Κορωνοϊός – τα ερωτήματα

Μερικές λογικές απαντήσεις, με βάση τα μέχρι σήμερα δεδομένα, στα κρίσιμα ερωτήματα που μας απασχολούν …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 31 Μαρτίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-416)

Πότε θα αρθεί ο περιορισμός της κυκλοφορίας; Κατ’ αρχάς να καταλάβουμε γιατί επιβλήθηκε. Οι πρώτες αναλύσεις της επιδημίας του νέου κορωνοϊού (Covid-19) έδειξαν ότι πρόκειται για ιό που μεταδίδεται πολύ ταχύτερα από τον ιό της γρίπης (ένας φορέας τον μεταδίδει σε 2,5 άτομα – αντίθετα με τη γρίπη που μεταδίδεται σε 1,5 άτομα).

Ταυτόχρονα, ενώ η πλειοψηφία των προσβληθέντων εμφανίζουν ήπια ή και καθόλου συμπτώματα (ασυμπτωματικοί), ο ιός δημιουργεί θανατηφόρες επιπλοκές ιδίως σε ευπαθείς ομάδες (ηλικιωμένοι, ασθματικοί, καρδιοπαθείς, διαβητικοί, ανοσοκατεσταλμένοι, καπνιστές, κλπ.).

Επιπλέον, χωρίς τη δυνατότητα γενικευμένων διαγνωστικών ελέγχων, χωρίς εμβόλιο ούτε ικανοποιητικό αντιικό φάρμακο, ο περιορισμός της κυκλοφορίας ήταν ο μόνος τρόπος να ελεγχθεί η μετάδοση της ασθένειας έτσι ώστε να μην υπερφορτωθούν τα νοσοκομεία και γενικότερα τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης.

Οι χώρες που καθυστέρησαν να επιβάλουν την καραντίνα βρίσκονται τώρα μπροστά σε μιάν υγειονομική «καταστροφή» αφού η αντιμετώπιση της κατάστασης απαιτεί πολύ περισσότερα μέσα από αυτά που διατίθενται (ο κλασσικός ορισμός της καταστροφής κατά τον ΟΗΕ). Με αποτέλεσμα να εφαρμόζονται μέθοδοι της «ιατρικής καταστροφών» δηλαδή οι γιατροί να πρέπει να αποφασίζουν ποιοι θα ζήσουν και ποιοι θα πεθάνουν – εφαρμόζοντας μεθόδους διαλογής (triage) εκ των ενόντων.

Συνεπώς, σε πρώτη φάση θα πρέπει να ελεγχθεί η μετάδοση της ίωσης, δηλαδή να ελαχιστοποιηθούν ή και να μηδενιστούν τα κρούσματα και οι θάνατοι. Παράλληλα, θα πρέπει να υπάρξουν αρκετές διαγνωστικές δυνατότητες ώστε μετά από κάθε κρούσμα να εντοπίζονται όλες οι επιμολυνθείσες επαφές του προκειμένου να απομονωθούν. Τέλος, θα πρέπει να περάσουν με επιτυχία τις κλινικές δοκιμές και να παρασκευαστούν μαζικά το εμβόλιο και τα φάρμακα αντιμετώπισης του ιού.

Μόνο τότε θα μπορέσουμε να επανέλθουμε στην κανονικότητα … αφού ο ιός θα έχει μετατραπεί σε ενδημικό φαινόμενο εναντίον του οποίου θα πρέπει να πιθανότατα να εμβολιαστούμε (μία ή και περισσότερες φορές).

Πόσο θα επιβαρυνθεί η οικονομία; Πολύ! Μερικοί οικονομολόγοι κάνουν λόγο για ύφεση της οικονομίας μέχρι και 10% ανάλογα με το πόσο θα καθυστερήσει η επάνοδος στην κανονικότητα. Γι’ αυτό εξάλλου και όλες οι κυβερνήσεις παίρνουν μέτρα στήριξης της οικονομίας με τη μορφή επιδότησης των επιχειρήσεων, προστασίας της εργασίας και ελάφρυνσης ή καθυστέρησης εξόφλησης των υποχρεώσεων.

Παράλληλα, σημαντικά μέτρα ενίσχυσης της οικονομίας έχει λάβει και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Πρωτοβουλία επενδύσεων για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού θα ενισχυθεί με 37 εκατ. € από Ταμείο Συνοχής. Το Ταμείο Αλληλεγγύης για τις μεγάλες καταστροφές θα καλύπτει πλέον και τις έκτακτες ανάγκες δημόσιας υγείας. Ενεργοποιήθηκε επίσης η γενική ρήτρα διαφυγής του δημοσιονομικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή καταργήθηκαν οι περιορισμοί για τα ελλείμματα που προβλέπει ο στενός «κορσές» του Συμφώνου Σταθερότητας.

Και το σημαντικότερο, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε σειρά μέτρων χρηματοδότησης της οικονομίας. Όπως έκτακτο πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού λόγω πανδημίας ύψους 750 δισ. € μέχρι τέλος του 2020. Αγορές εμπορικών χρεογράφων επαρκούς πιστωτικής ποιότητας. Και εξασφάλιση ρευστότητας ύψους έως και 3 τρισ. € μέσω πράξεων αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ με το χαμηλότερο μέχρι σήμερα επιτόκιο.

Ωστόσο, μερικά κράτη μέλη θεωρούν ότι τα μέτρα αυτά δεν είναι αρκετά και ζητούν την έκδοση ενός κοινού «κορωνομολόγου» (ευρωομολόγου) το οποίο να εγγυάται όλη η Ευρωπαϊκή Ένωση συλλογικά, δηλαδή κυρίως οι ισχυρότερες οικονομικά χώρες της (Γερμανία, Ολλανδία κλπ.). Δυστυχώς, γι’ αυτό δεν φαίνεται να έχει επιτευχθεί μέχρι στιγμής συμφωνία ακριβώς γιατί αντιτίθενται οι πλούσιες χώρες. Είναι σίγουρο ότι η πανδημία θα δοκιμάσει στην πράξη την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και τις θεμελιώδεις αρχές της Ένωσης.

Τι πρέπει να κάνουμε; Μέχρι σήμερα τα μέτρα που έχουν ληφθεί φαίνεται να αποδίδουν, με αποτέλεσμα να ελέγχεται η μετάδοση της ασθένειας. Βλέπουμε τι συμβαίνει στις χώρες που δεν πήραν τα μέτρα αυτά εγκαίρως (Ιταλία, Ισπανία, Βρετανία, ΗΠΑ, κλπ.). Συνεπώς, τρία πράγματα μπορούμε και πρέπει να κάνουμε. Μένουμε σπίτι. Πλένουμε τα χέρια μας και φροντίζουμε την προσωπική μας υγιεινή. Και ΔΕΝ πιστεύουμε τις ψευδείς ειδήσεις, η διάδοση των οποίων φαίνεται να εντείνεται από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Οι γονείς μας και οι παππούδες μας πέρασαν πολύ χειρότερες δοκιμασίες σε πολέμους και άλλες καταστροφές. Με υπομονή, επιμονή και αλληλεγγύη είναι σίγουρο ότι θα νικήσουμε …

Σαπούνισμα ή απολυμαντικό; 

Με βάση επιστημονικές έρευνες, το πλύσιμο των χεριών με νερό και σαπούνι είναι αποτελεσματικότερο από την χρήση απολυμαντικού, γιατί απομακρύνει περισσότερα μικρόβια.

Τα απολυμαντικά χεριών (με βάση αλκοόλη πάνω από 60%) απομακρύνουν:

• Ιούς Covid-19, Γρίπης, Ηπατίτιδας (B και C), Ζίκα, ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV), Αναπνευστικού Συνδρόμου Μέσης Ανατολής (MERS), Σοβαρής μορφής Οξέος Αναπνευστικού Συνδρόμου (SARS) και Έμπολα.
• Βακτήρια κολοβακτηρίδιο (E. coli), Acinetobacter baumannii, εντερόκοκκου (Enterococcus faecalis), φυματίωσης.
• Άλλα μικρόβια MRSA (ανθεκτικού στη μεθικιλλίνη χρυσίζοντος σταφυλόκοκκου), μύκητες (Candida albicans), πυοκυανική ψευδομονάδα (Pseuodomonas aeruginosa).

Τα απολυμαντικά χεριών (με βάση αλκοόλη πάνω από 60%) ΔΕΝ απομακρύνουν: 

• Ιούς νοροϊό (γαστρεντερίτιδες), αφθώδους πυρετού, καλικοϊό (λοιμώξεις των αιλουροειδών), πολιομυελίτιδας, Ηπατίτιδας Α, Πολυώμα (polyomavirus).
• Άλλα μικρόβια κρυπτοσπορίδιο (παράσιτο), βακτήριο Clostridium difficille

(πηγή περιοδικό Popular Science, CDC).

Τι δεν ξέρουμε ακόμα για τον κορωνοϊό 

1. Πόσοι έχουν μολυνθεί; Παράλληλα με τα επιβεβαιωμένα κρούσματα υπάρχουν πολλαπλάσιοι ασυμπτωματικοί φορείς. Μόνο η διάγνωση με βάση αντισώματα θα επιτρέψει την κατανόηση της έκτασης και της ευκολίας διάδοσης του ιού.
2. Πόσο θανατηφόρος είναι; Αυτό θα το μάθουμε μόνο όταν γνωρίσουμε την απάντηση στην πρώτη ερώτηση.
3. Ποια είναι όλα τα συμπτώματα; Εκτός από τα κύρια συμπτώματα (πυρετός και ξηρός βήχας) έχουν αναφερθεί και άλλα (πονόλαιμος, πονοκέφαλος, διάρροια και σε πολλές περιπτώσεις απώλεια όσφρησης). Περιλαμβάνονται σε αυτά και εκείνα του απλού κρυολογήματος (καταρροή ή φτάρνισμα), τουλάχιστον για ορισμένους ασθενείς;
4. Τι ρόλο παίζουν τα παιδιά στη μετάδοση; Ιδίως επειδή δεν εμφανίζουν συμπτώματα ενώ έρχονται σε επαφή με πολλούς.
5. Ποια είναι η προέλευσή του; Εμφανίστηκε στη Γιουχάν γύρω από μια αγορά ζώων και σχετίζεται στενά με παρόμοιους ιούς που βρίσκουμε σε νυχτερίδες. Πιστεύεται ότι πέρασε στους ανθρώπους μέσω ενός άλλου, άγνωστου μέχρι στιγμής, ζώου.
6. Θα υπάρχουν λιγότερα κρούσματα το καλοκαίρι; Τα κρυολογήματα και η γρίπη μειώνονται το καλοκαίρι, αλλά είναι άγνωστο αν το ίδιο θα συμβεί και με το νέο κορωνοϊό.
7. Γιατί ορισμένοι εμφανίζουν σοβαρότερα συμπτώματα; Είναι άγνωστος ο ρόλος της κατάστασης του ανοσοποιητικού και ορισμένοι γενετικοί παράγοντες.
8. Πόσο διαρκεί η ανοσία; Και υπάρχει περίπτωση να κολλήσει κάποιος τον ιό δύο φορές; Το ζήτημα αυτό είναι ζωτικής σημασίας για να καταλάβουμε τι θα συμβεί μακροπρόθεσμα.
9. Θα μεταλλαχθεί άραγε ο ιός; Συνήθως, αλλά όχι πάντα, οι μεταλλάξεις των ιών τους καθιστούν λιγότερο θανατηφόρους μακροπρόθεσμα. Σε περίπτωση μετάλλαξης το ανοσοποιητικό δεν θα τον αναγνωρίζει και το συγκεκριμένο εμβόλιο δεν θα λειτουργεί – όπως συμβαίνει και με τη γρίπη.

Πηγή: BBC

Ευρωπαϊκή Ένωση και κορωνοϊός - 2

Πέμπτη 26 Μαρτίου 2020. 13^ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Αποδράστε» με την Ευτυχία Πενταράκη, μια πρόσχαρη, ευγενική και με χαμογελαστή φωνή, επαγγελματία δημοσιογράφο. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 12 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον χανιώτικο σταθμό Γαύδος 88.8.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στις δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού κατά την προηγούμενη εβδομάδα.



Περισσότερες πληροφορίες:

• Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (συζήτηση των προτάσεων της Επιτροπής)
• Ομιλία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής von der Leyen στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (βίντεο)
• Πρωτοβουλία Επενδύσεων για την αντιμετώπιση του κορονοϊού 
• Επέκταση του Ταμείου Αλληλεγγύης σε έκτακτες ανάγκες δημόσιας υγείας 
• Τροποποίηση του κανονισμού για τις χρονοθυρίδες 
• Συμβούλιο Υπουργών 
• Μέτρα για τη διασφάλιση της θεσμικής συνέχειας 
• Ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής του του δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ 
• Ευρωπαϊκή Επιτροπή
• Οδηγίες για την εφαρμογή της νομοθεσίας για τα δικαιώματα των επιβατών στην ΕΕ  
• Δημιουργία αποθέματος ιατρικού εξοπλισμού στο πλαίσιο του μηχανισμού rescEU από τα ΚΜ
• Επιτυχής προμήθεια μέσων ατομικής προστασίας (μέσω της διαδικασίας κοινής προμήθειας)
• Ορθές πρακτικές για τα κοινοτικά μέτρα δημόσιας υγείας και τη διάγνωση 
• Ανακοίνωση για πώληση πλαστών προϊόντων, απάτες και αθέμιτες πρακτικές
• Προσωρινό πλαίσιο για κρατικές ενισχύσεις 
• Κατευθυντήριες γραμμές για άδεια εξαγωγής εξοπλισμού ατομικής προστασίας εκτός ΕΕ
• Δωρεάν διάθεση ευρωπαϊκών προτύπων και εναρμονισμένα πρότυπα για ιατρικά εφόδια 
• Πράσινες λωρίδες κυκλοφορίας για διασφάλιση της συνεχούς ροής εμπορευμάτων (μέγιστη αναμονή 15 λεπτά)
• Μήνυμα της προέδρου von der Leyen για την προστασία από τις διαδικτυακές απάτες 
• Διαρκής ενημέρωση για τα μέτρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
• Η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας 

Μερικές αλήθειες για τον κορωνοϊό

Τρεις ενέργειες κατά της πανδημίας - πλένουμε τα χέρια μας, μένουμε σπίτι και δεν πιστεύουμε στις ψευδείς ειδήσεις …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 24 Μαρτίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-415)

«Το πρώτο θύμα του πολέμου είναι συχνά η αλήθεια». Η φράση αποδίδεται σε πολλούς, από τον Αισχύλο μέχρι τον Τσώρτσιλ. Και, δυστυχώς, επαληθεύεται με μαθηματική ακρίβεια σε κάθε νέα σύγκρουση, από τις πολεμικές επιχειρήσεις μέχρι τις πανδημίες. Έτσι και στην περίπτωση του κορωνοϊού δεκάδες μύθοι και ψευδείς ειδήσεις διασπείρονται από τους ανεύθυνους.

Ευτυχώς, στην περίπτωση της πανδημίας του κορωνοϊού υπάρχει επίσημη πληροφόρηση από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, από την Ευρωπαϊκή Ένωση, από το Υπουργείο Υγείας και από διακεκριμένους επώνυμους ειδικούς. Με βάση σχετικές δημοσιεύσεις ας δούμε τις διαψεύσεις μερικών τέτοιων μύθων που αφορούν τον ιό COVID-19 …

Κλίμα. Ο ιός μπορεί να μεταδοθεί σε ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ του πλανήτη ανεξάρτητα από τις κλιματικές συνθήκες. Με θερμό και υγρό αλλά και με ψυχρό κλίμα. Οπόταν όταν ζεστάνει ο καιρός ΔΕΝ πρόκειται να προστατευθούμε περισσότερο. Επιπλέον, ούτε το ζεστό μπάνιο προφυλάσσει από τον ιό. Αν μάλιστα χρησιμοποιήσετε καυτό νερό κινδυνεύετε και από εγκαύματα. Ο καλύτερος τρόπος προφύλαξης είναι να πλένουμε συχνά τα χέρια μας με νερό και σαπούνι.

Κουνούπια. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν πληροφορίες ή αποδείξεις ότι ο κορωνοϊός μεταδίδεται από τα κουνούπια. Ο ιός προσβάλει τους πνεύμονες και μεταφέρεται κυρίως με τα σταγονίδια που παράγονται όταν οι φορείς βήχουν ή φταρνίζονται ή με σταγονίδια από σάλιο και μύξες. Αποφεύγουμε τη στενή επαφή με όσους βήχουν ή φταρνίζονται.

Μέθοδοι απολύμανσης. Οι στεγνωτήρες χεριών από μόνοι τους δεν είναι αποτελεσματικοί εναντίον του κορωνοϊού. Μπορείτε να τους χρησιμοποιήσετε μόνο μετά το πλύσιμο των χεριών με νερό και σαπούνι. Μην χρησιμοποιήσετε ούτε συστήματα απολύμανσης με υπεριώδεις ακτίνες γιατί κινδυνεύετε από ερεθισμό του δέρματος. Καλόν είναι να γνωρίζουμε ότι το πλύσιμο με νερό και σαπούνι είναι γενικά καλύτερο από την χρήση αλκοολούχων απολυμαντικών.

Ωστόσο, δεν χρειάζεται να απολυμαίνουμε κάθε χερούλι πόρτας στο σπίτι παρά μόνο αν φροντίζουμε εκεί έναν επιβεβαιωμένο ασθενή με κορωνοϊό. Επίσης δεν χρειάζεται να ψεκάσετε όλο σας το σώμα με οινόπνευμα ή χλωρίνη γιατί δεν θα σκοτώσετε τους ιούς που έχουν ήδη εισέλθει στο σώμα σας. Επιπλέον μπορεί αυτό μπορεί να βλάψει τα ρούχα σας και τις βλεννογόνους (π.χ. μάτια, στόμα). Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε οινόπνευμα ή χλωρίνη για την απολύμανση επιφανειών με βάση τις κατάλληλες συστάσεις.

Οι ανιχνευτές θερμοκρασίας εντοπίζουν τα άτομα που έχουν πυρετό (ενδεχομένως και λόγω προσβολής από τον κορωνοϊό). Δεν εντοπίζουν όμως όσους έχουν προβληθεί χωρίς να εμφανίζουν ακόμη συμπτώματα με πυρετό. Κι αυτό γιατί χρειάζονται 2 έως 10 μέρες για να εμφανιστεί πυρετός σε όσους έχουν προσβληθεί από τον ιό.

Ο εμβολιασμός κατά του πνευμονόκοκκου και της γρίπης δεν σας προφυλάσσει από τον κορωνοϊό αλλά από τις συγκεκριμένες ασθένειες. Πρόκειται για νεότατο ιό για τον οποίο δεν υπάρχει ακόμη εμβόλιο. Ωστόσο, αρκετά εργαστήρια εργάζονται ήδη για την κατασκευή ενός τέτοιου εμβολίου με την υποστήριξη του ΠΟΥ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Θεραπείες. Μπορεί να υπάρχουν περιορισμένες ενδείξεις ότι η τακτική πλύση της μύτης με φυσιολογικό ορό βοηθά στην θεραπεία του κοινού κρυολογήματος. Αλλά αυτό δεν προφυλάσσει από τον κορωνοϊό ούτε από άλλες λοιμώξεις του αναπνευστικού. Το ίδιο ισχύει και για το σκόρδο! Μπορεί να έχει κάποιες αντιμικροβιακές ιδιότητες αλλά δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι προφυλάσσει από τον κορωνοϊό.

Άχρηστα εναντίον του κορωνοϊού – και όλων των ιών – είναι και τα αντιβιοτικά. Μόνο σε περίπτωση νοσηλείας σε νοσοκομείο, ενδέχεται να σας χορηγηθούν αντιβιοτικά για να αποφευχθεί η επιπλέον λοίμωξη από βακτήρια. Επιπλέον, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει συγκεκριμένο φάρμακο που να προλαμβάνει ή να θεραπεύει την λοίμωξη από το νέο κορωνοϊό. Κάποια φάρμακα δοκιμάζονται αλλά θα διατεθούν γενικά μόνο μετά από κλινικές μελέτες σε ανθρώπους.

Ηλικίες. Ο ιός δεν ξεχωρίζει νέους και ηλικιωμένους, ούτε άνδρες και γυναίκες. Οι ηλικιωμένοι και όσοι έχουν ήδη επιβαρυμένη υγεία (ασθματικοί, καρδιοπαθείς, διαβητικοί), φαίνεται ότι είναι πιο ευάλωτοι στον ιό και εμφανίζουν υψηλότερη θνησιμότητα από τους νέους. Ο ΠΟΥ συμβουλεύει όλους και όλες να λαμβάνουν προληπτικά μέτρα προστασίας από τον ιό (πλύσιμο χεριών) και να φροντίζουν για την καλή υγιεινή των πνευμόνων τους. Ιδιαίτερο κίνδυνο διατρέχουν οι καπνιστές σύμφωνα με τους πνευμονολόγους.

Άλλα ψεύδη. Είναι τελείως ψευδές ότι δεν έχουμε προσβληθεί από τον κορωνοϊό αν μπορέσουμε να κρατήσουμε την αναπνοή μας επί 10 δευτερόλεπτα χωρίς ενόχληση. Επίσης, μην τρέξετε να δώσετε αίμα ελπίζοντας ότι θα σας εξετάσουν και για τον κορωνοϊό. Στο αίμα που δίνουν οι αιμοδότες ΔΕΝ εντοπίζεται ο κορωνοϊός γιατί δεν υπάρχει σχετική αιματολογική εξέταση. Παράλληλα, είναι ψευδές ότι πρέπει να πίνουμε πολύ νερό για να σπρώξουμε τον ιό από τον λαιμό στο στομάχι. Ο ιός εισέρχεται από τις αναπνευστικές οδούς και προσβάλει τα κύτταρα.

Άλλο ψεύδος είναι ότι δεν χρειάζεται να κρατούμε αποστάσεις. Είναι πλέον γνωστό από μελέτη του Αμερικανικού Εθνικού Ινστιτούτου Αλλεργίας και Λοιμωδών Νόσων (NIAID) ότι ο κορωνοϊός παραμένει ενεργός στον αέρα επί τρείς ώρες. Ενώ ανιχνεύεται πάνω σε πλαστικό και ανοξείδωτο χάλυβα μετά από 3 ημέρες και έχει αδρανοποιηθεί πάνω σε χαρτόνι μετά από 24 ώρες και πάνω σε χαλκό μετά από 4 ώρες. Πρακτικό συμπέρασμα – απολυμαίνετε τακτικά τα κινητά σας!

Μερικοί συγκρίνουν τους θανάτους από τα τροχαία με τους θανάτους από τον ιό. Υπάρχουν όμως πολλές διαφορές – τα τροχαία δεν είναι μεταδοτικά, οι θάνατοι από τον ιό δεν διπλασιάζονται κάθε λίγες μέρες και η πανδημία δημιουργεί μαζικό πανικό και κατάρρευση της αγοράς και της οικονομίας.

Τέλος, κυκλοφορούν και αρκετές θεωρίες συνωμοσίας – πως ο ιός κατασκευάστηκε από κάποιους (Γάλλους, Κινέζους, Αμερικάνους, …) επιστήμονες ως βιολογικό όπλο. Ότι δημιουργήθηκε ως παραπροϊόν των δοκιμών της νέας τεχνολογίας κινητής τηλεφωνίας (5G). Και ότι δεν προσβάλει τα άτομα ορισμένων ομάδων αίματος, τους μαύρους ή τους … Τούρκους. Όλα τα παραπάνω έχουν διαψευσθεί στην πράξη.

Αλλά μην ανησυχείτε: τα διεστραμμένα μυαλά ορισμένων θα εφεύρουν κι άλλες ψευδείς ειδήσεις στις επόμενες ημέρες. Από άγνοια ή στο πλαίσιο κάποιων γεωστρατηγικών παιγνίων …

Ευρωπαϊκή Ένωση και κορωνοϊός

Πέμπτη 19 Μαρτίου 2020. 12^ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Αποδράστε» με την Ευτυχία Πενταράκη, μια πρόσχαρη, ευγενική και με χαμογελαστή φωνή, επαγγελματία δημοσιογράφο. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 12 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον χανιώτικο σταθμό Γαύδος 88.8.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στις δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού.



Περισσότερες πληροφορίες:

• Ο διαρκής παγκόσμιος πόλεμος εναντίον των μικροβίων.
• Ιστορικές επιδημίες και πανδημίες
• Επιδημιολογική επιτήρηση
• Ευρωπαϊκό Δίκτυο Επιδημιολογικής Επιτήρησης.
• Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC).
• Ηλεκτρονικό Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης και Αντίδρασης (EWRS).
• Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA).
• Πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον κορωνοϊό (με διαρκή ενημέρωση)

Η νίκη δεν θα αργήσει!

Στον ακατάπαυστο παγκόσμιο πόλεμο εναντίον των μικροβίων η ανθρωπότητα πάντα νικάει …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 17 Μαρτίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-414)

Πανίσχυροι … «Είμαστε οι άρχοντες του κόσμου! Γεμάτοι αυτοπεποίθηση βρισκόμαστε στην κορυφή της πυραμίδας και κάνουμε στον κόσμο ό,τι γουστάρουμε! Έχουμε υποτάξει όλα τα είδη – φάλαινες, καρχαρίες, λιοντάρια, ελέφαντες, λύκους! Τα βλέπουμε να περιφέρονται καταθλιπτικά στους ζωολογικούς μας κήπους ή τα εξολοθρεύουμε για να τα κάνουμε χαλάκια στο σαλόνι μας. Μερικοί από εμάς είναι πιο τραμπούκοι από άλλους και δυναστεύουν λαούς ή μονοπωλούν προς ίδιον κέρδος τους πολύτιμους φυσικούς πόρους του πλανήτη.

Οι περισσότεροι δεν φοβόμαστε τίποτα. Όταν βρέχει κλείνουμε τα παράθυρα. Όταν κρυώνουμε δυναμώνουμε τη θέρμανση. Όταν κάνει ζέστη ανάβουμε τον κλιματισμό. Έχουμε τρεχούμενο νερό, ηλεκτρικό, διαδίκτυο. Όλα τα δάση και οι ωκεανοί έχουν πια εξερευνηθεί. Όλες οι βουνοκορφές έχουν κατακτηθεί. Αποξηραίνουμε λίμνες, εκτρέπουμε ποταμούς και μετατρέπουμε νησιά στα πέρατα της γης σε λέσχες διακοπών.

Καταβροχθίζουμε μοσχάρια, πρόβατα, χοίρους, ψάρια, όστρακα, πουλιά. Ψημένα ή και ωμά. Τρώμε φράουλες και ανανάδες το χειμώνα, ακτινίδια και λωτούς καθημερινά και καταναλώνουμε με το κιλό καφέ, κακάο και σοκολάτες. Φτιάχνουμε και πουλάμε αεροπλάνα, αυτοκίνητα, πυραύλους. Εφευρίσκουμε θρησκείες αλλά και πολιτικά και οικονομικά συστήματα. Είμαστε οι άρχοντες και οι αφέντες του κόσμου …

… αλλά ευάλωτοι … Και ξαφνικά εμφανίζεται η αυτού εξοχότητα ο Covid-19. Ένα πραγματάκι χωρίς εγκέφαλο, αγγράμματο, που δεν μπορεί να ξεχωρίσει το κρασί από τη μπύρα. Ένα αόρατο διαβολάκι που δεν είναι καν ζωντανό, ένα πακετάκι νουκλεϊκών οξέων με μια δόση πρωτεΐνες. Ένα καθαρματάκι με μέγεθος μόλις 50 νανόμετρα (50 εκατομμυριοστά του χιλιοστού).

Λοιπόν, αυτός ο Covid-19 χωρίς χέρια, πόδια, μύτη, χωρίς πολιτικά μέσα ούτε πυρηνικές κεφαλές αμφισβήτησε μονομιάς την εξουσία μας. Μας υπενθύμισε ότι είμαστε ευάλωτες σακούλες κρέας με λίγους νευρώνες που βαυκαλιζόμαστε μέσα στις αυταπάτες μας. Και κατόρθωσε μέσα σε λίγες εβδομάδες να μειώσει τη ρύπανση λόγω περιορισμού των μετακινήσεων, να αποσταθεροποιήσει την παγκόσμια οικονομία και να μας κλείσει στα σπίτια μας.

Ένα τυφλά δημοκρατικό σκουπιδάκι, προσβάλει με την ίδια ευχαρίστηση πλούσιους και φτωχούς, δεξιούς κι αριστερούς. Δεν απομακρύνεται ούτε με τα κόλπα των φοροφυγάδων, ούτε με τις πιστωτικές μας κάρτες, ούτε με μια φρουρά από αστυνομικούς ή φουσκωτούς. Δεν νοιάζεται για σύνορα, αδιαφορεί για τους νόμους, τις θεωρήσεις διαβατηρίου, τα τελωνεία.

Δεν προσέρχεται στο τμήμα αλλοδαπών, δεν υπακούει σε εγκυκλίους, ούτε σε διαταγές. Δεν τον φοβίζουν πυροβολισμοί. Δεν πνίγεται στη Μεσόγειο. Δεν θα σαπίσει σε προαναχωρησιακά κέντρα. Δεν πεθαίνει της πείνας. Δεν τον σκιάζουν οι φοβέρες και οι απειλές. Η μόνη του ιδεολογία είναι η αναπαραγωγή του – σ’ αυτό μοιάζει με μερικούς-μερικούς! Και μπορεί να κάνει ακόμη και τους πιο αποφασισμένους πολιτικούς να αλλάξουν γραμμή – από φιλελεύθεροι να γίνουν σοσιαλιστές και αντίστροφα …».

… και πάντα νικητές! Το παραπάνω κείμενο είναι ελεύθερη μετάφραση του τελευταίου εβδομαδιαίου χρονογραφήματος του Βέλγου συγγραφέα Τομά Γκενζίκ που μεταδόθηκε από το πρώτο πρόγραμμα της Βελγικής ραδιοφωνίας στις 5 Μαρτίου. Και μας υπενθυμίζει ότι η ανθρωπότητα βρίσκεται σε έναν διαρκή παγκόσμιο πόλεμο ενάντια στα μικρόβια. Ένα πόλεμο με εκατομμύρια θύματα μέχρι σήμερα, αλλά από τον οποίο η ανθρωπότητα βγαίνει πάντα νικήτρια!

Το μεγαλύτερο όπλο στον πόλεμο αυτό είναι η ανοσία, δηλαδή η ικανότητα που έχει ή που αποκτά ο ανθρώπινος οργανισμός να αντιστέκεται σε κάποια μικροβιακή προσβολή. Επί αιώνες αυτό γινόταν με φυσικό τρόπο – όσοι ανέπτυσσαν τα κατάλληλα αντισώματα επιβίωναν από τους λοιμούς και τις πανούκλες, οι υπόλοιποι απλώς πέθαιναν.

Μερικοί από τους επιζώντες μετέφεραν αυτή την ικανότητα αντίστασης και στους απογόνους τους, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις αυτό συνδεόταν με δευτερογενή προβλήματα. Η ικανότητα αντίστασης στην ελονοσία για παράδειγμα, συνδέεται με μια γενετική μετάλλαξη, το γνωστό «στίγμα» της μεσογειακής αναιμίας, το οποίο όταν υπάρχει και στους δύο γονείς, υπάρχει 25% πιθανότητα να γεννηθούν παιδιά με μεσογειακή αναιμία.

Από τα τέλη του 18ου αιώνα ανακαλύψαμε άλλο ένα πανίσχυρο όπλο – τα εμβόλια. Εισάγοντας μερικά νεκρά ή αδρανοποιημένα μικρόβια στον οργανισμό δημιουργούμε τεχνητά την απαιτούμενη ανοσία. Έτσι εξαλείψαμε την ευλογιά, μια από τις πιο μεταδοτικές και θανατηφόρες γνωστές ασθένειες. Επόμενος στόχος είναι η εξάλειψη της πολιομυελίτιδας ενώ άλλες αρρώστιες όπως η ερυθρά, η ιλαρά, οι μαγουλάδες, η ανεμοβλογιά και ο τυφοειδής πυρετός, που πριν από έναν αιώνα σκότωναν ή αχρήστευαν χιλιάδες, έχουν τεθεί υπό έλεγχο.

Και το εμβόλιο της γρίπης που κάθε χρόνο ανανεώνεται για να συνυπολογίσει και τις νέες παραλλαγές του μικροβίου, ενισχύει την αντίσταση των ευπαθέστερων ομάδων του πληθυσμού. Οι οποίες ενδέχεται να εμφανίσουν επιπλοκές αν προσβληθούν από γρίπη (παιδιά κάτω των 2 ετών και ηλικιωμένοι άνω των 65, έγκυες, ασθματικοί, πάσχοντες από νευρολογικές ασθένειες και πνευμονοπάθειες, καρδιοπαθείς, αναιμικοί, διαβητικοί κ.ά.).

Τέλος, ένα διεθνές δίκτυο ιατρικής επιτήρησης επιτρέπει την έγκαιρη προειδοποίηση για την εμφάνιση επιδημίας από γνωστά ή άγνωστα μικρόβια. Η άμεση κινητοποίηση της ιατρικής κοινότητας, η λήψη κατάλληλων μέτρων από τις αρχές και η καθολική εφαρμογή τους, επιτρέπει τον περιορισμό της διάδοσης της ασθένειας, την ανάπτυξη εμβολίων και την ανάπτυξη κατάλληλων φαρμάκων. Ήδη σε αρκετές χώρες υπάρχουν πειραματικά εμβόλια κατά του κορωνοϊού που περνάνε στο στάδιο των ανθρώπινων δοκιμών. Επιπλέον βρίσκονται σε εξέλιξη 80 περίπου κλινικές δοκιμές για νέα αντιικά φάρμακα.

Είναι σίγουρο πως θα νικήσουμε και σε αυτή τη μάχη. Αλλά για να ελαχιστοποιήσουμε τις απώλειες, κυρίως των ευάλωτων ομάδων, θα πρέπει να μείνουμε σπίτι, να πλένουμε τα χέρια μας και να ακολουθούμε τις υποδείξεις των ειδικών και της πολιτείας. Ας θυμηθούμε τι μας λέει ο Νίκος Καζαντζάκης στον «Καπετάν Μιχάλη» «Υπάρχει στον κόσμο τούτον ένας μυστικός νόμος —αν δεν υπήρχε, ο κόσμος θα ‘ταν από χιλιάδες χρόνια χαμένος— σκληρός κι απαραβίαστος: το κακό πάντα στην αρχή θριαμβεύει και πάντα στο τέλος νικάται».

Μύθοι για τον κορωνοϊό

Οι μαύροι (και οι Τούρκοι) είναι ανθεκτικότεροι γιατί έχουν ειδικά γονίδια! Κρούσματα έχουν ήδη αναφερθεί σε Γκαμπόν, Γκάνα, Ακτή του Ελεφαντοστού, Νιγηρία, Σενεγάλη, Καμερούν, Τόγκο, Νότια Αφρική, Μπουρκίνα Φάσο και Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, καθώς και στην Τουρκία.

Η επιδημία του κορωνοϊού είχε προβλεφθεί το 1981 στο μυθιστόρημα «Τα μάτια του σκότους» του Dean Koontz. Διαβάζοντας το μυθιστόρημα διαπιστώνουμε ότι παρόλο που υπάρχουν μερικές συμπτώσεις, το βιολογικό όπλο με θνησιμότητα 100% που κατασκευάστηκε σε ρωσικά εργαστήρια δεν έχει σχέση με τον κορωνοϊό ο οποίος δεν είναι τεχνητός και έχει θνησιμότητα 3-4%.

Ο ιός δεν θα αντέξει τις υψηλές θερμοκρασίες του Ελληνικού καλοκαιριού. Ωστόσο, αντέχει την θερμοκρασία του ανθρώπινο σώματος (36,6^οC) αλλά και τις θερμοκρασίες της Αφρικής και των Μαλδίβων – όπου πρόσφατα επιβλήθηκε καραντίνα λόγω εμφάνισης κρουσμάτων.

Υπάρχει ήδη εμβόλιο και το κρύβουν. Ο ελάχιστος χρόνος ανάπτυξης εμβολίου είναι οκτώ μήνες και πριν κυκλοφορήσει πρέπει να έχει δοκιμαστεί εξαντλητικά σε ανθρώπους. Τέτοιες δοκιμές μόλις αρχίζουν, χωρίς να έχουν μάλιστα προηγηθεί και οι απαραίτητες δοκιμές σε ζώα …

Ένα πιθανό φάρμακο: η νικοτίνη. Οι πρώτες αναλύσεις από την Κίνα δείχνουν ότι οι καπνιστές κινδυνεύουν διπλά να αναπτύξουν θανατηφόρες επιπλοκές. Επιπλέον, είναι γνωστό ότι ο ιός της γρίπης μεταδίδεται με τον καπνό που εκπνέουν οι καπνιστές και κατά συνέπεια κατ’ αναλογία το ίδιο θα συμβαίνει και με τον κορωνοϊό.

Ευρωπαϊκή Ένωση και γυναίκες

Πέμπτη 12 Μαρτίου 2020. 11^ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Αποδράστε» με την Ευτυχία Πενταράκη, μια πρόσχαρη, ευγενική και με χαμογελαστή φωνή, επαγγελματία δημοσιογράφο. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 12 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον χανιώτικο σταθμό Γαύδος 88.8.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στην στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ισότητα των φύλων 2020-2025.



Περισσότερες πληροφορίες:

• Συνθήκες
• Συνθήκη η για την Ευρωπαϊκή Ένωση: άρθρα 2 και 3 παράγραφος 3. 
• Συνθήκη για την Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης: άρθρα 8, 10, 19 και 157.
• Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ: άρθρα 21 και 23. 
• Οδηγίες
• Κοινωνική ασφάλιση Οδηγία 79/7/ΕΟΚ. 
• Πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες και η παροχή αυτών Οδηγία 2004/113/ΕΚ.
• Ίσες ευκαιρίες και ίση μεταχείριση σε θέματα εργασίας και απασχόλησης Οδηγία 2006/54/ΕΚ. 
• Συμφωνία-πλαίσιο για τη γονική άδεια Οδηγία 2010/18/ΕΕ.
• Ίση μεταχείριση για όσους ασκούν αυτοτελή επαγγελματική δραστηριότητα Οδηγία 2010/41/ΕΕ. 
• Ισορροπία επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής για γονείς και φροντιστές Οδηγία (ΕΕ) 2019/1158.
• Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE). 
• Μια Ένωση ισότητας — Στρατηγική για την ισότητα των φύλων 2020-2025 
• Δείκτης Ισότητας Φύλων. 
• Σύμβαση Κωνσταντινούπολης του Συμβουλίου της Ευρώπης (Ν. 4581/2018). 
• Πρόταση οδηγίας για τη βελτίωση της ισόρροπης εκπροσώπησης των φύλων σε θέσεις μη εκτελεστικών διοικητικών στελεχών των εισηγμένων στο χρηματιστήριο εταιρειών. 

Σύγχρονες μέθοδοι ενταφιασμού

Μετά την αποτέφρωση έρχονται και άλλες πιο οικολογικές μέθοδοι ταφής
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 10 Μαρτίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-413)

«… γῆ εἶ καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ…» (χώμα είσαι και στο χώμα θα επιστρέψεις), είπε ο Θεός στον Αδάμ. Καθώς περνούν τα χρόνια ένα θέμα που αρχίζει να μας απασχολεί είναι και ο τρόπος με τον οποίο θα θέλαμε να επιστρέψουμε στην γη, ο τρόπος που θα θέλαμε να μας θάψουν. Όχι πως έχει και μεγάλη σημασία αφού όπως είπε κάποιος, ο Νίκος Δήμου νομίζω, «εμείς δεν θα είμαστε εκεί» … Ωστόσο, από αυτά που διαβάζω, διαπιστώνω ότι σήμερα υπάρχουν αρκετές εναλλακτικές μέθοδοι ενταφιασμού.

Κλασσικός ενταφιασμός. Είναι αυτός που γνωρίζουμε και ο οποίος γίνεται υπό την αιγίδα της Εκκλησίας. Ωστόσο, συνδέεται αφενός με την χρήση χημικών ουσιών για τον καλλωπισμό του νεκρού, οι οποίες είναι επιβλαβείς για το περιβάλλον. Και αφετέρου στις περισσότερες περιπτώσεις, και αντίθετα με αυτά που προβλέπει η Εκκλησία, μετά από 3 χρόνια απαιτείται εκταφή του νεκρού, επειδή δεν υπάρχει αρκετός χώρος στα περισσότερα κοιμητήρια. Με τον τρόπο αυτό, τα οστά καταλήγουν τελικά σε χωνευτήρι, κάτι που στην πράξη καταλήγει στο ίδιο αποτέλεσμα με την αποτέφρωση.

Αποτέφρωση. Πρόκειται για μια μέθοδο που συνηθίζεται αρκετά στο εξωτερικό. Στο τέλος του περασμένου χρόνου άρχισε να λειτουργεί και στην Ελλάδα σύγχρονο αποτεφρωτήριο (στην Ριτσώνα κοντά στη Χαλκίδα). Η Εκκλησία αντιτάσσεται σθεναρά στην ιδέα της αποτέφρωσης και έχει αποφασίσει να μην ψάλλει την εξόδιο ακολουθία εφόσον ο εκλιπών ή η εκλιπούσα έχουν επιλέξει αυτή τη μέθοδο.

Οι στάχτες του νεκρού μπορούν στη συνέχεια να διασκορπιστούν στη θάλασσα ή στην φύση ή να ταφούν σε συγκεκριμένες τοποθεσίες. Μπορούν επίσης να συμπιεστούν για να κατασκευαστεί ένα αναμνηστικό κόσμημα ή ακόμη και ένα διαμάντι. Μερικοί τις ανακατεύουν με χρώματα και ζωγραφίζουν ένα πίνακα που να συνδέεται με τις αναμνήσεις του εκλιπόντος.

Σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν σταλεί στο διάστημα, κάτι το οποίο έχει βέβαια πολύ υψηλό κόστος. Σε άλλες, έχουν τοποθετηθεί στο βάθος της θάλασσας ως υπόστρωμα καλλιέργειας κοραλλιών, έχουν ενσωματωθεί σε πυροτεχνήματα ή έχουν συμπιεστεί σε δίσκους που μοιάζουν με τους δίσκους βινυλίου – με ή χωρίς ηχητικό μήνυμα από τον μακαρίτη!

Οικολογική ταφή. Η παραγωγή της ξυλείας για τα κλασσικά φέρετρα, των μαρμάρων και των άλλων υλικών για τους τάφους, καθώς και των υλικών ταρίχευσης επιβαρύνουν το περιβάλλον. Το ίδιο και η αποτέφρωση που απαιτεί ενέργεια και παράγει διοξείδιο του άνθρακα. Γι’ αυτό και τα τελευταία χρόνια έχουν προταθεί ποιο οικολογικές μέθοδοι ενταφιασμού, μερικές από τις οποίες χρησιμοποιούνται ήδη.

Βέβαια, σε αυτό τον τομέα πρωτοπορούν εδώ και αιώνες οι μουσουλμάνοι που θάβουν τους νεκρούς τυλιγμένους σε ένα σάβανο χωρίς να χρησιμοποιούν φέρετρα. Πρόσφατα, δύο σχεδιαστές που ζουν στην Ιταλία πρότειναν ένα νέο βιοδιασπώμενο φέρετρο σε σχήμα αυγού που το ονόμασαν Capsula Mundi. Σε αυτό τοποθετείται η σωρός σε στάση εμβρύου – κάτι που θυμίζει τη στάση στην οποία έθαβαν τους νεκρούς οι αρχαίοι Έλληνες.

Πάνω από το αυγοειδές αυτό φέρετρο οι σχεδιαστές προτείνουν την φύτευση ενός δένδρου που χρησιμοποιήσει ως λίπασμα τα προϊόντα από την αποσύνθεση της σωρού. Τέτοια αυγοειδή δοχεία χρησιμοποιούνται ήδη ως τεφροδόχοι. Φυσικά, οι ταφές με το σύστημα αυτό απαιτούν τη δημιουργία οικολογικών νεκροταφείων κάτι που ίσως να αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα λόγω απόστασης από τα μεγάλα αστικά κέντρα.

Άλλες μέθοδοι. Οι ναυτικοί χρησιμοποιούσαν, και σε εξαιρετικές περιπτώσεις χρησιμοποιούν ακόμη, την ταφή στην θάλασσα. Στο Θιβέτ, όπου στο σκληρό έδαφος δεν μπορούν να σκάψουν τάφους και δεν έχουν αρκετά μέσα για να αποτεφρώσουν τους νεκρούς, απλώς τους αφήνουν στο ύπαιθρο όπου τους αναλαμβάνουν τα στοιχεία της φύσης και τα άγρια ζώα.

Στην Σκωτία, την Ιρλανδία και τις ΗΠΑ χρησιμοποιείται η αλκαλική υδρόλυση, μια μέθοδος που διαλύει το σώμα του νεκρού μέσα σε υδατικό διάλυμα καυστικής ποτάσας υπό υψηλή πίεση και θερμοκρασία. Το τελικό προϊόν απορρίπτεται στη θάλασσα. Η μέθοδος επιτρέπει την ανάκτηση των οδοντιατρικών αμαλγαμάτων (σφραγισμάτων), τα οποία περιέχουν τοξικό υδράργυρο. Με τον τρόπο αυτό δεν μολύνεται το περιβάλλον από τις τοξικές εκπομπές υδραργύρου, ένα μειονέκτημα της κανονικής αποτέφρωσης.

Η ταρίχευση χρησιμοποιείται κυρίως για ζωάκια συντροφιάς αλλά μπορεί να εφαρμοστεί και σε ανθρώπους – όμως κι εδώ το κόστος είναι πολύ υψηλό. Οι μούμιες που προκύπτουν τοποθετούνται σε ειδικά φέρετρα για μακροχρόνια διατήρηση.

Τέλος, υπάρχει και η περίπτωση δωρεάς του σώματος του νεκρού στην επιστήμη. Κάτι που χρησιμεύει στις ιατρικές σχολές για το μάθημα της ανατομίας και εξασφαλίζει την χρήση του σώματος με τρόπο που ωφελεί το κοινωνικό σύνολο πολύ περισσότερο από ό,τι όλες οι προηγούμενες μέθοδοι.

Ευρωπαϊκή Ένωση και προστασία των συνόρων

Πέμπτη 5 Μαρτίου 2020. 10^ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Αποδράστε» με την Ευτυχία Πενταράκη, μια πρόσχαρη, ευγενική και με χαμογελαστή φωνή, επαγγελματία δημοσιογράφο. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 12 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον χανιώτικο σταθμό Γαύδος 88.8.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στην ελεύθερη διακίνηση, στους ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα, στο άσυλο και στις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης για νόμιμη και παράνομη μετανάστευση.



Περισσότερες πληροφορίες:

• Άρθρο 3 παράγραφος 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση: «Η Ένωση παρέχει στους πολίτες της χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης χωρίς εσωτερικά σύνορα, μέσα στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων σε συνδυασμό με κατάλ­ληλα μέτρα όσον αφορά τους ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα, το άσυλο, τη μετανάστευση και την πρόληψη και καταστολή της εγκληματικότητας».
• Άρθρο 78 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης: «Εφόσον ένα ή περισσότερα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν επείγουσα κατάσταση, λόγω αιφνίδιας εισροής υπηκόων τρίτων χωρών, το Συμβούλιο μπορεί να εκδίδει, μετά από πρόταση της Επιτροπής, προσωρινά μέτρα υπέρ του εν λόγω κράτους μέλους ή των εν λόγω κρατών μελών. Το Συμβούλιο αποφασίζει μετά από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο». 
• Ελεύθερη κυκλοφορία: Ταυτότητες, Διαβατήρια, απουσία ελέγχων. Με βάση τον κώδικα συνόρων Σένγκεν προβλέπεται (σε εξαιρετικές περιπτώσεις αδυναμίας ελέγχου στα εξωτερικά σύνορα) προσωρινή επαναφορά ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα (για έξη μήνες μέχρι 2 χρόνια)
• Εξωτερικά σύνορα
• Κώδικας συνόρων Schengen: σύστημα πληροφοριών Σένγκεν (SIS), βάση με κλαπέντα και απολεσθέντα ταξιδιωτικά έγγραφα (SLTD της Interpol), Σύστημα Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις (VIS). 
• Κανονισμός για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή - FRONTEX: δίκτυο και σύστημα παρακολούθησης της κατάστασης και ανταλλαγής πληροφοριών (EUROSUR), Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών και Αδειοδότησης Ταξιδιού (ETIAS), Μητρώο γνήσιων και πλαστών εγγράφων (FADO). 
• Νόμιμη Μετανάστευση: Το 2016 ζούσαν νόμιμα στην ΕΕ 20 εκατ. υπήκοοι τρίτων χωρών. Οδηγίες για προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών ενδοεταιρική μετάθεση, εποχιακή εργασία, απασχόληση υψηλής ειδίκευσης (μπλέ κάρτα), έρευνα, σπουδές, πρακτική άσκηση, εθελοντική υπηρεσία, ανταλλαγές μαθητών, εκπαιδευτικά προγράμματα, απασχόληση εσωτερικών άμισθων βοηθών (au pair), οικογενειακή επανένωση, ενιαία διαδικασία, επί μακρόν διαμένοντες, Σχέδιο δράσης για την ένταξη των υπηκόων τρίτων χωρών. 
• Άσυλο: Σύμβαση του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων. Οδηγίες διαδικασίες ασύλου, απαιτήσεις υποδοχής, απαιτήσεις για την αναγνώριση του δικαιώματος, προσωρινής προστασίας, Κανονισμός Δουβλίνου (ποιο κράτος μέλος εξετάζει την αίτηση ασύλου), Κανονισμός EURODAC (ευρωπαϊκό σύστημα για την αντιπαραβολή δακτυλικών αποτυπωμάτων των αιτούντων άσυλο), Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο (EASO). 
• Παράνομη μετανάστευση: Οδηγία για κυρώσεις κατά εργοδοτών που απασχολούν παράνομα διαμένοντες, Απόφαση για ποινικό πλαίσιο πρόληψης της παράνοµης διακίνησης.

Η Ελλάδα σε πολύ-κρίση

Κορωνοϊός, μεταναστευτικό, ασύμμετρες απειλές και οι απρόβλεπτες οικονομικές τους επιπτώσεις μαζί με πανικό και καρναβάλια … 
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 3 Μαρτίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-412)

Τι είναι η κρίση; Μια έκτακτη ανάγκη, ένα μείζον περιστατικό ή μια καταστροφή κατά τη διάρκεια της οποίας οι αρμόδιοι για την αντιμετώπιση βρίσκονται ξαφνικά στο επίκεντρο δημόσιας αμφισβήτησης που προέρχεται τόσο από το εξωτερικό (π.χ. τον τύπο) όσο και από το εσωτερικό των οργανισμών των οποίων προΐστανται.

Παρακολουθώντας τον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα κάθε είδους ιστολόγια εύκολα καταλαβαίνουμε ότι η χώρα μας βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πολύ-κρίση. Δηλαδή μια κρίση που την συνθέτουν σειρά από επιμέρους σοβαρές κρίσεις. Η επιδημία του κορωνοϊού. Η διαχείριση των προσφύγων και των μεταναστών. Η ασύμμετρη επίθεση στα ανατολικά μας σύνορα. Και οι δυνητικές επιπτώσεις της παγκόσμιας οικονομίας στην εύθραυστη οικονομία μας.

Πως αντιμετωπίζουμε όλα τα παραπάνω; Από την μια μοιάζει να μας κυριεύει ένας πανικός. Αδειάζουμε τα φαρμακεία από μάσκες και αντισηπτικά και τα σουπερμάρκετ από τρόφιμα. Ενώ από την άλλη επιμένουμε να γιορτάζουμε τα καρναβάλια, επιβεβαιώνοντας το αρχαίο «των οικιών ημών εμπιπραμένων, ημείς άδομεν» (ενώ τα σπίτια μας καίγονται, εμείς τραγουδάμε).

Κορωνοϊός και γρίπη. Έχουμε γράψει και παλαιότερα για τον διαρκή παγκόσμιο πόλεμο του ανθρώπου ενάντια στα μικρόβια. Μάλιστα, από τις διαδοχικές επιδημίες και πανδημίες το ανθρώπινο γένος όχι μόνο επιβιώνει κάθε φορά αλλά εξέρχεται και δυνατότερο. Τα σημαντικότερα όπλα που διαθέτουμε σε αυτό τον πόλεμο είναι η επιδημιολογική επιτήρηση και τα εμβόλια.

Η επιτήρηση μας επιτρέπει να παρακολουθούμε την εμφάνιση και την εξέλιξη της ασθένειας. Κυρίως μας επιτρέπει για κάθε μικρόβιο να γνωρίζουμε: συμπτωματολογία, τρόπο μετάδοσης και επιπτώσεις – ιδίως θνησιμότητα - ανάλογα με το φύλο και την ηλικία. Έτσι μπορούμε να λάβουμε τα απαραίτητα μέτρα περιορισμού της εξάπλωσης του μικροβίου αν αυτό απαιτείται.

Με βάση τα μέχρι σήμερα στοιχεία, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι ο νέος κορωνοϊός (COVID-19) μεταδίδεται ευκολότερα από τον ιό της εποχιακής γρίπης. Συγκεκριμένα, ο μέσος αριθμός των ατόμων που θα νοσήσουν όταν έλθουν σε επαφή με έναν φορέα είναι 1,4 έως 2,5 (ο αντίστοιχος αριθμός για τη γρίπη είναι 1,2 έως 1,6 και για την ιλαρά 12 έως 18).

Τα συμπτώματα μοιάζουν με εκείνα του κοινού κρυολογήματος και οι περισσότεροι ασθενείς θεραπεύονται σε λίγες μέρες. Ωστόσο, σε άτομα με επιβαρυμένο ιατρικό ιστορικό μπορεί να υπάρξουν επιπλοκές, οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν ακόμη και στο θάνατο. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για την εποχιακή γρίπη, η οποία έχει ήδη προκαλέσει 77 θανάτους από το Σεπτέμβριο. Οι καρδιοπαθείς, οι διαβητικοί και όσοι πάσχουν από ασθένειες των πνευμόνων, συμπεριλαμβανομένων και των καπνιστών, έχουν περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν επιπλοκές αν μολυνθούν.

Ευτυχώς, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η πραγματική θνησιμότητα από τον COVID-19 ίσως αποδειχτεί παρόμοια με μια βαριά γρίπη, κάτω του 1%. Γι’ αυτό αντί να μας καταλάβει πανικός, ας συμμορφωθούμε με τα μέτρα πρόληψης που προτείνουν οι αρχές και οι ειδικοί. Το σημαντικότερο από τα οποία είναι το πλύσιμο των χεριών! Αν εμφανιστούν συμπτώματα, αυτοπεριορισμός για μερικές μέρες (14 μέρες είναι η περίοδος επώασης του ιού). Τέλος, σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να συμβουλευτούμε τον γιατρό μας ιδίως όσοι ανήκουν στις παραπάνω ευπαθείς ομάδες.

Μεταναστευτικό. Η διαχείριση των προσφύγων και μεταναστών που παραμένουν στην Ελλάδα, είναι ένα σοβαρότατο πρόβλημα το οποίο ταλανίζει τη χώρα μας τα τελευταία χρόνια. Δυστυχώς, μέχρι σήμερα το πρόβλημα αντιμετωπίστηκε αποσπασματικά και με τρόπο που από τη μία δεν απέτρεπε τις νέες αφίξεις και από την άλλη εξέθετε τη χώρα διεθνώς με τις άθλιες εικόνες των κέντρων «φιλοξενίας».

Γράφαμε και παλαιότερα (ΧΝ 13/3/2018) ότι για την αντιμετώπιση προβλήματος θα πρέπει κατ’ αρχάς να γίνουν αποτελεσματικότεροι οι έλεγχοι και η προστασία των συνόρων. Κι αυτό σε συνδυασμό με ένα αποτελεσματικότερο σύστημα υποδοχής και επιλογής με βάση την ισχύουσα νομοθεσία και πρακτική (διαδικασίες χορήγησης ασύλου ή επαναπατρισμού). Κάτι που δυστυχώς καθυστέρησε τραγικά …

Αυτό ακριβώς επιχειρείται με τις πρόσφατες αποφάσεις της κυβέρνησης για τη δημιουργία κλειστών κέντρων υποδοχής στα νησιά αλλά και στην ενδοχώρα. Δυστυχώς, οι αντιδράσεις από τις τοπικές κοινωνίες υπήρξαν δυσανάλογα έντονες, όπως βέβαια και η αντιμετώπιση τους από τις αρχές.

Μέχρι που άρχισε, κατά παράβαση των συμφωνιών ΕΕ-Τουρκίας, το νέο κύμα μετακίνησης προσφύγων και μεταναστών από τα ανατολικά. Μετακίνηση η οποία «λόγω του συντονισμένου και μαζικού χαρακτήρα της, … δεν έχει καμία σχέση με το διεθνές δίκαιο του ασύλου που αφορά μόνο εξατομικευμένες περιπτώσεις». Με αποτέλεσμα να χαρακτηριστεί επίσημα ως «ενεργή, σοβαρή, εξαιρετική και ασύμμετρη απειλή κατά της εθνικής ασφάλειας της χώρας».

Επιπλέον των άλλων μέτρων που ανακοινώθηκαν, κινήθηκε και η διαδικασία του άρθρου 78§3 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που προβλέπει ότι «εφόσον ένα ή περισσότερα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν επείγουσα κατάσταση, λόγω αιφνίδιας εισροής υπηκόων τρίτων χωρών, το Συμβούλιο μπορεί να εκδίδει, μετά από πρόταση της Επιτροπής, προσωρινά μέτρα υπέρ του εν λόγω κράτους μέλους ή των εν λόγω κρατών μελών. Το Συμβούλιο αποφασίζει μετά από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο». Αυτό για όσους αναρωτιούνται τι μπορεί να κάνει η Ευρώπη … (ΣΗΜ. Ήδη ανακοινώθηκαν έκτακτο Συμβούλιο Μετανάστευσης και έκτακτο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων και πραγματοποιήθηκε επίσκεψη στον Έβρο των προέδρων Κοινοβουλίου, Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και Επιτροπής με τους πρωθυπουργούς Ελλάδος και Κροατίας - ως προεδρεύουσας χώρας του Συμβουλίου).

Να υπενθυμίσουμε σχετικά και πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), το οποίο έκρινε ότι η Ισπανία δεν παραβίασε τα ανθρώπινα δικαιώματα δύο αλλοδαπών που είχαν εισέλθει παράνομα στο ισπανικό έδαφος, όταν τους απώθησε με συνοπτικές διαδικασίες. Μάλιστα, το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν υπήρξε παραβίαση «… επειδή οι δυο αλλοδαποί δεν χρησιμοποίησαν τις υπάρχουσες νόμιμες διαδικασίες για να φθάσουν στο ισπανικό έδαφος». (ΣΗΜ. Ωστόσο, από την ανάλυση της εν λόγω απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, την οποία δημοσίευσε ο Βασίλης Σωτηρόπουλος, προκύπτει μια πιο πολύπλοκη εικόνα).

Οικονομικές επιπτώσεις. Ο φόβος και ο πανικός είναι πάντα κακοί σύμβουλοι. Ήδη τα διεθνή χρηματιστήρια έχουν χάσει γύρω στα 5 τρισεκατομμύρια δολάρια, οι τιμή του πετρελαίου έπεσε και οι επόμενες μέρες προβλέπονται ακόμη χειρότερες. Σημαντικότερες αιτίες, η μείωση της βιομηχανικής παραγωγής αλλά και της εσωτερικής κατανάλωσης της Κίνας, ο περιορισμός της διακίνησης εμπορευμάτων και η μείωση του τουρισμού.

Είναι βέβαια νωρίς να προβλέψουμε τις επιπτώσεις και στην ελληνική οικονομία αλλά κι αυτές δεν θα είναι αμελητέες …Μια πρώτη ένδειξη είναι η αύξηση του επιτοκίου του ελληνικού δεκαετούς ομολόγου ενώ θα πρέπει να αναμένονται απώλειες στο ΑΕΠ από τον τουρισμό και την ναυτιλία. Γιατί όπως έλεγαν οι σοφοί «ενός κακού μύρια έπονται» …

Παρεμβάσεις για το 112

Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα του 112 (11η Φεβρουαρίου)

• Στις 24 Φεβρουαρίου 2020, στον τηλεοπτικό σταθμό ΝΕΑ TV (των Χανίων) και στην εκπομπή «Στο επίκεντρο» κάναμε με τον Λευτέρη Κουρκουλό μια διεξοδική συζήτηση για όλα τα θέματα που αφορούν το 112, την έγκαιρη προειδοποίηση των πολιτών σε περίπτωση επερχόμενης ή εξελισσόμενης καταστροφής και τις επικοινωνίες έκτακτης ανάγκης. Μπορείτε να παρακολουθήσετε το βίντεο εδώ.

• Στις 26 Φεβρουαρίου 2020, κάναμε μιάν ακόμη ενδιαφέρουσα συζήτησή στον ραδιοφωνικό σταθμό Team FM (του Ρεθύμνου), στην εκπομπή «Πρώτη Γραμμή» της Χαράς Βηλαρά και συγκεκριμένα στην ενότητα «Η ώρα του ενεργού πολίτη» που επιμελείται ο Γιάννης Καλαϊτζάκης. Μπορείτε να ακούσετε το απόσπασμα της εκπομπής εδώ.

Πολιτική και δογματικές εξαρτήσεις

Από τις «ψευδείς ειδήσεις» στην τηλεόραση και τα κοινωνικά δίκτυα στις νέες πολιτικές σέχτες με οπαδούς χωρίς κριτικό πνεύμα
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 25 Φεβρουαρίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-411)

Σε αυτήν εδώ τη στήλη έχουμε γράψει πολλές φορές για τις δογματικές εξαρτήσεις. Πρόκειται για ιδεολογίες και αιρέσεις που παγιδεύουν τους «πιστούς» έτσι ώστε να βλέπουν τον κόσμο μέσα από συγκεκριμένους παραμορφωτικούς φακούς. Ιδεολογίες οι οποίες προκαλούν αντιπαλότητες, πολέμους, σφαγές, εξανδραποδισμούς, λιμούς, προσφυγιές, ατέλειωτα βάσανα και δυστυχίες. Με εκατομμύρια ή και δισεκατομμύρια θύματα.

Ποιμένες και οπαδοί. Οι «ποιμένες» αυτών των ανθρώπινων κοπαδιών έχουν συγκεκριμένους στόχους και συμφέροντα. Μαζί με την φαινομενικά χαρισματική τους προσωπικότητα πάσχουν από μεγαλομανίες και από κάποιες έμμονες ιδέες. Πάντα σχεδόν υπόσχονται έναν επίγειο ή επουράνιο «παράδεισο». Όμως υπάρχει άραγε κάποιος παράδεισος για τον οποίο να αξίζει να αγωνιστεί κάποιος;

Οι επίγειοι παράδεισοι του καπιταλισμού και του σοσιαλισμού αποδεικνύονται προβληματικοί. Μάλιστα, μερικές παραλλαγές τους ταυτίζονται με την κόλαση – στρατιές άνεργων και άστεγων, γκέτο και στρατόπεδα εργασίας, εκτελέσεις και αποκλεισμοί αντιφρονούντων, αυστηροί περιορισμοί στον διάλογο και την διακίνηση ιδεών.

Αλλά και οι μεγάλες θρησκείες αποδεικνύονται συχνά κατώτερες των περιστάσεων. Κηρύττουν την αγάπη και την φιλανθρωπία αλλά σε πολλές περιπτώσεις ευλογούν τα όπλα και ηγούνται σταυροφοριών και ιερών πολέμων με στόχο τον προσηλυτισμό, την υποδούλωση, την εξαφάνιση των «απίστων». Τα ιερά βιβλία που μιλούν για υπομονή, ανεκτικότητα και ταπεινοφροσύνη, χρησιμοποιούνται για να δικαιολογήσουν ρατσιστικές, υπερφίαλες και μνησίκακες συμπεριφορές, συχνά εναντίον αθώων, αδύνατων και ταλαιπωρημένων συνανθρώπων μας.

Μέθοδοι προσηλυτισμού. Οι θρησκείες και οι ιδεολογίες είχαν και έχουν τα ιερά τους βιβλία και ένα δίκτυο από κήρυκες που διαδίδουν τον δρόμο για τον επίγειο ή τον επουράνιο «παράδεισο». Συχνά σε εβδομαδιαίες συγκεντρώσεις σε χώρους λατρείας ή σε μικρές παρέες – σε καφενεία ή σπίτια. Στις μέρες μας ένα μεγάλο μέρος αυτής της διαδικασίας προσηλυτισμού έχει υποκατασταθεί από τη χρήση σύγχρονων μέσων επικοινωνίας όπως ραδιόφωνα, τηλεοράσεις, διαδίκτυο και μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Τα αποτελέσματα αυτής της διαδικασίας στον χώρο της πολιτικής γίνονται εμφανή, τουλάχιστον σε όσους θέλουν να τα δουν. Η έξοδος της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση ίσως αποδειχτεί η πιο ανώδυνη και αναίμακτη συνέπεια μιας τέτοιας ιδεολογικής εκστρατείας. Από τη δεκαετία του 1970 και μέχρι σήμερα ο ιερός πόλεμος που έχουν κηρύξει ορισμένες μουσουλμανικές σέχτες έχει ήδη προκαλέσει πάνω από 10.800 θανάτους και περισσότερους από 28.200 τραυματισμούς παγκοσμίως.

Ίσως το μέλλον να μας επιφυλάσσει ακόμη χειρότερες καταστάσεις αν γενικευτεί η τάση για προσωποπαγή και κατ’ επίφαση δημοκρατικά, αλλά στην πραγματικότητα δικτατορικά, καθεστώτα. Φαίνεται πως μετά την Κίνα και τη Ρωσία έρχεται και η σειρά των ΗΠΑ να δοκιμάσουν ένα τέτοιο καθεστώς όπου η «ενός ανδρός αρχή» κινδυνεύει να επεκταθεί σε όλες τις επιμέρους εξουσίες – μετά την εκτελεστική και εν μέρει τη νομοθετική, να ακολουθεί και η δικαστική.

Η επιρροή τηλεόρασης και διαδικτύου. Κι εδώ αποκτά όλη της τη σημασία η τεράστια επιρροή του, ηλεκτρονικού κυρίως, τύπου. Παρακολούθησα πρόσφατα το σήριαλ «The loudest voice» (Η πιο θορυβώδης φωνή - δεν έχει προβληθεί στην Ελλάδα). Πρόκειται για ένα σήριαλ επτά επεισοδίων με θέμα την ιστορία του αμερικανικού καναλιού FoxNews και του προσώπου που το ίδρυσε, του Ρότζερ Έιλς (Roger Ails). Το FoxNews είναι ένα συνδρομητικό κανάλι που άρχισε να λειτουργεί τον Οκτώβριο του 1996 κρατώντας μιάν άκρως συντηρητική γραμμή υποστήριξης των Ρεπουμπλικάνων και δημιουργώντας ακόμη και ψευδείς ειδήσεις για να πλήξει τους Δημοκρατικούς.

Όπως είπε ένας πρώην βοηθός παραγωγής μιας εκπομπής του FoxNews «από την αρχή μου έδωσαν να καταλάβω ότι δεν κάναμε δημοσιογραφία. Στόχος μας ήταν να προσελκύσουμε όσο το δυνατόν περισσότερους τηλεθεατές. Μας πλήρωναν για να προκαλούμε την αγανάκτηση του κοινού. Αυτό γοήτευε τον κόσμο». Το κανάλι διέδωσε τις ποιο τρελές φήμες για τον πρόεδρο Ομπάμα (π.χ. πως ήταν μουσουλμάνος, ότι είχε πλαστογραφήσει το πιστοποιητικό γέννησής του) πολύ πριν εφευρεθεί ό όρος «ψευδείς ειδήσεις».

Ταυτόχρονα, το κανάλι ταυτίστηκε με τον Ντόναλντ Τράμπ, στον οποίο δίδαξε την τεχνική της πολιτικής αγκιτάτσιας. «Ο Τράμπ ήταν ένα πρόσωπο στα μέτρα του FoxNews. Αν δεν υπήρχε, ο Άιλς θα τον είχε εφεύρει». Μάλιστα, ο Άιλς, που συστηματικά παρενοχλούσε ερωτικά όλες τις εργαζόμενες στο κανάλι, φρόντισε να σεξουαλικοποιεί όλες οι παρουσιάστριες προς τέρψη των τηλεθεατών. Φυσικά, αυτό αποτέλεσε και την αφορμή για την απόλυση του, μετά τις κατηγορίες για σεξουαλική παρενόχληση από 20 τουλάχιστον εργαζόμενες, ιστορία που έγινε και ταινία (Bombshell ελληνικός τίτλος Βόμβα).

Παράλληλα, η επιρροή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στις εκλογές έχει αποδειχτεί μετά από τις αποκαλύψεις στο πλαίσιο του σκανδάλου της Cambridge Analytica. Η οποία αξιοποιούσε τις πληροφορίες από το Facebook για να στοχεύει καλύτερα τις διαφημίσεις υπέρ του Τραμπ κατά τις αμερικάνικες προεδρικές εκλογές του 2016. Αλλά και τις διαφημίσεις υπέρ του Brexit κατά το βρετανικό δημοψήφισμα την ίδια χρονιά. Το ντοκιμαντέρ «Το μεγάλο χακάρισμα» και η ταινία «Brexit» εξηγούν αναλυτικά τις μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν …

Έτσι, με την τηλεόραση και το διαδίκτυο δημιουργούνται νέες σέχτες με «πιστούς», που ακολουθούν χωρίς αμφισβήτηση πρόσωπα ή ιδεολογίες ακόμη κι αν το τελικό αποτέλεσμα προβλέπεται καταστροφικό για τους ίδιους και τις χώρες τους. Αρκεί να θυμηθούμε, πού οδήγησε τους Γερμανούς πολίτες η επιρροή της χιτλερικής προπαγάνδας … Για να μην αναφερθούμε στις προσπάθειες ελέγχου και ελληνικών ΜΜΕ από κυβερνήσεις και μεγαλοεπιχειρηματίες …

Πρόκειται για ένα φαινόμενο που μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο από πολίτες οι οποίοι έχουν αναπτύξει την κριτική τους σκέψη και δεν παρασύρονται από δημαγωγούς και τους ηλεκτρονικούς τους προφήτες. Διαμορφώνουμε άραγε τέτοιους πολίτες στα σχολεία μας;

Ευρωπαϊκή Ένωση και προστασία από καταστροφές

Πέμπτη 20 Φεβρουαρίου 2020. 9^ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Αποδράστε» με την Ευτυχία Πενταράκη, μια πρόσχαρη, ευγενική και με χαμογελαστή φωνή, επαγγελματία δημοσιογράφο. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 12 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον χανιώτικο σταθμό Γαύδος 88.8.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στις πολιτικές και τις δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προστασία των πολιτών από καταστροφές.



Περισσότερες πληροφορίες:

Καταστροφή είναι ένα ατύχημα, μια έκτακτη ανάγκη, ένα συμβάν, η αντιμετώπιση των οποίων απαιτεί περισσότερους πόρους από όσους διατίθενται. Παράδειγμα: πυρκαγιά σε ντισκοτέκ στο Βόλενταμ της Ολλανδίας (2001) με 182 εγκαυματίες μερικοί από τους οποίους μεταφέρθηκαν σε νοσοκομεία στο Βέλγιο και τη Γερμανία.

• Πριν από την καταστροφή – Πρόληψη. Ευρωπαϊκή νομοθεσία για πλημμύρες σε κοίτες απορροής ποταμών, χημικές βιομηχανίες (οδηγία Σεβέζο), δεξαμενόπλοια διπλού κύτους, εξόδους κινδύνου σε χώρους εργασίας, οδικές / σιδηροδρομικές μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων, ασφάλεια αεροπορικών μεταφορών, Διαρθρωτικά ταμεία (για έργα υποδομής)

• Κατά τη διάρκεια της καταστροφής – Επέμβαση. Επικοινωνίες έκτακτης ανάγκης (112 και αντίστροφο 112 για την έγκαιρη προειδοποίηση των πολιτών), Δίκτυο ECURIE για πυρηνικά ατυχήματα, Δίκτυα έγκαιρης προειδοποίησης για πλημμύρες και πυρκαγιές, Μηχανισμός πολιτικής προστασίας (που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών, CECIS: Κοινό σύστημα επικοινωνίας και πληροφόρησης, κινητοποίηση / αποστολή ομάδων εμπειρογνωμόνων και υλικού, πρόγραμμα εκπαίδευσης). 
• Προξενική προστασία πολιτών της ΕΕ εκτός Ένωσης.

• Μετά την καταστροφή – Αποκατάσταση. Ταμείο Αλληλεγγύης (για αποκατάσταση υποδομών) το οποίο ενεργοποιείται σε μεγάλες φυσικές καταστροφές (ζημίες > 3 δις € ή > 0,6% Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδημα) ή σε περιφερειακές φυσικές καταστροφές (ζημιές > 1,5% ΑΕγχΠ ή >1% σε εξόχως απόκεντρη περιοχή). Απόρριψη της αίτησης αν το κράτος μέλος δεν έχει εφαρμόσει ορθά την ενωσιακή νομοθεσία για την πρόληψη και τη διαχείριση κινδύνου καταστροφών που είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη φύση της εκδηλωθείσας φυσικής καταστροφής.

Για γονείς και δασκάλους

Ας καταλάβουμε επιτέλους ότι οι μελλοντικές συμπεριφορές των Ελλήνων πολιτών διαμορφώνονται σήμερα στα σπίτια και στις σχολικές τάξεις …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 18 Φεβρουαρίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-410)

Το 2014 στο πλαίσιο μιας δράσης Teacher4Europe εξηγούσα σε μια ομάδα δασκάλων τι κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την καθημερινότητα των πολιτών. Μια δασκάλα άρχισε να παραπονιέται για τις δυσκολίες της ελληνικής καθημερινότητας, για τα παιδιά που δεν σέβονται, για την γενική υποβάθμιση του επιπέδου της πολιτικής. Θυμάμαι την απάντησή μου. «Κυρία μου έχετε συνειδητοποιήσει ότι οι αυριανοί Έλληνες πολίτες και πολιτικοί βρίσκονται σήμερα στην τάξη σας; Και ότι έχετε μια μοναδική ευκαιρία να τους εκπαιδεύσετε έτσι ώστε σε λίγα χρόνια να έχει βελτιωθεί ριζικά η κατάσταση;».

Ρωτούσα πριν από ένα μήνα (ΧΝ 14/1/2020) αν «είναι άραγε έτοιμο το Υπουργείο Παιδείας να καθιερώσει υποχρεωτικό μάθημα Αγωγής Υγείας που να περιλαμβάνει Οδική Ασφάλεια, Υγιεινή Διατροφή, Εκπαίδευση κατά του Καπνίσματος, Πρόληψη και Αντιμετώπιση Ατυχημάτων και Καταστροφών, Προστασία του Περιβάλλοντος». Προχτές, πήρα μιάν απρόσμενη απάντηση από μια σχολική ψυχολόγο. «Δυστυχώς, θα πρέπει πρώτα να ψυχο-εκπαιδευτούν οι γονείς. Τα παιδιά είναι μιμητικά όντα. Ό,τι κι αν τους πεις αυτά θα κάνουν πρώτα αυτό που βλέπουν …».

Μαύρα μεσάνυχτα. Απάντηση που ενισχύθηκε από μιάν ανάρτηση του κ. Γιώργου Χρηστινίδη, εκπαιδευτικού Φυσικής Αγωγής σε Δημοτικά Σχολεία της Θεσσαλονίκης. Αναφερόταν σε ερωτήσεις που θα μπορούσαν να κάνουν οι γονείς στον Εκπαιδευτικό Φυσικής Αγωγής, ο οποίος για πολλούς από αυτούς είναι … αόρατος. «Συμμετέχει το παιδί μου στο μάθημα; Συνεργάζεται με τα άλλα παιδιά; Μπορεί να συνεργαστεί; Μήπως θέλει να είναι πάντα αρχηγός; Μήπως δεν θέλει να είναι αρχηγός;

Πώς διαχειρίζεται τη νίκη και πώς την ήττα; Πότε διαπιστώσατε ότι είναι πιο χαρούμενο; Πώς τα πάει με το ρυθμό; Είναι κοινωνικό ή απομονώνεται; Διαπιστώσατε κάποιο πρόβλημα με την κίνηση; Έχει ισορροπία; Βάζει στόχους; Επιδιώκει να τους πετύχει; Βοηθάει τους άλλους; Δέχεται βοήθεια από άλλους; Τι προτείνετε για να βελτιωθεί η διατροφή του; Πώς θα το πείσω να τρώει φρούτα; Πώς θα καταφέρω να κοιμάται περισσότερο;»

Και συνεχίζει «Αγαπητοί γονείς, αυτά είναι πράγματα ουσιώδη για την ευτυχία του και την ανάπτυξη του. Δεν έχει σημασία τι θα επιλέξει να κάνει στη ζωή του, έχει σημασία, όμως, να είναι υγιής, ισορροπημένος και ευτυχισμένος σε ό,τι επιλέξει να κάνει. Τα τελευταία χρόνια βλέπω ενήλικες δύσκαμπτους, αδέξιους, παχύσαρκους, ενήλικες που ντρέπονται – για κάποιο λόγο – να σηκωθούν να χορέψουν, ενήλικες κομπλεξικούς…

Επίσης, κάποιες πολυεθνικές ή μεγάλες εταιρείες έχουν καταλάβει κάτι που αδυνατούν να συνειδητοποιήσουν οι περισσότεροι και στα βιογραφικά των υποψηφίων που τους υποβάλλονται κοιτάζουν αν αυτός, που ζητάει εργασία, έχει ασχοληθεί με κάποιο άθλημα, αν ήταν ομαδικό ή ατομικό, αν συμμετείχε σε κοινές αθλητικές δράσεις, για να δουν αν έχει ηγετικά χαρακτηριστικά, αν μπορεί να συνεργαστεί με άλλους, πως αντιδράει σε συνθήκες πίεσης και πως διαχειρίζεται το θυμό, την οργή, την ήττα, τη νίκη».

Για να καταλήξει: «Κανείς δεν ενδιαφέρεται αν πήρε 10 ή 9 στον έλεγχο, αν ήταν διμοιρίτης στην παρέλαση ή αν ήταν από την εξωτερική πλευρά για να το βγάλετε καλή φωτογραφία. Αγαπητοί γονείς… έχετε μαύρα μεσάνυχτα !!!»

Παιδιά και κάπνισμα. Ρωτούσα τις προάλλες μια δασκάλα γιατί δεν γίνονται περισσότερες παρουσιάσεις για την αντιμετώπιση του καπνίσματος στα σχολεία Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Μου απάντησε ότι «μερικοί δάσκαλοι δεν θέλουν να γίνουν τέτοιες παρουσιάσεις στα παιδιά γιατί είναι καπνιστές οι ίδιοι!!!». Αλήθεια πόσοι γονείς γνωρίζουν ότι υπάρχει ειδικό πρόγραμμα «Μαθαίνω να μην καπνίζω», εγκεκριμένο από το Υπουργείο Παιδείας για παιδιά Δημοτικού και Γυμνασίου; Και πόσοι ενδιαφέρονται να το παρακολουθήσουν τα παιδιά τους;

Αυτό μου θύμισε μιάν άλλη περίπτωση όταν στο κλειστό κυλικείο έξω από έναν παιδότοπο στη Φλώρινα, σχεδόν όλοι οι γονείς κάπνιζαν αρειμανίως. Κι όταν έκανα παρατήρηση σε ένα ζευγάρι δίπλα στο οποίο καθόταν και το κοριτσάκι τους, μου απάντησαν σκαιότατα: «Να μη σε ενδιαφέρει πως μεγαλώνουμε εμείς το παιδί μας!». Αυτό με κάνει να αναρωτιέμαι, μήπως οι γονείς που καπνίζουν μέσα στο σπίτι ή δίπλα στα παιδιά τους θα πρέπει να διώκονται πρωτίστως για κακοποίηση ανηλίκου.

Κάποια πρώτα βήματα έχουν ήδη γίνει αφού ήδη τιμωρείται το κάπνισμα στις παιδικές χαρές (πρόστιμο 200€ για τον καπνιστή και 500€ για τον διαχειριστή του χώρου) και μέσα στο αυτοκίνητο όταν υπάρχουν παιδιά κάτω των 12 ετών (πρόστιμο 1500€ και αφαίρεση διπλώματος για ένα μήνα).

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας «η κακοποίηση ή κακομεταχείριση του παιδιού περιλαμβάνει όλες τις μορφές σωματικής ή συναισθηματικής κακής μεταχείρισης, σεξουαλικής ασέλγιας, παραμέλησης ή παραµεληµένης θεραπευτικής αντιμετώπισης ή εκμετάλλευσης για εμπορικούς σκοπούς, η οποία καταλήγει σε συγκεκριμένη ή εν δυνάμει βλάβη που αφορά στη ζωή και στην ανάπτυξη του παιδιού, στα πλαίσια μιας σχέσης ευθύνης, εμπιστοσύνης ή εξουσίας».

Συμπληρωματικά, ο νόμος 3500/2006 για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας προβλέπει ότι «… μέλος της οικογένειας το οποίο … σε άλλο μέλος … με συνεχή συμπεριφορά προξενεί εντελώς ελαφρά κάκωση ή βλάβη της υγείας του, … τιμωρείται με φυλάκιση …». Σήμερα είναι γνωστά τα προβλήματα υγείας που προκαλεί το παθητικό κάπνισμα στα παιδιά – σύνδρομο αιφνίδιου θανάτου στα βρέφη, αναπνευστικά προβλήματα όπως άσθμα, ωτίτιδες ακόμη και καρκίνοι.

Παράλληλα, η δηλητηρίαση από νικοτίνη αποτελεί την κύρια αιτία δηλητηριάσεων σε βρέφη και νήπια, σύμφωνα με τα σχετικά επιδημιολογικά στοιχεία του Κέντρου Δηλητηριάσεων. Επιπλέον, πρόσφατες έρευνες δείχνουν σαφή συσχέτιση της εμφάνισης υπερκινητικότητας και προβλημάτων συμπεριφοράς σε παιδιά που εκτίθενται στο παθητικό κάπνισμα των γονέων τους στα πρώτα τέσσερα χρόνια της ζωής τους.

Τι περιμένουν άραγε οι οργανώσεις προστασίας του παιδιού αλλά και η πολιτεία για να ασχοληθούν σοβαρά και με αυτό το πρόβλημα;

Θέλουμε άραγε μια καλύτερη Ελλάδα στο μέλλον;. Αν η απάντηση είναι καταφατική, θα πρέπει γονείς και δάσκαλοι να ασχοληθούν σοβαρά με την διαπαιδαγώγηση των παιδιών κι όχι μόνο με, συχνά ανούσιες εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις, με βαθμούς και πτυχία …

Προσκοπισμός και Κάπνισμα

Έγινα πρόσκοπος σε ηλικία 12 ετών και λίγο μετά διάβασα τα παρακάτω στο βιβλίο «Προσκοπισμός για αγόρια», που εξέδωσε το 1908 ο ιδρυτής του Προσκοπισμού Λόρδος Ρόμπερτ Μπέιντεν-Πάουελ.

«Όλοι οι πρόσκοποι γνωρίζουν το Νόμο των Προσκόπων. Υπάρχει όμως ένα επιπλέον άγραφο σημείο σε αυτόν το νόμο που επίσης το καταλαβαίνουν όλοι οι Πρόσκοποι. “Ο πρόσκοπος δεν είναι ανόητος”. Γι’ αυτό και οι Πρόσκοποι δεν καπνίζουν όσο είναι ανήλικοι. 

Κάθε αγόρι μπορεί να καπνίσει – αν και δεν είναι κάτι όμορφο. Ο Πρόσκοπος όμως δεν το κάνει γιατί δεν είναι τόσο ανόητος. Γνωρίζει ότι το κάπνισμα πριν την ενηλικίωση μπορεί να εξασθενίσει την καρδιά του. Και η καρδιά είναι το σημαντικότερο όργανο στο σώμα ενός ανήλικου. Στέλνει αίμα σε όλο το σώμα για να σχηματιστούν τα όργανα, τα κόκκαλα και οι μύες. Αν η καρδιά δεν λειτουργεί σωστά το αγόρι δεν μπορεί να είναι υγιές όταν μεγαλώσει.

Όλοι οι Πρόσκοποι γνωρίζουν ότι το κάπνισμα χαλάει την αίσθηση της όσφρησης, η οποία είναι ύψιστης σημασίας στους ανιχνευτές.

Κανένας δεν άρχισε το κάπνισμα επειδή του άρεσε, αλλά γιατί, είτε δεν άντεξε την κοροϊδία των άλλων πως φοβάται να καπνίσει, είτε νόμισε πως αν καπνίσει θα φανεί μεγάλος – ενώ στην πραγματικότητα το μόνο που πετυχαίνει είναι να φαίνεται σαν ένας μικρός βλάκας.

Αποφασίστε λοιπόν για το δικό σας καλό να μην καπνίσετε μέχρι να μεγαλώσετε και τηρήστε αυτή σας την απόφαση. Αυτό θα σας κάνει άνδρες πολύ περισσότερο, παρά να σαλιαρίζετε με ένα μισοκαπνισμένο τσιγάρο στα χείλη. Τελικά, οι υπόλοιποι της παρέας θα σας σεβαστούν πολύ περισσότερο και είναι πιθανόν, σε πολλές περιπτώσεις να ακολουθήσουν σιωπηρά το παράδειγμά σας.»

Ευρωπαϊκή Ένωση και ανταγωνισμός

Πέμπτη 13 Φεβρουαρίου 2020. 8^ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Αποδράστε» με την Ευτυχία Πενταράκη, μια πρόσχαρη, ευγενική και με χαμογελαστή φωνή, επαγγελματία δημοσιογράφο. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 12 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον χανιώτικο σταθμό Γαύδος 88.8.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στην πολιτική ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.



Περισσότερες πληροφορίες:

H Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποκλειστική αρμοδιότητα σε θέματα ανταγωνισμού, με δυνατοτητα απ' ευθείας διερεύνησης ιδιωτικών εταιρειών και κρατικών υπηρεσιών και επιβολής προστίμων. Οι αποφάσεις της Επιτροπής υπόκεινται στον έλεγχο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι τομείς της πολιτικής ανταγωνισμού στους οποίους δραστηριοποιείται η Ευρωπαϊκή Ένωση περιλαμβάνουν:

• Κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης για υπερβολικές τιμές, περιορισμό της παραγωγής ή άρνηση καινοτομίας εις βάρος των καταναλωτών. Πρόστιμα μέχρι και 10% του ετήσιου τζίρου της εταιρείας (αλλά και δικαίωμα όσων έχουν ζημιωθεί να ζητήσουν αποζημιώσεις).
• Παραδείγματα: ΙΒΜ (για την διάθεση συμβατού τερματικού εξοπλισμού, κάτι που αποτέλεσε τη βάση για την ανάπτυξη των συμβατών προσωπικών υπολογιστών), Microsoft, Google.
• Καρτέλ όταν ομοειδείς εταιρείες συμφωνούν να καθορίσουν τις τιμές των προϊόντων τους, να περιορίσουν την παραγωγή ή να μοιραστούν αγορές ή πελάτες.
• Παραδείγματα: Πορθμεία Πάτρα-Ανκόνα, Πυκνωτές, Επαναφορτιζόμενες μπαταρίες.
• Συγχωνεύσεις όταν δύο ή περισσότερες εταιρείες αποφασίζουν να συγχωνευτούν. Πρέπει να ζητήσουν άδεια από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με βάση ορισμένα κριτήρια για παγκόσμιο τζίρο σε συνδυασμό με τον τζίρο στην ΕΕ ή και σε τρία τουλάχιστον κράτη μέλη. Η Επιτροπή εγκρίνει, απορρίπτει ή επιβάλει όρους.
• Παραδείγματα: General Electric / Honeywell, Aegean / Ολυμπιακή (απόρριψη, έγκριση).
• Κρατικές ενισχύσεις πρέπει να λάβουν άδεια από την Επιτροπή για να μην στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό.
• Παραδείγματα: Ολυμπιακή, Αύξηση τιμήματος για Αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος, Μειώσεις του Ειδικού Τέλους Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων (ΕΤΜΕΑΡ) σε ενεργοβόρες επιχειρήσεις,  Παράταση του ελληνικού καθεστώς τραπεζικής εγγύησης καταθέσεων, Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, ΛΑΡΚΟ. 
• Ελευθέρωση αγορών στον ανταγωνισμό στους τομείς της Ενέργειας, των Ταχυδρομείων, των Τηλεπικοινωνιών και των Μεταφορών (αεροπορικών, θαλάσσιων, χερσαίων δηλ. οδικών, σιδηροδρομικών, ποτάμιων και στον τομέα των υποδομών δηλ. λιμάνια, αεροδρόμια αυτοκινητόδρομοι).
• Η πολιτική ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταλαμβάνει το μεγαλύτερο αποτύπωμα στην ειδησεογραφία που προέρχεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (15% των δελτίων τύπου ετησίως).
• Πιέσεις μερικών κρατών μελών για χαλάρωση της πολιτικής συγχωνεύσεων ώστε ευνοείται η δημιουργία ευρωπαίων «πρωταθλητών»

Ζήτω το 112!

Γιορτάζει ο κοινός ευρωπαϊκός αριθμός έκτακτης ανάγκης που πρόσφατα αναβαθμίστηκε και στην Ελλάδα
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 11 Φεβρουαρίου 2020 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-409)

11 Φεβρουαρίου σήμερα! 11/2! Η Ευρωπαϊκή Ημέρα του 112! Η οποία θεσπίστηκε το 2009 με κοινή δήλωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Συμβουλίου Υπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δήλωση που επιτεύχθηκε μετά από πολύχρονες παρασκηνιακές πιέσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση του Αριθμού Επειγόντων (EENA – European Emergency Number Association).

Τι είναι το 112. Είναι ο κοινός ευρωπαϊκός αριθμός έκτακτης ανάγκης. Τον καλούμε από σταθερό ή κινητό αλλά όχι από εφαρμογές τύπου Viber ή What’sUp. Για να ζητήσουμε βοήθεια σε Ελλάδα και Ευρωπαϊκή Ένωση όταν κινδυνεύει ζωή ή περιουσία, δηλαδή για να καλέσουμε το ΕΚΑΒ, την Πυροσβεστική, την Αστυνομία ή το Λιμενικό.

Στην Ελλάδα, αρμόδια για την λειτουργία του αναβαθμισμένου τηλεφωνικού κέντρου του 112 είναι η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας (ΓΓΠΠ). Η οποία, από 1ης Ιανουαρίου 2020 λειτουργεί το αναβαθμισμένο κέντρο 112, η κατασκευή του οποίου συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΣΠΑ).

Η χρήση του 112 για όλες τις περιπτώσεις προσφέρει δύο μεγάλα πλεονεκτήματα. Εξασφαλίζει την συντονισμένη επέμβαση όλων των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης που θα απαιτηθούν για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του επείγοντος. Για παράδειγμα στα τροχαία απαιτείται εκτός από την επέμβαση του ΕΚΑΒ και η βοήθεια της αστυνομίας για ρύθμιση της κυκλοφορίας αλλά και η παρουσία της Πυροσβεστικής αν απαιτηθεί απεγκλωβισμός. Αντίστοιχη συντονισμένη επέμβαση απαιτείται και στις αστικές ή ακόμη και τις δασικές πυρκαγιές.

Επιπλέον, όταν καλέσουμε το 112 χωρίς να γνωρίζουμε την ακριβή μας θέση υπάρχει η δυνατότητα γεωεντοπισμού μας. Μάλιστα, οι εταιρείες τηλεπικοινωνιών είναι υποχρεωμένες να δώσουν τα στοιχεία της θέσης του καλούντος πρακτικά τη στιγμή που διαβιβάζουν την κλήση στο κέντρο του 112. Ωστόσο, σήμερα η ακρίβεια του γεωεντοπισμού, ιδίως εκτός αστικών κέντρων, δεν είναι ικανοποιητική με αποτέλεσμα να υπάρχει δυσκολία όταν η κλήση προέρχεται από αποπροσανατολισμένους ορειβάτες ή τουρίστες χαμένους στις μαδάρες …

Ευτυχώς, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της κυβέρνησης και αυτό το πρόβλημα θα αντιμετωπιστεί από τον Απρίλιο με την εφαρμογή του προηγμένου γεωεντοπισμού (έξυπνων) κινητών (AML ή Advanced Mobile Location). Μια τεχνική στην οποία έχουμε αναφερθεί κατ’ επανάληψη στο παρελθόν (βλ. ΧΝ 12/2/2019).

Η χρήση του AML θα εξασφαλίσει ακρίβεια γεωεντοπισμού μερικών δεκάδων μέτρων κάνοντας τις επεμβάσεις ταχύτερες – ιδίως όταν θα συνδυαστεί με την εγκατάσταση σε όλα τα οχήματα και δορυφορικών συστημάτων ραδιοπλοήγησης. Θα συμβάλλει επίσης στην μείωση των κακόβουλων κλήσεων στο 112 που απασχολούν τα κέντρα όταν κάποιοι άλλοι συμπολίτες ενδέχεται να κινδυνεύουν …

Αντίστροφο 112. Μετά από πολύχρονες προσπάθειες της ΕΕΝΑ αλλά και εξαιτίας των τρομοκρατικών επιθέσεων του 2015 και 2016 στη Γαλλία, διαπιστώθηκε τελικά η ανάγκη να δημιουργηθεί ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης των πολιτών σε περίπτωση επερχόμενης ή εξελισσόμενης καταστροφής. Έτσι με βάση τον Ευρωπαϊκό Κώδικα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών (οδηγία 2018/1972, άρθρο 110) όλες οι χώρες πρέπει να διασφαλίσουν μέχρι τις 21 Ιουνίου 2022 ότι διαθέτουν τέτοιο σύστημα προειδοποίησης μέσω των τηλεφώνων.

Να λοιπόν που για πρώτη φορά, εξαιτίας κάποιων καταστροφών η Ελλάδα έδωσε προτεραιότητα στην λειτουργία αυτού του συστήματος το οποίο σύμφωνα με την κυβέρνηση έχει πλέον τεθεί σε λειτουργία από την 1η Ιανουαρίου. Στη σχετική σελίδα της ΓΓΠΠ (https://112.gr/el-gr/) οι πολίτες μπορούν να βρουν πληροφορίες για τις ρυθμίσεις που απαιτούνται στα έξυπνα κινητά τηλέφωνα προκειμένου να λαμβάνουν τις σχετικές ειδοποιήσεις.

Θα πρέπει ωστόσο να επισημάνουμε ότι η έγκαιρη προειδοποίηση για επερχόμενη ή εξελισσόμενη καταστροφή πρέπει να εκπέμπεται από πολλές πηγές. Τα κινητά τηλέφωνα είναι αποτελεσματικά αλλά αν έχουν καταστραφεί οι κεραίες εκπομπής θα είναι άχρηστα. Σε πολλές χώρες (π.χ. Βέλγιο, Γερμανία, Σουηδία) η έγκαιρη προειδοποίηση μεταδίδεται από το ραδιόφωνο και την τηλεόραση, από το διαδίκτυο ή ακόμη και από σειρήνες – μερικές φορές ακόμη και ομιλούσες.

Επιπλέον, δεν αρκεί η μετάδοση της προειδοποίησης αν οι πολίτες δεν γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουν … Γι’ αυτό ο εμπλουτισμός του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης με την δυνατότητα πολυκαναλικής μετάδοσης θα πρέπει να συνοδευτεί από ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα ενημέρωσης και εκπαίδευσης των πολιτών στις συμπεριφορές και τις ενέργειες που θα πρέπει να υιοθετήσουν όταν σημάνει ο συναγερμός. Ιδιαίτερη σημασία έχει η εκπαίδευση των παιδιών και των νέων αφού έχει αποδειχτεί ότι τη στιγμή της καταστροφής τα παιδιά υποδεικνύουν στους μεγαλύτερους τι πρέπει να κάνουν.

Επικοινωνίες των υπηρεσιών. Όλα τα παραπάνω δεν έχουν νόημα αν οι εμπλεκόμενες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης δεν μπορούν να επικοινωνήσουν μεταξύ τους κατά την ώρα της κρίσης. Η έλλειψη επικοινωνίας οδηγεί στη μετατροπή μιας απλής έκτακτης ανάγκης σε καταστροφή (βλέπε Μάτι). Αλλά και η χρήση ξεπερασμένων τεχνολογιών που δεν εξασφαλίζουν την ασφάλεια των επικοινωνιών, μπορεί να αποβεί μοιραία π.χ. σε περιπτώσεις καταστροφών που προκαλούνται από τρομοκράτες.

Δυστυχώς, αν θέλουμε να αποκτήσει η χώρα μας ένα αποτελεσματικό σύστημα προστασίας των πολιτών από ατυχήματα και καταστροφές θα πρέπει να επενδύσουμε και στην δημιουργία ενός ηλεκτρονικού δικτύου υψηλών προδιαγραφών για την Διοίκηση, τον Έλεγχο, τις Επικοινωνίες, τον Συντονισμό και την Πληροφόρηση (C4I). Στο οποίο θα έχουν ισότιμη πρόσβαση όλες οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και το οποίο, εκτός από ενισχυμένη ασφάλεια των επικοινωνιών, θα επιτρέπει την αμφίδρομη διαβίβαση φωνής, βίντεο και χαρτογραφίας σε υψηλές ταχύτητες.

Μας πήρε πάνω από 10 χρόνια για να αναβαθμίσουμε το 112 στην Ελλάδα. Ας ασχοληθούμε σοβαρά με την δημιουργία και ενός συστήματος C4I υψηλών επιδόσεων για να μην ξαναβρεθούμε μπροστά σε θύματα που να οφείλονται σε έλλειψη ενημέρωσης ή ασυνεννοησία των αρχών …