανακτημένης εμπιστοσύνης και ενός νέου κοινωνικού συμβολαίου. Αυτό που αποτελεί την εξαίρεση στον τομέα των εξαιρετικών πρωτοβουλιών, στο Παρίσι, στις Βρυξέλλες η ακόμη και στο Λονδίνο, πρέπει να αποτελέσει απαίτηση της κεντρικής διακυβέρνησης.
Οι ρήξεις είναι εδώ και καθημερινά γίνονται όλο και πιο πιεστικές. Μαζί με τα θεσμικά όργανα, η κοινωνία των πολιτών πρέπει να έχει το θάρρος να απορρίψει την συνθηκολόγηση μπροστά στα γεγονότα ή την εγκατάλειψη στην καθημερινότητα και να επινοήσει τακτικές επιβίωσης αντίστοιχες των μεγάλων πιθανών σεισμών και κυρίως να καταστρώσει στρατηγικές ανασυγκρότησης.
04 Μαΐου 2010
GR-Για την Ακρόπολη ...
Εις απάντηση όσων ανέβασαν τα πανώ στην Ακρόπολη (έστω κι αν απεχώρησαν μετά την παρεμβαση του εισαγγελέα),
ένα απόσπασμα ομιλίας του αείμνηστου Δημήτρη Λιαντίνη
Περισσότερα για τον Λιαντίνη στο http://www.liantinis.org/
Υ.Γ. 7 Μαΐου. Δεν μπορώ να αντισταθώ στον πειρασμό να δημοσιεύσω και το υπέροχο σκίτσο του Kipper Williams από την Guardian, που μου έστειλε ένας φίλος σήμερα.
26 Μαρτίου 2010
EN-Philosophy über alles
For more serious analyses of recent events pertaining to the European Economic and Monetary Union i.e. the €uro, please refer to the Coulisses de Bruxelles blog (in French) or the Charlemagne's notebook blog (in English).
22 Μαρτίου 2010
GR-Αντίο στη Χρυσηΐδα ...
Πριν από λίγες μέρες αποχαιρετήσαμε τη Χρυσηΐδα Σπαχή στο Α' Νεκροταφείο της Αθήνας. Μια δυναμική κοπέλλα 33 χρονών, γεμάτη ζωή έφυγε ξαφνικά εξαιτίας μιας πνευμονικής εμβολής που τη χτύπησε σε ώρα δουλειάς. Λαμπρή Πολιτικός-Μηχανικός, που εργαζόταν στην εταιρεία Atkins για την οργανωτική επιτροπή των Ολυμπαικών Αγώνων του Λονδίνου το 2012. Ως υπεύθυνη έργου για την πιλοτική διαχείριση του Διάδρομου της Διαδρομής 38, θα έπερνε την εβδομάδα που έφυγε το βραβείο για την βελτίωση των δρομολογίων των λεωφορείων στο Λονδίνο (από το έργο έχει προκύψει βελτίωση κατά 28% στους χρόνους διαδρομής των λεωφορείων και 30% στον γενικό χρόνο διαδρομής με οιοδήποτε μεταφορικό μέσο).
Γνωρίζαμε την Χρυσηΐδα επειδή η αδελφή της η Ελισσάβετ ήταν συμμαθήτρια της μεγάλης μας κόρης. Τα νέα της εμβολής μας άφησαν εμβρόντητους όπως και όλους τους γνωστούς και φίλους. Η οικογένειά της αποφάσισε να ενώσει τις δυνάμεις της με την κοινωφελή οργάνωση «Πάνος – Βοήθεια στα παιδιά» (ή Panos4Life), που είχε δημιουργηθεί το 2004 στη μνήμη του Πάνου Βαρδάκα, συμμαθητή της Χρυσηΐδας, ενός ταλαντούχου νέου που έφυγε αφού πάλεψε θαρραλέα με τον καρκίνο. Μετά την ανεπάντεχη απώλεια της Χρυσηΐδας μελετάται να μετονομαστεί η οργάνωση σε «Πάνος&Χρυσηΐδα -Βοήθεια στα παιδιά» (ή Panos&Cressida4Life).
Αντίο Χρυσηίδα! Θα μείνεις για πάντα στις καρδιές μας.
Γνωρίζαμε την Χρυσηΐδα επειδή η αδελφή της η Ελισσάβετ ήταν συμμαθήτρια της μεγάλης μας κόρης. Τα νέα της εμβολής μας άφησαν εμβρόντητους όπως και όλους τους γνωστούς και φίλους. Η οικογένειά της αποφάσισε να ενώσει τις δυνάμεις της με την κοινωφελή οργάνωση «Πάνος – Βοήθεια στα παιδιά» (ή Panos4Life), που είχε δημιουργηθεί το 2004 στη μνήμη του Πάνου Βαρδάκα, συμμαθητή της Χρυσηΐδας, ενός ταλαντούχου νέου που έφυγε αφού πάλεψε θαρραλέα με τον καρκίνο. Μετά την ανεπάντεχη απώλεια της Χρυσηΐδας μελετάται να μετονομαστεί η οργάνωση σε «Πάνος&Χρυσηΐδα -Βοήθεια στα παιδιά» (ή Panos&Cressida4Life).
Αντίο Χρυσηίδα! Θα μείνεις για πάντα στις καρδιές μας.
23 Φεβρουαρίου 2010
06 Δεκεμβρίου 2009
GR-Για τον Αλέξη, ένα χρόνο αργότερα ...
Πέρισι είχα αφιερώσει στον Αλέξη ένα τραγούδι του Benabar. Φέτος αφιερώνω σε όσους πράγματι τον σκέπτονται ένα τραγούδι του Georges Brassens.
Mourir pour des idées
Να πεθαίνεις για τις ιδέες
Να πεθαίνεις για τις ιδέες, τι υπέροχη ιδέα
Λίγο έλειψε να σκάσω που δεν ήταν δική μου
Γιατί όσοι την είχαν, καταθλιπτικό πλήθος
Έπεσαν πάνω μου ωρυόμενοι
Κατόρθωσαν να με πείσουν, εμένα και την αναιδή μου μούσα
Αποκηρύσσοντας τα λάθη της να συνταχθεί με τα πιστεύω τους
Εντούτοις, με κάποια ίχνη επιφύλαξης
Να πεθάνουμε για τις ιδέες, σύμφωνοι, αλλά με αργό θάνατο (δις).
Κρίνοντας ότι δεν κινδυνεύουμε εκεί που θα πάμε
Ας πάμε στον άλλο κόσμο χαζεύοντας καθοδόν
Επειδή αν βιαζόμαστε θα πεθάνουμε
Για ιδέες που ίσως να μην ισχύουν αύριο
Λοιπόν, ένα πράγμα θάναι πικρό και απογοητευτικό
Όταν θα παραδίδουμε την ψυχή μας στο θεό να διαπιστώσουμε
Ότι πήραμε λάθος δρόμο, ότι ξεγελαστήκαμε όσον αφορά τις ιδέες
Γι' αυτό αν είναι
Να πεθάνουμε για τις ιδέες, σύμφωνοι, αλλά με αργό θάνατο (δις).
Οι χρυσόστομοι αηγιάννηδες που κηρύττουν το μαρτύριο
Πολύ συχνά βραδυπορούν εδώ κάτω
Να πεθάνεις για τις ιδέες, πρέπει να το πούμε κι αυτό
Είναι ο λόγος που ζούνε και σίγουρα δεν τον αποστερούνται
Σε όλα σχεδόν τα στρατόπεδα τους βλεπουμε να διαγκωνίζονται
Σαν Μαθουσάλες μακρυζωίας
Συμπεραίνω λοιπόν ότι στα κρυφά αναλογίζονται πως πρέπει
«Να πεθάνουμε για τις ιδέες, σύμφωνοι, αλλά με αργό θάνατο» (δις).
Ιδέες για τις οποίες απαιτείται η υπέρτατη θυσία
Γι'αυτές υπόσχονται επακόλουθη δόξα κάθε είδους αιρέσεις
Και τίθεται το ερώτημα στους αρχάριους που πέφτουν θύματα
Να πεθάνουμε για τις ιδέες, είναι υπέροχο, αλλά για ποιές;
Κι επειδή όλες μοιαζουν μεταξύ τους
Όταν τις βλεπει να πλησιάζουν με τις μεγάλες τους σημαίες
Ο σοφός διστάζοντας στιφογυρίζει πάνω από τον τάφο λέγοντας
Να πεθάνουμε για τις ιδέες, σύμφωνοι, αλλά με αργό θάνατο (δις).
Αλλά και πάλι αν αρκούσαν κάποιες εκατόμβες
Προκειμένου επιτέλους να αλλάξουν και να τακτοποιηθούν τα πάντα
Από τις εποχές που ζήσαμε τόσες «μεγάλες νύχτες», από τότε που έπεσαν τόσα κεφάλια
Θάχαμε φτάσει στον επίγειο παράδεισο εδώ και καιρό
Αλλά ο χρυσούς αιώνας αναβάλεται διαρκώς για τις καλένδες
Οι θεοί διψούν πάντα και δεν χορταίνουν ποτέ
Κι ο θάνατος ξαναρχίζει τον κύκλο του ξανά και ξανά
Να πεθαίνουμε για τις ιδέες, σύμφωνοι, αλλά με αργό θάνατο (δις).
Ω, εσείς με τους εμπρηστικούς σας λόγους, εσείς οι καλοί απόστολοι
Πεθάνετε λοιπόν πρώτοι, σας παραχωρούμε τη θέση μας
Αλλά έλεος, γαμώτο! Αφήστε να ζήσουνε οι άλλοι!
Η ζωή είναι σχεδόν η μόνη πολυτέλεια που τους έχει απομείνει εδώ κάτω
Γιατί, επιτέλους, ο Χάρος είναι αρκετά προσεκτικός
Δεν χρειάζεται κάποιον να του κρατά το δρεπάνι
Και οι μακάβριοι χοροί γύρω από τις αγχόνες περιττεύουν!
Να πεθάνουμε για τις ιδέες, σύμφωνοι, αλλά με αργό θάνατο (δις).
Ελεύθερη μετάφραση
24 Νοεμβρίου 2009
GR-Αειφόρος τουρισμός
Συζητούσα σήμερα με έναν φίλο που εξέφρασε τον προβληματσμό του για τις καταστροφές τις οποίες προκαλούν οι ορδές των τουριστών στο οικοσύστημα των νησιών μας, ιδίως των μικρότερων. Πράγματι, ο πληθυσμός ορισμένων νησιών υπερδεκαπλασσιάζεται το καλοκαίρι ενώ το χειμώνα τα ίδια αυτά νησιά, ή κάποιες περιοχές τους μοιάζουν με πολιτείες-φαντάσματα. Πως θα μπορούσε να επιτευχθεί μια κάποια ισορροπία ούτως ώστε και οι τουρίστες να έρχονται, και οι κάτοικοι να ωφελούνται οικονομικά και το περιβάλλον να μην υποφέρει;
Προσωπικά σκέφτομαι ότι θα μπορούσε να μπει κάποιου είδους εισητήριο για κάθε τέτοια περιοχή ή νησί. Ένα μικρό νησί του Αιγαίου για παράδειγμα θα μπορύσε να αποφασίσει ότι δεν μπορεί να δεχτεί κάθε εβδομάδα πάνω από 2.000 άτομα. Εφαρμόζοντας ένα σύστημα κρατήσεων παρόμοιο με αυτό των αεροπορικών εταιρειών θα μπορούσε να επιβάλλει ένα τέλος, π.χ. 50 ευρώ για κάθε επισκέπτη μέχρι τον αριθμό των 2.000 ατόμων. Θα μπορούσε μάλιστα να διαφοροποιήσει και το ποσό ανάλογα με το ενδιαφέρον π.χ. οι πρώτοι 100 τουρίστες να πληρώνουν 10 ευρώ, στη συνέχεια οι υπόλοιποι να πληρώνουν τα κανονικά 50 ενώ οι τελευταίοι 200 να πληρώνουν από 80 έως 100 ευρώ. Επίσης, τις εποχές με λιγότερη τουριστική κίνηση οι τιμές μπορεί να είναι μικρότερες. Βέβαια ένα τέτοιο σύστημα πρέπει να εφαρμοστεί ταυτόχρονα σε όλα τα νησιά και τις περιοχές με υψηλή τουριστική ζήτηση αλλοιώς ορισμένα νησιά θα έμεναν άδεια και σε άλλα θα γινόταν της κακομοίρας.
Επιβάλλοντας ένα τέτοιο τέλος και σε επιλεγμένους αρχαιολογικούς χώρους μεγάλης ζήτησης (π.χ. Κνωσός) αλλά και σε περιοχές μεγάλης φυσικής ομορφιάς (π.χ. Φαράγγι Σαμαριάς) είναι δυνατόν να εξασφαλιστούν έσοδα για την συντήρηση και αναβάθμιση τους αλλά και περιορισμός των επισκεπτών σε όσους ενσυνείδητα επιθυμούν να τους επισκεφθούν φροντίζοντας και για την διατήρησή τους. Αν θεωρήσουμε ότι την Ελλάδα επισκέπτονται κάθε χρόνο 15 περίπου εκατομμύρια τουρίστες και υπολογίσουμε ότι 10 εκατομμύρια από αυτούς θα δεχόταν να πληρώσουν ένα τέτοιο «τέλος αειφορίας» έχουμε ενα έσοδο 500 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως που θα μπορούσαν να διατεθούν απευθείας στις τοπικές αυτοδιοικήσεις για αναβάθμιση των αντίστοιχων τόπων.
Τα παραπάνω πρέπει βέβαια να συνδυαστούν και με μιά ευρύτερη πολιτική αναβάθμισης της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών π.χ. καλές μεταφορές, εύκολη πρόσβαση σε υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ιδίως ιατρικές, καλή πληροφόρηση και ευγενή αντιμετώπιση των τουριστών. περιορισμό των συχνά αυθαίρετων και κακόγουστων «ενοικιαζόμενων δωματίων» και των συχνά άθλιων κατ'ευφημισμό «εστιατορίων» και «ταβερνών» κλπ. Τότε ίσως να αποκτούσαμε έναν αειφόρο τουρισμό αντάξιο της ιστορικής μας κληρονομιάς και της υπέροχης (αλλά ταχέως καταστρεφόμενης) ελληνικής φύσης.
Προσωπικά σκέφτομαι ότι θα μπορούσε να μπει κάποιου είδους εισητήριο για κάθε τέτοια περιοχή ή νησί. Ένα μικρό νησί του Αιγαίου για παράδειγμα θα μπορύσε να αποφασίσει ότι δεν μπορεί να δεχτεί κάθε εβδομάδα πάνω από 2.000 άτομα. Εφαρμόζοντας ένα σύστημα κρατήσεων παρόμοιο με αυτό των αεροπορικών εταιρειών θα μπορούσε να επιβάλλει ένα τέλος, π.χ. 50 ευρώ για κάθε επισκέπτη μέχρι τον αριθμό των 2.000 ατόμων. Θα μπορούσε μάλιστα να διαφοροποιήσει και το ποσό ανάλογα με το ενδιαφέρον π.χ. οι πρώτοι 100 τουρίστες να πληρώνουν 10 ευρώ, στη συνέχεια οι υπόλοιποι να πληρώνουν τα κανονικά 50 ενώ οι τελευταίοι 200 να πληρώνουν από 80 έως 100 ευρώ. Επίσης, τις εποχές με λιγότερη τουριστική κίνηση οι τιμές μπορεί να είναι μικρότερες. Βέβαια ένα τέτοιο σύστημα πρέπει να εφαρμοστεί ταυτόχρονα σε όλα τα νησιά και τις περιοχές με υψηλή τουριστική ζήτηση αλλοιώς ορισμένα νησιά θα έμεναν άδεια και σε άλλα θα γινόταν της κακομοίρας.
Επιβάλλοντας ένα τέτοιο τέλος και σε επιλεγμένους αρχαιολογικούς χώρους μεγάλης ζήτησης (π.χ. Κνωσός) αλλά και σε περιοχές μεγάλης φυσικής ομορφιάς (π.χ. Φαράγγι Σαμαριάς) είναι δυνατόν να εξασφαλιστούν έσοδα για την συντήρηση και αναβάθμιση τους αλλά και περιορισμός των επισκεπτών σε όσους ενσυνείδητα επιθυμούν να τους επισκεφθούν φροντίζοντας και για την διατήρησή τους. Αν θεωρήσουμε ότι την Ελλάδα επισκέπτονται κάθε χρόνο 15 περίπου εκατομμύρια τουρίστες και υπολογίσουμε ότι 10 εκατομμύρια από αυτούς θα δεχόταν να πληρώσουν ένα τέτοιο «τέλος αειφορίας» έχουμε ενα έσοδο 500 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως που θα μπορούσαν να διατεθούν απευθείας στις τοπικές αυτοδιοικήσεις για αναβάθμιση των αντίστοιχων τόπων.Τα παραπάνω πρέπει βέβαια να συνδυαστούν και με μιά ευρύτερη πολιτική αναβάθμισης της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών π.χ. καλές μεταφορές, εύκολη πρόσβαση σε υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ιδίως ιατρικές, καλή πληροφόρηση και ευγενή αντιμετώπιση των τουριστών. περιορισμό των συχνά αυθαίρετων και κακόγουστων «ενοικιαζόμενων δωματίων» και των συχνά άθλιων κατ'ευφημισμό «εστιατορίων» και «ταβερνών» κλπ. Τότε ίσως να αποκτούσαμε έναν αειφόρο τουρισμό αντάξιο της ιστορικής μας κληρονομιάς και της υπέροχης (αλλά ταχέως καταστρεφόμενης) ελληνικής φύσης.
07 Οκτωβρίου 2009
GR-Πρώτα ο πολίτης;
«Πρώτα ο πολίτης» ήταν το κεντρικό προεκλογικό σύνθημα του ΠΑΣΟΚ και παραμένει το κεντρικό σύνθημα της νέας κυβέρνησης. Όμως ποιός «πολίτης»;
- Αυτός που πετάει τα σκουπίδια του όπου λάχει; Επισκεφτηκα πρόσφατα την Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου. Ιερά και ηρωική αλλά και πνιγμένη στο σκουπίδι, ίσως όχι η ίδια η πόλη αλλά σίγουρα τα περίχωρα. Εκατοντάδες στρέμματα γύρω από τον ... (τρομάρα μας) βιολογικό καθαρισμό της πόλης, στο δρόμο προς τα ΤΕΙ, είναι μια απέραντη, ανεξέλεγκτη χωματερή.
- Αυτός που οδηγεί αγνοώντας τους πάντες και τα πάντα; Φέτος οδήγησα πολλές ώρες στο ελληνικό οδικό δίκτυο. Στη Βόρεια Ελλάδα, στην εθνική οδό Θεσσαλονίκης-Αθηνών, στην παλαιά εθνική οδό Αθηνών-Θηβών, στην οδό προς Ναύπακτο και Αντίρριο και φυσικά στην Κρήτη από τη μιά άκρη στην άλλη. Όχι μόνο κινδύνεψα επανειλημμένα από τα άγρια προσπεράσματα διάφορων καμικάζι που καβαλούσαν τη διπλή γραμμή ακόμη και όταν δεν είχαν καθόλου ορατότητα, αλλά εντυπωσιάστηκα και από τον αριθμό των σκοτωμένων ζώων σε διάφορα στάδια αποσύνθεσης που συνάντησα. Κι όχι μόνο σκύλους και γάτες αλλά και πολυάριθμες χελώνες και αλεπούδες ...
- Αυτός που δεν αφήνει τους άλλους να μιλήσουν; Το κύριο χαρακτηριστικό των «πολιτών» είναι ο πολιτισμένος διάλογος. Παρακολουθώντας λίγο τα δελτία ειδήσεων και τις κατ' ευφημισμόν συζητήσεις που τα μετατρέπουν σε κακόφημα καφενεία, διαπίστωσα ότι ακόμη και αυτοί που θεωρούνται κατ' εξοχήν «πολίτες» αφού ασχολούνται με τα κοινά δεν ξέρουν να διαλέγονται αλλά να φωνασκούν για να καλύψουν τα λεγόμενα των άλλων.
- Αυτός που κλέβει τους συμπολίτες του κλέβοντας την εφορία; Μπήκα σε δεκάδες μαγαζιά τους τελευταίους μήνες στην Ελλάδα. Μερικά έκοβαν συστηματικά αποδείξεις και υποθέτω ότι απέδιδαν κανονικά και τον ΦΠΑ. Τα περισσότερα όμως, ιδίως εστιατόρια/ταβέρνες ενώ χρέωναν τιμές με ΦΠΑ δεν έκοβαν νόμιμες αποδείξεις, δηλαδή είναι προφανές ότι δεν απέδιδαν στο κράτος το φόρο που εισέπραταν από τους πελάτες τους.
- Αυτός που διατηρεί αναρτημένη μια κουρελιασμένη ελληνική σημαία; Διατρέχοντας την Ελλάδα συνάντησα, όπως και στο παρελθόν, εκατοντάδες κτήρια (δημόσια και ιδιωτικά) που είχαν αναρτήσει, ή μάλλον διατηρούσαν αναρτημένη, μια κουρελιασμένη ελληνική σημαία. Τι κι αν το άρθρο 181 του Ποινικού Κώδικα με τίτλο «Προσβολή συμβόλων του ελληνικού Κράτους» προβλέπει ότι «Όποιος, για να εκδηλώσει μίσος ή περιφρόνηση, αφαιρεί καταστρέφει παραμορφώνει ή ρυπαίνει την επίσημη σημαία του Κράτους ή έμβλημα της κυριαρχίας του, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο (2) ετών». Αντίστοιχα το άρθρο 58 του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα με τίτλο «Προσβολή σημαίας ή στρατού» προβλέπει ότι «Στρατιωτικός που δημόσια με λόγο ή έργο ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο εκδηλώνει καταφρόνηση για τη σημαία, το στρατό ή διακριτικό σήμα του στρατού ή σώματος αυτού, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών». Η σχισμένη σημαία νομίζω πως αποτελεί σύμβολο της περιφρόνησής μας προς την ίδια μας την πατρίδα. Θάλεγα και για τις εθνικές μας ομάδες που μας εκπροσωπούν επάξια στα διεθνή αθλητικά γεγονότα.
Πρώτα οι πολίτες λοιπόν ... Ωραίο το σύνθημα, αλλά νάχαμε και περισσότερους από δαύτους ακόμη καλύτερα.
25 Σεπτεμβρίου 2009
GR-Που θα βρεθούν χρήματα;
Το κυριότερο ερώτημα των επερχόμενων εκλογών είναι πού θα βρεθούν χρήματα για να καλυφθούν τα ελλείματα, να εφαρμοστεί η όποια οικονομική και κοινωνική πολιτική, να πληρωθούν τα χρέη. Η έκτακτη εισφορά φαίνεται πως δεν απέδωσε τα αναμενόμενα και η φορολόγηση των ημιυπαίθριων φαίνεται πως θα δώσει (αν δώσει και δεν καταργηθεί) πενιχρά αποτελέσματα. Να μερικές ιδέες για πρωτότυπους φόρους που μπορούν να καταβληθούν άμεσα χωρίς πολλές γραφειοκρατικές διαδικασίες.
- Φόρος σημαίας. Χιλιάδες Έλληνες υψώνουν την (πολλές φορές σχισμένη) ελληνική σημαία σε σπίτια, μαγαζιά και πάσης φύσεως κτήρια, ως ένδειξη πατριωτισμού. Για κάθε σωστή ελληνική σημαία φόρος 50 €, για τις σχισμένες πρόστιμο 500 € και 100 € την ημέρα για όσες μέρες παραμένει η σχισμένη σημαία (εκτός και αν η προσβολή εθνικού συμβόλου επιφέρει μεγαλύτερο πρόστιμο), τέλος για κάθε ξένη σημαία φόρος 300 €. Για σχισμένες σημαίες σε δημόσια κτήρια πρόστιμο 2.000 €. Η φορολογία αυτή θα συμβάλει και στην αύξηση του κύκλου εργασιών των εταιρειών κατασκευής και πώλησης σημαιών (για να αντικατασταθούν οι σχισμένες) και συνεπώς έμμεση αύξηση των φορολογικών εσόδων.
Κόστος καταλογισμού, 1-2 ανθρωπομήνες αστυνομικού ή φορολογικού υπαλλήλου ανά νομό ετησίως.
Εκτιμώμενα έσοδα 153 εκατ. € από 1.000.000 σωστές σημαίες (50 εκατ. €), 200.000 σχισμένες (100 εκατ. €) και 10.000 ξένες σημαίες (3 εκατ. €). - Φόρος κατάληψης πεζοδρομίου. Χιλιάδες Έλληνες καβαλάνε τα πεζοδρόμια για να παρκάρουν εμποδίζοντας τους πεζούς να κυκλοφορήσουν κανονικά. Αλλά και χιλιάδες μαγαζιά καταλαμβάνουν τα πεζοδρόμια με διάφορα αντικείμενα εμποδίζοντας την κυκλοφορία. Για κάθε αυτοκίνητο που καβαλάει πεζοδρόμιο πάνω από 5 λεπτά (ας επιτραπεί η αποβίβαση αναπήρων) πρόστιμο 1000 € τη φορά (200 € για μηχανάκια), για κάθε μαγαζί το οποίο καταλαμβάνει πεζοδρόμιο με αντικείμενα (πάνω από 5 λεπτά (ας επιτραπεί η φορτοεκφόρτωση) πρόστιμο 500 € τη φορά.
Κόστος καταλογισμού στο πλαίσιο των ελέγχων της τροχαίας.
Εκτιμώμενα έσοδα 900 εκατ. € από 300.000 αυτοκίνητα που καβαλούν πεζοδρόμια (300 εκατ. €) 500.000 μηχανάκια (100 εκατ. €) 1.000.000 μαγαζιά (500 εκατ. €). - Φόρος ακαθάριστου οικοπέδου. Ο ιδιοκτήτης που δεν καθαρίζει το οικόπεδό του από τα ξερόκλαδα ή που δεν το έχει περιφράξει για να εμποδίζει την εναπόθεση απορριμάτων, ετήσιο φόρο 1.000 €. Όποιος συλληφθεί να αφήνει ανεξέλεγκτα σκουπίδια πρόστιμο 1000 € την πρώτη φορά, 1.500 € τη δεύτερη και 2.000 € την τρίτη.
Κόστος καταλογισμού 1-2 ανθρωπομήνες ανά νομό ετησίως και στο πλαίσιο της τακτικής αστυνόμευσης.
Εκτιμώμενα έσοδα 1 δις € από 1 εκατ. ακαθάριστα οικόπεδα. - Φόρος μνημοσύνων. Κάθε Κυριακή, ιδίως στην επαρχία, πραγματοποιούνται χιλιάδες ετήσια και άλλα μνημόσυνα στα οποία συμμετέχουν εκατοντάδες άτομα. Σε αντίθεση με τα 40ήμερα μνημόσυνα που προσφέρουν την ευκαιρία σε όσους δεν συμμετείχαν στην κηδεία να συμπαρασταθούν στην οικογένεια, τα ετήσια μνημόσυνα αποτελούν δαπανηρές κοινωνικές εκδηλώσεις επίδειξης. Φόρος ετήσιου μνημοσύνου 500 €, φόρος επόμενων μνημοσύνων 1.000 €.
Κόστος καταλογισμού στο πλαίσιο της δημοσιοποίησης του μνημοσύνου από το γραγείο που οργανώνει το μνημόσυνο.
Εκτιμώμενα έσοδα 1 δις € από 50 μνημόσυνα εβδομαδιαίως ανά νομό.
17 Σεπτεμβρίου 2009
GR-Άνθρωποι των έργων
Γνώρισα τον Σταύρο Αρναουτάκη στις Βρυξέλλες λίγο μετά την εκλογή του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Είχα την ευκαιρία να συνεργαστώ μαζί του για την οργάνωση μιας ημερίδας για την προστασία των πολιτών από ατυχήματα και καταστροφές. Μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση η απλότητα και η ανθρωπιά του. Σε αντίθεση με άλλους πολιτικούς που βγάζουν έναν «δεκαρικό» και μετά αποχωρούν, έμεινε σε όλη την εκδήλωση, συμμετείχε ενεργά στις συζητήσεις των ομάδων εργασίας και συνεργάστηκε με τους εισηγητές ακούγοντας χωρίς να «διδάσκει». Μια επίσκεψη στις Αρχάνες στο Ηράκλειο όπου διετέλεσε δήμαρχος επί 14 χρόνια αποκαλύπτει τον άνθρωπο των έργων που έλαβε μέχρι και το 80% των ψήφων των συνδημοτών του. Αν ψήφιζα στο Ηράκλειο, δεν θα δίσταζα καθόλου να τον ψηφίσω ...
Στους διαδρόμους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, πάνω στην αυτοκινούμενη αναπηρική της πολυθρόνα γνώρισα και την Ευαγγελία Τζαμπάζη. Ένα χαμόγελο, μια δίψα για ζωή, μια προθυμία να ακούσει, ένα ενδιαφέρον για τον συνομιλητή. Τα άτομα με αναπηρία είχαν τη δική τους – δυνατή κι επίμονη – φωνή στις Βρυξέλλες. Συνεργαστήκαμε για την προώθηση της προσβασιμότητας των ατόμων με αναπηρίες στο 112, τον ευρωπαϊκό αριθμό έκτακτης ανάγκης. Η προσφορά της στο χώρο των ατόμων με αναπηρία σημαντικότατη. Αν ψήφιζα στις Σέρρες, δεν θα δίσταζα καθόλου να την ψηφίσω ...
Στην προεκλογική περίοδο, στην περίοδο του μπλα-μπλα, όπου τα λόγια είναι φτηνά και στην ουσία δεσμεύουν μόνον όσους τα ακούνε (και τα πιστεύουν ...) καλόν είναι να θυμόμαστε τους ανθρώπους των έργων και των χαμηλών τόνων. Ιδίως τώρα που το είδος τείνει να εξαφανιστεί ...
Στους διαδρόμους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, πάνω στην αυτοκινούμενη αναπηρική της πολυθρόνα γνώρισα και την Ευαγγελία Τζαμπάζη. Ένα χαμόγελο, μια δίψα για ζωή, μια προθυμία να ακούσει, ένα ενδιαφέρον για τον συνομιλητή. Τα άτομα με αναπηρία είχαν τη δική τους – δυνατή κι επίμονη – φωνή στις Βρυξέλλες. Συνεργαστήκαμε για την προώθηση της προσβασιμότητας των ατόμων με αναπηρίες στο 112, τον ευρωπαϊκό αριθμό έκτακτης ανάγκης. Η προσφορά της στο χώρο των ατόμων με αναπηρία σημαντικότατη. Αν ψήφιζα στις Σέρρες, δεν θα δίσταζα καθόλου να την ψηφίσω ...
Στην προεκλογική περίοδο, στην περίοδο του μπλα-μπλα, όπου τα λόγια είναι φτηνά και στην ουσία δεσμεύουν μόνον όσους τα ακούνε (και τα πιστεύουν ...) καλόν είναι να θυμόμαστε τους ανθρώπους των έργων και των χαμηλών τόνων. Ιδίως τώρα που το είδος τείνει να εξαφανιστεί ...
09 Σεπτεμβρίου 2009
GR-Αυτο-δικτατορία;
Έγραφα στις 18 Σεπτεμβρίου 2007, μετά τις τελευταίες βουλευτικές εκλογές ότι «από τους 9.921.545 εγγεγραμμένους ψηφοφόρους, το 27,83% απείχε ή έριξε λευκό ή άκυρο, το 14,48% ψήφισε μικρά κόμματα (σε αντίθεση με το 57,68% που ψήφισε τα δύο μεγάλα) ενώ μόνο το 30,19% ψήφισε το κυβερνών κόμμα».
Είναι σίγουρο πως κάτι αντίστοιχο θα συμβεί και στις επόμενες βουλευτικές εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009. Το κόμμα που θα εκπροσωπεί γύρω στο 30% του εκλογικού σώματος απαιτεί από τώρα «αυτοδυναμία» δηλαδή την δυνατότητα να αποφασίζει ανεξέλεγκτα για τις τύχες και του υπόλοιπου 70%. Το επιχείρημα που προβάλεται είναι βέβαια ο κίνδυνος ακυβερνησίας. «Χρειαζόμαστε ισχυρή κυβέρνηση που να μπορεί να πάρει αποφάσεις» λένε οι κομματικοί φωστήρες. Όμως είδαμε τι συμβαίνει στις περιπτώσεις που η «ισχυρή» κυβέρνηση παίρνει αποφάσεις χωρίς να έχει πείσει τους πολίτες ότι αυτές είναι δίκαιες και χρήσιμες. Απεργίες, δικαστικές προσφυγές, ξεσηκωμοί. Και η «ισχυρή» κυβέρνηση προσφεύγει αμέσως στην επιβολή της τάξεως. Αλλά «όταν ακούς ‘τάξη’ ανθρώπινο κρέας μυρίζει», γράφει ο Ελύτης στη Μαρία Νεφέλη.
Προσωπικά πιστεύω ότι πρέπει επιτέλους και στην Ελλάδα να δοκιμάσουμε τις κυβερνήσεις συνεργασίας. Γερμανία, Ιαπωνία, Βέλγιο και αρκετές άλλες χώρες έχουν τέτοιες κυβερνήσεις. Στη Γαλλία αλλά και στις ΗΠΑ, αν και πέτυχαν σαφή αυτοδυναμία, οι κυβερνώντες χρησιμοποίησαν και πολλά στελέχη της αντιπολίτευσης σε κυβερνητικές και άλλες θέσεις. Η αντιμετώπιση των κρίσεων, λένε οι ειδικοί, είναι πρωτίστως θέμα συναίνεσης. Ας θυμηθούμε πως η αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία στηριζόταν ιδιαίτερα στην Πειθώ.
Στην είσοδο της αίθουσας διαχείρισης κρίσεων μεγάλης πολυεθνικής μια επιγραφή προτρέπει τους εισερχόμενους: «Leave your ego here!» Όπως έγραψα παλιότερα, κρίση είναι μια έκτακτη ανάγκη, ένα μείζον περιστατικό ή μια καταστροφή κατά τη διάρκεια της οποίας οι αρμόδιοι για την αντιμετώπιση βρίσκονται ξαφνικά στο επίκεντρο δημόσιας αμφισβήτησης που προέρχεται τόσο από το εξωτερικό (π.χ. τον τύπο) όσο και από το εσωτερικό των οργανισμών των οποίων προΐστανται. Αν λοιπόν πράγματι περνάμε κρίση, τότε το πρώτο που πρέπει να σκεφτεί η «αυτοδύναμη» κυβέρνηση του 30% είναι πως θα πείσει το υπόλοιπο 70% για την ορθότητα των επιλογών της, για τη χρησιμότητα των αποφάσεών της, για το ανυστερόβουλον των προθέσεων της. Πάντως σήμερα το αίτημα για «αυτοδυναμία» όχι μόνο δεν απαντά στις παραπάνω ανησυχίες αλλά φαντάζει σαν αίτημα χορήγησης έκτακτων εξουσιών που παραπέμπει σε άλλες εποχές και πρακτικές.
Είναι σίγουρο πως κάτι αντίστοιχο θα συμβεί και στις επόμενες βουλευτικές εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009. Το κόμμα που θα εκπροσωπεί γύρω στο 30% του εκλογικού σώματος απαιτεί από τώρα «αυτοδυναμία» δηλαδή την δυνατότητα να αποφασίζει ανεξέλεγκτα για τις τύχες και του υπόλοιπου 70%. Το επιχείρημα που προβάλεται είναι βέβαια ο κίνδυνος ακυβερνησίας. «Χρειαζόμαστε ισχυρή κυβέρνηση που να μπορεί να πάρει αποφάσεις» λένε οι κομματικοί φωστήρες. Όμως είδαμε τι συμβαίνει στις περιπτώσεις που η «ισχυρή» κυβέρνηση παίρνει αποφάσεις χωρίς να έχει πείσει τους πολίτες ότι αυτές είναι δίκαιες και χρήσιμες. Απεργίες, δικαστικές προσφυγές, ξεσηκωμοί. Και η «ισχυρή» κυβέρνηση προσφεύγει αμέσως στην επιβολή της τάξεως. Αλλά «όταν ακούς ‘τάξη’ ανθρώπινο κρέας μυρίζει», γράφει ο Ελύτης στη Μαρία Νεφέλη.
Προσωπικά πιστεύω ότι πρέπει επιτέλους και στην Ελλάδα να δοκιμάσουμε τις κυβερνήσεις συνεργασίας. Γερμανία, Ιαπωνία, Βέλγιο και αρκετές άλλες χώρες έχουν τέτοιες κυβερνήσεις. Στη Γαλλία αλλά και στις ΗΠΑ, αν και πέτυχαν σαφή αυτοδυναμία, οι κυβερνώντες χρησιμοποίησαν και πολλά στελέχη της αντιπολίτευσης σε κυβερνητικές και άλλες θέσεις. Η αντιμετώπιση των κρίσεων, λένε οι ειδικοί, είναι πρωτίστως θέμα συναίνεσης. Ας θυμηθούμε πως η αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία στηριζόταν ιδιαίτερα στην Πειθώ.
Στην είσοδο της αίθουσας διαχείρισης κρίσεων μεγάλης πολυεθνικής μια επιγραφή προτρέπει τους εισερχόμενους: «Leave your ego here!» Όπως έγραψα παλιότερα, κρίση είναι μια έκτακτη ανάγκη, ένα μείζον περιστατικό ή μια καταστροφή κατά τη διάρκεια της οποίας οι αρμόδιοι για την αντιμετώπιση βρίσκονται ξαφνικά στο επίκεντρο δημόσιας αμφισβήτησης που προέρχεται τόσο από το εξωτερικό (π.χ. τον τύπο) όσο και από το εσωτερικό των οργανισμών των οποίων προΐστανται. Αν λοιπόν πράγματι περνάμε κρίση, τότε το πρώτο που πρέπει να σκεφτεί η «αυτοδύναμη» κυβέρνηση του 30% είναι πως θα πείσει το υπόλοιπο 70% για την ορθότητα των επιλογών της, για τη χρησιμότητα των αποφάσεών της, για το ανυστερόβουλον των προθέσεων της. Πάντως σήμερα το αίτημα για «αυτοδυναμία» όχι μόνο δεν απαντά στις παραπάνω ανησυχίες αλλά φαντάζει σαν αίτημα χορήγησης έκτακτων εξουσιών που παραπέμπει σε άλλες εποχές και πρακτικές.
24 Ιουνίου 2009
GR-Εντυπώσεις από τις διακοπές
Κάποια επικίνδυνα σταυροδρόμια γύρω από τα Χανιά έχουν γίνει κυκλικοί κόμβοι, κάτι που έπρεπε να είχε γίνει από καιρό.
Η εμφάνιση παντού των μπλε κάδων δείχνει ότι η ανακύκλωση έχει γενικευθεί, κάτι πρωτόγνωρο πριν από λίγα χρόνια.
Οι τηλεφωνικές γραμμές ψυχολογικής στήριξης για άτομα με προβλήματα ή για ηλικιωμένους, οι οποίες διαφημίζονται στις τοπικές εφημερίδες αλλά και οι πολυπληθείς αγγελίες για ψυχολόγους κάθε ειδικότητας δείχνουν ότι οι Έλληνες αρχίζουν να ασχολούνται με το «γνώθι σαυτόν».
Η έντονη δραστηριότητα του τμήματος πολιτικής προστασίας της Νομαρχίας Χανίων αλλά και επιμέρους Δήμων δείχνει ότι το θέμα της προστασίας απασχολεί τις τοπικές κοινωνίες χωρίς όμως να έχει καλυφθεί το έλλειμμα στην πρόληψη (όλοι φαίνεται πως ασχολούνται με την επέμβαση και τα «μέσα» κατά προτεραιότητα).
Μειώθηκαν μεν οι οδηγοί που οδηγούν με το αριστερό χέρι κρεμασμένο από το παράθυρο αλλά αυξήθηκαν εκείνοι που οδηγούν μιλώντας στο κινητό – αν και παρατήρησα και οδηγούς που σταματούν στην άκρη του δρόμου για να μιλήσουν στο κινητό τους.
Το καλύτερο από τα αφιερώματα των εφημερίδων στο νέο Μουσείο της Ακρόπολης που διάβασα δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα «Χανιώτικα Νέα», είχε τίτλο το «Λεηλατημένο Παρελθόν - Η Ελγίνεια διαρπαγή (1801-1803)» και περιείχε άρθρα και σκίτσα μαθητών του 1ου Λυκείου Χανίων.
Τέλος, παρακολουθώντας συστηματικά την αρθρογραφία στον τοπικό τύπο διαπίστωσα ότι θίγει άφοβα όλα τα θέματα από όλες τις πλευρές αλλά σίγουρα συντηρείται από τις μικρές αγγελίες και τις αναγγελίες των (εντυπωσιακά πολυάριθμων) «μνημόσυνων της Κυριακής».
Η εμφάνιση παντού των μπλε κάδων δείχνει ότι η ανακύκλωση έχει γενικευθεί, κάτι πρωτόγνωρο πριν από λίγα χρόνια.
Οι τηλεφωνικές γραμμές ψυχολογικής στήριξης για άτομα με προβλήματα ή για ηλικιωμένους, οι οποίες διαφημίζονται στις τοπικές εφημερίδες αλλά και οι πολυπληθείς αγγελίες για ψυχολόγους κάθε ειδικότητας δείχνουν ότι οι Έλληνες αρχίζουν να ασχολούνται με το «γνώθι σαυτόν».
Η έντονη δραστηριότητα του τμήματος πολιτικής προστασίας της Νομαρχίας Χανίων αλλά και επιμέρους Δήμων δείχνει ότι το θέμα της προστασίας απασχολεί τις τοπικές κοινωνίες χωρίς όμως να έχει καλυφθεί το έλλειμμα στην πρόληψη (όλοι φαίνεται πως ασχολούνται με την επέμβαση και τα «μέσα» κατά προτεραιότητα).
Μειώθηκαν μεν οι οδηγοί που οδηγούν με το αριστερό χέρι κρεμασμένο από το παράθυρο αλλά αυξήθηκαν εκείνοι που οδηγούν μιλώντας στο κινητό – αν και παρατήρησα και οδηγούς που σταματούν στην άκρη του δρόμου για να μιλήσουν στο κινητό τους.
Το καλύτερο από τα αφιερώματα των εφημερίδων στο νέο Μουσείο της Ακρόπολης που διάβασα δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα «Χανιώτικα Νέα», είχε τίτλο το «Λεηλατημένο Παρελθόν - Η Ελγίνεια διαρπαγή (1801-1803)» και περιείχε άρθρα και σκίτσα μαθητών του 1ου Λυκείου Χανίων.
Τέλος, παρακολουθώντας συστηματικά την αρθρογραφία στον τοπικό τύπο διαπίστωσα ότι θίγει άφοβα όλα τα θέματα από όλες τις πλευρές αλλά σίγουρα συντηρείται από τις μικρές αγγελίες και τις αναγγελίες των (εντυπωσιακά πολυάριθμων) «μνημόσυνων της Κυριακής».
09 Ιουνίου 2009
GR-Περιήγηση στην Ελλάδα
Από την Ηγουμενίτσα μέσω της (ακόμη υπό κατασκευή) Εγνατίας οδού στα Γρεβενά όπου φάγαμε στην ταβέρνα «Ο Αμερικάνος». Από εκεί στη λίμνη της Καστοριάς για καφέ που μας τον έφερε μια Πηνελόπη. Στη συνέχεια στις Πρέσπες και μετά στη Φλώρινα όπου κοιμηθήκαμε. Την επομένη στην Έδεσσα και τους καταρράκτες της, στη Νάουσα και στο άλσος του Αγίου Νικολάου με τον παλιό φίλο Γιώργο Βαρτή που «φύτεψε αμπελώνα» και φτιάχνει υπέροχο κρασί και τσίπουρο. Μετά στη Θεσσαλονίκη, στη Βεργίνα, στα Τρίκαλα, στο Δίον και τέλος στην Αθήνα τελευταίο σταθμό πριν από την Κρήτη και τις ελιές … που θέλουν ξεβοτάνισμα και περιποίηση.
Σε χαλαρή προεκλογική περίοδο η Ελλάδα, προσφερόταν για παρατηρήσεις και επισημάνσεις. Έτσι διαπίστωσα ότι η πλειοψηφία των μοτοσικλετιστών φορά κράνος, δηλαδή η αστυνόμευση και οι έλεγχοι αποδίδουν … Γενικότερα, υπάρχει περισσότερη αστυνόμευση στους δρόμους. Για πρώτη φορά μας σταμάτησαν αστυνομικοί για έλεγχο ενώ παρατηρήσαμε σε αρκετά σημεία έλεγχους για την ταχύτητα. Τέλος, παρόλο που οι έλληνες συνεχίζουν να αναρτούν σχισμένες σημαίες, υπάρχουν πολλοί που σέβονται το εθνικό σύμβολο και το αναρτούν περιποιημένο και καθαρό.
Κρίνοντας από τις πατημένες χελώνες και τα άλλα σκοτωμένα ζώα στους δρόμους δεν μπορώ να πω ότι η φιλοζωία των Ελλήνων έχει αυξηθεί. Και οι άναρχη αφισοκόλληση για τις ευρωεκλογές, των αριστερών κυρίως κομμάτων (πλην των Οικολόγων Πράσινων) καλά κρατεί. Εντύπωση μου έκαναν τα συνθήματα για ανυπακοή και απειθαρχία στην Ευρώπη, λες και δεν είμαστε οι πρώτοι σε παραβιάσεις του ευρωπαϊκού κοινοτικού δικαίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Όσο για τα αποτελέσματα των Ευρωεκλογών νομίζω πως ήταν τα αναμενόμενα. Η αποχή εκφράζει τον αποτροπιασμό των εκλογέων για το χαμηλό επίπεδο του πολιτικού διαλόγου. Η άνοδος της ακροδεξιάς εκφράζει το έντονο ρεύμα συντηρητισμού και ξενοφοβίας που διατρέχει την ελληνική κοινωνία ενώ η εμφάνιση των Οικολόγων Πράσινων στον πολιτικό χάρτη δείχνει ότι υπάρχουν ακόμη υγιώς σκεπτόμενες (προοδευτικές κυρίως) δυνάμεις που αναζητούν νέες διεξόδους πολιτικής έκφρασης. Αντίστοιχα, η υπόλοιπη Αριστερά δείχνει να συσπειρώνεται γύρω από το ορθόδοξο κομμουνιστικό κόμμα, όπως ο μέσος Έλληνας ξαναγυρίζει παραδοσιακά στην ορθόδοξη εκκλησία. Όσο για την υπεροχή του ενός μεγάλου κόμματος έναντι του άλλου είναι τόσο τυπική που δεν αξίζει καν να τη σχολιάσει κανείς …
Καλές διακοπές σε όλους και όλες. Θα τα πούμε πάλι τον Ιούλιο …
Υ.Γ. Ζητώ συγνώμη που δεν δημοσίευσα άλλη ανάρτηση πριν τις ευρωεκλογές αλλά περιηγούμενος την χώρα της «φαιδράς πορτοκαλέας» κατάλαβα ότι ίσως να μην είχε νόημα.
Σε χαλαρή προεκλογική περίοδο η Ελλάδα, προσφερόταν για παρατηρήσεις και επισημάνσεις. Έτσι διαπίστωσα ότι η πλειοψηφία των μοτοσικλετιστών φορά κράνος, δηλαδή η αστυνόμευση και οι έλεγχοι αποδίδουν … Γενικότερα, υπάρχει περισσότερη αστυνόμευση στους δρόμους. Για πρώτη φορά μας σταμάτησαν αστυνομικοί για έλεγχο ενώ παρατηρήσαμε σε αρκετά σημεία έλεγχους για την ταχύτητα. Τέλος, παρόλο που οι έλληνες συνεχίζουν να αναρτούν σχισμένες σημαίες, υπάρχουν πολλοί που σέβονται το εθνικό σύμβολο και το αναρτούν περιποιημένο και καθαρό.
Κρίνοντας από τις πατημένες χελώνες και τα άλλα σκοτωμένα ζώα στους δρόμους δεν μπορώ να πω ότι η φιλοζωία των Ελλήνων έχει αυξηθεί. Και οι άναρχη αφισοκόλληση για τις ευρωεκλογές, των αριστερών κυρίως κομμάτων (πλην των Οικολόγων Πράσινων) καλά κρατεί. Εντύπωση μου έκαναν τα συνθήματα για ανυπακοή και απειθαρχία στην Ευρώπη, λες και δεν είμαστε οι πρώτοι σε παραβιάσεις του ευρωπαϊκού κοινοτικού δικαίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Όσο για τα αποτελέσματα των Ευρωεκλογών νομίζω πως ήταν τα αναμενόμενα. Η αποχή εκφράζει τον αποτροπιασμό των εκλογέων για το χαμηλό επίπεδο του πολιτικού διαλόγου. Η άνοδος της ακροδεξιάς εκφράζει το έντονο ρεύμα συντηρητισμού και ξενοφοβίας που διατρέχει την ελληνική κοινωνία ενώ η εμφάνιση των Οικολόγων Πράσινων στον πολιτικό χάρτη δείχνει ότι υπάρχουν ακόμη υγιώς σκεπτόμενες (προοδευτικές κυρίως) δυνάμεις που αναζητούν νέες διεξόδους πολιτικής έκφρασης. Αντίστοιχα, η υπόλοιπη Αριστερά δείχνει να συσπειρώνεται γύρω από το ορθόδοξο κομμουνιστικό κόμμα, όπως ο μέσος Έλληνας ξαναγυρίζει παραδοσιακά στην ορθόδοξη εκκλησία. Όσο για την υπεροχή του ενός μεγάλου κόμματος έναντι του άλλου είναι τόσο τυπική που δεν αξίζει καν να τη σχολιάσει κανείς …
Καλές διακοπές σε όλους και όλες. Θα τα πούμε πάλι τον Ιούλιο …
Υ.Γ. Ζητώ συγνώμη που δεν δημοσίευσα άλλη ανάρτηση πριν τις ευρωεκλογές αλλά περιηγούμενος την χώρα της «φαιδράς πορτοκαλέας» κατάλαβα ότι ίσως να μην είχε νόημα.
17 Μαΐου 2009
GR-Τι θα ψηφίσω λοιπόν στις 7 Ιουνίου;
Με την ανακοίνωση των υποψήφιων ευρωβουλευτών των δύο μεγάλων κομμάτων, η εικόνα σχεδόν ολοκληρώθηκε. Λέω, σχεδόν, γιατί οι προεκλογικές υποσχέσεις είναι πάντα εύκολες και συνήθως δεσμεύουν μόνον αυτούς που τις ακούνε. Να μερικές σκέψεις σχετικά με το πως βλέπω τα πράγματα 21 μέρες πριν από τις εκλογές.
- Το σύνθημα του ΠΑΣΟΚ «Ψηφίζουμε για την Ευρώπη, Αποφασίζουμε για την Ελλάδα» περιγράφει πολύ καλά αυτό που σκέπτομαι. Αλλά συμφωνώ και με τις σκέψεις του κ. Καραμανλή που είπε πρόσφατα στην ΟΝΝΕΔ πως «Η αμφισβήτηση των θεσμών, των αρχών και των αξιών του Πολιτισμού μας είναι αντιδραστική, ανεύθυνη και επικίνδυνη στάση. Είναι βαθιά αντιδημοκρατική νοοτροπία. Πληγώνει το λαό. Πληγώνει τη Δημοκρατία». Έτσι, δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω και με την κ. Παπαρήγα που λέει ότι η ψήφος στα δύο μεγάλα κόμματα είναι χαμένη ψήφος. Συνεπώς, σε εθνικό επίπεδο, θα ψηφίσω κατά του δικομματισμού, των πρακτικών που πληγώνουν τη δημοκρατία (σκανδαλολογία, κλείσιμο Βουλής) αλλά και των πρακτικών που θέτουν σε αμφισβήτηση τις αξίες του πολιτισμού μας (ρατσισμό. ξενοφοβία).
- Συμφωνώ με τον κ. Μάνο, υποψήφιο του νέου κόμματος ΔΡΑΣΗ, ότι «το μέλλον της Ελλάδας πρέπει να επικεντρωθεί στα 3 Π (Παιδεία, Περιβάλλον, Πολιτισμός)». Θα πρόσθετα και ένα τέταρτο Π, τους Πολίτες (κοινωνία των πολιτών, προστασία από ατυχήματα και καταστροφές, κοινωνική πολιτική, περίθαλψη). Όμως από τα θέματα αυτά, μόνο το Περιβάλλον αποτελεί σαφή αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για τα υπόλοιπα απαιτείται πολιτική βούληση, η οποία δυστυχώς λείπει από τα περισσότερα κόμματα αλλά και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (η οποία πρέπει να καταρτίσει και τις σχετικές προτάσεις).
- Ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός των κομμάτων είναι πάντα σοβαρό κριτήριο για την επιλογή. Αυτό αυτόματα αποκλείει κόμματα (κομματίδια) των άκρων που στο Ευρωκοινοβούλιο θα πυκνώσουν τις θέσεις των λεγόμενων «μη δημοκρατικών κομμάτων», τα οποία τα άλλα κόμματα τα αποφεύγουν όπως ο διάβολος το λιβάνι.
- Ας πάμε και στα πρόσωπα τώρα. Δυστυχώς, ορισμένοι εξαιρετικοί ευρωβουλευτές δεν είναι εκ νέου υποψήφιοι. Από το ΠΑΣΟΚ, ο Σταύρος ΑΡΝΑΟΥΤΑΚΗΣ και η Ευαγγελία ΤΖΑΜΠΑΖΗ θα είναι υποψήφιοι στις εθνικές εκλογές. Από τη Νέα Δημοκρατία απουσιάζei ο Μαργαρίτης ΣΧΟΙΝΑΣ ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ τοποθετώντας στην τρίτη θέση τον Δημήτρη ΠΑΠΑΔΗΜΟΥΛΗ μάλλον «αυτοαναιρέθηκε». Όμως το γεγονός ότι τα περισσότερα κόμματα (εκτός από τους ΟΙΚΟΛΟΓΟΥΣ-ΠΡΑΣΙΝΟΥΣ πρώτα, και τον ΣΥΡΙΖΑ στη συνέχεια) καθόρισαν τους υποψήφιους ευρωβουλευτές με αδιαφανείς διαδικασίες δεν με πείθει ότι οι εκπρόσωποι της Ελλάδας στις Βρυξέλλες και στο Στρασβούργο θα ασχοληθούν σοβαρά με την προώθηση των θεμάτων που «καίνε» τους έλληνες. Ήδη ακούγονται τα σχέδια ορισμένων να θέσουν υποψηφιότητα στις εθνικές εκλογές σε λίγους μήνες. Άλλοι υποψήφιοι που έχουν σαφώς τα προσόντα (ο ικανότατος Αντώνης ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΙΔΗΣ-Δημοκρατικοί, ο Στέφανος ΜΑΝΟΣ-Δράση, ο Σταύρος ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ-ΠΑΣΟΚ) δεν επαρκούν από μόνοι τους να αντισταθμίσουν τα μειονεκτήματα των οικείων πολιτικών σχηματισμών, το κυριώτερο από τα οποία είναι ...
- ... οι πολιτικές ομάδες στις οποίες θα ενταχθούν φθάνοντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η πρώτη πράξη του οποίου θα είναι η επικύρωση της εκλογής του νέου προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι δύο μεγάλες πολιτικές ομάδες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις οποίες θα ενταχθούν οι νέοι ευρωβουλευτές από τα δύο μεγάλα μας κόμματα (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα η Νέα Δημοκρατία, Σοσιαλιστικό Κόμμα το ΠΑΣΟΚ) συχνά συμμαχούν και ψηφίζουν με βάση τις θέσεις που εκφράζουν οι μεγάλες χώρες (π.χ. για την επανεκλογή του κ. Μπαρόζο στη θέση του προέδρου της Ευρωπαίκής Επιτροπής), παρόλο που μερικές φορές ορισμένοι ευρωβουλευτές διαφοροποιούνται κατά την ψηφοφορία. Αντίθετα με τη ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ (που έχει ήδη ενταχθεί στους Ευρωπαίους Φιλελεύθερους) και τους ΟΙΚΟΛΟΓΟΥΣ-ΠΡΑΣΙΝΟΥΣ (που έχουν ήδη ενταχθεί στους Ευρωπαϊους Πράσινους) τα μικρότερα κόμματα (Δημοκρατικοί, ΔΡΑΣΗ) αν δεν συμμαχίσουν με μια από τις μεγάλες ομάδες, ίσως παραμείνουν στους μη εγγεγραμένους (μαζί με τους ακροδεξιούς) ή στους ανεξάρτητους.
Ας συνοψίσουμε: όχι στο δικομματισμό, όχι στις αντιδημοκρατικές συμπεριφορές και στη σκανδαλολογία, προτεραιότητα στα 4 Π, ευρωπαϊκός προσανατολισμός, υποψήφιοι με προσόντα, επιλεγμένοι με διαφανείς δημοκρατικές διαδικασίες, ένταξη σε συγκροτημένη ευρωπαϊκή ομάδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Στο επόμενο μερικές ακόμη σκέψεις πριν από τις 7 Ιουνίου.
Υ.Γ. Υπενθυμίζω ότι η ψηφοφορία είναι μυστική. Και όπως έγραψα στην πρώτη σχετική ανάρτηση «Από το ιστολόγιο αυτό θα προσπαθήσω να αναλύσω, όσο μου είναι δυνατόν, το σκεπτικό με βάση το οποίο θα αποφασίσω τι θα ψηφίσω.» Μην περιμένετε λοιπόν να σας πω τι θα ψηφίσω ακριβώς. Όπως λέει και το σχετικό ανέκδοτο περισσότερο με ενδιαφέρει και με ευχαριστεί η διαδικασία ...
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
