Φονιάδες των λαών … εντομοκτόνα!

Το υπερβολικό ψέκασμα με επικίνδυνα, ακόμη και απαγορευμένα φυτοφάρμακα και ζιζανιοκτόνα, χωρίς τα προβλεπόμενα μέτρα προστασίας και χωρίς να ακολουθούνται πιστά οι οδηγίες χρήσης, επιβαρύνει ανεπανόρθωτα την υγεία 
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 27 Ιουνίου 2012 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-70.

«Να είσαι πολύ προσεκτικός όταν καταναλώνεις φυλλώδη λαχανικά όπως ραδίκια, σταμναγκάθι, σέσκουλα κλπ», με συμβούλεψε ένας φίλος γεωπόνος. «Πολλοί καλλιεργητές ραντίζουν με εντομοκτόνα και με χημικά λιπάσματα τις καλλιέργειες τους ακόμη και λίγες μέρες πριν από την συγκομιδή. Μάλιστα οι ίδιοι, δεν τρώνε από τα ραντισμένα αλλά φυτεύουν ξεχωριστά τα χόρτα ή τα κηπευτικά που θα καταναλώσουν μαζί με τις οικογένειές τους». Και συνέχισε. «Άσε τι γίνεται με τις ελιές! Ακόμη και καλλιέργειες ελιάς που έχουν χαρακτηριστεί Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) υποβάλλονται σε ράντισμα ολικής κάλυψης για την αντιμετώπιση του δάκου ενώ οι οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβάλλουν μόνο δολωματικούς ψεκασμούς. Πολλοί μάλιστα ραντίζουν και με τουρμπίνες που διασπείρουν το νέφος του φαρμάκου σε απόσταση μέχρι και 50 μέτρα, επιμολύνοντας έτσι και τις διπλανές καλλιέργειες. Είδαμε και πάθαμε να απαγορεύσουμε τους αεροψεκασμούς οι οποίοι, παράλληλα με την οικολογική καταστροφή που προκαλούσαν, έβλαπταν εξίσου την υγεία, και τώρα υφιστάμεθα τα ραντίσματα με τις τουρμπίνες που μας ψεκάζουν ακόμα και με φάρμακα τα οποία συνιστώνται από τον κατασκευαστή μόνο για δολωματικούς ψεκασμούς και όχι για ψεκασμούς ολικής κάλυψης».

Έμεινα άφωνος για πολύ ώρα. Αναρωτήθηκα αν τα παραπάνω δεν εξηγούν, τουλάχιστον εν μέρει, τη θεαματική αύξηση των καρκίνων που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στην ευρύτερη περιοχή. Μερικά γεωργικά φάρμακα έχουν αποδεδειγμένα καρκινογόνο δράση και είτε έχουν απαγορευτεί είτε πρέπει να χρησιμοποιούνται αφού έχουν ληφθεί αυστηρά μέτρα προστασίας για να προστατευθεί ο ραντιστής (φόρμα, μάσκα, γυαλιά, υποδήματα, γάντια) αλλά και το περιβάλλον (π.χ. ο υδροφόρος ορίζοντας, τα άγρια ζώα αλλά τα χρήσιμα έντομα όπως οι μέλισσες). Τα προστατευτικά ρούχα πρέπει να καθαρίζονται χωριστά από τα υπόλοιπα ρούχα της οικογένειας, προκειμένου τα φάρμακα να μην περάσουν στα παιδιά. Μάλιστα ορισμένα γεωργικά φάρμακα (παρασιτοκτόνα και μυκητοκτόνα), που χαρακτηρίζονται ως ενδοκρινικοί διαταράκτες, μιμούνται τη δράση των ορμονών και παρεμβαίνουν στην ομαλή λειτουργία του ορμονικού συστήματος τόσο του ανθρώπου όσο και των ζώων με καταστροφικές συνέπειες. Παράλληλα, σημαντικές μπορεί να είναι και οι βραχυπρόθεσμες εμφανείς επιπτώσεις. Για παράδειγμα, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του Ελληνικού Κέντρου Δηλητηριάσεων (για το 1999), το 10% των δηλητηριάσεων οφειλόταν σε γεωργικά φάρμακα και διάφορες χημικές ουσίες. Οι δηλητηριάσεις από φυτοφάρμακα αφορούσαν κυρίως οργανοφωσφορικά φυτοφάρμακα, διάφορα λιπάσματα, ζιζανιοκτόνα, Παρακουάτ, Πυρεθρίνες και Καρβαμιδικά.

Οι ημιμαθείς θα βιαστούν να αντιτάξουν ότι οι καρκίνοι οφείλονται στις στρατιωτικές βάσεις και στους χημικούς αεροψεκασμούς από διερχόμενα αεροπλάνα. Εξ όσων είμαι σε θέση να γνωρίζω οι βάσεις εφαρμόζουν αυστηρά τη σχετική νομοθεσία περί υγιεινής και ασφάλειας στους χώρους εργασίας που προβλέπει περιοδικές μετρήσεις των διάφορων ρυπαντών και την άμεση λήψη διορθωτικών μέτρων εάν παρατηρηθούν αποκλίσεις. Όσο για τους λεγόμενους «χημικούς αεροψεκασμούς», γράψαμε και παλιότερα (ΧΝ 9/11/2011) ότι οι άσπρες γραμμές που αφήνουν πίσω τους τα αεροπλάνα στον ουρανό οφείλονται στους υδρατμούς που περιέχουν τα καυσαέριά τους. Οι εν λόγω υδρατμοί μόλις έλθουν σε επαφή με τις πολύ χαμηλές θερμοκρασίες που επικρατούν στο μεγάλο ύψος στο οποίο πετούν τα αεροπλάνα συμπυκνώνονται ταχύτατα με αποτέλεσμα να δημιουργούνται οι γνωστές λευκές γραμμές που διακρίνουμε στο γαλανό φόντο του ουρανού. Πρόκειται για απλό νεράκι και όχι για επικίνδυνα χημικά με τα οποία κάποια άγνωστη οργάνωση μας ψεκάζει στο πλαίσιο μυστικών ερευνών …

Πρόσφατα, η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) ανακοίνωσε ότι τα καυσαέρια από τους κινητήρες ντίζελ (π.χ. των τρακτέρ και των φορτηγών που χρησιμοποιούν οι αγρότες) προκαλούν πράγματι καρκίνο του πνεύμονα και ενδεχομένως και της ουροδόχου κύστης. Τα αποτελέσματα προκύπτουν από έρευνες σε άτομα υψηλού κινδύνου όπως μεταλλωρύχους, σιδηροδρομικούς και οδηγούς φορτηγών, αλλά και ο γενικός πληθυσμός θα πρέπει να προσπαθήσει να μειώσει την έκθεσή του στα καυσαέρια από κινητήρες ντίζελ. Βέβαια το μέγεθος του κινδύνου αντιστοιχεί στον κίνδυνο από το παθητικό κάπνισμα ή στον κίνδυνο από τον καπνό που προέρχεται από τζάκια ή από κακά συντηρημένες ξυλόσομπες. Όμως οι συνδυασμένες επιπτώσεις που έχουν στην υγεία τα φυτοφάρμακα, οι κακά ρυθμισμένοι κινητήρες ντίζελ, ο καπνός από τζάκια ή ξυλόσομπες και το κάπνισμα είναι σίγουρα θανατηφόρες!

Δυστυχώς, οι κίνδυνοι από τη κακή και αλόγιστη χρήση των φυτοφαρμάκων χωρίς να τηρούνται με ευλάβεια οι οδηγίες χρήσης και αγνοώντας πλήρως τα σχετικά Δελτία Δεδομένων Ασφάλειας είναι πολύ μεγαλύτεροι, όχι μόνο για την υγεία των αγροτών και των οικογενειών τους αλλά και των καταναλωτών και γενικότερα της εθνικής οικονομίας. Αναρωτιέστε πως θα συνεχίσει να πουλιέται στο εξωτερικό το βιολογικό ή ακόμη και το συμβατικό λάδι Κρήτης αν από κάποιες αναλύσεις σε εργαστήρια στην Γερμανία ή τη Σουηδία προκύψει ότι περιέχει φυτοφάρμακα σε ποσότητες μεγαλύτερες από τις επιτρεπόμενες; Πόσο στράφι θα πάνε οι προσπάθειες της Περιφέρειας που αγωνίζεται να προβάλλει τα κρητικά προϊόντα σε όλον τον κόσμο. Αλλά και οι προσπάθειες των ευσυνείδητων παραγωγών που θα υποστούν τις συνέπειες της δυσφήμισης εξαιτίας της αφροσύνης των ασυνειδήτων;

Οι σχετικές οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι σαφείς όσον αφορά τις διαδικασίες ελέγχου. Αυτοί αποτελούν αρμοδιότητα των εθνικών αρχών και όχι της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών. Ακόμη και οι ψεκασμοί με τουρμπίνα μπορεί να επιτρέπονται π.χ. για την διασπορά λιπάσματος ή ακίνδυνων ουσιών για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων προβλημάτων. Όμως οι ψεκασμοί με τουρμπίνα που γίνονται ακόμη και νύχτα με ακατάλληλα φάρμακα ή χωρίς να ακολουθούνται οι οδηγίες χρήσης των νόμιμα κυκλοφορούντων φαρμάκων θα έχουν μακροπρόθεσμα τα καταστροφικά αποτελέσματα που περιγράψαμε παραπάνω.

Πόσοι θέλουν να παίζουν με τη φωτιά υποθηκεύοντας την υγεία της οικογένειάς τους και των καταναλωτών και υπονομεύοντας την εθνική οικονομία;

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

Είμαστε δυο, είμαστε τρεις, είμαστε 1013 …

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 13 Ιουνίου 2012.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ 

Είμαστε δυο, είμαστε τρεις, είμαστε 1013 … 

γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Η οργάνωση της προστασίας από ατυχήματα και καταστροφές είναι πρωταρχικά υπόθεση της οικογένειας, της γειτονιάς, της παρέας …

Πριν από λίγα χρόνια περπατώντας στα Χανιά είδα σε πολλές μεριές κάτι καινούργιες πινακίδες. Όταν πλησίασα και τις μελέτησα διαπίστωσα ότι υποδείκνυαν τους χώρους καταφυγής και παροχής βοήθειας για την πόλη των Χανίων σε περίπτωση σεισμού. Ήταν μια πρωτοβουλία της τότε νομαρχιακής αυτοδιοίκησης Χανίων και συνδυαζόταν ασφαλώς με τα σχέδια έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από έναν καταστροφικό σεισμό. Κάθε οικοδομικό τετράγωνο αντιστοιχούσε σε κάποιον ανοικτό χώρο στον οποίο θα μπορούσαν να καταφύγουν οι κάτοικοι, αποφεύγοντας τον άσκοπο πανικό και την άναρχη διασπορά και κερδίζοντας πολύτιμο χρόνο. Δυστυχώς, γρήγορα οι πινακίδες γέμισαν μουτζούρες και αυτοκόλλητες διαφημίσεις και σήμερα είναι εντελώς άχρηστες.


Πρόσφατα άκουσα ότι ο Δήμος σκέπτεται να κατασκευάσει καινούργιες έτσι ώστε σε περίπτωση σεισμού ο κόσμος να ξέρει προς τα πού να κινηθεί και πού να κατασκηνώσει ή να ζητήσει βοήθεια. Προσωπικά πιστεύω ότι και οι νέες πινακίδες θα έχουν την τύχη των προηγούμενων και όταν χτυπήσει ο σεισμός οι τηλεοράσεις θα ωρύονται για την «ανοργανωσιά του κράτους» χωρίς βέβαια να αναφέρουν τους ανεύθυνους πολίτες που θα έχουν καταστρέψει για άλλη μια φορά τις πινακίδες. Κι όμως υπάρχει οικονομικότερος και αποτελεσματικότερος τρόπος για να προστατευθούν οι πολίτες όχι μόνο σε περίπτωση σεισμού αλλά και από άλλα ατυχήματα και καταστροφές. Στηρίζεται στην αυτοοργάνωση σε επίπεδο γειτονιάς και στην αξιοποίηση των πολυάριθμων εθελοντικών ομάδων που δραστηριοποιούνται σε ολόκληρη την Κρήτη και ειδικότερα στο νομαρχιακό διαμέρισμα Χανίων.

Ας πάρουμε για παράδειγμα μια πολυκατοικία. Οι ένοικοι μπορούν να ορίσουν έναν/μία υπεύθυνο ασφαλείας, που θα αναλάβει να τους ενημερώσει για το χώρο καταφυγής και παροχής βοήθειας. Ο/η υπεύθυνος ασφαλείας μπορεί να έχει κάποιες γνώσεις πρώτων βοηθειών ή να δραστηριοποιείται σε κάποια εθελοντική ομάδα διασωστών, αλλά αυτό δεν είναι απαραίτητο. Σε μια ετήσια ή εξαμηνιαία συνάντηση των ενοίκων ο/η υπεύθυνος ασφαλείας θα ενημερώνει τον κόσμο για κάθε νέα εξέλιξη. Οι νέοι ένοικοι μπορούν να λαμβάνουν κάποια σχετική πληροφόρηση από τον διαχειριστή.

Ο/η υπεύθυνος ασφαλείας μπορεί να οργανώσει και μια ετήσια άσκηση εκκένωσης του κτηρίου, που είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε περίπτωση πυρκαγιάς. Μπορεί επίσης να καταγράψει τους ενοίκους που έχουν κινητικά προβλήματα έτσι ώστε σε περίπτωση εκκένωσης να τους παρασχεθεί βοήθεια. Ο/η υπεύθυνος ασφαλείας της πολυκατοικίας μπορεί επίσης να οργανώσει, σε συνεργασία με αντίστοιχες ομάδες εθελοντών (π.χ. του Ερυθρού Σταυρού) κάποιες επιδείξεις πρώτων βοηθειών. Η γνώση π.χ. καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ) ή αντιμετώπισης της απόφραξης των αναπνευστικών οδών μπορεί να αποδειχτεί ιδιαίτερα χρήσιμη για την αντιμετώπιση προβλημάτων της καθημερινότητας. Μπορεί να βοηθήσει τους ενοίκους να συγκροτήσουν τα οικογενειακά τους φαρμακεία πρώτων βοηθειών αλλά και τον εξοπλισμό που ίσως χρειαστούν σε περίπτωση εκκένωσης του κτηρίου. Μπορεί να επισημάνει προβλήματα στην ασφάλεια της πολυκατοικίας όπως επικίνδυνα στηθαία ή κάγκελα, πόρτες που δεν κλείνουν, ανοίγματα από τα οποία μπορούν να μπουν κλέφτες. Ένας δραστήριος υπεύθυνος ασφαλείας μπορεί να συμβάλλει στην προστασία των κατοίκων της πολυκατοικίας, στην εξοικονόμηση χρημάτων, στην δημιουργία ενός κλίματος συνεργασίας και αλληλοϋποστήριξης.

Η πολυκατοικία ή η γειτονιά που θα οργανωθούν με τον τρόπο αυτό μπορούν σε εποχές δυσκολιών να εφαρμόσουν στην πράξη και δράσεις αλληλεγγύης προς τους κατοίκους που ενδεχομένως αντιμετωπίζουν προβλήματα εξαιτίας της γενικότερης κοινωνικοοικονομικής κατάστασης. Ο/η υπεύθυνος ασφαλείας μπορεί να κινητοποιήσει τους μηχανισμούς αρωγής του Δήμου, της Εκκλησίας ή των πολυάριθμων εθελοντικών οργανώσεων για να συμπαρασταθεί σε κάποιον συγκάτοικο που αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας, χρημάτων, ψυχολογίας. Χωρίς να τα περιμένει όλα από το κράτος μπορεί να κινητοποιήσει τις υγιείς δυνάμεις που υπάρχουν σε κάθε γειτονιά προκειμένου να αλλάξει το κλίμα και να δώσει ελπίδα εκεί που όλα έχουν την τάση να φαίνονται μαύρα.

Η πολυκατοικία ή η γειτονιά μπορούν επίσης να αξιοποιήσουν τους ανοικτούς χώρους για την καλλιέργεια λαχανικών. Γράφαμε πριν από λίγο καιρό (ΧΝ 18/4/2012) για τους λαχανόκηπους της κρίσης και την πρωτοβουλία του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης να παραχωρήσει 300 αγροτεμάχια των 100 τετραγωνικών μέτρων, στα οποία οι πολίτες θα μπορούν να καλλιεργήσουν, με βιολογικές μεθόδους, αγροτικά προϊόντα για οικογενειακή χρήση έναντι ενοικίου 120 ευρώ τον χρόνο. Τέτοιες καλλιέργειες μπορούν να οργανωθούν σε πολλούς ακάλυπτους πολυκατοικιών αλλά και σε πολλά οικόπεδα που σήμερα καλύπτονται από ξερόχορτα ή από σκουπίδια. Παρόμοια πρωτοβουλία πήρε πρόσφατα ο Δήμος Καλαμάτας καταγράφοντας τα αναξιοποίητα οικόπεδα με στόχο να δοθούν σε πολίτες που θα αναλάβουν να τα καλλιεργήσουν. Τα διάφορα γεωπονικά ινστιτούτα που εδρεύουν στα Χανιά μπορούν να μιμηθούν την Γεωπονική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και να αναλάβουν συμβουλευτικό και υποστηρικτικό ρόλο.

Ταμπέλες λοιπόν που θα κοστίσουν και σε λίγο θα αχρηστευθούν ή υπεύθυνοι αυτό-οργανωμένοι πολίτες; Ποια μέθοδος νομίζετε ότι θα εξασφαλίσει καλύτερη προστασία από ατυχήματα και καταστροφές μακροπρόθεσμα;

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

Με τη ευκαιρία ενός γάμου

Στις 8 Ιουνίου 2012 η πρωτότοκη κόρη μου Αγγελική παντρεύτηκε στα Χανιά τον αγαπημένο της Byron. Δημοσιεύω εδώ αυτά που είπα με την ευκαιρία της τελετής.

Καλώς ήλθατε στην Κρήτη.
Το νησί στο οποίο μεγάλωσε ο Δίας.
Εδώ παντρεύτηκε την Ευρώπη, μια μετανάστρια από τον Λίβανο.

Η Κατερίνα κι εγώ είμαστε μετανάστες.
Οι γονείς μου ήταν μετανάστες.
Η Αγγελική και ο Byron που παντρεύονται σήμερα, είναι μετανάστες.
Οι περισσότεροι εδώ είμαστε μετανάστες.
Κι όσοι δεν είναι τώρα, κάποτε θα αποδημήσουν σε «τόπο χλοερό, σε τόπο αναψύξεως».

Χαίρομαι που η Αγγελική είναι μια τέλεια μετανάστρια.
Μιλάει τέσσερεις γλώσσες κι έχει πλήρη εργασία.
Αγόρασε σπίτι κι οργάνωσε το γάμο της χωρίς βοήθεια.
Ανεξάρτητη, δυναμική, manager. Θυλικός ορθολογιστής.
Αλλά και ευαίσθητη, υψηλής συναισθηματικής νοημοσύνης.
Λέαινα που στον καθρέφτη φαίνεται γατούλα.

Χαίρομαι που παντρεύεται τον Byron.
Τον χαμογελαστό, πρόθυμο Byron.
Που λέει αστεία, που τον αγαπούν στη δουλειά του.
Που έχει μια χαρούμενη οικογένεια, η οποία έγινε και δική μας.
Που αγαπά το «μωρό» του όπως κι εκείνη τον αγαπά.

Γιατί η αγάπη είναι μυστήριο χωρίς σύνορα.
Αντίθετα με το γάμο που έχει τη δική του γραφειοκρατία.
Η αγάπη λύνει προβλήματα, ο γάμος συχνά τα δημιουργεί.
Σας εύχομαι να είστε πάντα αγαπημένοι,
Ακόμη κι όταν έχετε προβλήματα.

Προστασία με στίχους

Απ’ τση πλημμύρες, τση φωθιές λίγοι πάνε χαράμι, οι πιο πολλοί απ’ την καρδιά πεθαίνουν μάνι-μάνι! 
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 6 Ιουνίου 2012 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-068).

Το πρώτο πράγμα που κακό μας κάνει στην υγεία
είναι μαθές το κάπνισμα και η πολυφαγία.
Οι ψεκασμοί με χημικά με προσοχή αν γίνουν
δεν προκαλούν καρκίνωμα, το θάνατο δεν δίνουν.

Αν πιεις κρασί και τσικουδιές άφησε το τιμόνι
σε κάποιον που ’χει πιεί νερό, γκαζόζα με λεμόνι.
Οι ξύπνιοι που ’χουνε μυαλό πάντα φοράνε κράνος
σκέπτονται μάνα και παιδιά τι θα τους κάνει ο χάρος,
αρτιμελείς στο σπίτι τους θέλουνε να γυρίζουν
στα όργανα τους δωρητές φροντίζουν να μη γίνουν.


Ατύχημα, επίθεση, φωτιά κι αδιαθεσία
από το 112 θα έλθει σωτηρία.
Μάθε αναζωογόνηση να κάνεις στην καρδιά
θα σώσεις το συνάνθρωπο που έπεσε βαριά.
Το εγκεφαλικό επεισόδιο κάποιος θα διακρίνει
αν χειραψία χαλαρή το θύμα ανταποδίδει,
απ’ το στραβό χαμόγελο, το τραύλισμα, τα σάλια,
κι απ’ τη θολούρα γενικώς στα λόγια και τα κάμα.
Στον Ερυθρό Σταυρό αυτά κι άλλα πολλά μαθαίνω,
το φίλο, το συνάνθρωπο πως να τον παραστέκω!

Στο σπίτι μας φροντίζουμε φωθιά να μην αρχίσει,
από τηγάνια, ηλεκτρικά που ’χομε υπερφορτίσει.
Στα κοπελάκια δείχνομε τι είναι ασφαλές,
στη στράτα, στο χωράφι μας, στο σπίτι, στις ελιές!
Ο έξυπνος δεν είναι αυτός που κάνει το γενναίο,
αλλά εκείνος που θωρεί μην τύχει το μοιραίο!

Η πρόληψη φροντίζουμε να ’ναι στην πρώτη θέση
γιατί αλλιώς στις κλινικές θα ψάχνουμε για θέση.
Το καλοκαίρι βάζουμε κρέμα και καπελάκι
και δεν αφήνουμε ποτέ στο κάρο το μωράκι.
Αν από ένα τσίμπημα δω πρήξιμο μεγάλο
τρέχω αμέσως στο γιατρό μια ένεση να βάλω.

Το φαρμακείο του σπιτιού πάντα ανανεώνω
 με κρέμα για εγκαύματα, με γάζες και τσιρότο,
με λίγο αντισηπτικό, παυσίπονα, βαμβάκι,
με γάντια προστατευτικά και ένα τσιμπιδάκι.
Δεν το αφήνω στα παιδιά ούτε και υπερβάλλω
εγώ φωνάζω το γιατρό μόλις θα αμφιβάλλω.

Θα το ξαναθυμίσουμε, και θα το ξαναπούμε,
γιατί οι περισσότεροι φαίνεται λησμονούνε.
Το πρώτο και σημαντικό είναι να μην ξεχνούμε,
να κόψομε το κάπνισμα για να ευημερούμε.
Να τρώμε λίγα λιπαρά, πολύ να περπατούμε,
Πίεση, βάρος, ζάχαρο να παρακολουθούμε.
Φρούτα πολλά, λαχανικά μα λίγες τσικουδιές,
αυτά προσθέτουν στη ζωή εννιά χρόνια μαθές!
Ένα τσεκ-απ να κάνουμε την κάθε διετία,
κι απ’ τω γιατρώ τση συμβουλές θα έχουμε υγεία.

Αυτά με στίχους έγραψα και να με συμπαθάτε
π’ όλο για τ’ ατυχήματα γράφω και μελετάτε.
Η Κρήτη και οι Κρητικοί θέλω ασφαλείς να είστε
κι όλα τα ατυχήματα να τα εκμηδενίστε!

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

Καλοκαιράκι χωρίς περιττούς κινδύνους

Το καλοκαίρι με τα μπάνια, τις διακοπές αλλά και τις ιδιαίτερες απειλές του κατέφθασε. Στο χέρι μας είναι να το απολαύσουμε χωρίς να θέσουμε σε κίνδυνο τους εαυτούς μας και τους αγαπημένους μας
Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 30 Μαΐου 2012.

Ήλιος! Ο βασιλιάς του καλοκαιριού! Με το μαύρισμα μας βοηθά να συνθέσουμε βιταμίνη D που είναι απαραίτητη για να αποφύγουμε τη ραχίτιδα και την κατάθλιψη. Βοηθά τα φρούτα να ωριμάσουν για να τα φάμε γλυκά και ζουμερά. Μας χαρίζει μέσω των φωτοβολταϊκών ηλεκτρικό ρεύμα. Συμβάλλει στην γενική κυκλοφορία της ατμόσφαιρας από την οποία αντλούμε την αιολική ενέργεια που κινεί ανεμόμυλους, ανεμογεννήτριες αλλά και τα ιστιοπλοϊκά και τις ιστιοσανίδες.

Όμως αν δεν προσέξουμε ο ήλιος μπορεί και να σκοτώσει! Τον αντιμετωπίζουμε με το καπέλο, την αντηλιακή κρέμα και την κατανάλωση πολλών υγρών! Προστατεύουμε ιδίως τα παιδιά που παίζοντας στο ύπαιθρο εκτίθενται τρεις φορές περισσότερο στον ήλιο. Αλλά και τους ηλικιωμένους, επειδή πάσχουν από χρόνια νοσήματα και παίρνουν φάρμακα. Ο ήλιος μπορεί να προκαλέσει ηλίαση και θερμοπληξία. Αν μετά την έκθεση στον ήλιο κάποιος νοιώθει αδυναμία, ζαλάδα, πονοκέφαλο, κράμπες, σύγχυση, τάση για εμετό, παραμιλητό, υψηλό πυρετό, ξηροδερμία ή εμφανίσει λιποθυμικές τάσεις, συμβουλευόμαστε γιατρό ή καλούμε τα επείγοντα (112 ή 166) ιδίως αν υπάρχει επιβαρυμένο ιατρικό ιστορικό. Προσοχή επίσης γιατί η υπερβολική έκθεση στον ήλιο σε νεαρή ηλικία συνδέεται με την εμφάνιση καρκίνου του δέρματος αργότερα, ενώ η ηλιοθεραπεία σε συνδυασμό με την κατανάλωση ορισμένων φαρμάκων μπορεί να προκαλέσει φωτοευαισθησίες ή να καταστήσει τα φάρμακα τοξικά. Γονείς μην αφήνετε μωρά ή μικρά παιδιά στο αυτοκίνητο το καλοκαίρι. Το αυτοκίνητο συγκεντρώνει τη θερμότητα σαν θερμοκήπιο και το παιδί σας κινδυνεύει να σκάσει από θερμοπληξία και να πεθάνει αβοήθητο!


Το καλοκαίρι φέρνει μαζί του κουνούπια, σφήκες και άλλα επικίνδυνα έντομα, τα οποία μπορεί να είναι φορείς ασθενειών ή απλώς να έχουν περάσει από ακαθαρσίες και να μεταφέρουν μολύνσεις. Στα αλλεργικά άτομα ένα τσίμπημα μπορεί να αποδειχτεί θανατηφόρο. Για τα μικρά παιδιά χρησιμοποιούμε κουνουπιέρες τη νύχτα και εντομοαπωθητικά με βάση βότανα (π.χ. σιτρονέλλα) την ημέρα. Ενδέχεται μετά από τσίμπημα να διαπιστώσουμε ήπια αλλεργική αντίδραση (εξάνθημα, φαγούρα και οίδημα σε περιοχές μακριά από το σημείο του τσιμπήματος, σφίξιμο στο στήθος και δυσκολία στην αναπνοή, βράχνιασμα της φωνής ή πρήξιμο της γλώσσας), ή, ακόμη χειρότερα, οξεία αλλεργική αντίδραση (αναφυλαξία εντός λεπτών μετά το τσίμπημα, ζαλάδα ή απότομη πτώση τη πίεσης του αίματος, λιποθυμία ή καρδιακή ανακοπή). Σε κάθε περίπτωση προσπαθούμε να επιβραδύνουμε την απορρόφηση του δηλητηρίου (με περίδεση σε σημείο πάνω από το σημείο του τσιμπήματος και κοντά στο σώμα ή με τοποθέτηση πάγου στο σημείο του τσιμπήματος) και πηγαίνουμε αμέσως σε γιατρό ή καλούμε τα επείγοντα (112 ή 166).

Η θάλασσα και οι πισίνες προσφέρουν δροσιά το καλοκαίρι αλλά είναι γεμάτες και κινδύνους. Ακόμη και οι παραλίες με Μπλε Σημαίες ή οι πισίνες με χλωριωμένο νερό μπορεί να περιέχουν μικρόβια, ιδίως ορισμένες στιγμές της ημέρας. Δεν καταπίνουμε το νερό, προσπαθούμε να μην τρίβουμε τα μάτια μας και ξεπλενόμαστε με καθαρό, γλυκό νερό μετά το μπάνιο. Ακόμη κι αν τα παιδιά ξέρουν να κολυμπούν δεν τα αφήνουμε χωρίς επιτήρηση στην πισίνα και φροντίζουμε να μην απομακρύνονται από την παραλία όταν κολυμπούν στη θάλασσα. Τα μικρά παιδιά μπορούν να πνιγούν και σε λίγα εκατοστά νερού ή σε ένα κουβά, πολύ περισσότερο στην πισίνα ή στη θάλασσα. Δεν κολυμπούμε μετά από πλούσιο γεύμα, δεν κάνουμε βουτιές σε σημεία που δεν γνωρίζουμε, περιφράζουμε την πισίνα για να μην πέσουν μέσα μικρά παιδιά που δεν ξέρουν κολύμπι. Φροντίζουμε τα παιδιά μας να μάθουν κολύμπι σε μικρή ηλικία και τα διδάσκουμε πώς να μην υπερεκτιμούν τις δυνάμεις τους.

Το καλοκαίρι συνδέεται επίσης και με την αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς. Τα ξερόχορτα αποτελούν ιδανική εύφλεκτη ύλη και οι υψηλές θερμοκρασίες σε συνδυασμό με τους ισχυρούς ανέμους ευνοούν την γρήγορη διάδοση της φωτιάς. Οι συμβουλές για την αποφυγή της καταστροφής είναι απλές. Κατ’ αρχάς από Ιούνιο μέχρι Οκτώβριο απαγορεύεται να ανάβουμε φωτιές στο δάσος ή σε χώρους με ξερά χόρτα για οποιονδήποτε λόγο (για να κάψουμε σκουπίδια, χόρτα ή κλαδιά ακόμη και για υπαίθριες ψησταριές). Δεν πετάμε αναμμένα τσιγάρα και αποφεύγουμε τις υπαίθριες εργασίες που ενδέχεται να προκαλέσουν πυρκαγιά (οξυγονοκολλήσεις, χρήση τροχού ή άλλου εργαλείου που δημιουργεί σπινθήρες).

Αν το σπίτι μας περιβάλλεται από δάσος επιβάλλεται να δημιουργήσουμε γύρω του μιαν αντιπυρική ζώνη, απομακρύνοντας αγριόχορτα, φύλλα, πευκοβελόνες, ξερόκλαδα και κάθε εύφλεκτο υλικό γύρω από το σπίτι σε απόσταση τουλάχιστον 10 μέτρων. Δεν αφήνουμε τα κλαδιά των δένδρων να ακουμπούν στους τοίχους, τη στέγη και τα μπαλκόνια (τα κλαδεύουμε έτσι ώστε να υπάρχει απόσταση τουλάχιστον 5 μέτρων από το σπίτι). Καθαρίζουμε τη σκεπή και τις υδρορροές από ξερά φύλλα και πευκοβελόνες. Απομακρύνουμε τα καυσόξυλα για το τζάκι ή την ψησταριά αλλά και τα αχρησιμοποίητα εύφλεκτα οικοδομικά υλικά και τοποθετούμε τις φιάλες υγραερίου, τις δεξαμενές πετρελαίου και άλλα εύφλεκτα χημικά (π.χ. λιπάσματα) σε μεγάλη απόσταση από το σπίτι. Όλα αυτά πρέπει να έχουν γίνει ΠΡΙΝ τις μεγάλες ζέστες, ει δυνατόν πριν να ξεραθεί η βλάστηση και ο κίνδυνος πυρκαγιάς αυξηθεί.

Σε κάθε περίπτωση σχεδιάζουμε τι θα κάνουμε σε περίπτωση κινδύνου. Μόλις αντιληφθούμε κίνδυνο ενημερώνουμε αμέσως την Πυροσβεστική (199 ή 112) αναφέροντας τον ακριβή τόπο και παρέχοντας σαφείς πληροφορίες για την πυρκαγιά. Δεν εγκαταλείπουμε το χώρο μας, εκτός εάν η διαφυγή μας είναι πλήρως εξασφαλισμένη. Η πιθανότητα επιβίωσης σε ένα οικοδόμημα κατασκευασμένο από άφλεκτα υλικά είναι μεγάλη, ενώ αντίθετα είναι μικρή μέσα σε αυτοκίνητο το οποίο περιβάλλεται από καπνούς και φλόγες. Ενημερωνόμαστε από τις ιστοσελίδες της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας για το πώς πρέπει να ενεργήσουμε αν πρέπει να απομονωθούμε μέσα στο σπίτι και ενδεχομένως κάνουμε και μια οικογενειακή άσκηση ετοιμότητας σαν παιχνίδι.

Καλό καλοκαίρι σε όλους!

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

Κινδυνεύουμε από μερικούς πολιτικούς;

Πόσο κινδυνεύουμε από αυτούς που υπόσχονται να μας σώσουν; Μπορούμε να περιορίσουμε τις δυσμενείς επιπτώσεις μιας ηγεσίας κατώτερης των προσδοκιών;
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 23 Μαΐου 2012 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα - 066.

Γράφαμε πριν τις εκλογές (ΧΝ 1/5/2012) για μερικές από τις ικανότητες που πρέπει να διαθέτουν οι ηγέτες οι οποίοι καλούνται να διαχειριστούν κράτη, κόμματα, μεγάλες ή μικρές επιχειρήσεις, διεθνείς οργανισμούς, ακόμη και οικογένειες, όταν βρίσκονται αντιμέτωποι με νέες προκλήσεις και δυσκολίες. Ικανότητες και χαρακτηριστικά που είναι απαραίτητα προκειμένου να επηρεάσουν θετικά τις εξελίξεις, να αντιμετωπίσουν με επιτυχία τις προκλήσεις και να βελτιώσουν τις συνθήκες ζωής των συμπολιτών, των συνεργατών ή των υφισταμένων τους. Παρακολουθώντας την πρόσφατη επικαιρότητα θυμήθηκα την ημερίδα που είχε οργανώσει στις 13 Ιουνίου 2008 η τότε Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ηρακλείου με τον τότε ευρωβουλευτή και νυν Περιφερειάρχη Σταύρο Αρναουτάκη με θέμα «Η προστασία του πολίτη από ατυχήματα και καταστροφές, μια ευκαιρία για ανάπτυξη». Εκεί λοιπόν είχε αναφερθεί ως ένας παράγοντας κινδύνου, εξίσου σοβαρός με τα τροχαία ατυχήματα που μαστίζουν τη Κρήτη, «η ίδια η διοίκηση, η οποία είναι απροετοίμαστη να αντιμετωπίσει νέες προκλήσεις όπως οι αλλαγές χρήσης γης και η διαχείριση χώρων όπως οι βιομηχανικές περιοχές και τα γειτνιάζοντα αεροδρόμια».


Ο τραγικός ποιητής του Ε΄ π. Χ. αιώνα Αγάθωνας, μας υπενθυμίζει ότι ο άρχοντας πρέπει να θυμάται τρία πράγματα, «ότι κυβερνά ανθρώπους, ότι πρέπει να κυβερνά σύμφωνα με τους νόμους και ότι δεν θα κυβερνά για πάντα» (Τον άρχοντα τριών δει μέμνησθαι: Πρώτον ότι ανθρώπων άρχει. Δεύτερον ότι κατά νόμους άρχει). Πως μπορεί κάποιος να κυβερνά με βάση τους νόμους όταν δεν τους γνωρίζει; Όταν δεν έχει μελετήσει και εμπεδώσει το Σύνταγμα της Ελλάδος; Όταν δεν γνωρίζει τις στοιχειώδεις αρχές στις οποίες στηρίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση όπως αυτές περιγράφονται στις Συνθήκες; Όταν υπερασπίζεται ή αντιτάσσεται στο περίφημο Μνημόνιο που δεν έχει καν διαβάσει; Φανταστείτε πόσο επικίνδυνος είναι ο οδηγός που δεν γνωρίζει τον κώδικα οδικής κυκλοφορίας αλλά επιμένει να οδηγεί ακόμη και στο αντίθετο ρεύμα. Φανταστείτε τον ηλεκτρολόγο που δεν γνωρίζει τη διαφορά μεταξύ των 12 και των 220 βόλτ αλλά επιμένει να αναλάβει την ηλεκτρολογική εγκατάσταση στο σπίτι σας. Ή τον καπετάνιο που δεν γνωρίζει τους διεθνείς κανόνες ναυσιπλοΐας και επιμένει να σας πάει από τα Χανιά στον Πειραιά!

Μερικοί πολιτικοί είναι λοιπόν επικίνδυνοι. Όχι μόνο γιατί δεν γνωρίζουν τους βασικούς νόμους που αποτελούν το πλαίσιο της συντεταγμένης πολιτείας την οποία φιλοδοξούν να κυβερνήσουν, αλλά και επειδή όταν τεθούν ενώπιον της άγνοιας ή της ημιμάθειάς τους από κάποιους που έχουν εντρυφήσει επιμελώς στα σχετικά κείμενα, ισχυρίζονται είτε ότι δεν τα αναγνωρίζουν είτε ότι θα τα αλλάξουν είτε ότι θα τα επαναδιαπραγματευθούν. Φυσικά, κανένας νόμος δεν είναι χαραγμένος στην πέτρα και οι σύγχρονες δημοκρατικές κοινωνίες στηρίζονται στην υπέρτατη αρχή της δυνατότητας να αυτοθεσμίζονται, δηλαδή να ορίζουν μόνες τους τις τύχες τους και τους βασικούς νόμους που τις διέπουν. Όμως οι βασικοί αυτοί νόμοι προβλέπουν και τις διαδικασίες τροποποίησής τους, που απαιτούν αυξημένες πλειοψηφίες έτσι ώστε οι αλλαγές να αντιστοιχούν στην ευρύτερη δυνατή κοινωνική συναίνεση. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης αντίστοιχα, οι αλλαγές των βασικών κειμένων απαιτούν ομοφωνία των 27 κρατών μελών, διαδικασία που η εμπειρία έχει δείξει ότι είναι επίπονη και μακρόχρονη και απαιτεί λεπτομερή προετοιμασία, ενδελεχή γνώση και πολύπλοκη στρατηγική.

Μερικοί πολιτικοί εξακολουθούν να είναι επικίνδυνοι ακόμη κι αν γνωρίζουν και αποδέχονται τους βασικούς νόμους. Κι είναι επικίνδυνοι όταν δεν έχουν μελετήσει τις επιπτώσεις των υποσχέσεων τους σε βάθος χρόνου. Έτσι υπόσχονται πράγματα που είναι πρακτικώς ανεφάρμοστα, και στη συνέχεια μόλις αναλάβουν την εξουσία και αντιληφθούν ότι είναι αδύνατον να εφαρμόσουν αυτά που επαγγέλθηκαν κάνουν στροφή 180 μοιρών. Γιατί αντιβαίνουν στο Σύνταγμα. Γιατί δεν συνάδουν με τις Συνθήκες για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Γιατί έχουν δυσμενέστατες οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις. Ή τέλος γιατί ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την εθνική συνοχή και ασφάλεια. Ένα μέτρο της επικινδυνότητας μιας πολιτικής ηγεσίας για την κοινωνία θα μπορούσε να ήταν π.χ. η αυξομείωση των χρεωκοπιών, της εγκληματικότητας και των αυτοκτονιών καθώς και των εργατικών ατυχημάτων που προκαλούνται από τις οικείες αποφάσεις.

Τέλος, μερικοί μέλλοντες ηγέτες είναι επικίνδυνοι, όπως γράφαμε και την Πρωτομαγιά, γιατί δεν έχουν τις ικανότητες που θα τους επιτρέψουν να κυβερνήσουν αποτελεσματικά. Γιατί δεν μπορούν να αντιληφθούν και να διαχειριστούν την πολυπλοκότητα της διακυβέρνησης ώστε να ενεργούν με ορίζοντα δεκαετιών. Γιατί μεταχειρίζονται την συναισθηματική τους νοημοσύνη για πρόσκαιρη δημαγωγία και όχι για να στρέψουν τους διοικούμενους προς παραγωγικές δραστηριότητες. Ή γιατί χάνουν τον αυτοέλεγχο όταν αντιληφθούν ότι διαθέτουν απεριόριστη εξουσία.

Ευτυχώς, οι σύγχρονες δημοκρατίες έχουν βρει τρόπους να ελαχιστοποιούν τις συνέπειες όλων των παραπάνω κινδύνων. Ένας τρόπος είναι ο διαχωρισμός των εξουσιών σε νομοθετική, εκτελεστική και δικαστική. Όταν οι εξουσίες αυτές συγχέονται οι κίνδυνοι αυξάνουν. Όταν παραμένουν διακριτές και ανεξάρτητες τότε οι δυσμενείς επιπτώσεις περιορίζονται. Ένας άλλος τρόπος είναι η αποφυγή της εκχώρησης απόλυτης κοινοβουλευτικής εξουσίας σε ένα άτομο ή σε μια ομάδα. Η περίφημη «αυτοδυναμία» που όλοι αποζητούν είναι μακροπρόθεσμα πολύ πιο επικίνδυνη από κάποιας μορφής «συνεργασία» ή «συναίνεση» που λαμβάνει εκ των πραγμάτων υπόψη τις ανάγκες και τις προσδοκίες ευρύτερων ομάδων και αμβλύνει τις έντονες αντιθέσεις και αντιπαραθέσεις, ιδίως σε περιόδους κρίσης. Όπως και στη διαχείριση καταστροφών απαιτείται η συνεργασία όλων των αρμόδιων υπηρεσιών για την επίτευξη του καλύτερου δυνατού αποτελέσματος έτσι και στη διαχείριση του κράτους η ανάπτυξη παραγωγικού διαλόγου και πνεύματος ουσιαστικής συνεργασίας μεταξύ των κομματικών ηγεσιών, με στόχο την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που απαιτεί η διακυβέρνηση της χώρας, μόνο θετικά αποτελέσματα μπορεί να έχει μακροπρόθεσμα. Εμείς ως πολίτες έχουμε το δικαίωμα αλλά και την υποχρέωση να απαιτήσουμε από τους ηγέτες μας να συνεννοηθούν!

Θανατηφόρες συνήθειες

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 19 Μαΐου 2012.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ 

Θανατηφόρες συνήθειες 

γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Βλέπω πολλούς να οδηγούν μηχανάκια χωρίς κράνος. Βλέπω άλλους να οδηγούν μιλώντας στο κινητό. Άραγε πόσοι και πόσες οδηγούν μεθυσμένοι ή έχοντας καπνίσει προηγουμένως κι ένα τσιγαριλίκι … 

Αντιγράφω από άρθρο του Κέντρου Έρευνας και Πρόληψης Ατυχημάτων της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο iatronet.gr. «Η κρανιοεγκεφαλική κάκωση είναι η κύρια αιτία θανάτου σε ατυχήματα με μοτοσυκλέτες. 80% των μοτοσικλετιστών που σκοτώνονται σε τροχαίο ατύχημα υπολογίζεται ότι έχουν υποστεί κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Μοτοσικλετιστές που δε φορούν κράνος έχουν διπλάσιες πιθανότητες να υποστούν κρανιοεγκεφαλική κάκωση σε μια σύγκρουση σε σχέση με όσους το χρησιμοποιούν. Περισσότερα από 4 στα 5 ατυχήματα με μοτοσυκλέτα καταλήγουν σε τραυματισμό ή θάνατο του μοτοσικλετιστή. Όταν οι νόμοι για τα κράνη δεν εφαρμόζονται, οι θάνατοι από ατυχήματα με μοτοσυκλέτα αυξάνονται κατά 20-30%. Για κάθε 1,5 χιλιόμετρα οδήγησης, ένας μοτοσικλετιστής κινδυνεύει 16 φορές περισσότερο να πεθάνει σε μια σύγκρουση από ότι ο οδηγός ενός άλλου οχήματος. Όποιος χρησιμοποιεί το κράνος, μειώνει τον κίνδυνο στο 1/3».

Αλήθεια, γιατί εξεγειρόμαστε όταν ακούμε ότι κάποιοι αυτοκτονούν λόγω της οικονομικής κρίσης και δεν βάζουμε τις φωνές σε τόσους υποψήφιους αυτόχειρες που κυκλοφορούν κάθε μέρα στους δρόμους καβάλα σε μια μοτοσυκλέτα χωρίς να φοράνε κράνος; 

Αντιγράφω από άρθρο στην διαδικτυακή πύλη της Αστυνομίας policenet.gr σχετικά με τη χρήση κινητού κατά την οδήγηση. «Από επιστημονική έρευνα του Ερευνητικού Εργαστηρίου μεταφορών στο Ηνωμένο Βασίλειο προκύπτει ότι ο χρόνος αντίδρασης των οδηγών είναι 50% μεγαλύτερος σε αυτούς που χρησιμοποιούν κινητό τηλέφωνο σε σύγκριση με αυτούς που οδηγούν κανονικά. Οι οδηγοί που κρατούν στο χέρι το κινητό τηλέφωνο έχουν χρόνο αντίδρασης που είναι κατά 30% μεγαλύτερος σε σύγκριση με αυτούς που έχουν επίπεδα αίματος αλκοόλης λίγο ψηλότερα από το επιτρεπτό όριο. Όσοι οδηγούν και μιλούν σε κινητό που το κρατούν στο χέρι, χρειάζονται μισό δευτερόλεπτο περισσότερο να αντιδράσουν σε κάτι το ξαφνικό στο δρόμο σε σύγκριση με αυτούς που οδηγούν χωρίς κινητό. Μισό δευτερόλεπτο περισσότερο σημαίνει 14 μέτρα περισσότερα για να σταματήσει το αυτοκίνητο, όταν κινείται με ταχύτητα 110 χιλιόμετρα την ώρα. Η χρήση του κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση, είτε ο οδηγός το κρατεί στο χέρι είτε τα χέρια του είναι ελεύθερα, είναι και στις δύο περιπτώσεις περισσότερη επικίνδυνη από επίπεδα αλκοόλης στο αίμα που είναι λίγο πιο ψηλά από τα επιτρεπτά όρια. Οι οδηγοί δηλώνουν ότι βρίσκουν πιο εύκολο να οδηγούν με επίπεδα αλκοόλης αίματος ελαφρώς ψηλότερα από το επιτρεπόμενο όριο παρά να χρησιμοποιούν κινητό τηλέφωνο. Οι οδηγοί που χρησιμοποιούν κινητό τηλέφωνο, στο χέρι ή όχι, αγνοούν συχνότερα τα σήματα τροχαίας σε σύγκριση με αυτούς με αλκοόλη στο αίμα. Αλλά και από έρευνα στο Πανεπιστήμιο της Γιούτα στις ΗΠΑ, προκύπτει ότι όταν κάποιος οδηγεί και συνομιλεί στο τηλέφωνο χωρίς να κρατεί το κινητό τηλέφωνο στα χέρια του, παρουσιάζει "τύφλωση απροσεξίας". Αντίθετα, όταν ο οδηγός συνομιλεί με ένα επιβάτη του αυτοκινήτου ή όταν ακούει μουσική από το ραδιόφωνο ή άλλη συσκευή, η ποιότητα οδήγησης του δεν επηρεάζεται. Το συμπέρασμα είναι ότι όταν οι οδηγοί μιλούν στο κινητό τηλέφωνο, τότε ο κίνδυνος δυστυχημάτων τετραπλασιάζεται έστω και εάν ο οδηγός δεν κρατεί το τηλέφωνο στα χέρια του».

Στην πράξη, η χρήση κινητού κατά την οδήγηση ισοδυναμεί με ποσοστό οινοπνεύματος στο αίμα 0,8 %. Λογικά, οι ανεύθυνοι που μιλούν στο κινητό οδηγώντας θα έπρεπε να τιμωρούνται όσο και εκείνοι με αντίστοιχη αλκοολαιμία (πρόστιμο 1.200 €, αυτόφωρο και ακινητοποίηση του οχήματος) και όχι με το αμελητέο πρόστιμο των 100 €. 

Διαβάζω σε άρθρο καναδών ερευνητών, που ανέλυσαν την επίδραση της χρήσης κάνναβης στον κίνδυνο τροχαίων δυστυχημάτων, ότι ο κίνδυνος δυστυχήματος διπλασιάζεται εάν ο οδηγός είχε καπνίσει ένα τσιγαριλίκι ακόμη και 12 ώρες πριν πιάσει το τιμόνι. Οι ερευνητές ανέλυσαν τα αποτελέσματα ερευνών σε 50.000 άτομα που υποβλήθηκαν σε αιμοληψία ή νεκροτομή μετά από δυστύχημα. Προέκυψε μάλιστα ότι όσο περισσότερο ο οδηγός καπνίζει κάνναβη τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος ατυχήματος. Δεδομένου ότι το 15% των οδηγών ηλικίας από 17 έως 39 ετών παραδέχεται σε έρευνες που έγιναν στη Γαλλία ότι είχαν καπνίσει χασίσι 12 ώρες πριν πιάσουν το τιμόνι, το πρόβλημα είναι πολύ σημαντικό. Οι καναδοί ερευνητές θεωρούν ότι το πρόβλημα έχει υποεκτιμηθεί και απαιτούνται εντατικοί έλεγχοι για την αντιμετώπισή του. Ακόμη κι αν θεωρήσουμε το χασίσι ως ήπιο ναρκωτικό, η αλήθεια είναι ότι προκαλεί γνωστικές διαταραχές και επηρεάζει την συγκέντρωση και την ταχύτητα των αντιδράσεων, στοιχεία που παίζουν σοβαρό ρόλο στην οδήγηση. Σε αντίθεση με το οινόπνευμα που επιδρά στον πρωτόγονο εγκέφαλο, η κάνναβη επηρεάζει τους εμπρόσθιους λοβούς του εγκεφάλου που συμβάλουν στην ταχύτητα λήψης των αποφάσεων σε απρόβλεπτες καταστάσεις, κάτι που αποδεικνύεται ιδιαίτερα χρήσιμο κατά την οδήγηση.

Το αλκοόλ τριπλασιάζει τον κίνδυνο κατά την οδήγηση αλλά παρόλα αυτά επιτρέπεται η λελογισμένη κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών πριν την οδήγηση. Με την κάνναβη τα πράγματα είναι σοβαρότερα. Η ενεργός ουσία της κάνναβης, η τετραϋδροκανναβινόλη (THC) προκαλεί την παραγωγή ενεργού ντοπαμίνης που ντοπάρει τον οργανισμό αλλά κατά διαφορετικό τρόπο ανάλογα με το άτομο. Επιπλέον, η εν λόγω ουσία αποθηκεύεται στο λίπος και απελευθερώνεται αργά επί μεγάλο χρονικό διάστημα. Η απομάκρυνση της ντοπαμίνης εξαρτάται από ένα ένζυμο (COMT) που συχνά απουσιάζει, από τον οργανισμό, ιδίως σε άτομα που έχουν παραισθήσεις ή ψυχωτικές κρίσεις μετά το κάπνισμα κάνναβης. Ένα τσιγαριλίκι αντιστοιχεί, από πλευράς βλαβερών ουσιών σε 20 κανονικά τσιγάρα. Η χρήση κάνναβης είναι γνωστό ότι προκαλεί σοβαρές ψυχωτικές διαταραχές στους περισσότερους χρήστες. Επιπλέον διπλασιάζει τον κίνδυνο τροχαίου δυστυχήματος λόγω επιβράδυνσης των λειτουργιών του εγκεφάλου.

Κι όμως υπάρχουν οδηγοί που αγνοούν τους κινδύνους της κάνναβης για την ίδια τους τη ζωή αλλά και για τις ζωές πολλών αθώων συμπολιτών τους. Ας μην εξανίστανται υποκριτικά για τις αδυναμίες ή τις παραλείψεις του κράτους στον τομέα της υγείας ή της οδικής ασφάλειας. Η μείωση των τροχαίων περνά από το χέρι τους, εκείνο που στρίβει, ανάβει και καπνίζει το τσιγαριλίκι και μετά πιάνει το τιμόνι!

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

Εκλογές των μεταρρυθμίσεων;

Αν οι εκλογές της 6ης Μαΐου ήταν ένα ντέρμπυ «μνημονιακών» και «αντιμνημονιακών» αναρωτιέμαι αν στις εκλογές της 17ης Ιουνίου θα αναμετρηθούν οι μεταρρυθμιστές με τους στρουθοκαμηλίζοντες οπισθοδρομικούς. Γιατί εκεί νομίζω πως είναι το πρόβλημα της Ελλάδας του 2012, όπως εκεί ήταν και το πρόβλημα της Ελλάδας του 1909 όταν εμφανίστηκε στο πολιτικό προσκήνιο ο Ελευθέριος Βενιζέλος ή και της Ελλάδας της δεκαετίας του 1950 όταν (βοηθούντος και του τριφασικού εκλογικού συστήματος) ανέλαβε την εξουσία ο Κωνσταντίνος Καραμανλής.

Η Ελλάδα σήμερα χρειάζεται πάνω απ’ όλα μεταρρυθμίσεις. Μεταρρύθμιση του πολιτικού συστήματος, της κρατικής μηχανής, της οικονομίας, της παιδείας. Χρειάζεται ένα νέο πολιτικό σύστημα με λιγότερους βουλευτές, πραγματική ευθύνη των υπουργών, περιορισμό του εμπορίου επιρροής και της ψηφοθηρίας του ρουσφετιού. Χρειάζεται μια μικρότερη και ευέλικτη κρατική μηχανή που να στηρίζεται στις νέες τεχνολογίες της πληροφορικής και σε απλοποιημένες διαδικασίες που να ευνοούν την ανάπτυξη και την ιδιωτική πρωτοβουλία και να αποκλείουν την διαφθορά. Χρειάζεται ένα σταθερό φορολογικό και θεσμικό περιβάλλον που να προσελκύει την επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις. Χρειάζεται μια παιδεία που να ευνοεί τη μόρφωση, την αριστεία, την διακίνηση των ιδεών χωρίς παραπαιδεία και κομματικούς σκοταδιστικούς μηχανισμούς.

Ποιο κόμμα επαγγέλλεται τα παραπάνω; Ποιο κόμμα μπορεί να υλοποιήσει τέτοιες μεταρρυθμίσεις που εν πολλοίς αντιβαίνουν στα συμφέροντα της κομματικής του πελατείας; Ποιο κόμμα έχει αντί για υποψηφίους που έχουν αποτύχει παταγωδώς στις κρατικοδίαιτες θέσεις που τους τοποθέτησαν μηχανισμοί και διαπλεκόμενα συμφέροντα υποψηφίους που είναι πετυχημένοι επαγγελματίες, που ξέρουν τι θα πει καθημερινή προσπάθεια και ιδρώτας, προθεσμίες, παραδοτέα, επιταγές, ΙΚΑ και εφορία; Μπορεί να εμπιστευθεί κανείς τους πολιτικούς των παραδοσιακών κομμάτων ή των παραφυάδων τους που είτε οδήγησαν την χώρα μέχρι τη σημερινή της κατάντια είτε υπόσχονται ένα μέλλον που θα φέρει την Ελλάδα στα επίπεδα της Βόρειας Κορέας ή της Σομαλίας; Μπορεί να εμπιστευθεί τους νοσταλγούς της επταετίας, το αποτέλεσμα της οποίας ήταν ο εξευτελισμός των εννοιών και η ξετσιπωσιά της μεταπολίτευσης που ακολούθησε;

Παρ’ όλες τις αδυναμίες και τις ελλείψεις της η Δημιουργία, Ξανά! παραμένει κατά τη γνώμη μου η μόνη αμιγώς μεταρρυθμιστική πολιτική δύναμη των εκλογών της 17ης Ιουνίου και λυπάμαι που οι μεταρρυθμιστές των άλλων κομμάτων που είτε αποκλείστηκαν από τις εκλογές (π.χ. στο ΠΑΣΟΚ) είτε συνεχίζουν να στηρίζουν αδύναμες ηγεσίες (π.χ. στη ΝΔ) είτε συνεργάζονται με φανατικούς νεοφιλελεύθερους (π.χ. τη Φιλελεύθερη Συμμαχία) δεν διαφοροποιήθηκαν έγκαιρα για να σχηματίσουν ένα μεταρρυθμιστικό μέτωπο ευρωπαϊκού προσανατολισμού.

Πόλεις που αντέχουν στις καταστροφές!

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 9 Μαΐου 2012.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Πόλεις που αντέχουν στις καταστροφές!
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Από το 2010 τα Ηνωμένα Έθνη έχουν ξεκινήσει μια διεθνή εκστρατεία με στόχο να βοηθήσει τις πόλεις να γίνουν ανθεκτικότερες στις καταστροφές. Τον περασμένο μήνα η εκστρατεία αυτή μπήκε σε μια νέα φάση

Το 2025 το 65% του παγκόσμιου πληθυσμού θα μένει σε πόλεις. Στην Ευρώπη το ποσοστό αυτό θα είναι πάνω από 80%. Αυτό σημαίνει ότι οι επιπτώσεις μιας καταστροφής που θα πλήξει μια πόλη θα είναι πολύ σοβαρότερες από πλευράς ανθρώπινων θυμάτων. Η υπηρεσία του ΟΗΕ που έχει επιφορτιστεί με την παγκόσμια μείωση των καταστροφών (UNISDR), δρομολόγησε το 2010 την εκστρατεία με τίτλο «Καθιστώντας τις πόλεις ανθεκτικές: Η πόλη μου προετοιμάζεται!» για να ευαισθητοποιήσει τις τοπικές αρχές και τους πολίτες στους κινδύνους που διατρέχουν και να τους παρακινήσει να αναλάβουν δράση. Μέχρι σήμερα έχουν ανταποκριθεί στην πρόσκληση πάνω από 1000 πόλεις (από την Ελλάδα, η Πάτρα).

Η εκστρατεία μπήκε τον περασμένο μήνα σε μια νέα φάση με την διάθεση στις ενδιαφερόμενες πόλεις ενός διαδικτυακού εργαλείου αυτο-αξιολόγησης με το οποίο οι τοπικές αρχές μπορούν να θέσουν στόχους και να εντοπίσουν κενά στον σχεδιασμό και τις επενδύσεις στους τομείς της μείωσης των κινδύνων και της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή. Το εργαλείο αυτό μαζί με ένα εγχειρίδιο για τους ηγέτες των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, την επιστημονική υποστήριξη που παρέχουν οι υπηρεσίες του ΟΗΕ και τη δυνατότητα συνεργασίας μεταξύ πόλεων με τεχνογνωσία ή/και παρόμοια προβλήματα, μπορούν να αποδειχτούν ανεκτίμητοι παράγοντες για όσες πόλεις αποφασίσουν να δώσουν προτεραιότητα στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας στις καταστροφές. Κάτι που δεν αποτελεί πολυτέλεια αν σκεφτεί κανείς ότι το 2011 οι ασφαλισμένες ζημιές που υπέστησαν οι πόλεις σε παγκόσμιο επίπεδο από φυσικές καταστροφές ανήλθαν σε 270 δισεκατομμύρια ευρώ. Τα παραπάνω εργαλεία συμπληρώνονται και από έναν κατάλογο δέκα ουσιαστικών μέτρων που πρέπει να πάρει κάθε πόλη αν επιθυμεί να γίνει ανθεκτικότερη στις καταστροφές.

Τι περιλαμβάνουν τα μέτρα αυτά; Πρώτα, πρώτα οργάνωση και συντονισμό υπηρεσιών και πολιτών για να γίνουν κατανοητοί οι κίνδυνοι και πως είναι δυνατόν να μειωθούν. Όλες οι υπηρεσίες πρέπει να κατανοήσουν το ρόλο τους όσον αφορά την πρόληψη και την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων των δυνητικών καταστροφών. Ταυτόχρονα η τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να προβλέψει συγκεκριμένο προϋπολογισμό για την μείωση των κινδύνων από καταστροφές αλλά και κίνητρα προκειμένου οι ιδιοκτήτες κτηρίων, οι χαμηλόμισθοι, οι κοινότητες, οι επιχειρήσεις και ο δημόσιος τομέας νε επενδύσουν στην μείωση των κινδύνων αυτών. Το ιδανικό είναι όλα αυτά να γίνουν αφού έχουν συγκροτηθεί συμμαχίες με την κοινωνία των πολιτών σε τοπικό επίπεδο.

Η τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει επίσης διατηρεί επικαιροποιημένα στοιχεία για τις απειλές και τις επιμέρους τρωτότητες, να καταρτίζει αξιολογήσεις των κινδύνων τις οποίες στη συνέχεια θα αξιοποιεί για την κατάρτιση των σχεδίων και των αποφάσεων χωροταξικής ανάπτυξης. Οι πληροφορίες αυτές και όλα τα σχέδια ενίσχυσης της ανθεκτικότητας της πόλης πρέπει να διατίθενται δημόσια και να συζητούνται με τους πολίτες.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στις υποδομές κρίσιμης σημασίας για την ομαλή λειτουργία της πόλης σε περίπτωση καταστροφής αλλά και τις υποδομές προστασίας και ελαχιστοποίησης των επιπτώσεων, όπως φράγματα, αντιπλημμυρικά, συστήματα απομάκρυνσης ομβρίων κλπ. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για την προσαρμογή των υποδομών αυτών έτσι ώστε να αντιμετωπιστεί η κλιματική αλλαγή. Στο επίκεντρο των προσπαθειών η ασφάλεια των σχολείων και των νοσοκομείων, τα οποία πρέπει να ενισχυθούν κατάλληλα. Παράλληλα, η τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να εφαρμόσει ρεαλιστικούς οικοδομικούς κανονισμούς και αρχές χωροταξίας με στόχο την μείωση των κινδύνων. Αυτό περιλαμβάνει τον εντοπισμό ασφαλών τοποθεσιών για πολίτες με χαμηλό εισόδημα και όπου είναι εφικτό την αναβάθμιση περιοχών με αυθαίρετες κατασκευές έτσι ώστε να καταστούν ασφαλέστερες. Άλλος τομέας προτεραιότητας είναι και η προστασία των οικοσυστημάτων και των φυσικών προστατευτικών φραγμάτων κρίνεται επίσης απαραίτητη. Η προστασία της πόλης και των κατοίκων της από πλημμύρες, ξαφνικές καταιγίδες και άλλες απειλές εξαρτάται συχνά από την καλή κατάσταση τέτοιων συστημάτων, ιδίως ενόψει της κλιματικής αλλαγής.

Η εκπαίδευση των πολιτών αλλά και η κατάρτιση των επαγγελματιών (μηχανικών, εργολάβων, κλπ.) σε θέματα μείωσης των κινδύνων αποτελεί επίσης προτεραιότητα. Τα σχολεία, οι καθηγητές, οι εθελοντικές οργανώσεις μπορούν να παίξουν σημαντικότατο ρόλο στην ευαισθητοποίηση των τοπικών κοινωνιών σε θέματα πρόληψης και προστασίας από τις δυνητικές καταστροφές. Σε αυτό το πλαίσιο για παράδειγμα η οργανωτική επιτροπή των Ολυμπιακών Αγώνων του Λονδίνου εξέδωσε έναν οδηγό για να βοηθήσει τις επιχειρήσεις να καταστούν ανθεκτικότερες.

Ένα άλλο στοιχείο που πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της πολιτικής όσον αφορά την προστασία της πόλης και των πολιτών από τις καταστροφές είναι και η εγκατάσταση συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης σε συνδυασμό με την ενίσχυση της ικανότητας της πόλης στον τομέα της διαχείρισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. Η περιοδική διοργάνωση ασκήσεων με τη συμμετοχή και των πολιτών συμβάλλει στην καλύτερη προετοιμασία αρχών, υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης, εθελοντών και πληθυσμού και στη βελτίωση του όλου συστήματος προστασίας.

Τέλος, σε περίπτωση καταστροφής οι ανθεκτικές πόλεις εφαρμόζουν σχέδια αποκατάστασης και ανακατασκευής με επίκεντρο τις πραγματικές ανάγκες του πληγέντος πληθυσμού. Οι τοπικές κοινότητες είναι οι ιδανικοί φορείς υποστήριξης των θυμάτων που πρέπει να ξαναφτιάξουν τα σπίτια τους και, κυρίως, τις ίδιες τους τις ζωές. Σημαντικό ρόλο παίζει και η ψυχολογική υποστήριξη των πληγέντων που θα εξασφαλίσει τον περιορισμό της εμφάνισης ψυχολογικών προβλημάτων στο μέλλον.

Τα περισσότερα από τα παραπάνω τα έχετε ξαναδιαβάσει σε αυτήν εδώ τη στήλη. Είναι οι βασικές αρχές σχεδιασμού της διαχείρισης της προστασίας των πολιτών από (μικρά αλλά πολυάριθμά) ατυχήματα και από (μεγάλες) καταστροφές. Μερικά εφαρμόζονται ή σχεδιάζεται να εφαρμοστούν στο άμεσο μέλλον και στην Κρήτη. Μερικά ηχούν σαν παράξενες, ξενόφερτες ιδέες («εμείς αλλιώς τα ξέρουμε!»). Σίγουρα οι συμβουλές του ΟΗΕ πρέπει να προσαρμοστούν στις τοπικές συνθήκες, συνήθειες, στην εθνική έννομη τάξη, στα διαθέσιμα μέσα. Όμως οι καταστροφές δεν περιμένουν. Κι όποιος θέλει να είναι προετοιμασμένος ακολουθεί τη συμβουλή του Ερωτόκριτου «Με φρόνεψη πορεύγεται, με γνώσιν ορδινιάζει, Πριχού ’ρθουσι τα πράγματα προβλέπει και λογιάζει».

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

Σκέψεις μπροστά στην κάλπη

Την Κυριακή 6 Μαΐου, έχουμε τη δυνατότητα να ψηφίσουμε ένα από τα εξής 29 κόμματα:
1) Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα - ΠΑ.ΣΟ.Κ (Ευ. Βενιζέλος)
2) Νέα Δημοκρατία (Αντ. Σαμαράς)
3) Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (Αλ. Παπαρήγα)
4) ΣΥΡΙΖΑ Ενωτικό Κοινωνικό Μέτωπο (Αλ. Τσίπρας)
5) Λαϊκός Ορθόδοξος Συναγερμός - ΛΑ.Ο.Σ. (Γ. Καρατζαφέρης)
6) Δημοκρατική Συμμαχία (Ντόρα Μπακογιάννη)
7) Κοινωνική Συμφωνία (Λούκα Κατσέλη)
8) Ανεξάρτητοι Έλληνες (Πάνος Καμμένος)
9) Δημοκρατική Αριστερά (Φώτης Κουβέλης)
10) Δράση - Φιλελεύθερη Συμμαχία (συνασπισμός κομμάτων - Στ. Μάνος και Γ. Βαλλιανάτος)
11) Οικολόγοι Πράσινοι
12) Ένωση Κεντρώων (Βασ. Λεβέντης)
13) Κόμμα Φιλελευθέρων (Κ. Καλλιγιάννης)
14) Λαϊκός Σύνδεσμος - Χρυσή Αυγή (Ν. Μιχαλολιάκος)
15) Δημοσθένης Βεργής - Έλληνες Οικολόγοι (Δ. Βεργής)*
16) ΟΧΙ - Συνασπισμός Δημοκρατική Αναγέννηση & Ενιαίο Παλλαϊκό Μέτωπο (Στ. Παπαθεμελής)
17) Κίνημα Δεν Πληρώνω (Βασ. Παπαδόπουλος)
18) Κ.Ε.Α.Ν.- Κίνημα Εθνικής Αντίστασης (Ιπποκράτης Σαββούρας)*
19) Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (Μαρξιστικό-Λενινιστικό) - Μ.Λ. ΚΚΕ - Εκλογική Συν/σία
20) Αντικαπιταλιστική Αριστερή Συνεργασία για την Ανατροπή (ΑΝΤ.ΑΡ.ΣΥ.Α.)
21) Οργάνωση Κομμουνιστών Διεθνιστών Ελλάδος - Ο.Κ.Δ.Ε.
22) Εργατικό Επαναστατικό Κόμμα - ΕΕΚ Τροτσκιστές (Σαμπετάι Μάτσας)
23) ΟΑΚΚΕ - Οργάνωση για την Ανασυγκρότηση του ΚΚΕ
24) Σύνδεσμος Εθνικής Ενότητας (Ν. Αλικάκος)
25) Κοινωνία Πολιτική Παράταξη συνεχιστών Καποδίστρια (Μιχ. Ηλιάδης)
26) Κόμμα Πειρατών Ελλάδας (Ι. Παναγόπουλος)
27) Δημιουργία Ξανά (Γλαύκος Τζήμερος)
28) Παναθηναϊκό Κίνημα - ΠΑΝ.ΚΙ. (Γ. Μπέτσικας)*
29) Αξιοπρέπεια Συνδυασμός ανεξάρτητων υποψηφίων (Παν. Θεοδωρόπουλος)*
* τα κόμματα με αστερίσκο δεν διαθέτουν ιστοσελίδες στο διαδίκτυο.

Σε προηγούμενη σχετική ανάρτηση ανέφερα τα εξής κριτήρια που θα οδηγήσουν την ψήφο μου, ήτοι, 1) Αξιοπιστία, 2) Φιλονομία, 3) Προτάσεις, 4) Ομαδικότητα και 5) Δημοσιότητα. Με βάση το κριτήριο Δημοσιότητα θεωρώ ότι δεν αξίζει να ασχοληθεί κανείς με τα κόμματα που δεν μπήκαν καν στον κόπο να κοινοποιήσουν τις θέσεις τους μέσα από μια επίσημη ιστοσελίδα. Χρήσιμη σχετικά είναι και η ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας για τα Μικρά Κόμματα. Έτσι οι δυνατές επιλογές μειώνονται σε 25.

Επισκεπτόμενος τις ιστοσελίδες των αντίστοιχων κομμάτων και μελετώντας τις διακηρύξεις τους για τις εκλογές, καθώς και τις προτάσεις τους (εάν υπάρχουν) αποκλείω τα εξής αριστερά κόμματα με βάση το κριτήριο της Φιλονομίας και των Προτάσεων: Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας, Οργάνωση Κομμουνιστών Διεθνιστών Ελλάδος - Ο.Κ.Δ.Ε., Εργατικό Επαναστατικό Κόμμα - ΕΕΚ Τροτσκιστές, Αντικαπιταλιστική Αριστερή Συνεργασία για την Ανατροπή (ΑΝΤ.ΑΡ.ΣΥ.Α.), ΟΧΙ - Συνασπισμός Δημοκρατική Αναγέννηση & Ενιαίο Παλλαϊκό Μέτωπο, Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (Μαρξιστικό-Λενινιστικό) - Μ.Λ. ΚΚΕ, Κίνημα Δεν Πληρώνω, ΟΑΚΚΕ - Οργάνωση για την Ανασυγκρότηση του ΚΚΕ. Μερικά από τα κόμματα αυτά μου θυμίζουν τις ατέρμονες συνελεύσεις των φοιτητικών μου χρόνων όταν χρησιμοποιούσαμε την έκφραση «μεγάλη θολούρα!». Μερικά καλούν ευθέως το λαό σε επανάσταση, αλλά και τα υπόλοιπα έχουν αποδείξει με τις πράξεις τους ότι αντιστρατεύονται την έννομη τάξη. Με βάση τα ίδια κριτήρια αποκλείω και τα εξής δεξιά κόμματα: Λαϊκός Σύνδεσμος - Χρυσή Αυγή, Σύνδεσμος Εθνικής Ενότητας, Κοινωνία Πολιτική Παράταξη συνεχιστών Καποδίστρια. Οι θέσεις τους, εάν υιοθετηθούν θα οδηγήσουν την χώρα μας σε τεράστιες περιπέτειες.

Το Κόμμα Πειρατών Ελλάδας έχει ουσιαστικά θέσεις που περιστρέφονται γύρω από την απελευθέρωση της χρήσης του διαδικτύου, την προστασία των προσωπικών δεδομένων, τη διαφάνεια, τη χρήση ελεύθερου λογισμικού και την κατάργηση των δικαιωμάτων πνευματιής ιδιοκτησίας. Το Κόμμα Φιλελευθέρων και η Ένωση Κεντρώων έχουν πολύ γενικόλογες θέσεις και δεν έχουν αναπτύξει κάποια δυναμική στις κατ' επανάληψη εμφανίσεις τους σε προηγούμενες εκλογικές διαδικασίες. Και αυτά τα κόμματα αποκλείονται με βάση τα κριτήρια Αξιοπιστία και Προτάσεις.

Το κριτήριο της Αξιοπιστίας με οδηγεί να αποκλείσω και τα παραδοσιακά λεγόμενα κόμματα μαζί με τις παραφυάδες τους, δηλαδή τα κόμματα που συγκροτήθηκαν από στελέχη των παραδοσιακών κομμάτων για διάφορους λόγους πολιτικής συγκυρίας. Αναφέρομαι στο ΠΑΣΟΚ, τη Νέα Δημοκρατία, τον ΣΥΡΙΖΑ Ενωτικό Κοινωνικό Μέτωπο, τον Λαϊκό Ορθόδοξο Συναγερμό - ΛΑ.Ο.Σ, και τις παραφυάδες Ανεξάρτητοι Έλληνες (Καμμένος), Δημοκρατική Συμμαχία (Μπακογιάννη), Κοινωνική Συμφωνία (Κατσέλη) και Δημοκρατική Αριστερά (Κουβέλης). Μερικές από τις θέσεις των κομμάτων αυτών είναι ίσως ορθές, αλλά οι ηγεσίες και μεγάλο μέρος των υποψηφίων δεν μου εμπνέουν καμία εμπιστοσύνη, τουλάχιστον με βάση την μέχρι σήμερα πολιτεία τους. Άσε που μερικές από τις προτάσεις είναι είτε ανεδαφικές και ανεφάρμοστες είτε αντίθετες με το δίκαιο της ΕΕ. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και αξιόλογοι υποψήφιοι, που στο παρελθόν είχαν κερδίσει την συμπάθεια και την υποστήριξή μου. Όμως σήμερα ο τόνος δίνεται από τις αντίστοιχες ηγεσίες και αυτές, με βάση τις μέχρι σήμερα πράξεις τους δεν μου εμπνέουν εμπιστοσύνη.


Ποιά κόμματα απομένουν; Η Δράση του Στέφανου Μάνου, οι Οικολόγοι Πράσινοι και η Δημιουργία Ξανά του Θάνου Τζήμερου. Η Δράση έχει γενικά σωστές θέσεις, αλλά κι εδώ η παρουσία του κ. Μάνου δρα στην περίπτωσή μου ανασταλτικά. Η μόνη φορά που είχα γίνει μέλος σε κόμμα, ήταν όταν συντάχθηκα με τους Φιλελεύθερους (Ταύρους) που είχε ιδρύσει ο κ. Μάνος το 1999. Είχα μάλιστα μιλήσει και σε μια ημερίδα του κόμματος σχετικά με το περιβάλλον. Αποχώρησα το 2000 όταν ο κ. Μάνος συνεργάστηκε με τη Νέα Δημοκρατία. Η μετέπειτα συνεργασία του με το ΠΑΣΟΚ το 2004 δεν βελτίωσε τα πράγματα από πλευράς Αξιοπιστίας. Η συνεργασία με την Φιλελεύθερη Συμμαχία με τις συχνά ακραίες νεοφιλελεύθερες θέσεις (στις οποίες έχω ασκήσει και δημόσια κριτική) δεν με ενθουσιάζει καθόλου.

Οι Οικολόγοι Πράσινοι είχαν κερδίσει την ψήφο μου στις τελευταίες Ευρωεκλογές γιατί ανταποκρινόταν στα περισσότερα κριτήρια που είχα βάλει τότε. Σε αυτές τις εκλογές ωστόσο, η Δημιουργία Ξανά κερδίζει τη συμπάθειά μου λόγω κυρίως του Θάνου Τζήμερου και των υπόλοιπων στελεχών, μερικούς από τους οποίους είχα την ευκαιρία να γνωρίσω στις Βρυξέλλες και στα Χανιά. Πετυχημένοι επαγγελματικά, αποφάσισαν να αναμιχθούν στα κοινά επειδή διαπίστωσαν ότι το κομματικό κράτος που εγκαθίδρυσαν τα δύο μεγάλα κόμματα, με την συνενοχή και την συνεργασία των υπόλοιπων έχει αυξηθεί τόσο που να νεκρώνει κάθε παραγωγική και καινοτόμο πρωτοβουλία και στην ουσία ευθύνεται για τη χρεωκοπία της χώρας. Θεωρώ ότι υπερτερούν στην Αξιοπιστία και στη Φιλονομία, αλλά θα μπορούσαν να είχαν πληρέστερες Προτάσεις (π.χ. στο θέμα της Υγείας). Το γεγονός ότι δεν συνεργάστηκαν προεκλογικά με τη Δράση (Μάνος) και τη Δημοκρατική Συμμαχία (Μπακογιάννη) δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι έχουν πρόβλημα στην Ομαδικότητα οι ίδιοι, ενώ στη Δημοσιότητα θεωρώ ότι πρωτοπορούν αξιοποιώντας στο έπακρο τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ηγέτες και καταστροφές

Διδάγματα από την διοικητική επιστήμη για τα χαρακτηριστικά των ηγετών που αντιμετωπίζουν με επιτυχία καταστροφές και κρίσεις ή ακόμη καλύτερα τις προλαβαίνουν …
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 1 Μαΐου 2012 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-063.

Γράφαμε πριν από έναν περίπου μήνα (ΧΝ 21/3/2012) ότι οι κρίσεις που νομίζαμε ότι είναι εξαιρετικά και σπάνια φαινόμενα έχουν πλέον γίνει ενδημικές. Έτσι, οι ηγεσίες που καλούνται να διαχειριστούν κράτη, κόμματα, μεγάλες ή μικρές επιχειρήσεις, διεθνείς οργανισμούς, ακόμη και οικογένειες, βρίσκονται αντιμέτωπες με νέες προκλήσεις και δυσκολίες. Γι' αυτό και πρέπει να διαθέτουν ιδιαίτερες ικανότητες και χαρακτηριστικά προκειμένου να επηρεάσουν θετικά τις εξελίξεις, να αντιμετωπίσουν με επιτυχία τις προκλήσεις και να βελτιώσουν τις συνθήκες ζωής των συμπολιτών, των συνεργατών ή των υφισταμένων τους.



Σύμφωνα με τις εργασίες του Elliott Jaques, εφευρέτη των ενοποιημένων οργανισμών (requisite organisations), μια ιδιότητα που χαρακτηρίζει διαχρονικά τους πετυχημένους ηγέτες είναι η ικανότητά τους να διαχειρίζονται την πολυπλοκότητα. Αν έπαιζαν σκάκι θα λέγαμε ότι προβλέπουν αρκετές κινήσεις μπροστά. Στην καθημερινότητα, η δυνατότητα ενός ηγέτη να διαχειρίζεται την πολυπλοκότητα μεταφράζεται στην ικανότητά του να διαμορφώνει ένα όραμα για τον οργανισμό του οποίου προΐσταται, το οποίο στη συνέχεια να μεταφράζει σε πράξεις, προβλέποντας ταυτόχρονα και τις μελλοντικές επιπτώσεις των συγκεκριμένων πράξεων σε βάθος χρόνου. Αντίθετα, ο ηγέτης που δεν κατανοεί τις διαχρονικές επιπτώσεις των αποφάσεών του υποχρεώνεται συχνά να τις αλλάξει, με αποτέλεσμα να αποσταθεροποιεί τους συνεργάτες του, να προκαλεί ανασφάλεια και να δημιουργεί ή να επιτείνει τις συνθήκες που ευνοούν τις σύγχρονες ενδημικές κρίσεις. Η πολιτική και οι αποφάσεις του Ελευθέριου Βενιζέλου, λόγου χάριν, μεγάλωσαν την Ελλάδα με τους Βαλκανικούς Πολέμους στις αρχές του 20ου αιώνα. Αντίθετα, η απόφαση για τους Ολυμπιακούς αγώνες του 2004 αύξησε το δημόσιο χρέος και συνέτεινε στην σημερινή κρίση.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό γνώρισμα των πετυχημένων ηγετών είναι η υψηλή συναισθηματική τους νοημοσύνη. Πρόκειται για την ικανότητα που έχει κάποιος να προσδιορίζει, να αξιολογεί και να ελέγχει τα συναισθήματα τα δικά του, των άλλων και των ομάδων. Πρόκειται για την ικανότητα του ηγέτη που ακούει και να μαθαίνει από τους άλλους. Του ηγέτη που λειτουργεί με διαφάνεια και που αναπτύσσει τις σχέσεις του με όλους - υφιστάμενους αλλά και ομότιμους. Του ηγέτη που θεωρεί τους διοικούμενους ως συνεργάτες, οι οποίοι πρέπει να εκφράσουν ελεύθερα τις απόψεις τους. Και το κυριότερο, πρόκειται για ικανότητα του ηγέτη που επικοινωνεί με το περιβάλλον και με τα πραγματικά προβλήματα. Όμως, υπάρχει και μια άλλη πλευρά. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι όλοι οι μεγάλοι ρήτορες έχουν εξαιρετικά αναπτυγμένη συναισθηματική νοημοσύνη αφού μπορούν να επηρεάζουν τα συναισθήματα του πλήθους και να κάνουν τον κόσμο να κλαίει, να γελά ή να εξεγείρεται με τα λεγόμενά τους. Δυστυχώς, ο ρήτορας που επηρεάζει το πλήθος προς κατευθύνσεις που οδηγούν σε καταστροφές χαρακτηρίζεται ως δημαγωγός και συχνά οδηγεί τη χώρα, την εταιρεία, την οργάνωση της οποίας προΐσταται σε αδιέξοδα, σε καταστροφές, σε απρόβλεπτες κρίσεις και καταστάσεις. Από τον Κλέωνα και τον Αλκιβιάδη μέχρι τον Χίτλερ και τον Μακάρθυ, τα οικοσυστήματα της πολιτικής, της θρησκείας και των πάσης φύσεως ιδεολογιών βρίθουν από τέτοια «είδη» που συχνά έχουν οδηγήσει ακόμη και τους οπαδούς τους σε πολέμους, κακουχίες, ακόμη και στο θάνατο.

Τέλος, οι πραγματικά πετυχημένοι ηγέτες διαθέτουν την ικανότητα να διαχειρίζονται την απόλυτη εξουσία χωρίς να χάνουν την ηθική τους ακεραιότητα. Πράγματι, όπως έλεγε ο Πιτ ο πρεσβύτερος, πρωθυπουργός της Βρετανίας τον 18ο αιώνα, «Η απόλυτη εξουσία τείνει να διαφθείρει το νου όσων την κατέχουν». Έτσι, οι περισσότεροι ηγέτες, όταν συναισθανθούν ότι έχουν την απόλυτη εξουσία που προσφέρει η επιτυχία, τείνουν να υποκύψουν στο λεγόμενο «σύνδρομο της Βηρσαβεέ». Αναπτύσσουν δηλαδή συμπεριφορές σαν κι εκείνη που οδήγησε το βιβλικό βασιλιά Δαβίδ, για να αποκτήσει την όμορφη Βηρσαβεέ, την οποία είδε να λούζεται στην ταράτσα του σπιτιού της, να διατάξει το φόνο του συζύγου της, του Ουρία (Β' Σαμουήλ ια'). Σύμφωνα με δυο αμερικάνους ερευνητές, η επιτυχία συχνά οδηγεί τον ηγέτη σε μια υπερφίαλη αυταρέσκεια με αποτέλεσμα να μην επικεντρώνεται πλέον στα καθήκοντα του. Παράλληλα, έχοντας φτάσει στο απόγειο της δόξας του, αποκτά πλήρη και προνομιούχο πρόσβαση σε πληροφορίες, ανθρώπους και αντικείμενα, αλλά και πλήρη έλεγχο των πόρων του οργανισμού που διοικεί. Τέλος, η επιτυχία οδηγεί συχνά τον ηγέτη στην εσφαλμένη εντύπωση ότι μπορεί να ελέγξει ή καλύτερα να χειραγωγήσει το αποτέλεσμα οιασδήποτε διαδικασίας, ακόμη και να συγκαλύψει παράνομες ή αξιόποινες πράξεις. Τα παραδείγματα, ακόμη και από την πρόσφατη επικαιρότητα δεν λείπουν …

Πώς μπορεί να βελτιωθεί το επίπεδο των ηγετών μας έτσι ώστε να αποφεύγουν να μας οδηγούν σε καταστροφές και κρίσεις; Από μια πρόσφατη μελέτη, του διεθνούς δικτύου ALNAP για τα χαρακτηριστικά και τις προκλήσεις της ηγεσίας διεθνών ανθρωπιστικών αποστολών προκύπτει ότι οι ηγέτες αναπτύσσονται όταν τους δίδεται η ευκαιρία να αυτενεργήσουν και οι ίδιοι επιθυμούν να αναλάβουν ευθύνες με σαφείς στόχους ενώ είναι ταυτόχρονα έτοιμοι να καινοτομήσουν και να αναλάβουν ρίσκα. Αυτό επιτυγχάνεται καλύτερα όταν οι ηγέτες έχουν την υποστήριξη των προϊσταμένων τους αλλά και των φορέων οι οποίοι τους πλαισιώνουν γενικότερα. Οι πολύπλοκες διαδικασίες τις οποίες συχνά επιβάλλουν γραφειοκράτες που απεχθάνονται τα ρίσκα, καταπνίγουν την ανάπτυξη αποτελεσματικών ηγετών, ικανών να προλάβουν και να αντιμετωπίσουν ανθρωπιστικές καταστροφές και κρίσεις. Βέβαια, οι πραγματικοί ηγέτες μπορούν να αναπτυχθούν ακόμη και στα «άνυδρα» περιβάλλοντα της γραφειοκρατίας, εκμεταλλευόμενοι τις αδυναμίες και τις αντιφάσεις του συστήματος για να πετύχουν αποτελέσματα. Αλλά αυτό απαιτεί επιπλέον ενέργεια που θα μπορούσε να διοχετευθεί σε πιο χρήσιμες ασχολίες …

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

Επιστολή προς υποψηφίους βουλευτές

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 25 Απριλίου 2012.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Επιστολή προς υποψηφίους βουλευτές
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Η προστασία των πολιτών από ατυχήματα και καταστροφές σπάνια βρίσκεται στο επίκεντρο των προεκλογικών εξαγγελιών των υποψηφίων βουλευτών - παρόλο που αφορούν την καθημερινότητα όλων

Αξιότιμοι κύριοι και κυρίες υποψήφιοι βουλευτές,

η προστασία των πολιτών από ατυχήματα και καταστροφές δεν είναι απλή υπόθεση. Ο σχεδιασμός μιας αποτελεσματικής πολιτικής σε αυτό τον τομέα πρέπει απαραίτητα να συνεκτιμήσει τρεις κατηγορίες κινδύνων. Πρώτον, τους κινδύνους στους οποίους οφείλονται τα περισσότερα θύματα. Όπως έχει αναφερθεί κατ' επανάληψη σε αυτή τη στήλη, οι κύριες αιτίες θανάτου και υποβαθμισμένης ποιότητας ζωής είναι με σειρά σπουδαιότητας τα καρδιαγγειακά νοσήματα, οι νεοπλασίες (καρκίνοι), τα αναπνευστικά, οι τραυματισμοί και οι νευροψυχιατρικές ασθένειες. Δεύτερον, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι κίνδυνοι στους οποίους οφείλονται δυνητικά οι μεγαλύτερες απώλειες περιουσίας, δηλαδή οι σεισμοί, οι πλημμύρες και οι πυρκαγιές. Τρίτη σημαντική κατηγορία κινδύνων, που δεν πρέπει να αγνοηθούν, είναι και οι κίνδυνοι που απειλούν τη ζωή και την περιουσία των πολιτών όπως η εγκληματικότητα και η τρομοκρατία.

Η αποτελεσματική αντιμετώπιση όλων αυτών των κινδύνων μπορεί να γίνει μόνον με βάση μια συστημική προσέγγιση που να περιλαμβάνει με τη σειρά διάφορες φάσεις. Η πρώτη από αυτές τις φάσεις, η οποία εξαρτάται κάθε φορά από τον επιμέρους κίνδυνο, είναι η πρόληψη και ο μετριασμός των επιπτώσεων. Κύριοι και κυρίες υποψήφιοι, τα μέτρα για τη σωστή διατροφή, την προσεκτική χρήση των φυτοφαρμάκων, τη διακοπή του καπνίσματος, την κυκλοφοριακή αγωγή και την αποφυγή της οδήγησης υπό την επήρεια οινοπνεύματος ή όταν μιλούμε στο κινητό πρέπει να βρίσκονται στο επίκεντρο των προεκλογικών σας προγραμμάτων. Όπως και τα μέτρα για τον προσεισμικό έλεγχο και ενίσχυση των κτηρίων αλλά και για έργα αντιπλημμυρικής και αντιπυρικής προστασίας. Παράλληλα, νομίζω ότι τα προγράμματά σας πρέπει να καλύπτουν κατά προτεραιότητα και τη δεύτερη φάση, δηλαδή την ετοιμότητα και την επέμβαση για την αντιμετώπιση κάθε τύπου συμβάντος από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Η ορθολογική χρήση των πόρων της Πυροσβεστικής, του ΕΚΑΒ και της Αστυνομίας, η αξιολόγηση από ανεξάρτητους φορείς της ποιότητας των υπηρεσιών που προσφέρουν στους πολίτες σε περίπτωση ατυχήματος ή καταστροφής και η καθιέρωση μέγιστου χρόνου επέμβασης για την αντιμετώπιση των περιστατικών έκτακτης ανάγκης της καθημερινότητας θα βελτίωναν σημαντικά το αίσθημα ασφάλειας των πολιτών.

Η αποτελεσματική συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων μέσω ενός συστήματος επικοινωνιών υψηλών προδιαγραφών σε συνδυασμό με τακτικές διακλαδικές ασκήσεις ετοιμότητας θα εξασφαλίσουν την ανάπτυξη ενός πνεύματος συνεργασίας έτσι ώστε να αποφεύγονται οι ανώφελες τριβές μεταξύ των υπηρεσιών οι οποίες μπορούν σε περίοδο μεγάλης καταστροφής να αποβούν μοιραίες. Η ανάπτυξη ενός συστήματος διοίκησης, ελέγχου, επικοινωνιών, συντονισμού και πληροφόρησης (ενός εκσυγχρονισμένου και αναβαθμισμένου C4I) που να καλύπτει όλη την επικράτεια είναι επιβεβλημένη σε μια χώρα με τόσες απειλές. Η ορθή εφαρμογή του ενιαίου ευρωπαϊκού αριθμού έκτακτης ανάγκης (112) που έχει καθυστερήσει επειδή κάθε υπηρεσία θέλει να διατηρήσει τον δικό της αριθμό επειγόντων είναι επιτακτική ανάγκη σε μια χώρα που θεωρεί τον τουρισμό ως μια από τις βαριές της βιομηχανίες. Όπως επίσης αναγκαία είναι και η εγκατάσταση ενός γενικευμένου συστήματος συναγερμού που θα ειδοποιεί άμεσα πολίτες και επισκέπτες για επικείμενες ή εξελισσόμενες καταστροφές.

Όλα τα παραπάνω θεωρώ ότι πρέπει να περιλαμβάνονται στα προεκλογικά σας προγράμματα, όχι μόνο ως υποσχέσεις αλλά και ως σχέδια με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης, προϋπολογισμούς και αναλύσεις επιπτώσεων. Είναι σίγουρο ότι πολλά οργανωμένα συμφέροντα και συντεχνίες θα αντιταχθούν σε κάθε προσπάθεια ορθολογικής οργάνωσης σε αυτό τον κρίσιμο τομέα. Δεν χρειάζεται να αναφερθούν αναλυτικά αφού είναι λίγο-πολύ γνωστά σε όλους. Όποιος όμως υπόσχεται μια καινούργια Ελλάδα, και πολλοί από εσάς την υπόσχεστε καλοπροαίρετα, θα πρέπει λόγου χάριν να υποσχεθεί και να υλοποιήσει την άφιξη του ασθενοφόρου στις αστικές περιοχές σε 10 το πολύ λεπτά από την τηλεφωνική κλήση σε συνδυασμό με την εφαρμογή του γεωεντοπισμού του καλούντος. Είναι απαράδεκτο να πεθαίνουν άνθρωποι επειδή το ασθενοφόρο έφτασε με μεγάλη καθυστέρηση …

Αξιότιμοι κύριοι και κυρίες υποψήφιοι βουλευτές,

τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί και στη χώρα μας ένα μεγάλο κίνημα εθελοντικής προσφοράς, συχνά, αλλά όχι πάντα, και με την υποστήριξη του κράτους. Οι εθελοντές είναι άνθρωποι με διάθεση προσφοράς που αντιπροσωπεύουν ό,τι καλύτερο διαθέτει αυτός ο τόπος σε ανθρώπινο δυναμικό. Είναι λάθος η πολιτεία να περιμένει από τους εθελοντές και τις εθελόντριες να καλύψουν μόνοι τους τις όποιες ελλείψεις, όταν ο ρόλος τους απαιτεί πλαισίωση από τη συντεταγμένη και οργανωμένη πολιτεία. Και είναι λάθος να θεωρείται ότι οι εθελοντές είναι άβουλοι παρατηρητές χωρίς άποψη. Πολλοί είναι συχνά καλύτερα ενημερωμένοι για τις διεθνείς εξελίξεις από τις αρμόδιες υπηρεσίες, αφού συχνά προσφέρουν υπηρεσίες και σε ξένες χώρες ερχόμενοι σε επαφή με ξένους συναδέλφους τους. Μπορούν να βοηθήσουν αν αξιοποιηθούν κατάλληλα αλλά δεν θα σωπάσουν και μπροστά στις χρόνιες διαρθρωτικές αδυναμίες για τις οποίες συχνά την ευθύνη φέρουν παλιότεροι συνάδελφοί σας.

Αξιότιμοι κύριοι και κυρίες υποψήφιοι βουλευτές,

πάνω απ' όλα, περιμένουμε να ιεραρχήσετε σωστά τις προτεραιότητές σας και να αναλάβετε δράση προκειμένου η Ελλάδα να μην χάνει κάθε χρόνο χιλιάδες νέους ανθρώπους από τραυματισμούς, από νεοπλασίες, από κάθε είδους εξαρτήσεις, λες κι έχουμε πόλεμο. Ο σημαντικότερος πόρος αυτού του τόπου είναι οι άνθρωποί του - προστατεύστε τους από τις πραγματικές απειλές της καθημερινότητας. Και να είστε σίγουροι πως οι πολίτες θα το εκτιμήσουν ιδιαίτερα!

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

Οι λαχανόκηποι της κρίσης

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 18 Απριλίου 2012.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Οι λαχανόκηποι της κρίσης
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής*

Με το σύνθημα «Σκάψε για τη Νίκη» αμερικάνοι και βρετανοί πολίτες αξιοποίησαν τους κήπους τους για την παραγωγή λαχανικών κατά τη διάρκεια των δύο παγκοσμίων πολέμων. Κάποιοι άρχισαν να τους μιμούνται!

Την αφορμή για το σημερινό άρθρο την πήρα από μιαν είδηση που ήλθε από την Θεσσαλονίκη. Εκεί, ξεκινά ένα πρωτότυπο πείραμα καλλιέργειας λαχανόκηπων σε εκτάσεις που παραχωρεί το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο σε πολίτες. Αρχικά, κληρώθηκαν 300 αγροτεμάχια των 100 τετραγωνικών μέτρων το καθένα, στα οποία οι πολίτες θα μπορούν να καλλιεργήσουν, με βιολογικές μεθόδους, αγροτικά προϊόντα για οικογενειακή χρήση έναντι ενοικίου 120 ευρώ το χρόνο. Τους ερασιτέχνες καλλιεργητές θα υποστηρίζουν με συμβουλές και εκπαιδευτικά σεμινάρια φοιτητές της Γεωπονικής Σχολής και ένας γεωπόνος-βιοκαλλιεργητής. Κάθε αγροτεμάχιο θα έχει νερό άρδευσης από ανεξάρτητη παροχή ενώ θα υπάρχουν και κοινόχρηστοι χώροι υγιεινής.


Παρόλο που η πρωτοβουλία έχει ως στόχο την εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση του κοινού στις μεθόδους της βιολογικής γεωργίας, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της πόλης, και την εκπαίδευση των φοιτητών, το εγχείρημα θυμίζει πολύ τα προγράμματα που ξεκίνησαν πολλές χώρες σε δύσκολους καιρούς για την αντιμετώπιση ελλείψεων σε βασικά προϊόντα διατροφής. Το πιο φημισμένο από τα προγράμματα αυτά ήταν το βρετανικό πρόγραμμα «Σκάψε για τη Νίκη» (Dig for Victory) που δρομολογήθηκε λίγο μετά την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου από την κυβέρνηση όταν διαπιστώθηκε ότι σε περίπτωση που ο πόλεμος κρατούσε περισσότερο από λίγους μήνες ο πληθυσμός θα αντιμετώπιζε συνθήκες πείνας. Έτσι, τα πάρκα, οι κήποι κάθε είδους, τα παρτέρια και τα πεζοδρόμια, ακόμη και γήπεδα ποδοσφαίρου μετατράπηκαν σε μικρά και μεγάλα αγροτεμάχια και οι πολίτες που δεν είχαν επιστρατευθεί ανέλαβαν να τα καλλιεργήσουν.

Πριν τον πόλεμο η Βρετανία πραγματοποιούσε εισαγωγές τροφίμων κυρίως από τον Καναδά και τις ΗΠΑ. Όμως, τα εμπορικά πλοία που μετέφεραν τα τρόφιμα επιτάχθηκαν για την μεταφορά στρατευμάτων ενώ ταυτόχρονα έγιναν και στόχοι για τα υποβρύχια. Και οι πολίτες έπρεπε να φάνε … Γι' αυτό η κυβέρνηση ξεκίνησε ένα πολυδιάστατο πρόγραμμα. Κατ' αρχάς προχώρησε σε εκσυγχρονισμό των γεωργικών μεθόδων και επιστράτευσε γυναίκες για να αντικαταστήσει τους αγρότες που έφυγαν για το μέτωπο. Η διανομή των τροφίμων άρχισε να γίνεται με δελτίο ενώ ταυτόχρονα ξεκίνησε και η εκστρατεία «Σκάψε για τη Νίκη» με τη δημιουργία ενός Υπουργείου Τροφίμων. Εκτός από την καλλιέργεια στα αγροτεμάχια που δημιουργήθηκαν εκ των ενόντων, η κυβέρνηση συμβούλεψε τους πολίτες να προχωρήσουν στην εκτροφή πουλερικών ενώ ορισμένες κοινότητες οργάνωσαν την εκτροφή χοίρων. Ακόμη και στο περίφημο Χάιντν Πάρκ του Λονδίνου υπήρχε κατά τη διάρκεια του πολέμου ένα χοιροστάσιο, ενώ πολλοί έτρεφαν κατσίκες για το γάλα και κουνέλια για το κρέας. Το Υπουργείο Τροφίμων τύπωσε φυλλάδια και αφίσες, οργάνωσε ραδιοφωνικές εκπομπές και στήριξε την διαφημιστική εκστρατεία σε δύο χαρακτήρες, τον Δόκτορα Καρότο και τον Πέτρο τον Πατατούλη αλλά και με εμβατήρια που ενθάρρυναν τον κόσμο να απολαμβάνει τις χαρές που προσφέρει η κηπουρική.

Τα καρότα, που αφθονούσαν, χρησίμευσαν ως υποκατάστατα για άλλα πιο σπάνια τρόφιμα. Ο Δόκτορας Καρότο με άρθρα σε περιοδικά και με εκπομπές στο ραδιόφωνο έδινε χρήσιμες συμβουλές για την παραγωγή τουρσιού, μαρμελάδας και ποτών από καρότο. Παράλληλα την τιμητική τους είχαν και οι πατάτες που αποτέλεσαν αντικείμενο δημοφιλών τραγουδιών, παιδικών ασμάτων αλλά και πολλών βιβλίων με συνταγές κάθε είδους. Επίσης, οι νοικοκυρές ανέλαβαν να συντηρούν τα τρόφιμα για τον χειμώνα, μετατρέποντας τα σε μαρμελάδες και τουρσιά και χρησιμοποιώντας πρωτότυπες μεθόδους συντήρησης.

Η εκστρατεία δεν διακόπηκε μετά τη λήξη του πολέμου αφού οι ελλείψεις (και το δελτίο) συνεχίστηκαν μέχρι το 1954, όταν καταργήθηκε το δελτίο στο κρέας. Το 1945 εκτιμάται ότι πάνω από 1,4 εκατομμύρια πολίτες καλλιεργούσαν τους μικρούς, ατομικούς τους λαχανόκηπους. Η εκστρατεία «Σκάψε για τη Νίκη» ήταν εξαιρετικά επιτυχής αφού οι εισαγωγές τροφίμων υποδιπλασιάστηκαν και η καλλιεργούμενη έκταση στη Βρετανία αυξήθηκε κατά 80%. Και το κυριότερο, όπως προκύπτει από διάφορες έρευνες, η διατροφή του πληθυσμού της Βρετανίας κατά τη διάρκεια του πολέμου και μετά από αυτόν ήταν πολύ καλύτερη από τη σημερινή, αφού το δελτίο στα μεταποιημένα προϊόντα και το κρέας σε συνδυασμό με την κατανάλωση λαχανικών βοηθούν αποδεδειγμένα την υγεία.

Σήμερα, στην Βρετανία υπάρχουν λαχανόκηποι που ακολουθούν τις μεθόδους της εκστρατείας «Σκάψε για τη Νίκη» για εκπαιδευτικούς σκοπούς και για την επίδειξη μεθόδων της βιολογικής γεωργίας, όπως συμβαίνει και στη Θεσσαλονίκη. Η σωστή διατροφή που στηρίζεται στα πολλά λαχανικά σε συνδυασμό με την άσκηση που συνοδεύει την καλλιέργεια του λαχανόκηπου εξασφαλίζουν καλύτερη υγεία για τους καλλιεργητές και τις οικογένειές τους. Ταυτόχρονα μειώνουν την εξάρτηση από εισαγόμενα τρόφιμα αλλά και τα έξοδα που επιβαρύνουν τον οικογενειακό προϋπολογισμό σε περίοδο κρίσης.

Όμως, οι λαχανόκηποι της κρίσης μπορούν να αποδειχτούν και εξαιρετικό εκπαιδευτικό εργαλείο. Πριν λίγα χρόνια που έμενα δίπλα στο Ιαπωνικό Σχολείο των Βρυξελλών, είχα διαπιστώσει με θαυμασμό ότι το σχολείο δεν είχε ούτε καθαρίστρια, ούτε κηπουρό! Όλες τις σχετικές εργασίες τις έκαναν οι μαθητές χωρίς να παραμελούν φυσικά τα μαθήματά τους και με την καθοδήγηση των δασκάλων τους. Το σχολείο ήταν πεντακάθαρο ενώ ο κήπος του ήταν μια απόλαυση …

Να που η κρίση παρέχει πολλές ευκαιρίες για όποιον θέλει να τις εκμεταλλευτεί.

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

Πασχαλινή ασφάλεια

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 11 Απριλίου 2012.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ 
Πασχαλινή ασφάλεια
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής* 

Πολλές οι απειλές που ενδέχεται να πλήξουν αυτές τις μέρες τους μικρούς και τους μεγάλους. Μια συστημική ανάλυση για να προφυλαχτούμε και να απολαύσουμε τη γιορτή 

Το Πάσχα, αυτή η μεγάλη γιορτή της Χριστιανοσύνης, συνδέεται δυστυχώς με πολυάριθμα ατυχήματα που οδηγούν πολλούς στα νοσοκομεία ή ακόμη και στο θάνατο. Ωστόσο, με λίγη προσοχή είναι δυνατόν να περάσουμε όμορφο Πάσχα γιορτάζοντας την Ανάσταση χωρίς προβλήματα. Οι απειλές από τις οποίες θα πρέπει να προφυλαχτούμε αυτές τις άγιες μέρες, μπορούν να διαχωριστούν σε τρεις ομάδες. Σε αυτές που σχετίζονται με το πασχαλινό τραπέζι. Σε όσες αφορούν τις μετακινήσεις. Και σε αυτές που συνδέονται με τη διασκέδαση. Στην τελευταία ομάδα ιδιαίτερη σημασία έχουν οι απειλές που αφορούν τα παιδιά.


Ο πρώτος κίνδυνος από το πασχαλινό τραπέζι είναι ο κίνδυνος βαρυστομαχιάς, ιδίως για όσους έχουν τηρήσει με ευλάβεια την σαρακοστιανή νηστεία. Η απότομη πρόσληψη μεγάλης ποσότητας δύσπεπτων τροφών μετά από μεγάλη περίοδο λιτής διατροφής θέτει σε μεγάλη δοκιμασία το πεπτικό σύστημα ιδίως για όσους πέσουν με τα μούτρα στο φαΐ κι αρχίσουν να τρώνε λαίμαργα χωρίς να μασάνε σωστά. Το βράδυ της Κυριακής του Πάσχα αλλά και το επόμενο πρωινό της Δευτέρας τα τμήματα επειγόντων περιστατικών κατακλύζονται από άτομα με βαρυστομαχιά ή ακόμη και με σοβαρότερα γαστρεντερικά προβλήματα που μπορεί να φτάσουν μέχρι και τη γαστρορραγία.

Αλλά τα προβλήματα δεν σταματούν εκεί. Το παραδοσιακό πασχαλινό τραπέζι χαρακτηρίζεται ως «πυρηνική βόμβα» από πλευράς θερμίδων και βλαβερών συστατικών ιδίως κορεσμένα λίπη και αλάτι. Σύμφωνα μάλιστα με τους γιατρούς, τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα παρατηρείται αύξηση των εμφραγμάτων του μυοκαρδίου λίγες μέρες μετά το Πάσχα, ιδίως σε άτομα με βεβαρημένο ιστορικό καρδιαγγειακών παθήσεων. Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων από αρνί σούβλας, κοκορέτσι, αυγά, τσουρέκια και άλλα πασχαλινά γλυκίσματα μαζί με μπόλικο κρασί και τσικουδιές μπορεί λοιπόν να έχει θανατηφόρα αποτελέσματα. Επίσης το πασχαλινό αρνί μπορεί να προκαλέσει προβλήματα σε άτομα με ιστορικό χολολιθίασης και ουρικής αρθρίτιδας (ποδάγρας).

Όλα τα παραπάνω δεν σημαίνουν βέβαια ότι θα πρέπει να συνεχίσουμε τη νηστεία και την Κυριακή του Πάσχα! Η κατανάλωση με μέτρο και χωρίς υπερβολές, ιδίως από άτομα με βεβαρημένο ιατρικό ιστορικό, θα εξασφαλίσει ευχαρίστηση χωρίς δυσάρεστες συνέπειες και ανώφελα δράματα.

Η δεύτερη κατηγορία απειλών σχετίζεται με τις μετακινήσεις μας πριν, κατά και μετά τις γιορτές. Οι στατιστικές δείχνουν έξαρση των τροχαίων ατυχημάτων στις μέρες της πασχαλινής εξόδου, αφού κάθε χρόνο την περίοδο του Πάσχα 30.000 περίπου άτομα τραυματίζονται σε τροχαία. Οι σχετικές συμβουλές επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο από την Τροχαία, τους Συλλόγους Πρόληψης Τροχαίων Ατυχημάτων, τα ραδιόφωνα και τις τηλεοράσεις. Και κάθε χρόνο θρηνούμε θύματα επειδή κάποιοι οδήγησαν κουρασμένοι ή μεθυσμένοι, επειδή μιλούσαν στο κινητό, επειδή ανέπτυξαν υπερβολική ταχύτητα ή προσπάθησαν να προσπεράσουν σε σημείο χωρίς ορατότητα, επειδή είχαν υπερφορτώσει ή δεν είχαν συντηρήσει το όχημά τους, επειδή δεν φορούσαν ζώνες ασφαλείας ή κράνος, επειδή, επειδή … Ας ευχηθούμε να πιάσουν τόπο οι αξιέπαινες πρωτοβουλίες για την πρόληψη των τροχαίων, με τελευταία την προώθηση της ιδέας για «Τον Οδηγό της Παρέας» από τον Σύλλογο Πρόληψης Τροχαίων Ατυχημάτων Νομού Χανίων με τη συνεργασία του Μανώλη Κονταρού.

Το Πάσχα συνδέεται και με μιαν άλλη κατηγορία ατυχημάτων που σχετίζονται με την εορταστική ατμόσφαιρα και την διασκέδαση μικρών και μεγάλων. Οι ψησταριές που ανάβουν για το σούβλισμα του αρνιού μπορούν να προκαλέσουν εγκαύματα σε όσους δεν προσέχουν ή χρησιμοποιούν εύφλεκτα υλικά για να αναζωπυρώσουν τη θράκα. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να αποδίδεται στα νήπια που δεν έχουν ακόμη μάθει να προφυλάσσονται και που συχνά μπλέκονται στα πόδια μας στην κουζίνα ή στην ψησταριά. Αλλά και οι λαμπάδες, με το καυτό λιωμένο κερί μπορούν να προκαλέσουν εγκαύματα αν δεν έχουν π.χ. ένα στρογγυλό χαρτόνι συλλογής του υγρού κεριού ή ένα προστατευτικό φανάρι.

Αλλά η σημαντικότερη απειλή των ημερών είναι τα βεγγαλικά. Μάλιστα τα παιδιά αποτελούν ιδιαίτερα ευπαθή ομάδα αφού σύμφωνα με Το Χαμόγελο του Παιδιού το 70% των ατυχημάτων από βεγγαλικά έχουν θύματα παιδιά 10-14 ετών - στο 90% των περιπτώσεων δεν υπάρχει επίβλεψη από ενήλικα. Η απρόσεκτη χρήση των πυροτεχνημάτων μπορεί να προκαλέσει από απλά εγκαύματα μέχρι σοβαρούς ακρωτηριασμούς ή και απώλεια της όρασης. Από τις στατιστικές προκύπτει ότι το 80% των τραυματισμών οφείλονται σε έκρηξη κροτίδας, ενώ το 70% σημειώνονται σε δημόσιους χώρους.

Για την πρόληψη ατυχημάτων από πυροτεχνήματα μεγάλη σημασία έχει η ενημέρωση των παιδιών για τον κίνδυνο τραυματισμού και την αναγκαιότητα αποφυγή χρήσης βεγγαλικών. Προσέχουμε τι είδους πυροτεχνήματα αγοράζουμε και από που, γιατί ορισμένα από αυτά, ιδίως όσα πουλιούνται παράνομα, μπορεί να είναι επικίνδυνα. Δεν κατασκευάζουμε μόνοι μας πυροτεχνήματα, διότι κινδυνεύουμε να πάθουμε σοβαρά εγκαύματα. Προσέχουμε να μη μεταφέρουμε δυναμιτάκια στην τσέπη μας. Με την τριβή και μόνο, είναι δυνατόν να ανάψουν και να προκαλέσουν σοβαρά εγκαύματα. Προπαντός δεν πετάμε δυναμιτάκια σε άλλους ούτε ανάβουμε βεγγαλικά κοντά στο πρόσωπο, στα μαλλιά και σε εύφλεκτα υλικά (π.χ. ξερά χόρτα). Τέλος, δεν χρησιμοποιούμε πυροτεχνήματα μέσα σε πολύ κόσμο, για να μην τραυματίσουμε κάποιον άθελά μας – καλόν είναι στην Ανάσταση, οι γονείς να μεταφέρουν τα παιδιά μακριά από τον πυρήνα των βεγγαλικών, να αποφεύγουν τα σημεία με συνωστισμό και να μην σηκώνουν ψηλά τα παιδιά.

Καλό και ασφαλές Πάσχα σε όλους!

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com

Σκέψεις για τις επερχόμενες εκλογές - 3

Όπως αναφέραμε στις προηγούμενες αναρτήσεις, πάμε σε εκλογές με τα παραδοσιακά κόμματα να χαρακτηρίζονται από αναξιοπιστία και τον πολιτικό διάλογο να γίνεται από άτομα τα οποία φαίνεται να αγνοούν τα θεμελιώδη κείμενα που διέπουν την συντεταγμένη πολιτεία. Η χρεωκοπία της χώρας έχει καταστήσει παραπάνω από αναγκαίες τις μεταρρυθμίσεις ενώ το ξεφούσκωμα της οικονομίας, που προκαλεί ανεργία και ένδεια μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού, απαιτεί αναπτυξιακά μέτρα το ταχύτερο δυνατόν.

Με βάση τα παραπάνω, τα κριτήρια με τα οποία κατά τη γνώμη μου, θα πρέπει να αξιολογηθούν τα κόμματα και οι υποψήφιοι συνοψίζονται ως εξής:

1. Αξιοπιστία. Θα νοίκιαζα το μαγαζί μου στο κόμμα που πρόκειται να ψηφίσω; Θα αγόραζα ένα μεταχειρισμένο αυτοκίνητο από τους υποψήφιους βουλευτές που σκέπτομαι να ψηφίσω; Θα τους εμπιστευόμουν το μέλλον των παιδιών μου; Θα τους δάνειζα χρήματα; Έχουν δουλέψει στη ζωή τους ή αποτελούν προϊόν κομματικών διαδικασιών; Έχουν αποδείξει ότι μπορούν να φέρουν σε πέρας συγκεκριμένα αποτελέσματα ως ηγέτες ή εκφράζουν απλώς ωραίες ιδέες τις οποίες δεν είναι σε θέση να υλοποιήσουν; Αξίζει με την ψήφο μου να τους εμπιστευθώ το μέλλον της πατρίδας; 
2. Φιλονομία. Η Ελλάδα είναι μια συντεταγμένη πολιτεία που έχει θεσπίσει Σύνταγμα και νόμους και έχει εκχωρήσει ένα μέρος της κυριαρχίας της στην Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο ψηφισμένων από τη Βουλή διεθνών συμφωνιών. Πολλοί από τους νόμους επιδέχονται βελτιώσεων ή πρέπει να αλλάξουν ριζικά, ακόμη και να καταργηθούν, αλλά αυτό πρέπει να γίνει με βάση τις προβλεπόμενες θεσμοθετημένες διαδικασίες. Δυστυχώς, η χώρα μας εδώ και χρόνια χαρακτηρίζεται από την περιφρόνηση των πολιτών προς κάθε είδους νόμους, ακόμη και τους νόμους της φυσικής (απόδειξη τα πολυάριθμα τροχαία ατυχήματα). Όποιος πολιτικός δεν εφαρμόζει το Σύνταγμα και τους νόμους, τους οποίους ως εκλεγμένος αντιπρόσωπος του λαού ορκίζεται να τηρήσει, είναι ανάξιος της ψήφου και της εμπιστοσύνης μου. 
3. Προτάσεις. Οι σοβαρές προεκλογικές εξαγγελίες πρέπει να έχουν μεταρρυθμιστικό χαρακτήρα και να χαρακτηρίζονται από ρεαλισμό. Ταυτόχρονα θα πρέπει να έχει μελετηθεί σοβαρά και να έχει αποδειχθεί η δυνατότητα υλοποίησής τους έτσι ώστε να μην προκαλέσουν επιδείνωση αλλά βελτίωση της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης. Δεν θα πρέπει να αντίκεινται στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο, το οποίο (μέχρι να αλλάξει, αν αλλάξει) περιλαμβάνει και τις πρόνοιες του περίφημου μνημονίου. 
4. Ομαδικότητα. Όπως έχουμε πει και παλαιότερα, η περίφημη αυτοδυναμία αποτελεί συνώνυμο μιας ανεξέλεγκτης, δικτατορικής αντίληψης της εξουσίας. Οι σύγχρονες δημοκρατίες απαιτούν για να λειτουργήσουν ευρύτερες συναινέσεις που είναι δυνατό να επιτευχθούν μόνο με κυβερνήσεις συνεργασίας. Όμως, για να γίνει δυνατή η συγκρότηση τέτοιων κυβερνήσεων απαιτείται συναίνεση με βάση γραπτές προγραμματικές συμφωνίες που να έχουν προέλθει από μετεκλογικές διαπραγματεύσεις και έντιμους συμβιβασμούς. Σχετικά πρόσφατο παράδειγμα το Βέλγιο του οποίου η προγραμματική συμφωνία (177 σελίδες, στα γαλλικά) για την συγκρότηση κυβέρνησης συνεργασίας έξι κομμάτων (με την ανοχή άλλων δύο ως προς την συμφωνηθείσα συνταγματική μεταρρύθμιση) απαίτησε διαπραγματεύσεις που κράτησαν σχεδόν ενάμιση χρόνο. 
5. Δημοσιότητα. Η κοινοποίηση των προγραμμάτων, των προτάσεων και των υποψηφίων των κομμάτων με σαφήνεια και απλότητα είναι σημαντικός παράγοντας που θα λάβω υπόψη μου κατά την διαμόρφωση της απόφασης για το που θα δώσω την ψήφο μου. Παράλληλα η υπέρμετρη προβολή κομμάτων και υποψηφίων από Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης τα οποία στο παρελθόν έπαιξαν ρόλο στην υποστήριξη αναξιόπιστων πολιτικών τους οποίους εξακολουθούν να προβάλουν θα μετρήσει αρνητικά στην επιλογή μου. Ιδίως αν τα υπόψη ΜΜΕ είναι γνωστό ότι έχουν αποκομίσει συγκεκριμένα επιχειρηματικά οφέλη από την παρασχεθείσα υποστήριξη. 

Θα περιμένω την προκήρυξη των εκλογών και την επίσημη ανακήρυξη των υποψηφίων πριν προχωρήσω περισσότερο.

Σκέψεις για τις επερχόμενες εκλογές - 2

Με ποιά κριτήρια θα διαλέξω τι θα ψηφίσω στις επόμενες εκλογές; Το ερώτημα μοιάζει δύσκολο για πολλούς λόγους.

Πρώτον, δεν μπορεί κανείς να στηριχτεί στις προεκλογικές εξαγγελίες των υφιστάμενων κομμάτων εξουσίας (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ), γιατί απέδειξαν κατ' επανάληψη στο πρόσφατο παρελθόν ότι άλλα υπόσχονται προεκλογικά και άλλα πράττουν στη συνέχεια. Παρόλο που κανείς πολιτικός δεν υλοποιεί όλες τις προεκλογικές του υποσχέσεις, στην προκειμένη περίπτωση τα πράγματα είναι εκτός ελέγχου. Ακόμη και αν συμπαθεί κανείς ορισμένα από τα στελέχη, τα οποία έχουν αποδείξει στο παρελθόν ότι έχουν και τη διάθεση και τις ικανότητες να διαχειριστούν τα κοινά με αποτελεσματικότητα και αξιοπρέπεια, οι ηγετικές ομάδες των μεγάλων αυτών κομμάτων δεν εμπνέουν καμία εμπιστοσύνη.

Δεύτερον, πολλά από τα μικρότερα κόμματα που βρίσκονται ήδη στη Βουλή έχουν θέσεις εξαιρετικά ακραίες, ανεφάρμοστες και εν πολλοίς επικίνδυνες. Μερικά είναι εθνικιστικά και μισάνθρωπα μέχρι εξαλλοσύνης ενώ άλλα ευαγγελίζονται την επανάσταση και τη διάλυση της κοινωνίας με τρόπο που ιστορικά οδηγεί σε δικτατορίες μαύρου ή κόκκινου χρώματος, εξίσου απαράδεκτες για σκεπτόμενους ανθρώπους. Μερικά μάλιστα δηλώνουν θρασύτατα ότι δεν τα ενδιαφέρει να υποβάλουν προτάσεις για την αντιμετώπιση των προβλημάτων αλλά απλώς θέλουν να ασκούν μια (εν πολλοίς στείρα) αντιπολίτευση. Το μεγαλύτερο από αυτά τα κόμματα, το ΚΚΕ εφαρμόζει μάλιστα και μια στυγνά υποκριτική πολιτική, ζητώντας π.χ. κοινωνική δικαιοσύνη για τους εργαζόμενους χωρίς να την εφαρμόζει σε όσους απασχολεί στις ανεξέλεγκτες επιχειρήσεις του όπου ενεργεί ως ο σκληρότερος των εργοδοτών.

Τρίτον, η Ελλάδα δεν βρίσκεται απομονωμένη στο μέσον ενός ωκεανού. Συμμετέχει στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως ισότιμος εταίρος. Αυτό σημαίνει ότι το μέλλον της έχει εν πολλοίς καθοριστεί στις Συνθήκες δημιουργίας και λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Προσωπικά, όταν ακούω πολιτικούς ή οικονομικούς παράγοντες ή και διανοούμενους να προτείνουν λύσεις αντίθετες προς το λεγόμενο «ενωσιακό κεκτημένο» τους θεωρώ είτε αδιάβαστους και άσχετους είτε κινούμενους από σκοπιμότητες. Και στις δύο περιπτώσεις θεωρώ ότι οι συζητήσεις μαζί τους είναι στην πραγματικότητα χάσιμο χρόνου (για να καταλάβετε τι εννοώ, δοκιμάστε να συζητήσετε με Μάρτυρες του Ιεχωβά για θρησκευτικά θέματα).

Τέταρτον, η χώρα έχει χρεοκοπήσει αλλά συνεχίζει να υφίσταται και να κινείται χάρις στην αλληλεγγύη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όμως αυτή η αλληλεγγύη συνδυάστηκε με την απαίτηση για την υλοποίηση σειράς μεταρρυθμίσεων, οι οποίες είτε αποτελούσαν υποχρέωση της χώρας λόγω της συμμετοχής της στην ΕΕ, είτε κρίνονται αναγκαίες για να καταστεί η ελληνική οικονομία βιώσιμη και ανταγωνιστική. Πράγματι, το κόστος παραγωγής στη χώρα μας είναι πολύ υψηλό και καθόλου ανταγωνιστικό σε σχέση με το εξωτερικό. Τα λίγα προϊόντα που παράγουμε και εξάγουμε δεν αρκούν για να καλύψουν τα υπέρογκα έξοδα των κομμάτων (που στοιχίζουν πολλαπλάσια σε σχέση με τα κόμματα στην Ευρώπη), της κρατικής μηχανής (που είναι διογκωμένη, αναποτελεσματική και εξαιρετικά γραφειοκρατική) και της ενδημικής διαφθοράς (που οφείλεται εν πολλοίς στα υπάρχοντα κόμματα, στη συχνά σκόπιμη πολυνομία και στην πολυπλοκότητα των διαδικασιών). Το αποτέλεσμα ήταν τα δύο μνημόνια (του 2010 και του 2012) που υπογράφηκαν με την τρόικα (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) για τα οποία γίνεται πολύς και παθιασμένος λόγος από ανθρώπους οι οποίοι στην συντριπτική τους πλειοψηφία δεν τα έχουν καν διαβάσει. 

• Το πρώτο μνημόνιο (Μέτρα για την εφαρμογή του μηχανισμού στήριξης της ελληνικής οικονομίας από τα κράτη-μέλη της Ζώνης του ευρώ και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, Νόμος 3845, 64 σελίδες) δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 65 της 6ης Μαΐου 2010. 
• Το δεύτερο (Έγκριση των Σχεδίων Συμβάσεων Χρηματοδοτικής Διευκόλυνσης μεταξύ του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (Ε.Τ.Χ.Σ.), της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Τράπεζας της Ελλάδος, του Σχεδίου του Μνημονίου Συνεννόησης μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Τράπεζας της Ελλάδος και άλλες επείγουσες διατάξεις για τη μείωση του δημοσίου χρέους και τη διάσωση της εθνικής οικονομίας, Νόμος 4046, 574 σελίδες) δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 28 της 14ης Φεβρουαρίου 2012. 

Μεταξύ πρώτου και δεύτερου μνημονίου μεσολάβησαν διαδοχικές εκθέσεις προόδου της εφαρμογής που έδειξαν ότι οι δεσμεύσεις που ανέλαβε η κυβέρνηση για βελτίωση των μακροοικονομικών δεικτών και την εφαρμογή του συμφωνηθέντος μεταρρυθμιστικού προγράμματος δεν υλοποιήθηκαν. Έτσι οδηγηθήκαμε στην κυβέρνηση συνεργασίας που υπέγραψε το δεύτερο μνημόνιο για το οποίο οι εταίροι μας απαίτησαν γραπτές δεσμεύσεις από τα κόμματα όσον αφορά την εφαρμογή των προβλεπόμενων ακόμη και μετά από τις εκλογές. Τέτοιες δεσμεύσεις έχουν υπογράψει μόνο τα δύο μεγάλα κόμματα.

Αλλά θα συνεχίσουμε την ανάλυση σε επόμενη ανάρτηση ...

Κρίση και τσιγάρο

Το ακόλουθο άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 4 Απριλίου 2012.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ 
Κρίση και τσιγάρο 
γράφει ο Παναγιώτης Αλεβαντής* 


Επιβαρύνουν την τσέπη τους σήμερα. Επιβαρύνουν την υγεία τους μακροπρόθεσμα. Και σε λίγο, εξαιτίας της κατάρρευσης των ασφαλιστικών ταμείων, είναι πολύ πιθανόν οι καπνιστές να μην καλύπτονται από ασφάλιση υγείας …

Τα οικονομικά προβλήματα που προκαλεί η κρίση βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη. Όμως, συχνά στις συζητήσεις με καπνιστές, ανακύπτει το ερώτημα: αφού αντιμετωπίζεις οικονομικά προβλήματα γιατί δεν κόβεις το κάπνισμα; Θα εξοικονομήσεις κάποια χρήματα σήμερα και το κυριότερο θα μειώσεις κατά πολύ τις πιθανότητες να προσβληθείς από τις τρεις σοβαρότερες ασθένειες που επιβαρύνουν την υγεία. Τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τις νεοπλασίες, δηλαδή τους καρκίνους. Και τα προβλήματα του αναπνευστικού συστήματος.

Ένας καπνιστής που καταναλώνει δύο πακέτα τσιγάρα των 3,5 ευρώ την ημέρα θα μπορούσε, αν σταματούσε, να εξοικονομήσει γύρω στα 200 ευρώ το μήνα ή 2500 ευρώ το χρόνο. Θυμάμαι το θείο μου που απήγγειλε ένα ποιηματάκι το οποίο, σύμφωνα με την παράδοση είχε αναρτήσει κάποιος έξω από την πόρτα του σπιτιού του: 

Ο έτη τεσσαράκοντα μηδέποτε καπνίσας, 
το δε μη δαπανώμενο κατ’ έτος εκτοκίσας, 
τέτοια οικία αποκτά, 
προσέτι δε και έτη 
στον βίο του προσθέτει! 

Πέρα όμως από το βραχυπρόθεσμο οικονομικό όφελος που όπως είπαμε είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε εποχές κρίσης, υπάρχει και το μακροπρόθεσμο όφελος. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το κάπνισμα προκαλεί περισσότερα προβλήματα υγείας από το αλκοόλ, τα ναρκωτικά, την αρτηριακή πίεση, την παχυσαρκία και την χοληστερόλη. Κάθε χρόνο περίπου 650.000 άτομα πεθαίνουν πρόωρα στην ΕΕ από αιτίες που συνδέονται με το κάπνισμα – περισσότερα από τον πληθυσμό της Μάλτας ή του Λουξεμβούργου (στοιχεία της ΠΟΥ). Επίσης, εκτιμάται ότι το κάπνισμα επηρεάζει αρνητικά την οικονομία, δεδομένου ότι οι δαπάνες τις οποίες συνεπάγεται στις χώρες της ΕΕ ανέρχονται σε τουλάχιστον 100 δισ. ευρώ ετησίως.

Για το λόγο αυτό η Ένωση έχει θεσπίσει δεσμευτική νομοθεσία υπό την μορφή δύο οδηγιών. Η πρώτη αφορά την παραγωγή, την παρουσίαση και την πώληση των προϊόντων καπνού (οδηγία 2001/37/ΕΚ). Η δεύτερη αφορά τη διαφήμιση και τη χορηγία υπέρ των προϊόντων καπνού (οδηγία 2003/33/ΕΚ). Παράλληλα η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρεί σταδιακά στην κατάργηση των επιδοτήσεων της καλλιέργειας καπνού, στην επιβολή ειδικών φόρων κατανάλωσης στον καπνό αλλά και σε ενημερωτικές εκστρατείες για να ενθαρρύνει κυρίως τους νέους να κόψουν το κάπνισμα. Στο πλαίσιο της πιο πρόσφατης εκστρατείας κατά του καπνίσματος με τίτλο «Αν το σταματήσεις, δεν σε σταματάει τίποτα!» έχει δημιουργηθεί ένας ιστότοπος που παρέχει εξατομικευμένες συμβουλές και υποστήριξη σε όσους αποφασίσουν να ασχοληθούν σοβαρά με την θανατηφόρα αυτή εξάρτηση (περισσότερες πληροφορίες στη διεύθυνση http://www.stopsmokingcoach.eu/home.ashx?lang=el).

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω το κάπνισμα προκαλεί πολυάριθμα προβλήματα υγείας. Στην πραγματικότητα επηρεάζει όλα σχεδόν τα όργανα του σώματος και προκαλεί σωρεία ασθενειών πολλές από τις οποίες είναι χρόνιες με πρώτες στον κατάλογο τον καρκίνο που πνεύμονα, την αποφρακτική πνευμονοπάθεια και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Από έρευνες που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη, στις οποίες οι επιστήμονες παρακολούθησαν καπνιστές και μη καπνιστές επί 50 συνεχή έτη, προκύπτει ότι οι μη καπνιστές ζουν δέκα χρόνια περισσότερο σε σχέση με τους καπνιστές. Επιπλέον, οι καπνιστές δεν επιβαρύνουν μόνο τη δική τους υγεία αλλά και αυτή των «πλησίον» τους στους οποίους ο καπνός προκαλεί τις ίδιες ασθένειες. Εκτιμάται ότι κάθε χρόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση 79.500 θάνατοι προέρχονται από το παθητικό λεγόμενο κάπνισμα. Να θυμίσουμε ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα είναι η μεγαλύτερη αιτία θανάτου στην Ευρώπη αφού σε αυτά οφείλεται το 40% των θανάτων ανδρών και γυναικών. Το κάπνισμα συμβάλλει ιδιαίτερα στην θνησιμότητα λόγω καρδιαγγειακών νοσημάτων ιδίως σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες όπως η υψηλή χοληστερόλη και η υπέρταση.

Για όλους αυτούς του λόγους το κάπνισμα θεωρείται ως ο σημαντικότερος παράγοντας επιβάρυνσης της υγείας στην Ευρώπη. Οι δαπάνες λόγω του καπνίσματος που αφορούν την υγεία (άμεσες δαπάνες δηλ. νοσοκομειακή περίθαλψη, φάρμακα, περίθαλψη στο σπίτι αλλά και έμμεσες δαπάνες δηλ. απώλεια ανθρώπινου δυναμικού λόγω πρόωρων θανάτων, απώλειες παραγωγικότητας, επιβάρυνση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης λόγω διαφυγόντων εισφορών κλπ.) υπολογίζεται ότι ανέρχονται από 105,83 έως 130,31 δισ. ευρώ ετησίως. Αυτό αντιστοιχεί σε 1% του ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θεωρείται από πολλούς ως συντηρητική εκτίμηση αφού σε άλλες χώρες όπως η Αυστραλία επακριβέστερες μετρήσεις ανεβάζουν το ποσοστό αυτό από 2,1 έως 3,4 % του ΑΕΠ. Έτσι, όποιος κόψει το κάπνισμα δεν εξοικονομεί μόνο χρήματα για το πορτοφόλι του αλλά συμβάλλει γενικότερα και στην ενίσχυση των οικονομικών της πατρίδας παρόλο που φαινομενικά το κράτος θα χάσει κάποια χρήματα από την φορολογία των τσιγάρων.

Επιπλέον, είναι καιρός οι καπνιστές να αναλογιστούν το παράδειγμα των οδηγών που πιάνουν το τιμόνι μεθυσμένοι. Σε πολλές χώρες αν ένας μεθυσμένος οδηγός προκαλέσει ατύχημα η ασφαλιστική εταιρεία ζητά από τον ίδιο να καλύψει τα έξοδα του ατυχήματος, στην ουσία δηλαδή ακυρώνει την ασφαλιστική του κάλυψη. Η κατάρρευση των ασφαλιστικών ταμείων, σε συνδυασμό με τις νέες προειδοποιήσεις που θα περιλαμβάνουν τα πακέτα των τσιγάρων από το 2014 σχετικά με την επιβάρυνση της υγείας από το κάπνισμα, είναι πολύ πιθανόν να οδηγήσουν σε αντίστοιχες αποφάσεις στο μέλλον. Θα είναι τραγικό, τη στιγμή που θα χρειαστεί κάποιος καπνιστής ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, το ταμείο του να τον ενημερώσει ότι δεν μπορεί να καλύψει τα έξοδα μιας ακριβής εγχείρισης ή μιας χημειοθεραπείας επειδή ο άρρωστος αγνόησε επί χρόνια τις προειδοποιήσεις στα πακέτα των τσιγάρων που κατανάλωνε.

Τα παραπάνω αποτελούν βέβαια απλές εικασίες αφού τίποτα δεν έχει προταθεί επίσημα. Αλλά οι αναγνώστες της στήλης ας μην ισχυριστούν ότι δεν προειδοποιήθηκαν …

* Φυσικός, υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com