16 Απριλίου 2019

Περί κυκλοφορίας και τροχαίων

Μια συζήτηση με τον Διοικητή της Τροχαίας Χανίων για τροχαίες παραβάσεις, τροχαία ατυχήματα και το φλέγον κυκλοφοριακό πρόβλημα στα Χανιά
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 16 Απριλίου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-371)

Ενόψει της καλοκαιρινής περιόδου, όταν η κυκλοφορία στα Χανιά γίνεται ανυπόφορη, είχα μια συζήτηση με τον Διοικητή της Τροχαίας Χανίων, τον Αστυνόμο Α’ κ. Ιωάννη Βλαχάκη. Η συζήτηση ξεκίνησε με μια ανασκόπηση των στατιστικών για τους ελέγχους και τις βεβαιωμένες τροχαίες παραβάσεις στα Χανιά.

«Οι στατιστικές δείχνουν ότι η αστυνόμευση στον τομέα της Τροχαίας διατηρείται στα ίδια επίπεδα παρά τη μείωση του προσωπικού» τονίζει ο κ. Βλαχάκης. Μέχρι σήμερα δεν έχει διαπιστωθεί παράβαση με άτομα να καπνίζουν μέσα σε αυτοκίνητο με ανήλικους. Ωστόσο, έχουν μπει πρόστιμα για απόρριψη αποτσίγαρων και σκουπιδιών από αυτοκίνητα.

Πρωταρχικός στόχος της Τροχαίας είναι να διατηρούνται ανοικτοί οι κύριοι οδικοί άξονες εισόδου και εξόδου στην πόλη – Αποκορώνου, Σκαλίδη, Χατζημιχάλη-Γιάνναρη. «Τελευταία, φροντίζουμε να κάνουμε ελέγχους όλο σχεδόν το 24ωρο στην Αποκορώνου όπου γίνονται έργα για να μην μπλοκάρει η κυκλοφορία» προσθέτει ο κ. Βλαχάκης. Ειδική μέριμνα λαμβάνεται το καλοκαίρι ώστε να παραμένει ελεύθερη η Νικηφόρου Φωκά για την στάθμευση των τουριστικών λεωφορείων.

Ωστόσο, είναι προφανές ότι ισχύουν ακόμη αυτά που είχαμε γράψει τον Φεβρουάριο του 2017 στο πλαίσιο της συνομιλίας μας με τον Αστυνομικό Διευθυντή Χανίων κ. Γιώργο Λυμπινάκη (Χ.Ν. 21/2/2017).

Γράφαμε τότε ότι «Η αντιμετώπιση του προβλήματος βρίσκεται στον ανασχεδιασμό της κυκλοφορίας και της στάθμευσης για ολόκληρη την πόλη. Κάτι που αποτελεί πρωταρχική αρμοδιότητα του Δήμου. Σχεδιασμός που να περιλαμβάνει τη δημιουργία χώρων στάθμευσης εκτός πολεοδομικού συγκροτήματος. Χρησιμοποίηση κυκλικής λεωφορειακής γραμμής για την σύνδεση τους με το κέντρο της πόλης. Εγκατάσταση ηλεκτρονικών ενημερωτικών πινάκων με τις διαθέσιμες θέσεις στάθμευσης σε όλους τους χώρους στάθμευσης εντός της πόλης

Δυστυχώς, μέχρι σήμερα το σοβαρό αυτό πρόβλημα δεν έχει αντιμετωπιστεί όπως θα έπρεπε. Η Τροχαία έχει προτείνει κάποια μέτρα στον Δήμο π.χ. «την αναπροσαρμογή της σήμανσης στην πόλη. Όμως δεν μπορούν να γίνουν πολλά, ιδίως όταν διαπιστώνουμε αύξηση των αυτοκινήτων με γεωμετρική πρόοδο» μας λέει ο κ. Βλαχάκης. Μια άλλη πρόταση αφορά την υπηρεσία ελεγχόμενης στάθμευσης και ελέγχου κοινόχρηστων χώρων του Δήμου. Η εν λόγω υπηρεσία έχει αναλάβει τον έλεγχο των παρκόμετρων μετά την κατάργηση της Δημοτικής Αστυνομίας. «Ενδεχομένως θα μπορούσε και αυτή η υπηρεσία να συμβάλλει στην αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού όπως γινόταν στο παρελθόν με την Δημοτική Αστυνομία» λέει ο κ. Βλαχάκης.

Ωστόσο, μπορούν και οι ίδιοι οι πολίτες να βελτιώσουν την κυκλοφορία στα Χανιά. Προσωπικά, επισημαίνω ότι κάθε φορά που κατεβαίνω στα Χανιά, αφήνω συστηματικά το αυτοκίνητο μου στους χώρους στάθμευσης της Ανατολικής Τάφρου, της Ρεγγίνας και στο Δημοτικό Χώρο Στάθμευσης στην Περίδου. Στη συνέχεια κάνω τις δουλειές μου στην πόλη περπατώντας. «Και το περπάτημα κάνει καλό» λέει χαμογελώντας ο κ. Βλαχάκης.

Η συζήτηση γυρίζει στις εμφανείς παραβάσεις που παρατηρούμε καθημερινά γύρω μας. Παράνομες σταθμεύσεις, σε πεζοδρόμια και σε ράμπες ΑμεΑ, επικίνδυνοι ελιγμοί. «Εξετάζουμε όλες τις καταγγελίες, επώνυμες και ανώνυμες» τονίζει ο κ. Βλαχάκης. «Όταν ο πολίτης ζητήσει να μείνει ανώνυμος δεν κοινοποιούμε τα στοιχεία του. Αλλά η καταγγελία θα πρέπει να τεκμηριώνεται. Επεμβαίνουμε ακόμη και σε περιπτώσεις που εντοπίζουμε μέσω ηλεκτρονικών σελίδων ενημέρωσης» προσθέτει.

Ποια είναι η άποψη του διοικητή της Τροχαίας Χανίων για τα τροχαία ατυχήματα; «Θα πρέπει να καθιερωθεί μάθημα οδικής παιδείας από πολύ μικρή ηλικία, ώστε να αναπτυχθεί μια οδική κουλτούρα» είναι η απάντηση. Ο ίδιος επισκέπτεται συχνά σχολεία και μιλάει σε μαθητές. Όμως έχει να αντιπαλέψει με το κακό παράδειγμα που δίνουν οι ίδιοι οι γονείς και γενικά οι ενήλικοι. «Θα έπρεπε να γίνονται μια φορά το μήνα και σεμινάρια για ενήλικες» προσθέτει. Μια μικρή ελπίδα δίνει και το γεγονός ότι σε ετήσια βάση η Εισαγγελία οργανώνει σεμινάρια της Τροχαίας για ανήλικους παραβάτες.

Πολύ χρήσιμη είναι επίσης η δραστηριοποίηση διάφορων εθελοντών και εθελοντικών ομάδων που ασχολούνται με τα τροχαία. Ο Σταύρος Πολέντας πρόεδρος του Συλλόγου Αλληλεγγύης και Αρωγής Οικογενειών Θυμάτων Τροχαίων Δυστυχημάτων Περιφέρειας Κρήτης «Ο Άγιος Χριστόφορος». Ο Γιάννης Λιονάκης, του Εθελοντικού Συλλόγου Πρόληψης Τροχαίων Ατυχημάτων (ΕσυΠΡΟΤΑ) και ο Σύλλογος για την Πρόληψη από τα Τροχαία Ατυχήματα στα Χανιά (Προ.Τ.Α Χανιά). Τέλος, η Βασιλική Δανέλλη Μυλωνά του Ινστιτούτου Οδικής Ασφάλειας Πάνος Μυλωνάς. «Όλοι συμβάλλουν στην ευαισθητοποίηση του κοινού» λέει ο κ. Βλαχάκης. «Και ο κόσμος εισπράττει όλες αυτές τις παρεμβάσεις ως θετικές» προσθέτει.

Το συμπέρασμα που έβγαλα από την συζήτηση ήταν ότι η βελτίωση του κυκλοφοριακού στα Χανιά απαιτεί τολμηρές και ολοκληρωμένες λύσεις κυρίως από το Δήμο αλλά και από εμάς τους πολίτες. Με 30 άτομα προσωπικό η Τροχαία Χανίων, εκτός από τις ανακρίσεις σε περιπτώσεις ατυχημάτων, κάνει ό,τι είναι ανθρωπίνως δυνατό για να αντιμετωπίσει μια σειρά από καθημερινά προβλήματα. Όπως τροχαίες παραβάσεις, ρύθμιση της κυκλοφορίας σε έργα και ατυχήματα, σε αθλητικές εκδηλώσεις, διαδηλώσεις και πορείες, ακόμη και σε επισκέψεις υψηλών προσώπων.

Διαπιστώσατε μια τροχαία παράβαση;
Οι τεκμηριωμένες, επώνυμες ή ανώνυμες καταγγελίες για τροχαίες παραβάσεις μπορούν να γίνονται τηλεφωνικά στο 100 ή με ηλεκτρονικό μήνυμα στις διευθύνσεις: ttchanion@astynomia.gr ή adchanion@astynomia.gr. Επισημαίνω ότι οι πινακίδες των αυτοκινήτων ΔΕΝ θεωρούνται προσωπικά δεδομένα σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μου το επιβεβαίωσε και η Ένωση Καταναλωτών «Η Ποιότητα της Ζωής» (ΕΚΠΟΙΖΩ) αναφέροντας ότι «η πινακίδα δεν περιλαμβάνεται στην εικόνα του προσώπου, ούτε προσβάλει». Αντίθετα, ισχύει η προστασία των δεδομένων ταυτότητας του καταγγέλλοντος που έχει κάνει επώνυμη καταγγελία και έχει ζητήσει να μην κοινοποιηθεί η ταυτότητά του. Π. Αλ.

Παραβάσεις αντικοινωνικής οδικής συμπεριφοράς
Εκτός από τα χρηματικά πρόστιμα, οι εξής παραβάσεις τιμωρούνται με επιτόπου αφαίρεση πινακίδων και άδειας κυκλοφορίας για δύο μήνες:
  1. Χρήση κινητού τηλεφώνου (χωρίς ακουστικά ασύρματης επικοινωνίας ή χωρίς να είναι αυτό τοποθετημένο σε ειδική θέση για ανοικτή ακρόαση).
  2. Στάθμευση μπροστά σε ράμπες διάβασης ή σε θέσεις στάθμευσης ΑμεΑ.
  3. Χρήση της Λωρίδας Έκτακτης Ανάγκης (Λ.Ε.Α.) έστω και για ελάχιστο χρόνο.
  4. Φορτηγά ή λεωφορεία που κινούνται συνεχώς στην αριστερή λωρίδα και προσπερνούν αιφνιδιάζοντας τους κινούμενους σε αυτήν.
  5. Απόρριψη αντικειμένων που ρυπαίνουν ή που μπορούν να προκαλέσουν πυρκαγιά ή ατύχημα (π.χ. τσιγάρα).
  6. Όταν δεν χρησιμοποιείται ζώνη ασφαλείας ή προστατευτικό κράνος.
  7. Όταν δεν χρησιμοποιούνται τα ειδικά μέσα συγκράτησης και προστασίας κατά τη μεταφορά παιδιών.
Αν υπάρχει υποτροπή μέσα σε διάστημα έξι (6) μηνών, η άδεια οδήγησης αφαιρείται για διπλάσιο χρονικό διάστημα και ο παραβάτης υποχρεούται σε επανεξέταση για την επαναχορήγησή της. (Νόμος 4530/2018)

Επίσης αφαιρείται η άδεια οδήγησης επί 2 μήνες στις περίπτωσεις:
  • Παραβίασης ερυθρού σηματοδότη
  • Υπέρβασης ορίων ταχύτητας
  • Μη διακοπής πορείας ή παραβίασης φράγματος ισόπεδης σιδηροδρομικής διάβασης

11 Απριλίου 2019

Πολίτες και παραβάσεις της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας

Πέμπτη 11 Απριλίου 2019. 26ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε συνοπτικά σε μερικούς ακόμη τρόπους παρέμβασης των πολιτών σε περίπτωση παραβάσεων της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.




Καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μόνο για θέματα που αφορούν τομείς αποκλειστικής ή συντρέχουσας αρμοδιότητας της Ένωσης (όχι υποστηρικτικής π.χ. αντικαπνιστική νομοθεσία, εκπαίδευση, πολιτική προστασία) και για συγκεκριμένες οδηγίες ή κανονισμούς.
  • Υποβάλλονται ακολουθώντας συγκεκριμένη διαδικασία (διαδικτυακά).
    • σε 15 εργάσιμες ημέρες απάντηση της Επιτροπής
    • σε 12 μήνες εξέταση και είτε διαδικασία επί παραβάσει, είτε πιέσεις με άλλον τρόπο.
  • η διαδικασία επί παραβάσει μπορεί να οδηγήσει σε καταδίκη του Κράτους μέλους (το οποίο αν δεν συμμορφωθεί θα πρέπει να καταβάλλει ημερήσιο πρόστιμο …) – είναι χρονοβόρος διαδικασία αλλά αποτελεσματική διαδικασία (π.χ. εφαρμογή νομοθεσίας περί αποβλήτων)
  • Οι έμμεσες πιέσεις επίσης φέρνουν αποτελέσματα … (π.χ. σήμανση τσιγάρων).
Αν η Επιτροπή δεν απαντήσει ή απαντήσει με μη ικανοποιητικό τρόπο δυνατότητα υποβολής καταγγελίας στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή (Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια, Emily O'Reilly).
  • Διορίζεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο οποίο και αναφέρεται
  • Καλεί την Επιτροπή (ή άλλο θεσμικό όργανο που δεν απάντησε) να εξηγήσει τους λόγους.
  • Αν δεν παρασχεθούν επαρκείς εξηγήσεις η πράξη της Επιτροπής χαρακτηρίζεται ως κακοδιοίκηση και το θεσμικό όργανο καλείται να επανορθώσει
  • Η υπόθεση αναφέρεται και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που έχει άλλους τρόπους πίεσης (π.χ. περικοπή του προϋπολογισμού ή και έλεγχος της εκτέλεσής του).
Τελευταία δυνατότητα η υποβολή αναφοράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
  • Ηλεκτρονική υποβολή
  • Εξέταση από την Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
  • Ενδεχομένως πρόσκληση του καταγγέλοντος να παρέμβει κατά την Συνεδρίαση
  • Πρόσκληση της Επιτροπής ή/και του Συμβουλίου να ενεργήσει ή απάντηση ότι πρόκειται για αρμοδιότητα του Κράτους μέλους (αναφορά στον Εθνικό Συνήγορο του πολίτη)

04 Απριλίου 2019

Πως μπορείτε να επηρεάσετε τις αποφάσεις στην ΕΕ

Πέμπτη 4 Απριλίου 2019. 25ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε συνοπτικά στους τρόπους παρέμβασης των πολιτών και των οργανωμένων συμφερόντων στις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.




02 Απριλίου 2019

Διδάγματα από τις καταστροφές

Που οδηγεί η έλλειψη συντήρησης, τα υπερκοστολογημένα χωματουργικά, οι παράνομες αμμοληψίες και η φιλοσοφία του «εδώ και τώρα» …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 2 Απριλίου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-370)

Όλοι και όλες παρακολουθήσαμε σε ζωντανή μετάδοση την κατάρρευση της γέφυρας του Κερίτη. Ένα ιστορικό μνημείο καταστράφηκε μέσα σε λίγα λεπτά. Είχε κατασκευαστεί το 1910 μετά από εντολή του Ελευθερίου Βενιζέλου που είχε κινδυνέψει να πνιγεί προσπαθώντας να περάσει τον ποταμό. Αποτέλεσε επίσης τόπο θυσίας, αφού εκεί την 1η Αυγούστου του 1941 οι ναζιστικές δυνάμεις κατοχής εκτέλεσαν 108 πατριώτες.

Παράλληλα, από τις έντονες βροχοπτώσεις καταστράφηκαν πολλοί δρόμοι και άλλες υποδομές καθώς και καλλιέργειες. Από τα όσα προηγήθηκαν αλλά και όσα ακολούθησαν τις καταστροφές νομίζω ότι μπορούν να εξαχθούν ορισμένα διδάγματα.

Όλα τα ανθρώπινα κατασκευάσματα χρειάζονται συντήρηση. Τα κτήρια, οι κήποι, τα αυτοκίνητα, τα αεροπλάνα, τα πλοία, οι κάθε είδους μηχανές, οι δρόμοι και φυσικά οι γέφυρες. Φαίνεται ότι οι εργασίες συντήρησης της γέφυρας του Κερίτη είχαν καθυστερήσει, με αποτέλεσμα να μην έχουν ολοκληρωθεί πριν από την έντονη βροχόπτωση.

Κατά τη γνώμη μου, οι καταστροφές των επαρχιακών δρόμων αλλά και οι κατολισθήσεις στον ΒΟΑΚ έδειξαν επίσης ότι οι μελέτες και οι κατασκευές των έργων δεν είχαν λάβει υπόψη τους τη σύσταση των εδαφών. Αναρωτιέμαι επίσης κατά πόσον είχαν μελετηθεί ενδελεχώς τα απαραίτητα χωματουργικά έργα κι αν είχαν εκτελεστεί σωστά.

Όταν έκτιζα το σπίτι μου στις Βρυξέλλες, ο φίλος μηχανικός που με βοήθησε (πρώην στέλεχος του γραφείου Δοξιάδη ο οποίος είχε μελετήσει και επιβλέψει μεγάλα έργα εντός και εκτός Ελλάδος) μου είχε επισημάνει: «προσοχή στα χωματουργικά, αφού αποτελούν συχνά αντικείμενο αυθαίρετων εκτιμήσεων και υπερβάσεων του προϋπολογισμού!».

Ένα άλλο ζήτημα που έθιξε και ο Κώστας Συνολάκης, καθηγητής Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών και Παράκτιας Μηχανικής του Πολυτεχνείου Κρήτης είναι η ανθεκτικότητα των κατασκευών. Δυστυχώς, τα δημόσια έργα δεν κατασκευάζονται με στόχο να αντέξουν 50 ή 100 χρόνια. Και πώς θα ήταν δυνατόν να γίνει κάτι τέτοιο όταν δεν συλλέγονται χρονοσειρές δεδομένων και μετρήσεων που θα επέτρεπαν να σχεδιαστεί αυτή η ανθεκτικότητα.

Σε μια πρόσφατη ομιλία του στο Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας στην Κηφισιά, με θέμα «Η κλιματική αλλαγή και οι παραλίες της Ελλάδος», ο κ. Συνολάκης επεσήμανε αυτά ακριβώς τα δύο προβλήματα. «Για πενήντα χρόνια; Ποιος ζει ποιος πεθαίνει …Εδώ οι άνθρωποι θέλουν κάτι άμεσο!» είναι η αντίδραση των υπευθύνων, Οι οποίοι καλούνται να σχεδιάσουν αντιπλημμυρικά έργα και έργα προστασίας και αναγέννησης των παραλιών της Κρήτης που σιγά-σιγά εξαφανίζονται …

Να λοιπόν που οι άνθρωποι, οι οποίοι ήθελαν κάτι άμεσο ξεκίνησαν και έφτιαξαν μια «ιρλανδική» διάβαση στον ποταμό Κερίτη δίπλα στην κατεστραμμένη γέφυρα. Κινητοποιώντας χωματουργικά μηχανήματα και με προσωπική εργασία έφτιαξαν μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο την διάβαση για να «εξυπηρετηθούν». Χωρίς μελέτη ούτε και συνεννόηση με τις αρχές. Λίγες μέρες μετά τη διάβαση αυτή την κατέστρεψε και πάλι ο ποταμός όταν ενέσκηψε νέα κακοκαιρία …

Πολλοί επαίνεσαν την πρωτοβουλία αυτή των κατοίκων που κινητοποιήθηκαν χωρίς να περιμένουν την βραδυκίνητη κρατική μηχανή. Μερικοί άφησαν μάλιστα να υπονοηθεί ότι οι καθυστερήσεις ίσως να οφείλονται στα μικροσυμφέροντα όσων εμπλέκονται στα δημόσια έργα … Μάλιστα, για το θέμα αυτό ο αντιπεριφερειάρχης Απόστολος Βουλγαράκης κατέθεσε μηνυτήρια αναφορά στον Εισαγγελέα.

Ωστόσο, τα πραγματικά προβλήματα στις κοίτες των ποταμών σχετίζονται με τις αμμοληψίες και τον περιορισμό της ροής του νερού από τις παράνομες καταλήψεις της κοίτης και τις αυθαίρετες κατασκευές. Στα προβλήματα που δημιουργούν οι ανεξέλεγκτες αμμοληψίες αναφέρθηκε τόσο ο αντιπεριφερειάρχης Απόστολος Βουλγαράκης όσο και ο καθηγητής Συνολάκης. Ο πρώτος είπε ότι σε αυτές οφείλεται εν μέρει και η κατάρρευση της γέφυρας …

Ενώ ο καθηγητής Συνολάκης τις συνέδεσε με την σταδιακή εξαφάνιση των παραλιών της Κρήτης, οι οποίες δεν τροφοδοτούνται πλέον με φερτά υλικά. Πρόκειται για πολύ σοβαρό πρόβλημα για ένα νησί που στηρίζει μεγάλο μέρος της οικονομίας του στον τουρισμό …

Η ιστορία της «ιρλανδικής» διάβασης του Κερίτη αποτελεί μια μικρογραφία του τρόπου με τον οποίο προσεγγίζουμε ως κοινωνία ακόμη και τα σοβαρά προβλήματα. Δεν φροντίζουμε να κατανοήσουμε τα φαινόμενα που προκαλούν τις καταστροφές. Δεν μελετούμε τις λύσεις που θα μας επιτρέψουν να αποφύγουμε τέτοιες καταστροφές στο μέλλον. Και δεν συγκεντρώνουμε μετρήσεις και δεδομένα για να μπορούμε να σχεδιάσουμε καλύτερα το μέλλον.

Το αποτέλεσμα είναι ακόμη και σε επίπεδο δημοσίου να ενεργούμε λίγο-πολύ όπως οι κάτοικοι που έφτιαξαν την «ιρλανδική» διάβαση στον Κερίτη. Υιοθετώντας λύσεις «του ποδαριού» που δεν θα αντέξουν σε βάθος χρόνου – ιδίως τώρα που είναι πια γνωστό ότι η κλιματική αλλαγή μας έχει προφτάσει …

Υπάρχει λύση; Φυσικά και υπάρχει! Αρκεί να αποφασίσουμε να ακούσουμε τους ειδικούς και να σχεδιάσουμε ανθεκτικές και μακροχρόνιες αντί για προσωρινές και πρόχειρες λύσεις … Που σε λίγο καιρό θα καταστραφούν κι αυτές από κάποια θεομηνία …

28 Μαρτίου 2019

Μα τι κάνουν επιτέλους οι Ευρωβουλευτές;

Πέμπτη 28 Μαρτίου 2019. 24ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε συνοπτικά στις υποχρεώσεις και τα καθήκοντα των Ευρωβουλευτών.




26 Μαρτίου 2019

Για τις ευρωπαϊκές εκλογές

Δυο λόγια για την ανάγκη ενημέρωσης σχετικά με τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης που συναποφασίζονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και μας αφορούν όλους και όλες …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 26 Μαρτίου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-369)

Γιορτάσαμε χτες την επέτειο της Επανάστασης του 1821. Ωστόσο, η 25η Μαρτίου είναι και μια άλλη πολύ σημαντική επέτειος, αφού την ημέρα αυτή, το 1957, υπογράφηκε στη Ρώμη η Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας. Στην οποία η χώρα μας έγινε πλήρες μέλος την 1η Ιανουαρίου 1981. Και η οποία λίγα χρόνια αργότερα μετεξελίχθηκε στην σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση …

«Και τι μας ενδιαφέρει», θα μου πείτε, «αυτή η επέτειος;» Φέτος ειδικά, θα έπρεπε να μας απασχολήσει πολύ περισσότερο από άλλες χρονιές, μιας και σε δύο ακριβώς μήνες θα κληθούμε να επιλέξουμε τις γυναίκες και τους άνδρες που θα μας εκπροσωπήσουν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Όπου θα συναποφασίζουν, μαζί με το Συμβούλιο Υπουργών, για μια σειρά από νομοθετικές πράξεις που ρυθμίζουν ένα μεγάλο μέρος της καθημερινότητάς μας.

Αυτό συμβαίνει γιατί η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μια ένωση κρατών που έχουν εκχωρήσει ένα μέρος της εθνικής τους κυριαρχίας σε μια υπερεθνική οντότητα. Κι αυτό με βάση τις Συνθήκες οι οποίες προβλέπουν τις αρχές, τους τομείς πολιτικής στους οποίους ασκεί αρμοδιότητα η Ένωση, τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και τα θεσμικά της όργανα – στα οποία περιλαμβάνεται και δικαστήριο για την επίλυση των διαφορών.

Σε μια δημοσκόπηση του Ευρωβαρόμετρου που έγινε τον περασμένο Σεπτέμβριο οι Έλληνες απάντησαν σε ποσοστό πάνω από 50% ότι αυτό που θα τους παρακινούσε να πάνε να ψηφίσουν στις Ευρωεκλογές της 26ης Μαΐου θα ήταν αν είχαν καλύτερη ενημέρωση για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον αντίκτυπό της στην καθημερινή τους ζωή.

Σε αυτό το πλαίσιο κάθε Πέμπτη λίγο μετά τις 13:30 στην εκπομπή «Και μία και δύο» το δημοτικό ραδιόφωνο της Αθήνας (Αθήνα984) αφιερώνει ένα 12λεπτο σε θέματα που αφορούν την Ευρώπη των πολιτών. Η εκπομπή αναμεταδίδεται και από το δημοτικό ραδιόφωνο της Θεσσαλονίκης (FM100), ενώ τα σχετικά αποσπάσματα αναρτώνται στο ιστολόγιο alevantis.blogspot.com.

Όποιος παρακολουθεί συστηματικά τις ειδήσεις θα έχει καταλάβει ότι η Ένωση επηρεάζει σίγουρα την καθημερινότητα όλων μας. Δυστυχώς, συχνά η εικόνα που δίνουν τα μέσα ενημέρωσης αλλά και η κυβέρνηση είναι μάλλον αρνητική. Αντιρρήσεις στην αύξηση του κατώτατου μισθού. Εμπόδια στη ρύθμιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Απαιτήσεις για υπερβολικά πρωτογενή πλεονάσματα και υψηλή φορολογία.

Ωστόσο, αυτά είναι ένα πολύ μικρό μέρος της δράσης της Ένωσης και μάλιστα σε έναν τομέα – τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών – όπου, αλίμονο, η αρμοδιότητα ανήκει στα κράτη μέλη και σε ένα άτυπο όργανο, το Eurogroup, που δεν προβλέπεται στις Συνθήκες και δεν υπάγεται στον δημοκρατικό έλεγχο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου!

Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα της Ένωσης. Ότι είναι ένα μισοτελειωμένο έργο που βρίσκεται σε εξέλιξη. Μάλιστα ο πρωτεργάτης της ευρωπαϊκής ενοποίησης, ο Ζαν Μονέ, λέει στα Απομνημονεύματά του ότι «η Ευρώπη θα φτιαχτεί μέσα από τις κρίσεις και θα αποτελέσει το άθροισμα των λύσεων που θα δοθούν σε αυτές. Ωστόσο, θα πρέπει να προταθούν οι εν λόγω λύσεις και να εφαρμοστούν».

Μερικά παραδείγματα αποφάσεων που ελήφθησαν μετά από κρίσεις. Μετά την χρηματοπιστωτική κρίση, δημιουργήθηκε η τραπεζική ένωση και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας. Ενώ παράλληλα θεσπίστηκε το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο για τον στενότερο έλεγχο των δημοσιονομικών πολιτικών των κρατών μελών. Μετά τις μεγάλες πλημμύρες στην κεντρική Ευρώπη το 2005 και το 2006 δημιουργήθηκε το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την στήριξη των χωρών που πλήττονται από μεγάλες καταστροφές.

Ακόμη όμως και οι παραπάνω τομείς χρειάζονται συμπλήρωση – π.χ. η τραπεζική ένωση πρέπει να συμπληρωθεί με ένα σύστημα ασφάλισης των καταθέσεων και με μέτρα εναρμόνισης για να είναι δυνατή η καλύτερη εποπτεία των τραπεζών σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, και η καθημερινή λειτουργία της Ένωσης, ακόμη και σε τομείς που λειτουργούν υποδειγματικά, χρειάζεται τη λήψη αποφάσεων.

Για παράδειγμα μέχρι τέλος του έτους θα πρέπει να έχει συμφωνηθεί το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για την περίοδο 2021-2027, με βάση το οποίο θα αποφασιστεί η χρηματοδότηση σειράς τομέων και πολιτικών χαρακτηριστικότερα των οποίων είναι: η πολιτική συνοχής (π.χ. ΕΣΠΑ, Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, Erasmus+). Η κοινή γεωργική και αλιευτική πολιτική, το περιβάλλον και η κλιματική αλλαγή. Η εσωτερική αγορά, η έρευνα και η καινοτομία (π.χ. πρόγραμμα Ορίζων, στήριξη Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων). Η εσωτερική ασφάλεια, η προστασία των συνόρων και το μεταναστευτικό. Και η αντιμετώπιση καταστροφών και ανθρωπιστικών κρίσεων.

Όλα τα παραπάνω συναποφασίζονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο Υπουργών. Οι κοινοβουλευτικές επιτροπές προτείνουν συχνά κρίσιμης σημασίας τροπολογίες που βελτιώνουν σημαντικά τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Γι’ αυτό και ο ρόλος των ευρωβουλευτών είναι κρισιμότατος. Αν ενημερωθούν σωστά (από μεμονωμένους πολίτες ή από οργανωμένες συλλογικότητες) μπορούν να προτείνουν, στο πλαίσιο των κοινοβουλευτικών επιτροπών, επίκαιρες τροπολογίες στις νομοθετικές προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Επιπλέον, η κινητοποίησή τους για θέματα κρίσιμης εθνικής σημασίας και η υποβολή εκ μέρους τους κοινοβουλευτικών ερωτήσεων συμβάλλει αναμφισβήτητα στον περιορισμό του δημοκρατικού ελλείμματος που χαρακτηρίζει την πολύπλοκη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αυτοί είναι οι βασικοί λόγοι που δεν πρέπει να αγνοήσουμε τις επερχόμενες ευρωπαϊκές εκλογές. Αν θέλουμε μια καλύτερη, πιο ανθρώπινη Ευρωπαϊκή Ένωση που να ακούει τους πολίτες, θα πρέπει με τη μαζική συμμετοχή μας να νομιμοποιήσουμε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αποκλείοντας ακραίους, αντιευρωπαϊκούς σχηματισμούς που επιδιώκουν την αποδυνάμωση της Ένωσης και ίσως την διάλυσή της …

Ευρωπαϊκές εκλογές 2019
Αυτή τη φορά ψηφίζω
Τι κάνει η Ευρώπη για μένα

21 Μαρτίου 2019

Οράματα και αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Πέμπτη 21 Μαρτίου 2019. 23ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε συνοπτικά στους στόχους και τις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.



Απόσπασμα από την «Ωδή στη χαρά» το ποιήμα του Friedrich Schiller που μελοποίησε ο Ludwig van Beethoven και αποτελεί τον Ύμνο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (σε μετάφραση Έλενας Αναστασάκη)

Χαρά, κάλλος θείας φεγγοβολής
Κόρη των Ηλυσίων,
Εισβάλλουμε μεθυσμένοι από φωτιά,
Ουράνια, στον ιερό σου τόπο.
Εσύ ενώνεις με τα μάγια σου
Εκείνα που χώρισε η δύναμη του συρμού·
Όλοι οι άνθρωποι γίνονται αδέλφια,
Όπου πλανάται η ανάλαφρη φτερούγα σου.

Εκείνος που του χαμογέλασε η τύχη
Να’ ναι φίλος ενός φίλου,
Εκείνος που κατέκτησε μία καλοσυνάτη γυναίκα,
Ας σμίξει εδώ τη χαρά του με τη δική μας!
Ναι – όποιος έχει σ’ αυτή τη γη έστω και μία ψυχή
Που να μπορεί να την πει δική του!
Και οι άλλοι ας φύγουνε λαθραία
Θρηνώντας που δεν ανήκουν σ’ αυτή την κοινότητα.

Στις 13 Μαΐου 1954 ο σουηδός Ντάγκ Χάαμαρχουελντ (Dag Hammarskjöld) έκλεισε την ομιλία του στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϋ λέγοντας τα εξής: «Κάποιος είπε ότι ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών δεν φτιάχτηκε για να μας πάει στον παράδεισο αλλά για να μας σώσει από την κόλαση». Το ίδιο μπορεί να λεχθεί και για την Ευρωπαϊκή Ένωση, οποία, από το 1951 (όταν δημιουργήθηκε η Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα) έχει εξασφαλίσει την ειρήνη στην Δυτική Ευρώπη – από την οποία, ας μην ξεχνούμε άρχισαν δύο παγκόσμιοι πόλεμοι.

Τι είναι στ’ αλήθεια η Ευρωπαϊκή Ένωση; Ένα πρόταγμα σε εξέλιξη
  • Ένωση κρατών που έχουν εκχωρήσει ένα μέρος της κυριαρχίας τους σε μια υπερεθνική οντότητα
  • Στηρίζεται στο κράτος δικαίου (Συνθήκες) και σε Θεσμικά όργανα (και Δικαστήριο)
  • Προωθεί τα ανθρώπινα δικαιώματα, την δημοκρατία και τη γλωσσική πολυμορφία
  • Και έχει στόχους
    • Την ειρηνική συνύπαρξη των λαών
    • Την οικονομική ενοποίηση και την δημιουργία μιας Ενιαίας Αγοράς
    • Την επιστημονική και τεχνολογική πρόοδο
    • Την προστασία του περιβάλλοντος, την ανακατανομή των πόρων, την κοινωνική και εδαφική συνοχή και τέλος την αλληλεγγύη
  • Ιδιαίτερη σημασία έχει το ευρωπαϊκό μοντέλο επίλυσης διαφορών
Βασικές αρχές
  • Οι τέσσερεις ελευθερίες διακίνησης
    • Εμπορεύματα, Πρόσωπα, Υπηρεσίες, Κεφάλαια
  • Οι τρεις αρχές
    • Δοτή αρμοδιότητα, Επικουρικότητα, Αναλογικότητα
  • Λήψη αποφάσεων με ειδική πλειοψηφία για τις περισσότερες εκχωρηθείσες αρμοδιότητες
    • Αλλά για όλες τις υπόλοιπες Ομοφωνία

19 Μαρτίου 2019

Σκέψεις για το μέλλον

Η ρητορική μίσους, οι εκστρατείες παραπληροφόρησης, το πνεύμα διχασμού και η κλιματική αλλαγή απαιτούν αλλαγή νοοτροπίας …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 19 Μαρτίου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-368)

Όταν υπηρετούσα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η υπηρεσία εκπαίδευσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής οργάνωνε εβδομαδιαίες διαλέξεις με διακεκριμένους ομιλητές κατά την μεσημεριανή διακοπή. Σε μία από αυτές είχα την ευκαιρία να ακούσω τον αείμνηστο Κορνήλιο Καστοριάδη να μιλάει για τον πόλεμο.

Τι ωθεί μια κοινωνία να αποφασίσει να επιτεθεί εναντίον μιας άλλης; Είναι μόνο τα οργανωμένα συμφέροντα που αποζητούν την εκμετάλλευση κάποιων πλουτοπαραγωγικών πόρων; Είναι η ανάγκη για επέκταση λόγω αύξησης του πληθυσμού; Είναι ένας παράφρων ηγέτης που παρασύρει έναν ολόκληρο λαό σε, συχνά καταστροφικές, περιπέτειες;

Θυμάμαι τον Καστοριάδη να εξηγεί πως όλα αυτά δεν δικαιολογούν τον φιλοπόλεμο παροξυσμό μιας κοινωνίας. Όπως και κάποια μεμονωμένα άτομα, έτσι και οι κοινωνίες αναπτύσσουν κάποια στιγμή συμπεριφορές σχιζοφρενικού τύπου, όπου κανείς δεν σκέπτεται λογικά το γενικό μακροπρόθεσμο συμφέρον. Και ξεκινούν πολέμους οι οποίοι κατά κανόνα τις οδηγούν σε καταστροφή.

Ποια είναι τα πρώιμα συμπτώματα μιας τέτοιας ψυχολογικής κατάστασης; Η μελέτη της ιστορίας και η παρατήρηση της επικαιρότητας μας βοηθά νομίζω να τα εντοπίσουμε να αναπτύσσονται σιγά-σιγά γύρω μας. Ο αντισημιτισμός, η ισλαμοφοβία, ο ρατσισμός συνδέονται με μια ρητορική μίσους που ολοένα και αυξάνεται. Ταυτόχρονα, υπερτονίζεται η εθνική καταγωγή της κοινωνίας που πρέπει να είναι ομογενής και να μην επιμολύνεται από ξένα στοιχεία.

Παράλληλα, εντείνονται οι εκστρατείες παραπληροφόρησης προπαγανδιστικού τύπου. Τα σύγχρονα μέσα μαζικής επικοινωνίας μαζί με τις εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης επιτείνουν το πανάρχαιο φαινόμενο των ψευδών ειδήσεων. Οι ψευδείς ειδήσεις (fake news) δικαιολογούσαν τις διώξεις των πρώτων χριστιανών, κι αργότερα τα πογκρόμ των εβραίων ή και των μουσουλμάνων.

Τα περισσότερα μέσα μαζικής ενημέρωσης εκμεταλλεύονται αυτές τις καταστάσεις για να αυξήσουν τις κυκλοφορίες τους – ή τα κλικ στις ιστοσελίδες τους. Πολλοί πολιτικοί υιοθετούν επίσης αυτές τις ακραίες θέσεις για να αυξήσουν την δημοφιλία τους με απώτατο στόχο να κατακτήσουν την εξουσία. Με αποτέλεσμα, να παγιδεύονται στη συνέχεια στις ίδιες τους τις υποσχέσεις – ακόμη κι αν δεν τις πίστεψαν στην αρχή –και να πρέπει να τις υλοποιήσουν …

Μέσα σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας, φόβου και ψευδών ειδήσεων ευδοκιμούν οι κήρυκες της «ισχυρής ηγεσίας» και της «ενός ανδρός αρχής». Ακολουθεί σχεδόν πάντα η εγκαθίδρυση μιας αυταρχικής ολιγαρχικής κυβέρνησης, μιας δικτατορίας. Όσοι τολμούν να εκφράσουν αντιρρήσεις στην καλύτερη περίπτωση διώκονται και στην χειρότερη εξοντώνονται. Πολλοί φεύγουν στο εξωτερικό περιμένοντας την πτώση του καθεστώτος – όμως μπορεί να καθυστερήσει ακόμη και δεκαετίες.

Αν το καθεστώς έχει οικονομική ευχέρεια θα αρχίσει να εξοπλίζεται. Για να αντιμετωπίσει έναν συχνά φανταστικό εχθρό. Αν τα οικονομικά δεν είναι ανθηρά θα προτιμήσει να φτωχύνουν οι πολίτες του προκειμένου να πληρώσει τις υπέρογκες δαπάνες των εξοπλιστικών του προγραμμάτων. Κι όταν νοιώσει πως έφτασε το πλήρωμα του χρόνου θα επιτεθεί χωρίς έλεος.

Στηριζόμενο σε κάποιες κοινωνικές ομάδες ευνοημένων που είναι έτοιμες να πολεμήσουν για να διατηρήσουν τα προνόμιά τους … Ή σε κάποιους ανόητους που θα παρασυρθούν εύκολα από τις ψευδαισθήσεις, τις οποίες τους έχει δημιουργήσει η χρόνια προπαγάνδα του καθεστώτος …

Παρατηρώ το πνεύμα διχασμού που επικρατεί στη σύγχρονη Ελλάδα. Το «ή αυτοί ή εμείς» έχει γίνει πλέον σύνθημα όλων των παρατάξεων. Ακόμη και όσοι ή όσες κηρύττουν την ανάγκη μιας εθνικής «συναίνεσης» θα είναι οι πρώτοι που θα την αποφύγουν αν αποκτήσουν την εξουσία. Κι αυτό γιατί έτσι πολιτεύτηκαν στο παρελθόν όταν βρισκόταν στα πράγματα. Για να μη μιλήσουμε για τις ακραίες ομάδες κάθε είδους …

Παρατηρώ επίσης την πορεία των χωρών που βρίσκονται στην άμεση γειτονιά μας. Οι εξωπραγματικές απαιτήσεις, η πολεμοκάπηλη ρητορική, οι υπερβολικοί εξοπλισμοί δεν αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας … Και σε όλα αυτά προστίθεται και ένας ακόμη εξαιρετικά σοβαρός παράγοντας. Η κλιματική αλλαγή

Με τις καταστροφές που θα επιφέρει θα προκαλέσει τεράστιες μετακινήσεις πληθυσμών λόγω έλλειψης νερού και καλλιεργήσιμης γης. Και φαίνεται πως τα φαινόμενα εξελίσσονται πολύ πιο γρήγορα από τις όποιες προβλέψεις μπορούν να κάνουν οι επιστήμονες – ιδίως στην Ελλάδα όπου η έλλειψη συστηματικών μακροχρόνιων παρατηρήσεων δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τις προβλέψεις. Ενώ οι αρμόδιοι για την ενίσχυση των υποδομών δεν είναι σε θέση να σκεφτούν μακροπρόθεσμα – η ανθεκτικότητα για τα επόμενα 50 ή τα 100 χρόνια που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ως παράμετρος σχεδιασμού φαντάζει μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας στους περισσότερους …

Υπάρχει ελπίδα; Έχει μέλλον η χώρα μας και ο ελληνισμός; Ή πρέπει να αναφωνήσουμε όπως ορισμένοι ότι «Finis Graeciae»; Την απάντηση μπορούμε να την δώσουμε μόνον εμείς οι ίδιοι. Όπως την δώσαμε και πολλές φορές στο παρελθόν. Όταν ενωμένοι αντιμετωπίσαμε μεγάλους κινδύνους. Ή αντίθετα όταν διχασμένοι ηττηθήκαμε κατά κράτος και υποχρεωθήκαμε να ζήσουμε εποχές που «ήταν όλα σιωπηλά, γιατί τα 'σκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά».

Για να αλλάξουμε πορεία χρειάζεται πολλή δουλειά, αλλαγή στάσης και νοοτροπίας. Θα το αποτολμήσουμε ή θα επιμείνουμε στις προαιώνιες διχόνοιες μας; Στο χέρι μας είναι να διαλέξουμε …

14 Μαρτίου 2019

Πως λειτουργεί η Ευρωπαϊκή Ένωση

Πέμπτη 14 Μαρτίου 2019. 22ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε συνοπτικά στον (πολύπλοκο) τρόπο λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.



  • Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μια ένωση κρατών που έχουν εκχωρήσει ένα μέρος της εθνικής τους κυριαρχίας σε έναν υπερεθνικό οργανισμό με συγκεκριμένες αρμοδιότητες.
  • Οι γενικές αρχές στις οποίες στηρίζεται η Ένωση, οι τομείς πολιτικής για τους οποίους έχει αρμοδιότητα, τα θεσμικά όργανά της και οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων περιγράφονται στις Συνθήκες – για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την Ευρωπαϊκή Κοινότητα ατομικής ενέργειας (Euratom).
  • Η Ένωση έχει τριών ειδών αρμοδιότητες:
    • Αποκλειστικές (ανταγωνισμός, €υρώ, διεθνές εμπόριο, προστασία θαλάσσιων βιολογικών πόρων, ...)
    • Συντρέχουσες (περιβάλλον, εσωτερική αγορά, γεωργία, …)
    • Υποστηρικτικές (πολιτική προστασία, υγεία, παιδεία, …)
  • Η Ένωση λειτουργεί με την έκδοση οδηγιών, κανονισμών, αποφάσεων και συστάσεων.
  • Η Ένωση διοικείται με τα εξής θεσμικά όργανα:
  • Η συνήθης (ενωσιακή) νομοθετική διαδικασία:
    • Η Επιτροπή προτείνει τη νομοθεσία που συζητιέται στις
    • Ομάδες εργασίας Συμβουλίου και τις
    • Κοινοβουλευτικές επιτροπές σε πρώτη και δεύτερη ανάγνωση.
    • Τελικά θεσπίζεται από τους Συνομοθέτες και εφαρμόζεται από
    • Τα κράτη μέλη (και τις Περιφέρειες)
    • Η Επιτροπή παρακολουθεί την εφαρμογή και σε περίπτωση παράβασης προσφεύγει στο
    • Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
  • Άλλες διαδικασίες
    • Διακυβερνητική (για την κοινή εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας και άμυνας)
    • Συντονιστική (για την οικονομική πολιτική – Eurogroup – και την πολιτική απασχόλησης)
Για περισσότερη μελέτη:

12 Μαρτίου 2019

Για να γίνουν τα «Χανιά άκαπνη πόλη»

Στόχος της εκστρατείας «Καπνίζω αλλά σέβομαι – Χανιά άκαπνη πόλη» που θα παρουσιαστεί σήμερα είναι πάνω απ’ όλα ο Σεβασμός!
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 12 Μαρτίου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-367)

Σύμφωνα με τις στατιστικές οι περισσότεροι έλληνες και ελληνίδες δεν καπνίζουν. Επιπλέον, ο καπνός του τσιγάρου ενοχλεί τους περισσότερους μη καπνιστές και απειλεί ιδιαίτερα μερικούς από αυτούς. Οι ευάλωτες ομάδες περιλαμβάνουν τις έγκυες, τους ανήλικους, τους αλλεργικούς, τους ασθματικούς, τα άτομα με σοβαρές και χρόνιες καρδιαγγειακές και αναπνευστικές παθήσεις, καθώς και όσους και όσες είναι ευάλωτοι σε λοιμώξεις ή έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Από το 2010 ισχύει ο αντικαπνιστικός νόμος που απαγορεύει το κάπνισμα σε όλους τους κλειστούς δημόσιους χώρους και χώρους εργασίας. Στα δημόσια μέσα μεταφοράς και στους κλειστούς χώρους αναμονής των σταθμών. Στα αεροδρόμια, στα εστιατόρια, τα καφενεία, τα κυλικεία και γενικά σε όλα τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος. Ιδιαίτερα αυστηρή είναι η απαγόρευση για τα νοσηλευτικά και εκπαιδευτικά ιδρύματα (όπου το κάπνισμα απαγορεύεται ακόμη και περιμετρικά), καθώς και τους χώρους αθλητικών εγκαταστάσεων.

Αν και ο νόμος εφαρμόστηκε σε ορισμένους από τους παραπάνω χώρους (π.χ. αεροπλάνα, αεροδρόμια, μετρό της Αθήνας, θέατρα και κινηματογράφους), η εφαρμογή του σε πολλούς άλλους χώρους ατόνησε γρήγορα. Αφενός λόγω της έκτασης της ανομίας σε συνδυασμό με το γεγονός ότι δεν προβλέφθηκαν επαρκείς και αποτελεσματικοί ελεγκτικοί μηχανισμοί.

Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο σε καταστήματα εστίασης, καθώς και σε πολλά γραφεία δημόσιων υπηρεσιών και ιδιωτικών επιχειρήσεων. Αλλά και σε νοσοκομεία ακόμη και σε σχολεία. Η κρατική αδιαφορία οδήγησε μερικούς δραστήριους πολίτες να δημιουργήσουν ομάδες εθελοντικής ενημέρωσης για τους λίγους χώρους που αποφάσισαν να εφαρμόσουν το νόμο και να παραμείνουν άκαπνοι.

Παράλληλα, σε μερικές πόλεις δημιουργήθηκε έντονο κίνημα υπέρ της εφαρμογής του νόμου. Στα Τρίκαλα πρωτοστάτησε ο Δήμαρχος. Ακολούθησε η Κοζάνη, η Καστοριά (με πρωτοβουλία των καταστηματαρχών εστίασης) η Λάρισα, η Πάτρα. Σε πολλές πόλεις δραστηριοποιήθηκαν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί και εντατικοποιήθηκαν οι έλεγχοι και τα πρόστιμα. Συνήθως, μετά από καταγγελίες πολιτών, ακόμη και μηνύσεις κατά των υπευθύνων, όπως έγινε στη Δράμα. Δυστυχώς, αργά το βράδυ οι έλεγχοι ατονούν και σε πολλά μαγαζιά εμφανίζονται οι θεριακλήδες ...

Στα Χανιά, μια ομάδα εθελοντών ξεκίνησε από τις αρχές του 2017 να ευαισθητοποιήσει τον κόσμο. Με ενημερωτικές εκδηλώσεις, με παρεμβάσεις στα ΜΜΕ, με ομιλίες σε σχολεία, με μαντινάδες. Η ομάδα μετεξελίχθηκε στον Σύλλογο «Ακαπνίστας» και οργάνωσε τον περασμένο Ιούλιο διαγωνισμό μαντινάδας και συναυλία με τον Σύλλογο παραδοσιακής μουσικής του Αποκόρωνα «Ο Χαρίλαος». Όχι μόνο για το παθητικό κάπνισμα αλλά και για τις άλλες μεγάλες πληγές της Κρήτης – τα τροχαία, την κατανάλωση οινοπνευματωδών από παιδιά και εφήβους και τις μπαλωθιές.

Παρόμοια εκδήλωση προγραμματίζεται και για φέτος. Έχει ήδη προκηρυχθεί ο σχετικός διαγωνισμός μαντινάδας για τα τέσσερα παραπάνω θέματα. Οι μαντινάδες πρέπει να υποβληθούν μέχρι τις 20 Μαΐου (περισσότερες πληροφορίες στη διεύθυνση akapnistas.blogspot.com).

Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας ευαισθητοποίησης οργανώνεται και η εκστρατεία «Καπνίζω αλλά σέβομαι-Χανιά άκαπνη πόλη». Η οποία παρουσιάζεται σήμερα το απόγευμα στις 6:00 στο Λεκτόριο (Μίνωος 31). Θα μιλήσει ο Μιλτιάδης Μαρκάτος, πρόεδρος του Συλλόγου Ιατρών Πνευμονολόγων Περιφερειακής Ενότητας Χανίων και θα παρουσιαστούν οι αφίσες, τα βίντεο και τα ηχητικά μηνύματα της εκστρατείας. Τα οποία έχουν λάβει την έγκριση του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης και υποστηρίζονται από το ΚΕΕΛΠΝΟ!

«Μα τώρα ανοίγει ο καιρός και όλοι, καπνιστές και μη θα κάθονται έξω!» θα πουν μερικοί. Πράγματι, η παρουσίαση θα γινόταν πριν ένα μήνα. Η καθυστέρηση οφείλεται στην προσπάθεια των «Ακαπνίστας» να την συνδιοργανώσει με το Σωματείο Επιχειρηματιών Εστίασης Νομού Χανίων, το οποίο τελικά ενημέρωσε ότι δεν ενδιαφέρεται.

Ο πρόεδρος των «Ακαπνίστας», Δημήτρης Κοτζαμπασάκης μας δήλωσε σχετικά: «Λυπούμαστε που δεν θα είναι μαζί μας σε αυτή τη δράση για ποιοτικότερες εξόδους, που εκτός από την υγεία θα βελτιώσει και το επίπεδο παροχής υπηρεσιών του κλάδου. Εμείς θα συνεχίσουμε με αμείωτη προσπάθεια να προσανατολιζόμαστε σε δράσεις που αποβλέπουν μόνο στο κοινό καλό. Το κάλεσμα μας προς τους καταστηματάρχες είναι διαρκείας. Τους περιμένουμε στις επόμενες δράσεις μας …».

Βέβαια, αυτή δεν είναι η άποψη όλων των καταστηματαρχών εστίασης. Πολλοί από αυτούς σε όλη την Ελλάδα, αλλά και στα Χανιά, έχουν επιλέξει συνειδητά να μην επιτρέπουν το κάπνισμα στα μαγαζιά τους. Και έχουν συμπεριληφθεί στην εφαρμογή akapnos.gr που διατίθεται στο διαδίκτυο αλλά και ως εφαρμογίδιο (app) για κινητά iOS και Android. Κάποιοι από αυτούς μάλιστα δηλώνουν ότι δεν έχουν χάσει πελατεία και ότι δεν έχουν δει τα έσοδά τους να μειώνονται – αφού τους προτιμούν πελάτες που είχαν κόψει τις εξόδους λόγω καπνού …

Το ζητούμενο τελικά είναι να μπορούν όλοι να εργαστούν σε ένα περιβάλλον απαλλαγμένο από τον καπνό. Και να μπορούν να απολαύσουν το φαγητό τους, το ποτό ή τον καφέ τους χωρίς να τους φλομώνει ο καπνός από τα κλασσικά τσιγάρα ή ο ατμός από τα νέα καπνικά προϊόντα. Αυτό δεν είναι δύσκολο αν καπνιστές και ατμιστές αποφασίσουν να σεβαστούν τους «πλησίον» τους. Βγαίνοντας έξω να καπνίσουν ή να ατμίσουν.

Όσο για τους ελέγχους, ας θυμηθούμε τα λόγια του Βρετανού φιλόσοφου Τζον Στιούαρτ Μιλ (βλ. Χ.Ν. 1/1/2019). «Ο μόνος λόγος για τον οποίο η ανθρωπότητα δικαιούται, σε ατομικό ή συλλογικό επίπεδο, να επέμβει στην ελευθερία δράσης του ατόμου είναι η αυτοπροστασία. Ο μόνος λόγος για τον οποίο μπορεί να ασκηθεί δικαιωματικά εξουσία επί οιουδήποτε μέλους μιας πολιτισμένης κοινωνίας ενάντια στη θέλησή του είναι για να αποτραπεί η ζημιά στους άλλους».

Είμαι σίγουρος ότι οι φιλότιμοι καπνιστές και ατμιστές θα αποφασίσουν να δώσουν το καλό παράδειγμα εφαρμόζοντας στην πράξη το σύνθημα της εκστρατείας «Καπνίζω αλλά σέβομαι». Για να γίνουν και τα «Χανιά άκαπνη πόλη».

07 Μαρτίου 2019

Το γιατί και το πώς των Ευρωπαϊκών εκλογών

Πέμπτη 7 Μαρτίου 2019. 21ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στο γιατί και το πώς των Ευρωπαϊκών Εκλογών.



  • Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκλέγεται απευθείας από τους πολίτες των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το 1979. Αποτελείται από 751 μέλη που κατανέμονται ανάλογα με τον πληθυσμό στα κράτη μέλη. Η Ελλάδα εκλέγει 21 ευρωβουλευτές.
  • Το ΕΚ είναι συννομοθέτης με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο πλαίσιο της λεγόμενης συνήθους νομοθετικής διαδικασίας (η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει, το ΕΚ και το Συμβούλιο συναποφασίζουν). Σε μερικά μόνο θέματα (συντονισμός οικονομικής πολιτικής, θέματα εσωτερικών υποθέσεων) το ΕΚ έχει συμβουλευτικό ρόλο.
  • Γιατί πρέπει να ψηφίσουμε;
    • Για να νομιμοποιήσουμε τους ευρωβουλευτές που θα εκλεγούν ώστε να συμμετέχουν ενεργά στις κοινοβουλευτικές διαδικασίες σε επίπεδο ΕΕ.
    • Γιατί μπορούμε ατομικά ή συλλογικά να παρέμβουμε μέσω των ευρωβουλευτών στο πλαίσιο της νομοθετικής διαδικασίας για να βελτιώσουμε την νομοθεσία της ΕΕ (κανονισμοί, οδηγίες, αποφάσεις).
    • Ψηφίζοντας κόμματα του δημοκρατικού τόξου εμποδίζουμε την άνοδο των κομμάτων με ρατσιστικές, αντιευρωπαϊκές και αντιδημοκρατικές ιδεολογίες.
  • Πως μπορούμε να ενημερωθούμε Μερικές εφαρμογές για τις Ευρωπαϊκές εκλογές
    • Πρακτικές λεπτομέρειες - Πώς θα ψηφίσουμε, Πώς λειτουργούν οι εκλογές στο https://www.evropaikes-ekloges.eu/
    • Εκστρατεία ευαισθητοποίησης – Αυτή τη φορά ψηφίζω στο https://www.aftitiforapsifizw.eu?recruiter_id=146340
    • Τι κάνει η Ευρώπη για μένα στο https://www.what-europe-does-for-me.eu/el/portal
    • Το μέλλον της Ευρώπης (Διάλογοι με τους πολίτες, Λευκή Βίβλος για το μέλλον της Ευρώπης Κατάσταση της Ένωσης, Μελλοντικός προϋπολογισμός) https://ec.europa.eu/commission/future-europe_el
    • Διαβούλευση με τους πολίτες https://ec.europa.eu/commission/future-europe/consultation-future-europe_el
    • Το εφαρμογίδιο Citizens' app του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (http://www.europarl.europa.eu/at-your-service/el/stay-informed/citizens-app) για:
      • πληροφορίες και εξελίξεις σχετικά με θέματα και τοποθεσίες που σας ενδιαφέρουν
      • δυνατότητα αναζήτησης, κοινοποίησης, προσαρμογής και αξιολόγησης
      • ενημέρωση για εκδηλώσεις στη γειτονιά σας (ημερολόγιο, διαδρομή)
      • περιέχει βίντεο, podcast και παρουσιάσεις
      • διατήρηση ρυθμίσεων και σελιδοδεικτών σε όλες τις συσκευές σας
    • Δελτία τύπου Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Συμβουλίου, Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
    • Και φυσικά κάθε Πέμπτη, από αυτή την εκπομπή!

05 Μαρτίου 2019

Σκέψεις για τις καταστροφές

Τα αποτελέσματα από τις χρόνιες αδυναμίες της ελληνικής κοινωνίας σε συνδυασμό με την καθυστέρηση της σωστής προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 5 Μαρτίου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-366)

Οι πρόσφατες καταστροφές στο Νομό Χανίων ξανάφεραν στην επικαιρότητα πολλά ζητήματα. Κατ’ αρχάς την πολύπλοκη διαδικασία της προστασίας των πολιτών από τις καταστροφές, την οποία έχουμε συνηθίσει να αποκαλούμε πολιτική προστασία. Σε σειρά άρθρων, που δημοσιεύτηκαν σε αυτή τη στήλη το περασμένο καλοκαίρι (Χ.Ν. 7, 14, 21 και 28/8/2018, 4 και 29/9/2018), είχαμε εξηγήσει συνοπτικά όλες τις πτυχές της διαδικασίας.

Σε άλλο άρθρο (Χ.Ν. 2/10/2018) αναφερθήκαμε στην κλιματική αλλαγή, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι «ζούμε ήδη τις καταστρεπτικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και θα πρέπει η τοπική αυτοδιοίκηση να προετοιμαστεί σοβαρά για την αντιμετώπισή τους …». Είναι τραγικό να διαπιστώνεις ότι κανείς δεν πήρε στα σοβαρά αυτές τις προειδοποιήσεις. Όχι βέβαια του υπογράφοντα, που εκφράζει απλώς τις προσωπικές του απόψεις με βάση την μικρή ευρωπαϊκή του εμπειρία. Αλλά των πλέον αρμόδιων αρχών σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Τον Απρίλιο του 2013 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τη «Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή» που συνοδευόταν από μια «Συνοπτική παρουσίαση της εκτίμησης των επιπτώσεων» αλλά και από σχετικές επιμέρους αναλύσεις και οδηγίες.

Μεταξύ άλλων, για παράκτιες και θαλάσσιες περιοχές. Για την κατάρτιση εθνικών στρατηγικών και την ενσωμάτωση σε επενδυτικά σχέδια, προγράμματα και επενδύσεις της διάστασης της κλιματικής αλλαγής. Με στόχο την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεών της στο περιβάλλον, τις υποδομές, την υγεία ανθρώπων, ζώων και φυτών.

Με βάση την εν λόγω Στρατηγική και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, έπρεπε να υιοθετηθούν λεπτομερείς στρατηγικές προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή από τα κράτη μέλη αλλά και από τους Δήμους που έχουν υπογράψει το «Ευρωπαϊκό Σύμφωνο των Δημάρχων για το Κλίμα και την Ενέργεια». Στην ΠΕ Χανίων το σύμφωνο αυτό έχουν υπογράψει οι δήμαρχοι Αποκορώνου, Καντάνου-Σελίνου, Πλατανιά και Χανίων.

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δημοσίευσε την ελληνική εθνική στρατηγική για την προσαρμογή στη κλιματική αλλαγή (ΕΣΠΚΑ) τον Απρίλιο του 2016. Το Νοέμβριο του 2018 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση αξιολόγησης των εθνικών στρατηγικών. Η σχετική έκθεση για την Ελλάδα δείχνει μερικά ενδιαφέροντα στοιχεία, ιδίως όσον αφορά την προσαρμογή μας στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Η Ελλάδα έχει δημιουργήσει τις δομές που απαιτούνται για τον συντονισμό της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή. Έχει θεσπίσει διαδικασίες για τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων φορέων στην χάραξη της πολιτικής. Έχει δημιουργήσει συστήματα παρακολούθησης ακραίων καιρικών φαινομένων. Έχει καταρτίσει σχετικά σενάρια πρόβλεψης και έχει πραγματοποιήσει εκτιμήσεις των κινδύνων για ευάλωτους τομείς προτεραιότητας.

Δυστυχώς, οι σχετικές πληροφορίες δεν διατίθενται στους αρμόδιους για τη λήψη αποφάσεων. Οι οποίοι δεν έχουν εκπαιδευτεί στις έννοιες και τις πρακτικές στον τομέα της κλιματικής αλλαγής. Επιπλέον, η Ελλάδα έχει προσδιορίσει εναλλακτικές επιλογές για τους διάφορους ευάλωτους τομείς και έχει δημιουργήσει μηχανισμούς συντονισμού. Αλλά δεν έχει ακόμη διαθέσει την σχετική χρηματοδότηση για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των ευάλωτων τομέων στην κλιματική αλλαγή!

Και το σημαντικότερο. Δεν έχουν ληφθεί υπόψη οι προβλέψεις για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής από την πολιτική προστασία (στα σχέδια πρόληψης και ετοιμότητας για την αντιμετώπιση καταστροφών) ή τον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό. Ούτε έχουν δημιουργηθεί κίνητρα για επενδύσεις στον τομέα της πρόληψης (π.χ. πολιτικές για την ασφάλιση).

Υπάρχουν επίσης ελλείψεις όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών πολιτικών και τον συντονισμό κάτι που θα ενίσχυε την προσαρμογή σε τοπικό επίπεδο και την εμπλοκή όλων των ενδιαφερόμενων. Δεν υπάρχουν κατευθυντήριες οδηγίες για την εκτίμηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής σε μεγάλα έργα και προγράμματα. Και τέλος, οι κεντρικές δομές δεν παρακολουθούν την εφαρμογή στους διάφορους τομείς και επίπεδα της διοίκησης, ούτε εφαρμόζουν μεθόδους αξιολόγησης των σχεδίων προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.

Όλα τα παραπάνω συνδυάζονται με τρία ακόμη στοιχεία. Πρώτον, την πολύχρονη αδιαφορία των αρμοδίων για σωστό σχεδιασμό και έλεγχο της ποιότητας των δημόσιων έργων. Δεύτερον, τα αυθαίρετα, τα οποία κάθε κυβέρνηση φροντίζει να νομιμοποιήσει, ακόμη και όταν έχουν κτιστεί σε λεκάνες απορροής ποταμών ή σε σαθρά εδάφη. Και τρίτον τη διαχρονική έλλειψη συντήρησης υποδομών και επικίνδυνων σημείων μέσα και έξω από τις πόλεις. Και ποιο είναι το αποτέλεσμα;

Την απάντηση την έδωσε η Ωκεανίς ως σύγχρονη Νέμεσις. Η οποία ήλθε να τιμωρήσει όσους αδιαφόρησαν, όσους παρανόμησαν, όσους αγνόησαν του νόμους της φύσης, όσους για προσωπικό συμφέρον επεδίωξαν ή συνέβαλαν στη δημιουργία του σύγχρονου νεοελληνικού α-πολιτισμού που χαρακτηρίζεται κυρίως από την έλλειψη σεβασμού. Γιατί οι θεοί ανέκαθεν τιμωρούσαν την ύβρη

Υπάρχει ελπίδα; Βεβαιότατα! Αλλά περνά από την μετάνοια και την στερεά απόφαση σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο για αλλαγή συμπεριφοράς. Για περισσότερο Σεβασμό στους νόμους της φύσης, στους νόμους της πολιτείας αλλά και στον συνάνθρωπο. Το αίτημα της στήλης για το 2019 (βλ. Χ.Ν. 1/1/2019).

28 Φεβρουαρίου 2019

Ευρωπαϊκή Ένωση και κλιματική αλλαγή

Πέμπτη 28 Φεβρουαρίου 2019. 20ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την κλιματική αλλαγή.



Η πολιτική περιβάλλοντος της Ένωσης «συμβάλλει στην προώθηση, σε διεθνές επίπεδο, μέτρων για την αντιμετώπιση των περιφερειακών ή παγκόσμιων περιβαλλοντικών προβλημάτων, και ιδίως την καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος».
  • Οι στόχοι της Στρατηγικής Ευρώπη 2020 (νομοθετήθηκαν το 2009) και έπρεπε να έχουν επιτευχθεί μέχρι το 2020. Επικαιροποιήθηκαν το 2014 και το 2018 και πρέπει να επιτευχθούν μέχρι το 2030
    • Μείωση κατά 20% των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (σε σχέση με τα επίπεδα του 1990) για το 2020 και 40% για το 2030.
    • Παραγωγή του 20% της ενέργειας της ΕΕ από ανανεώσιμες το 2020 και 32% το 2030.
    • Βελτίωση κατά 20% της ενεργειακής αποδοτικότητας το 2020 και κατά 32,5% το 2030.
Ωστόσο, με βάση τις στατιστικές για τις εκπομπές των αερίων θερμοκηπίου η προσπάθειες πρέπει να ενταθούν.
  • Πως θα επιτευχθούν οι στόχοι
    • Δημιουργία του συστήματος εμπορίας εκπομπών που αφορά 11.000 ενεργοβόρες εγκαταστάσεις και αεροπορικές εταιρείες σε 31 χώρες και καλύπτει το 45% των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου της ΕΕ
    • Για τους κλάδους που δεν καλύπτονται από το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών πρέπει να προβλεφθούν εθνικές πολιτικές και μέτρα για μείωση κατά 30% σε επίπεδο ΕΕ (16% στην Ελλάδα). Αφορά τις μεταφορές, τα κτήρια, την ενεργειακή απόδοση θέρμανσης και ψύξης, την γεωργία και τη μετατροπή κοπριάς σε βιοαέριο.
    • Επίσης, κατάρτιση εθνικών σχεδίων για την Ενέργεια και το Κλίμα (το ελληνικό σχέδιο δημοσιεύτηκε μόλις τον Ιανουάριο) 
    • Μείωση των αερίων που καταστρέφουν την στιβάδα του όζοντος (υδροχλωράνθρακες, μεθυλοβρωμίδιο, υδροχλωροφθοράνθρακες ή halons)
    • Μείωση των αερίων τα οποία υποκαθιστούν τα αέρια που καταστρέφουν την στιβάδα του όζοντος (φθοριούχα αέρια) αλλά είναι αέρια θερμοκηπίου και παραμένουν στην ατμόσφαιρα από δεκάδες έως και χιλιάδες χρόνια. 
    • Δημιουργία Ταμείου καινοτομίας για τεχνολογίες και διεργασίες: α) χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών σε ενεργοβόρες βιομηχανίες, β) δέσμευσης και αξιοποίησης διοξειδίου του άνθρακα γ) καινοτόμου παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και δ) αποθήκευσης ενέργειας
  • Παράλληλα, προετοιμασία για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων με θέσπιση στρατηγικής προσαρμογής της ΕΕ στην κλιματική αλλαγή Το Νοέμβριο του 2018 δημοσιεύτηκαν οι αξιολογήσεις των κρατών μελών όσον αφορά τις εθνικές στρατηγικές προσαρμογής. 
    • Η έκθεση για την Ελλάδα επισημαίνει ότι τα σχέδια αντιμετώπισης καταστροφών, ο χωροταξικός σχεδιασμός και τα κίνητρα για επενδύσεις σε μέτρα πρόληψης ΔΕΝ λαμβάνουν υπόψη τους την κλιματική αλλαγή ενώ γενικά δεν εφαρμόζονται πολιτικές και μέτρα προσαρμογής, δεν υπάρχουν μηχανισμοί συνεργασίας, διαδικασίες, οδηγίες, συμμετοχή των εμπλεκόμενων φορέων, παρακολούθηση της υλοποίησης (σε όλα τα επίπεδα της διοίκησης) ούτε ενσωμάτωση στις πολιτικές επιμέρους κλάδων.

26 Φεβρουαρίου 2019

Οι έφηβοι για την κλιματική αλλαγή

Εμπνευσμένοι από μια 16χρονη σουηδέζα, μαθητές σε όλη την Ευρώπη ζητούν να πάρουμε στα σοβαρά την κλιματική αλλαγή
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 26 Φεβρουαρίου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-365)

Αντιγράφω από πρόσφατη ανάρτηση της φίλης Μελίττας Γκουρτσογιάννη που είναι αρχιτέκτων και μέλος του Δικτύου Ατομικών Υποστηρικτών του Ευρωπαϊκού Πράσινου Κόμματος: «Επιτέλους την υπόθεση “κλιματική αλλαγή”, το μεγαλύτερο πρόβλημα του καιρού μας, το παίρνουν στα χέρια τους οι κυρίως ενδιαφερόμενοι: οι έφηβοι που όταν φτάσουν σε ώριμη ηλικία – ή και πολύ νωρίτερα – υπάρχουν βάσιμοι φόβοι ότι η ζωή σε αυτόν τον πλανήτη θα έχει χειροτερέψει δραματικά. Σε μεγάλες πόλεις της Γερμανίας, Ολλανδίας, Ελβετίας, Αυστραλίας, Καναδά, Βρετανίας, στις Βρυξέλλες, στο Παρίσι γίνονται διαδηλώσεις κάθε βδομάδα σε συνδυασμό με αποχή από τα μαθήματα, Σε αυτές τις κινητοποιήσεις τα κορίτσια έχουν την πλειοψηφία».

Όλα ξεκίνησαν από μια 16χρονη σουηδέζα μαθήτρια και ακτιβίστρια, την Γκρέτα Τούνμπεργκ. Η Γκρέτα έπεισε τους γονείς της να γίνουν χορτοφάγοι και να σταματήσουν τα αεροπορικά ταξίδια για να μειώσουν το οικογενειακό αποτύπωμα άνθρακα. Από το περασμένο φθινόπωρο, μετά από διαδοχικά κύματα καύσωνα και δασικές πυρκαγιές στη Σουηδία, ξεκίνησε καθιστικές διαμαρτυρίες έξω από το σουηδικό κοινοβούλιο. Μετά τις σουηδικές εκλογές απέχει κάθε Παρασκευή από τα μαθήματα (με άδεια των γονέων της) για να ευαισθητοποιήσει τους νέους στην κλιματική αλλαγή. Φαίνεται πως το έχει ήδη πετύχει …

Η Γκρέτα μίλησε τον Δεκέμβριο στην διάσκεψη του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή στην Πολωνία (COP24). Τον Γενάρη απευθυνόμενη σε συμμετέχοντες στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός είπε: «Μερικοί άνθρωποι, ορισμένες εταιρείες και κάποια στελέχη που λαμβάνουν αποφάσεις γνωρίζουν επακριβώς ποιες ανεκτίμητες αξίες έχουν θυσιάσει για να συνεχίσουν να κερδίζουν απίστευτα χρηματικά ποσά. Πιστεύω ότι πολλοί από εσάς σήμερα εδώ ανήκετε σε αυτή την ομάδα ανθρώπων».

Και αργότερα σε άλλη ομιλία της στο Νταβός πρόσθεσε: «Το σπίτι μας καίγεται … Θέλω να πανικοβληθείτε. Θέλω να νοιώσετε τον φόβο που νοιώθω καθημερινά. Οφείλουμε να δώσουμε ελπίδα στους νέους». Την περασμένη εβδομάδα, στις Βρυξέλλες, μίλησε στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν-Κλωντ Γιούνκερ και ζήτησε να τηρηθούν οι στόχοι της ΕΕ όσον αφορά τη μείωση του διοξειδίου του άνθρακα κατά τουλάχιστον 80% μέχρι το 2030.

Η Γκρέτα, που μετακινείται με ποδήλατο και ταξιδεύει με τα μέσα μαζικής μεταφοράς ή με ηλεκτρικό αυτοκίνητο, έχει εμπνεύσει μαθητές σε πολλές πόλεις να βγουν στους δρόμους υπέρ της κλιματικής αλλαγής. Τέλος Γενάρη διαδήλωσαν στις Βρυξέλλες 35.000 μαθητές και άλλοι ακτιβιστές. Την περασμένη εβδομάδα με επικεφαλής την Γκρέτα ήταν γύρω στις 7.500.

«Όλοι μου λένε ότι είναι πολύ αισιόδοξοι γιατί οι νέοι θα σώσουν τον κόσμο» δήλωσε η Γκρέτα στις Βρυξέλλες. «Αλλά δεν είναι έτσι. Απλώς δεν έχουμε αρκετό χρόνο να περιμένουμε να μεγαλώσουμε και να αναλάβουμε τα ηνία. Επειδή μέχρι το 2020 πρέπει να έχουμε αρχίσει να μειώνουμε δραστικά τις εκπομπές (αερίων θερμοκηπίου). Μιλάμε για μόλις την επόμενη χρονιά.

Απέχουμε από τα μαθήματα γιατί έχουμε μελετήσει τα μαθήματά μας … Ξέρουμε ότι οι πολιτικοί δεν θέλουν να μας μιλήσουν. Καλώς. Ούτε κι εμείς θέλουμε να τους μιλήσουμε. Εμείς θέλουμε αντί για μας, να μιλήσουν με τους επιστήμονες. Γιατί επαναλαμβάνουμε αυτά που λένε αυτοί και που τα επαναλαμβάνουν επί δεκαετίες. Αυτό που ζητούν οι μαθητές είναι να εφαρμοστούν οι συστάσεις των εκθέσεων της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Αλλαγή του Κλίματος και της συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα.

Πρέπει να προστατεύσουμε την βιόσφαιρα, τον αέρα, το έδαφος, τα δάση. Ίσως αυτό να ακούγεται απλοϊκό αλλά αν έχετε μελετήσει τα μαθήματά σας, ξέρετε ότι δεν έχετε άλλη επιλογή. Πρέπει να εστιάσουμε κάθε εκατοστό του είναι μας στην κλιματική αλλαγή. Γιατί αν δεν το κάνουμε, όλα μας τα επιτεύγματα και η πρόοδος θα είναι μάταια. Η κληρονομιά των πολιτικών μας ηγετών θα είναι η μεγαλύτερη αποτυχία στην ανθρώπινη ιστορία.

Τα απαιτούμενα μέτρα (για την μείωση των εκπομπών) ξεπερνούν τα μανιφέστα και τις κομματικές πολιτικές. Κρύβουν το χάος κάτω από το χαλί για να το ξεκαθαρίσει η δική μας γενιά. Κι αν νομίζετε ότι πρέπει να βρισκόμαστε στο σχολείο κι όχι εδώ, σας προτείνουμε να πάρετε τη θέση μας στους δρόμους».

Τελειώνω αυτό το άρθρο, Δευτέρα ξημερώματα στα πλημμυρισμένα Χανιά. Υπό το φως μιας λαμπίτσας πετρελαίου,, αφού είμαστε χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα από το απόγευμα της Κυριακής. Στον φορητό υπολογιστή, ο οποίος ευτυχώς ήταν φορτισμένος. Για να το στείλω μέσω του κινητού, το οποίο ευτυχώς φορτίστηκε εκ των ενόντων από μια μπαταρία. Κι αναρωτιέμαι. Τι άλλο πρέπει να συμβεί για να αντιληφθούμε ότι η κλιματική αλλαγή βρίσκεται σε ραγδαία εξέλιξη μπροστά στα μάτια μας;

Τι άλλο πρέπει να υποστούμε για να αλλάξουμε συνήθειες. Να περιορίσουμε ό,τι ρυπαίνει την ατμόσφαιρα και γενικότερα τον πλανήτη. Να ανακυκλώνουμε περισσότερο. Να μην χρησιμοποιούμε ρυπογόνα προϊόντα, ιδίως μιας χρήσης. Να μειώσουμε τις άσκοπες μετακινήσεις μας με ρυπογόνα μεταφορικά μέσα. Μήπως μάλιστα δεν πρέπει να χαιρόμαστε με τα νέα αεροδρόμια που εξαγγέλλονται, με τις μελλοντικές νέες εξορύξεις υδρογονανθράκων, με τα νέα ρυπογόνα μέσα μεταφοράς που κατασκευάζονται;

Μήπως χρειαζόμαστε μια νέα, ουσιαστική, εθνική και ευρωπαϊκή πολιτική για την κλιματική αλλαγή;

Μερικά από τα συνθήματα στις διαδηλώσεις των μαθητών

Δεν υπάρχει πλανήτης Β

Σταματήστε να κλέβετε το μέλλον μας. 

Υποστηρίζουμε αυτό πάνω στο οποίο στηριζόμαστε 

Δικαίωμα στην ύπαρξη αλλιώς αντίσταση. 

Το κλίμα στο επίκεντρο

Ανεβαίνουμε όπως η στάθμη της θάλασσας 

Γ@μ#θ$τε μεταξύ σας, αφήστε ήσυχο τον πλανήτη 

Γιατί να σπουδάσουμε αν δεν υπάρχει μέλλον; 

Ο πλανήτης πάνω από το κέρδος 

Κουλάρετε, σταματήστε την υπερθέρμανση της γης 

Η αποχή από τη συμφωνία για το κλίμα, χειρότερη από την αποχή από τα μαθήματα.

21 Φεβρουαρίου 2019

Ευκολότερη κινητικότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Πέμπτη 21 Φεβρουαρίου 2019. 19ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε σε τρία μέτρα που διευκολύνουν την κινητικότητα των πολιτών οι οποίοι εργάζονται ή διαμένουν σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.



  • Τέθηκε σε εφαρμογή ο Κανονισμός (EE) 2016/1191 για την προώθηση της ελεύθερης κυκλοφορίας των πολιτών με απλούστευση των απαιτήσεων για την υποβολή ορισμένων δημόσιων εγγράφων στην Ευρωπαϊκή Ένωση
    • 17 περίπου εκατ. πολίτες που ζουν ή εργάζονται σε άλλες χώρες της ΕΕ δεν χρειάζεται να επικυρώνουν ούτε να μεταφράζουν μια σειρά από δημόσια έγγραφα (πιστοποιητικά γέννησης, γάμου (και οικογενειακής κατάστασης), συμβίωσης, διαζυγίου, ζωής, συμβίωσης, γονικής ιδιότητας, κατοικίας/διαμονής, ιθαγένειας ή θανάτου, λευκό ποινικό μητρώο, δικαίωμα εκλέγειν/εκλέγεσθαι) για να αποδειχτεί η γνησιότητά τους.
    • Πολύγλωσσα τυποποιημένα έντυπα χρησιμεύουν ως μεταφραστικά βοηθήματα. Αν η παραλαμβάνουσα αρχή έχει αμφιβολίες για τη γνησιότητα του δημόσιου εγγράφου, επικοινωνεί με την εκδούσα αρχή μέσω του συστήματος πληροφόρησης για την εσωτερική αγορά (IMI).
    • Δεν εκδίδονται όλα τα τυποποιημένα έντυπα σε όλα τα κράτη μέλη. Πληροφορίες στη διαδικτυακή πύλη της ευρωπαϊκής ηλεκτρονικής δικαιοσύνης (e-Justice).
  • Επιτεύχθηκε συμφωνία Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου για το Πανευρωπαϊκό Ατομικό Συνταξιοδοτικό Προϊόν (PEPP) που αφορά την ασφάλεια στων ιδιωτικών (συμπληρωματικών) συστημάτων σύνταξης (σήμερα επωφελούνται από τέτοια συστήματα μόνο το 27% των ευρωπαίων (25-59 ετών).
    • Για τους καταναλωτές: Περισσότερες δυνατότητες επιλογής (ανταγωνισμός), αυστηρές απαιτήσεις πληροφόρησης, έγκριση από την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (ΕΑΑΕΣ), υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών, δικαίωμα αλλαγής παρόχου ανά πενταετία, και μεταφορά σε περίπτωση μετακίνησης σε άλλο κράτος μέλος. Ισότιμη φορολογική αντιμετώπιση με εθνικά προϊόντα.
    • Για τους ασφαλιστές: Νέες ευκαιρίες στην αγορά των ατομικών συντάξεων (δράση σε ολόκληρη την ΕΕ και ηλεκτρονικά, οικονομίες κλίμακας), διαβατήριο ΕΕ προκειμένου να διευκολύνεται η διασυνοριακή διανομή.
    • Για αμφότερους: Διάφορες επιλογές καταβολής στο τέλος της διάρκειας ζωής του προϊόντος.
  • Επιτεύχθηκε συμφωνία Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου για την σύσταση Ευρωπαϊκής Αρχής Εργασίας που θα εξασφαλίσει δικαιότερη κινητικότητα των εργαζόμενων. Επισημαίνεται ότι τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης και οι πολιτικές απασχόλησης αποτελούν ευθύνη των κρατών μελών. Ωστόσο, στο πλαίσιο της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων η Ένωση παίζει συντονιστικό ρόλο. H νέα Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας θα εξασφαλίσει για τα 17 εκατ. Πολιτών που ζουν ή εργάζονται σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ:
    • Πληροφόρηση εργαζόμενων και επιχειρήσεων για ευκαιρίες, κανόνες, δικαιώματα και υποχρεώσεις σε διασυνοριακές καταστάσεις.
    • Βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ εθνικών αρχών με εργαλεία ανταλλαγής πληροφοριών, πρακτικές καθημερινής συνεργασίας, διεξαγωγή κοινών και συντονισμένων επιθεωρήσεων και επίλυση πιθανών διασυνοριακών διαφορών.
    • Εστίαση στην κινητικότητα του εργατικού δυναμικού και την απόσπαση των εργαζομένων, τον συντονισμό της κοινωνικής ασφάλισης και την ειδική νομοθεσία στον τομέα των οδικών μεταφορών (2 εκατ. εργαζόμενοι διασχίζουν καθημερινά τα εσωτερικά σύνορα της ΕΕ, μεταφέροντας εμπορεύματα ή επιβάτες).
    • Στήριξη του δικτύου των ευρωπαϊκών υπηρεσιών απασχόλησης (EURES) και ενίσχυση της συνεργασίας για την καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας.

14 Φεβρουαρίου 2019

Ευρωπαϊκός αριθμός επειγόντων - 112

Πέμπτη 14 Φεβρουαρίου 2019. 18ο ένθετο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την καθημερινότητα των πολιτών στην εκπομπή «Και μία, και δύο» με δύο πρόσχαρες, ευγενικές, γλωσσομαθείς και επαγγελματίες δημοσιογράφους, τη Δομίνα Διαμαντοπούλου και τη Μυρσίνη Λιοναράκη. Η εκπομπή μεταδίδεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 1 μέχρι τις 2 (το μεσημέρι ...) στον Αθήνα984.

Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής στην οποία αναφερθήκαμε στο 112 τον Ευρωπαϊκό Αριθμό Έκτακτης Ανάγκης.



Θεσπίστηκε το 1991 στο πλαίσιο της δημιουργίας της Ενιαίας Αγοράς. Το 2002 βελτιώθηκε με την ένταξή του στην Οδηγία για την καθολική υπηρεσία στον τομέα των τηλεπικοινωνιών – που επικαιροποιήθηκε πρόσφατα με τον Κώδικα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών (άρθρα 109 και 110). Μερικά στοιχεία για το 112 στην Ελλάδα:
  • Πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο σε έκτακτες ανάγκες – όταν απειλείται ζωή ή περιουσία (ασθενοφόρο, πυροσβεστική, αστυνομία, λιμενικό). Όχι για πλάκες, πληροφορίες, μη επείγοντα … Πολλές λανθασμένες ή απατηλές κλήσεις (σε μερικές χώρες διώκονται ποινικά π.χ. Βουλγαρία με γεωεντοπισμό καλούντος).
  • Γνώση του αριθμού από το κοινό – Μόνο το 6% θα καλούσε το 112 σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης στην Ελλάδα και 14% των Ελλήνων σε αντίστοιχη περίπτωση στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση (ένας στους δύο στην Ευρωπαϊκή Ένωση – 49%). Η ενημέρωση στην Ελλάδα σχεδόν ανύπαρκτη.
  • Πρόσβαση στο 112 – στην Ελλάδα η πρόσβαση είναι δυνατή ακόμη και χωρίς κάρτα SIM (αλλά όχι χωρίς δίκτυο …). Η πρόσβαση είναι δωρεάν, αλλά δεν υπάρχει δυνατότητα πρόσβασης σε άτομα με αναπηρία!
  • Απάντηση των κλήσεων – Παράλληλα με τους εθνικούς αριθμούς. Σε πολλές άλλες χώρες το 112 είναι ο μοναδικός αριθμός (για εξορθολογισμό κόστους, χρόνου επέμβασης, συνεργασία υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης). Υποστήριξη της πολυγλωσσίας (πάνω από 170 γλώσσες στο Λονδίνο και την περιοχή του Calais, πιλοτικό στις Βρυξέλλες). Στην Ελλάδα μόνο αγγλικά και γαλλικά - απευθύνεται κυρίως σε τουρίστες.
  • Χρόνος επέμβασης
    • Γεωεντοπισμός (4’ 20” στην Ελλάδα, 10” στην ΕΕ, μεγαλύτερη ακρίβεια με προηγμένο εντοπισμό θέσης στα έξυπνα κινητά)
    • Μέγιστος χρόνος επέμβασης (όχι θεσμοθετημένος στην Ελλάδα – π.χ. 1 ώρα για το ΕΚΑΒ στην Αττική)
  • Αξιολόγηση – δεν υπάρχει σύστημα αξιολόγησης της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών σε επίπεδο τελικού χρήστη.
  • Εκσυγχρονισμός – Στην Ελλάδα από το 2010 … με χρήματα του ΕΣΠΑ. Ελπίζεται εντός του 2019! Ο νέος Κώδικας Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών προβλέπει και «αντίστροφο 112» για έγκαιρη προειδοποίηση.

12 Φεβρουαρίου 2019

Περιμένοντας το νέο 112

Ξεκίνησε το 2011 και ελπίζουμε ότι θα λειτουργήσει φέτος για να σώσει ζωές …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 12 Φεβρουαρίου 2019 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-364)

Στις 11 Φεβρουαρίου κάθε χρόνο η Ευρώπη γιορτάζει την ημέρα του 112, του κοινού ευρωπαϊκού αριθμού έκτακτης ανάγκης. Είναι μια μέρα που γιορτάζουν οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, οι άνθρωποι που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή για να βοηθήσουν τον κόσμο όταν κινδυνεύουν ζωές ή περιουσίες. Οι διασώστες του ΕΚΑΒ, οι πυροσβέστες, οι αστυνόμοι και οι λιμενικοί.

Σε αυτή την στήλη έχουμε γράψει κατ’ επανάληψη γι’ αυτόν τον αριθμό, η γνώση του οποίου μπορεί να σώσει ζωές. Λειτουργεί σε όλη την Ευρώπη αλλά και σε πολλές άλλες χώρες του κόσμου και είναι ο παγκόσμιος αριθμός κλήσης επειγόντων στα κινητά.

Ιστορικό. Το 112 ορίστηκε ως ο κοινός ευρωπαϊκός αριθμός έκτακτης ανάγκης το 1991, στο πλαίσιο την δημιουργίας της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς. Στόχος ήταν η διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας των πολιτών σε περίπτωση που αντιμετώπιζαν έκτακτη ανάγκη ενώ βρισκόταν σε κάποια άλλη ευρωπαϊκή χώρα.

Το 2002 εντάχθηκε στις προβλέψεις της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία στον τομέα των τηλεπικοινωνιών. Τα κράτη μέλη είναι από τότε υποχρεωμένα να ενημερώνουν τους πολίτες τους για την ύπαρξη και τη χρήση του 112. Δυστυχώς, πολλά κράτη δεν ανταποκρίθηκαν σε αυτή την υποχρέωση επειδή έπρεπε να ενοποιήσουν και να αναβαθμίσουν τα κέντρα διαχείρισης των τηλεφωνικών κλήσεων για τα επείγοντα.

Με νεώτερες επικαιροποιήσεις της νομοθεσίας προβλέφθηκε η υποχρέωση των τηλεφωνικών εταιρειών να παρέχουν στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης τα στοιχεία για τον εντοπισμό της θέσης του καλούντος. Εδώ και ενάμιση χρόνο η τεχνολογία του προηγμένου γεωεντοπισμού κινητών (AML) επιτρέπει τον γεωεντοπισμό των έξυπνων κινητών με ακρίβεια δεκάδων μέτρων αντί των χιλιομέτρων που επιτρέπει ο γεωεντοπισμός με βάση τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας (βλ. ΧΝ 15/5/2018).

Τι ισχύει στην Ελλάδα. Κατ’ αρχάς το 112 είναι σχεδόν άγνωστο στην Ελλάδα. Τον Απρίλιο του 2017, όταν έγινε η τελευταία σχετική πανευρωπαϊκή έρευνα (που δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο του 2018) το 112 εξακολουθούσε να είναι σχεδόν άγνωστο στην Ελλάδα! Πράγματι, μόνο 6% θα καλούσε το 112 σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης στην Ελλάδα και 14% σε αντίστοιχη περίπτωση στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στη χώρα μας, με ευθύνη της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, λειτουργεί ειδικό τηλεφωνικό κέντρο 112 με ξενόγλωσσους χειριστές (αγγλικά, γαλλικά). Οι κλήσεις στο 112 διαβιβάζονται στις κατά τόπους υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης (αστυνομία, πυροσβεστική, ΕΚΑΒ, λιμενικό αλλά και στις γραμμές 116000 για εξαφανισμένα παιδιά και 1056 για την υποστήριξη παιδιών σε κίνδυνο). Η κλήση είναι δωρεάν και ο χειριστής παραμένει κάθε φορά στη γραμμή για να εξυπηρετήσει όσους από τους καλούντες δεν μιλούν ελληνικά. Όμως, δεν είναι ακόμη δυνατή η κλήση του 112 από χρήστες με αναπηρία.

Το 2018 ο αριθμός 112 δέχτηκε 1.695.202 κλήσεις. Δυστυχώς, με βάση παλαιότερα στοιχεία (βλ. ΧΝ 13/2/2018), ποσοστό πάνω από 95% αυτών των κλήσεων είναι λανθασμένες ή απατηλές. Πραγματοποιήθηκαν επίσης εντοπισμοί καλούντων σε 280 περιπτώσεις.

Εκσυγχρονισμός του ελληνικού 112. Η ιστορία ξεκινά τον Απρίλιο του 2011 με δημόσια διαβούλευση που κατέληξε το Νοέμβριο του ίδιου έτους σε σχετική προκήρυξη ανοικτού διεθνή διαγωνισμού για τον εκσυγχρονισμό του 112 με χρηματοδότηση από το πρόγραμμα Ψηφιακή Σύγκλιση του ΕΣΠΑ 2007 – 2013. Στόχος ήταν το κέντρο να λειτουργήσει το πρώτο εξάμηνο του 2014. Μετά από πολλές περιπέτειες το έργο μεταφέρθηκε στο ΕΣΠΑ 2014-2020 και υπογράφηκε νέα σύμβαση τον Φεβρουάριο του 2018.

Το νέο σύστημα εκτός από αυτόματο γεωεντοπισμό, θα έχει τη δυνατότητα απεικόνισης της θέσης του καλούντος σε σύστημα γεωγραφικών πληροφοριών (GIS) για διευκόλυνση της επέμβασης των οχημάτων των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης. Επιπλέον, θα είναι δυνατή η επικοινωνία με γραπτά ή οπτικά μηνύματα, κάτι που θα διευκολύνει την πρόσβαση στο 112 των ατόμων με αναπηρία.

Με το νέο σύστημα θα είναι επίσης δυνατή η μαζική ενημέρωση/προειδοποίηση πολιτών και φορέων που βρίσκονται σε μια συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή για επικείμενες ή εν εξελίξει καταστροφές ή έκτακτες ανάγκες. Έτσι θα υλοποιηθεί και η νέα πρόβλεψη της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την δημιουργία του «αντίστροφου 112» δηλαδή ενός σύγχρονου συστήματος συναγερμού.

Ωστόσο, ενώ το νέο σύστημα θα έπρεπε να έχει λειτουργήσει στις αρχές του 2019, προς το παρόν δεν έχει ακόμη αρχίσει η πλήρης εγκατάσταση των περιφερειακών σταθμών. Θα είναι ευχής έργον να αρχίσει η πιλοτική λειτουργία του πριν την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου το Μάιο … Να θυμηθούμε τη συζήτηση που έγινε μετά την καταστροφή στο Μάτι για την έλλειψη ενός συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης …

Μακροπρόθεσμα, προβλέπεται η κατάργηση των επιμέρους αριθμών έκτακτης ανάγκης (110-αστυνομία, 166-ΕΚΑΒ, 199-πυροσβεστική, 108-λιμενικό) και η αντικατάστασή τους από το 112. Αυτό όμως φαίνεται ότι θα καθυστερήσει ακόμη αρκετά …

Πότε και πώς χρησιμοποιούμε το 112
(και τους άλλους αριθμούς έκτακτης ανάγκης)

Καλέστε το 112 αν απειλείται ζωή ή περιουσία, δηλαδή για Τραυματισμό, Καρδιακό Επεισόδιο, Απώλεια αισθήσεων, Πνιγμό, Αιμορραγία, Ηλεκτροπληξία, Πυρκαγιά, Επίθεση, Ληστεία, Ύποπτο δέμα, Απόπειρα αυτοκτονίας

Μην καλείτε το 112 για να κάνετε πλάκα, για να δοκιμάσετε το κινητό, για να βρείτε γιατρό, φαρμακείο, τα δρομολόγια τραίνων ή λεωφορείων …

Θυμηθείτε ότι οι άσκοπες κλήσεις παρεμποδίζουν τη βοήθεια σε πραγματικές έκτακτες ανάγκες!

Σε περίπτωση αμφιβολίας καλέστε το 112 - Μπορεί να σώσετε μια ζωή!

Αφού καλέσετε το 112
  • Διατηρείστε την Ψυχραιμία σας και Φροντίστε την Ασφάλεια σας.
  • Περιμένετε να σας απαντήσουν
  • Δώστε τα στοιχεία σας και εξηγείστε Τι συμβαίνει, Πού συμβαίνει και Πόσοι εμπλέκονται
  • Δώστε Διεύθυνση και τρόπο πρόσβασης
  • Απαντήστε στις ερωτήσεις για να διευκολύνετε την αποστολή βοήθειας
  • Ακολουθείστε τις οδηγίες που θα σας δώσουν και μην κλείσετε το τηλέφωνο πριν τις ακούσετε όλες
  • Μετά το τέλος της επικοινωνίας σκεφθείτε ότι μπορεί να σας ξανατηλεφωνήσουν ‐ φροντίστε να είστε διαθέσιμοι … και μην απασχολείτε το τηλέφωνο
  • Δώστε Πρώτες Βοήθειες και αρχίστε Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ)

Γνωμικά - Παροιμίες